№330210015001384022

საქმე №ას-613-572-2017 07 ივლისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო (მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

მოწინააღმდეგე მხარე - თ- ბ–ი (მოსარჩელე, აპელანტი)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – გარიგების ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. თ-- ბ-–ის (შემდეგში: მოსარჩელე) საკუთრებას წარმოადგენდა ქ. თბილისში, ვ-–ას გამზირზე №25-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა №1-ში მე-7 სართულზე 347.10 კვ.მ, მე-6 სართულზე 347.10 კვ.მ, მე-6 სართულზე 128.9 კვ.მ, მე-7 სართულზე 128.94 კვ.მ (შემდეგში: სადავო უძრავი ქონება) [საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 170-ე მუხლი].

2. 2007 წლის 05 ივლისს, საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროს (შემდეგში: სამინისტრო ან მოპასუხე) და მოსარჩელეს შორის გაფორმდა უძრავი ქონების საკუთრებაში უსასყიდლოდ (საჩუქრად) გადაცემის თაობაზე ხელშეკრულება (შემდეგში: ჩუქების ხელშეკრულება), რომლის საფუძველზე მოსარჩელის უძრავი ქონება გადაეცა სამინისტროს საკუთრებაში [სსკ-ის 170-ე, 50-ე და 524-ე მუხლები]. ჩუქების ხელშეკრულებაში უძრავი ქონება შეფასებულია 399 840 ლარად.

3. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ, რომლითაც მოითხოვა: ა) ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომლითაც სამინისტროს უსასყიდლოდ გადაეცა უძრავი ქონება; ბ) სამინისტროსათვის ჩუქების ხელშეკრულების შედეგად მიყენებული ზიანის - 399840 ლარის დაკისრება; გ) სამინისტროსათვის მიუღებელი შემოსავლის სახით დამდგარი ზიანის 399840 ლარის წლიური 11%-ის ანაზღაურება ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებიდან სარჩელის აღძვრამდე (