№330210015971362

საქმე №ას-728-681-2017 31 ივლისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ–ი (მოსარჩელე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე - ნ--ე, ს–ი, თ–ი, დ–ი, მ-ი (მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სამკვიდროზე უფლებადაკარგულად ცნობა, სამკვიდრო ქონების მესაკუთრედ ცნობა და უძრავი ნივთის ყადაღისაგან გათავისუფლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. 2005 წლის 27 ივლისს გარდაიცვალა ტ- მ–ი (შემდეგში: მამკვიდრებელი), რომელსაც დარჩა ხუთი პირველი რიგის მემკვიდრე - მეუღლე ნ-ე (შემდეგში: მამკვიდრებლის მეუღლე), რომელთანაც რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა 1985 წლის 10 მარტიდან, შვილები - ლ--- ს-, თ- და დ–ები;

2. მეუღლეთა რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში, მამკვიდრებლის მეუღლის საკუთრებაში 2003 წლის 16 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე აღირიცხა ქ.თბილისში, შ-ის ქ.№28/8 -ში მდებარე უძრავი ქონება - 431კვ.მ. არასასოფლო -სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული შენობა -ნაგებობებით (შემდეგში: სადავო უძრავი ქონება).

3. 2012 წლის 08 მაისს და 31 მაისს ნოტარიუსის მიერ მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონებაზე - ავტომანქანებზე ვ- და გ- გაიცა სამკვიდრო მოწმობა შვილის - ლ---–ის (შემდეგში: მოსარჩელე ან კასატორი) სასარგებლოდ;

4. ზემოაღნიშნული უძრავი ქონების 1/2 ნაწილი, 2013 წლის 11 თებერვალს მამკვიდრებლის მეუღლესა და ს-–ს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, აღირიცხა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში; 2014 წლის 01 ივლისის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე სადავო უძრავი ქონების ს-ის სახელზე რიცხული 1/2 ნაწილი აღირიცხა ნ--- მ–ის საკუთრებაში;

5. დადგენილ--- რომ მამკვიდრებლის მეუღლის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ნივთის 1/2 წილი არის მამკვიდრებლის სამკვიდრო მასაში შემავალი აქტივი.

6. 2013 წელს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ იმსჯელა მამკვიდრებლის მეუღლის მიმართ მ-ის (შემდეგში: კრედიტორის) მიერ აღძრულ სარჩელზე და 2013 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ფულადი ვალდებულების შესრულების თაობაზე დააკამყოფილა. მამკვიდრებლის მეუღლეს კრედიტორის სასარგებლოდ დაეკისრა 6000 აშშ დოლარისა და 47300 ლარის გადახდა, ასევე, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურება 1712.40 ლარის ოდენობით. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე 2015 წლის 07 მაისს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი; კერძო აღმასრულებელის 2015 წლის 25 მაისის №15037008 - 006/001 მიმართვის საფუძველზე სადავო უძრავი ქონების მოსარჩელის კუთვნილ ½ წილს დაედო ყადაღა კრედიტორის სასარგებლოდ.

7. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მამკვიდრებლის მეუღლის, ს-–ის, თ–ის, დ–ის, კრედიტორის მიმართ და მოითხოვა: 1. მამკვიდრებლის მეუღლის, ს–ის, თ–ის, დ–ის მამკვიდრებლის სამკვიდროზე უფლებადაკარგულად ცნობა; 2. სადავო უძრავი ქონების მამკვიდრებლის მეუღლის საკუთრებაში რიცხული ½ წილის მესაკუთრედ ცნობა; 3. სადავო უძრავი ქონების ½ წილის გათავისუფლება კერძო აღმასრულებლის 2015 წლის 25 მაისი მიმართვის საფუძველზე დადებული ყადაღისაგან.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მოპასუხეები ს-ი, თ--ი და დ-–ი ცნობილ იქნენ მამკვიდრებლის სამკვიდროზე უფლებადაკარგულ პირებად. სარჩელი მამკვიდრებლის მეუღლის მამკვიდრებლის სამკვიდროზე უფლებადაკარგულ პირად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელე ცნობილ იქნა სადავო უძრავი ქონების მამკვიდრებლის მეუღლის საკუთრებაში რიცხული 1/2 წილის ½ ნაწილზე (მთელი უძრავი ქონების 1/4-ის) მესაკუთრედ; სადავო უძრავი ქონების მოსარჩელის კუთვნილი 1/4 წილი გათავისუფლდა კერძო აღმასრულებელის მიმართვის საფუძველზე დადებული ყადაღისაგან.

9. გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

10. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა განჩინების პპ: 1-6-ში მითითებული და საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. იმავდროულად, გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა მამკვიდრებლის მეუღლის მიერ სამკვიდრო ქონების მიღების შესახებ. სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 1136-ე მუხლზე, 1421-ე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილებზე, 1424-ე მუხლსა და 1433-ე მუხლზე და მითითებული ნორმების ანალიზის შესაბამისად მიიჩნია, რომ უნდა არსებობდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების ნება და სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებული მოქმედებების არსებობის ფაქტი, რომლებიც თავის მხრივ, ადასტურებენ სამკვიდრო ქონების ფლობასა და მართვას. ასეთად კი, მიიჩნევა მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრის ცხოვრება იმავე საცხოვრებელ სახლში და სხვა. სამკვიდრო მიღებულად ჩაითვლება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მემკვიდრე არ ფლობს მამკვიდრებლის ნივთებს, მაგრამ მისი მოქმედებიდან დასტურდება, რომ სამკვიდროს თავისად მიიჩნევს, რაც შეიძლება გამოიხატებოდეს გადასახადების გადახდაში, დამქირავებლისათვის ქირის გადახდევინებაში, თხოვებასა და ა.შ.

11. სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ის) მე-3, მე-4 და 102-ე მუხლზე და აღნიშნა მოცემულ შემთხვევაში, სამკვიდრო ქონებაზე საკუთრების უფლების დადგენა სცილდება მემკვიდრეთა შორის დავას, რადგან საქმის შედეგი გავლენას ახდენს მამკვიდრებლის მეუღლის კრედიტორის ინტერესზე, რამდენადაც კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მამკვიდრებლის მეუღლეს კრედიტორის მიმართ მიმართ გააჩნია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებული ფულადი ვალდებულება.

12. სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2013 წლის 1 ივლისის Nას-1585-1488-2012 განჩინებაში გაკეთებულ განმარტებაზე, რომლის მიხედვით, „..იმ შემთხვევაში, როდესაც გარდაიცვლება მეუღლე, დაშვებული უნდა იყოს პრეზუმფცია, რომ პირის გარდაცვალებით სამკვიდროს გახსნის დღიდან ექვსი თვის განმავლობაში მისი მეუღლე შეუდგა სამკვიდროს ფაქტობრივად ფლობას, რითიც მან მიიღო პირის სამკვიდრო. ივარაუდება, რომ ქორწინებაში მყოფი მეეუღლეები ეწევიან ერთიან საოჯახო მეურნეობას. მეუღლეთა კავშირი ატარებს სამისდღემშიო ხასიათს და წარმოადგენს მათი სულიერი, ფიზიოლოგიური, ყოფით-მეურნეობრივი თუ სხვა მისწრაფებების რეალიზაციის საშუალებას. ამდენად, თუ საწინააღმდეგო არ დასტურდება (მაგალითად, მეუღლეები ფაქტობრივად წლების მანძილზე არ ცხოვრობდნენ ერთად და ა.შ.) ივარაუდება, რომ მეუღლე ფაქტობრივი ფლობით მიიღებს თავისი მეუღლის ქონებას, შესაბამისად, მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ მხარეს, რომლის ინტერესს წარმოადგენს ამ პრეზუმფციის გაქარწყლება“.

13. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პრეზუმირებული ფაქტის გაქარწყლების ვალდებულება დაეკისრა მოსარჩელეს, რომელმაც სარწმუნო მტკიცებულებით, აღნიშნული ვარაუდის ვერ გააქარწყლა [სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლები].

14. გარდა ზემოაღნიშნულისა, დადგენილ--- რომ სამკვიდრო მასაში შემავალი აქტივი - უძრავი ნივთი - საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მამკვიდრებლის მეუღლის სახელზე. დადგენილ--- რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალების (2005 წლის 27 ივლისი) შემდეგ, გარდაცვლილის პირველი რიგის მემკვიდრეები რამდენიმე თვის განმავლობაში ცხოვრობდნენ სადავო უძრავი ქონების მისამართზე. დადგენილ--- რომ მამკვიდრებლის მეუღლის სახელზე რეგისტრირებულ, რეალურად მამკვიდრებლის სამკვიდრო აქტივს, ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობენ მესამე პირები. შესაბამისად, არსებობს პრეზუმფცია, რომ სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან შემოსავალს იღებენ მემკვიდრეები, საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი კი, ეკისრება მოსარჩელეს, რომელსაც მთლიან სამკვიდრო ქონებაზე გააჩნია პრეტენზია. საქმის მასალებით არ დგინდება, რომ უძრავ ნივთზე დადებული ქირავნობის სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე შემოსავლის მიმღები მხოლოდ მოსარჩელეა. საქმეში წარმოდგენილი სამკვიდრო მოწმობები არ წარმოადგენს საკმარის მტკიცებულებას იმ გარემოების დასადასტურებლად, რომ მემკვიდრეთა წრიდან მხოლოდ მოსარჩელემ მიიღო სამკვიდრო აქტივი.

15. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

16. საკასაციო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა სადავო სამართლებრივი ურთიერთობა შემდეგ გარემოებათა გამო:

17. პირველ რიგში, კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ თვითნებურად მიიჩნია პრეზუმფციად მამკვიდრებლის მეუღლის სახელზე ქონების რეგისტრირება. ამასთანავე, კასატორის განმარტებით, სასამართლო არ უთითებს სამართლის არც ერთ ნორმას და ნორმის განმარტებას, რომლის თანახმად საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციით პრეზუმირებულია სამკვიდროს მიღების ფაქტი. მოცემულ საქმეში, ამგვარი პრეზუმცია ვერ იმოქმედებდა ვინაიდან კანონი აქარწყლებს მის, კერძოდ, მეუღლეთა ერთად ცხოვრების პერიოდში შეძენილი ქონება ითვლება თანასაკუთრებად. მაშასადამე, აღნიშულით იმთავითვეა ჩადებული იმ წილის დამოუკიდებლობა და თავისთავადობა რომელიც მეორე მეუღლის საკუთრებაა. სწორედ ამიტომ შედის ეს წილი სამკვიდრო მასაში და სავალდებულო წესით საჭიროებს მიღებას კანონით დადგენილი წესით. მითუმეტეს, მაშინ არის სავალდებულო, როდესაც არსებობენ სხვა მემკვიდრეებიც და არსებობს სამკვიდროში შემავალილ სხვა ქონებაც. კასატორის განმარტებით, ზემოაღნიშნული ფაქტის პრეზუმფციად აღიარების შემთხვევაშიც, ნებისმიერი პრეზუმფცია ექვემდებარება გაქარწყლებას.

18. ასევე, კასატორი აღნიშნავს, რომ ის ფაქტები, რომლებსაც კასატორი უთითებდა სამკვიდროს მიუღებლობასთან დაკავშირებით, არ ყოფილა მოწინააღმდეგე მხარის მიერ შეცილებული [სსსკ-ის 201-ე მუხლი]. საკასაციო საჩივრის ავტორი განმარტავს, რომ კანონი არ ითვალისწინებს საკუთრების რეგისტრაციის ფაქტს, როგორც სამკვიდროს მიღების დამადასტურებელ პრეზუმფციას. ამასთან, კასატორი მიუთითებს, რომ სამკვიდროს გახსნამდე არსებული ფაქტი ვერ დაედება საფუძვლად სამკვიდროს მიღების შემდეგ წარმოშობილ ურთიერთობებს (უფლების წარმოშობას), მაშინ, როცა სწორედ სამკვიდროს მიღების მიზნით მისი გახსნის შემდეგ ადგილი უნდა ჰქონდეს მემკვიდრის აქტიურ მოქმედებებს. კასატორის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში ზემოაღნიშნული არ არის სახეზე.

19. კასატორი სადავოდ ხდის გასაჩივრებულ განჩინებას იმ ნაწილშიც, სადაც სასამართლომ დაადგინა სადავო ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების ფაქტი, აგრეთვე, ის თუ რა შედიოდა სამკვიდრო მასაში.

20. დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარში კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოცემული საქმის ინდივიდუალურობა, კერძოდ ის გარემოება, რომ მოპასუხე სადაოდ არ ხდიდა სარჩელში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს მის მიერ სამკვიდროს მიუღებლობასთან დაკავშირებით. უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკით, შესაგებლის წარუდგენლობა გულისხმობს სარჩელში მითითებული გარემოებების აღიარებას.

21. სასამართლოსთვის საინტერესოა იმ მოპასუხის პოზიცია, რომელიც წარმოადგენს მემკვიდრეთა წრეში შემავალ სუბიექტს. აღნიშნულის გაუთვალისწინოებლობამ, განაპირობა სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების მატერიალური და საპროცესო ნორმების უხეში დარღვევით დადგენა, რის გამოც, აპელაციის მიერ დადგენილი გარემოებები, განსაკუთრებით მისი გადაწყვეტილების 4.7 პუნქტით დადგენილი გარემოებები მამკვიდრებლის მეუღლის მიერ სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებით, არ შეიძლება სავალდებულოდ ჩაითვალოს საკასაციო სასამართლოსთვის.

22. კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივაციას იმ ნაწილშიც, სადაც სასამართლო უთითებს, რომ საკუთრების უფლების დადგენა სცილდება მემკვიდრეთა შორის დავას, რადგან კრედიტორის მიმართ მამკვიდრებლის მეუღლეს გააჩნია ფულადი ვალდებულება. ეს დასკვნა ეწინააღმდეგება სამართლის უდავო პრინციპს. რომლის თანახმადაც კრედიტორს არ აქვს უფლება, მოვალის გარდა სხვა პირთა ქონებაზეც მიუწვდებოდეს ხელი. აღსრულება არ უნდა მოხდეს სხვისი საკუთრების უფლების შელახვის ხარჯზე.

23. სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების 4.7 პუნქტში ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე დადგენილად იქნა მიჩნეული სადავო ქონების გაქირავების და ამის შედეგად შემოსავლის მიღების ფაქტი. აქვე საყურადღებოა, თუნდაც დადგენილიყო ქირავნობის ფაქტი ეს არ შეიძლებოდა გამხდარიყო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი, რამეთუ გაქირავების ფაქტი უნდა დგინდებოდეს სამკვიდროს გახსნიდან 6 თვის განმავლობაში. სხვა შემთხვევაში ქირავნობის ფაქტს სამართლებრივი მნიშვნელობა არ აქვს საქმისათვის. მოცემულ შემთხვევაში კი საერთოდ არ არის დადგენილი როდის, ვის მიერ და რა პირობებით დაიდო გარიგება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

24. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 28 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

25. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

26. კასატორი სადავოდ მიიჩნევს სამკვიდროს მიღების ფაქტობრივ გარემოებას. ამ თვალსაზრისით, მას მიაჩნია, რომ სამკვიდროს მიღება გამოიხატება მემკვიდრეთა აქტიურ მოქმედებაში, რაც გამორიცხავს ამ გარემოების დადგენას პრეზუმფციის დაშვების გზით. იმავდროულად, კასატორი ყურადღებას ამახვილებს, სამკვიდროს მიუღებლობის ნაწილში, სარჩელზე შეუდავებლობაზე, რაც მისი მოსაზრებით, ამ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევის საფუძველია.

27. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს არ გააჩნია დასაშვებად ცნობის ვარგისი სამართლებრივი საფუძველი, სახელდობრ, მემკვიდრეობის მიღების სამართლებრივ საკითხებსა და ამ მიმართულებით, მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების საკითხზე დადგენილია სასამართლო პრაქტიკა, რაც ასახულია გასაჩივრებულ განჩინებაში. სახელდობრ, სააპელაციო პალატას მოხმობილი აქვს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2013 წლის 1 ივლისის Nას-1585-1488-2012 განჩინებაში გაკეთებული განმარტება ქონების დაუფლების პრეზუმციასთან დაკავშირებით, რომელიც შეეხებოდა მეუღლის მიერ სამკვიდროს დაუფლების ფაქტის დადასტურებას. ამ განმარტების მიხედვით, „... ივარაუდება, რომ ქორწინებაში მყოფი მეეუღლეები ეწევიან ერთიან საოჯახო მეურნეობას. მეუღლეთა კავშირი ატარებს სამისდღემშიო ხასიათს და წარმოადგენს მათი სულიერი, ფიზიოლოგიური, ყოფით-მეურნეობრივი თუ სხვა მისწრაფებების რეალიზაციის საშუალებას. ამდენად, თუ საწინააღმდეგო არ დასტურდება (მაგალითად, მეუღლეები ფაქტობრივად წლების მანძილზე არ ცხოვრობდნენ ერთად და ა.შ.) ივარაუდება, რომ მეუღლე ფაქტობრივი ფლობით მიიღებს თავისი მეუღლის ქონებას, შესაბამისად, მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ მხარეს, რომლის ინტერესს წარმოადგენს ამ პრეზუმფციის გაქარწყლება“. საკასაციო პალატა დასძენს, რომ პრეზუმციების არსებობა განპირობებულია სადავო ფაქტობრივ გარემოებათა დამტკიცების ტვირთის გადანაწილების აუცილებლობით. თუკი ფაქტობრივი გარემოება პრეზუმირებულია სამართალურთიერთობის ერთ-ერთი მონაწილის მხარეზე, ეს ნიშნავს, რომ საწინააღმდეგოს დადასტურების ტვირთი (პრეზუმირებული ფაქტის გაქარწყლება) მის მოწინააღმდეგე მხარეს ეკისრება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პრეზუმირებული ფაქტის გაქარწყლების ვალდებულება მართებულად დაეკისრა მოსარჩელეს, რომელმაც სარწმუნო მტკიცებულებით, აღნიშნული ვარაუდი ვერ გააქარწყლა [სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლები]. იგივე განმარტებას შეიცავს სუს-ს 2015 წლის 29 მაისის განჩინება საქმეზე №ას-1329-1267-2014, სადაც აგრეთვე სადავო იყო ფაქტობრივი ფლობით სამკვიდროს მიღების ფაქტი და სასარჩელო მოთხოვნა სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის თაობაზე ეფუძნებოდა დასახელებული წინაპირობის არარსებობას.

28. საქმის მასალებით დადგენილ--- რომ 2005 წლის 27 ივლისს გარდაიცვალა მამკვიდრებელი, რომელსაც დარჩა ხუთი პირველი რიგის მემკვიდრე - მეუღლე, რომელთანაც რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა 1985 წლის 10 მარტიდან, შვილები - ლ- ს-, თ და დ–ები; მეუღლეთა რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში, მამკვიდრებლის მეუღლის საკუთრებაში 2003 წლის 16 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე აღირიცხა სადავო უძრავი ქონება. დადგენილ--- რომ მამკვიდრებლის მეუღლის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ნივთის 1/2 წილი არის მამკვიდრებლის სამკვიდრო მასაში შემავალი აქტივი. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მოაწესრიგა დავა სსკ-ის 1136-ე მუხლის, 1421-ე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილების, 1424-ე მუხლისა და 1433-ე მუხლის ნორმატიული დანაწესებით და სწორად მიიჩნია, რომ მამკვიდრებლის მეუღლე ფაქტობრივი ფლობით დაეუფლა სადავო სამკვიდრო ქონებიდან თავის წილს, რაც საკმარის პირობას წარმოადგენდა ამ წილზე სამკვიდრო მოწმობის გაცემისათვის.

29. დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარში კასატორი მიუთითებს, რომ მოპასუხე სადაოდ არ ხდიდა სარჩელში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს მის მიერ სამკვიდროს მიუღებლობასთან დაკავშირებით. უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკით კი, შესაგებლის წარუდგენლობა გულისხმობს სარჩელში მითითებული გარემოებების აღიარებას.

30. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორის მიერ ზემოთმითითებული დიდი პალატის 2016 წლის 17 მარტის Nას-121-117-2016 განჩინებაში გაკეთებული განმარტება მოცემულ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან და კასატორის მიერ მითითებულ პრეტენზიასთან რელევანტური არ არის, რადგან დასახელებულ განჩინებაში გადაწყდა სააპელაციო საჩივარზე შესაგებლის წარუდგენლობის გამო დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის მიზანშეწონილობის საკითხი.

31. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

32. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი გზით დაუფლების სამართლებრივ საკითხებზე დადგენილია სასამართლო პრაქტიკა, რაც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

34. დადგენილ--- რომ კასატორს გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის - 5700 ლარის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, ხოლო 300 ლარი მის მიერ გადახდილია სახელმწიფო ბიუჯეტში.

35. იქიდან გამომდონარე, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად არის ცნობილი სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სახელმწიფო ბიუჯეტში უნდა განხორციელდეს საკასაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30%-ის გადახდა, რაც შეადგენს 1800 ლარს (6000 ლარის 30%), საიდანაც, საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების ეტაპზე კასატორს გადახდილი აქვს 300 ლარი. შესაბამისად, მას დამატებით ეკისრება 1500 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ლ–ს დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 1500 ლარის ოდენობით. სახელმწიფო ბაჟი გადახდილ იქნეს შემდეგ ანგარიშზე: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე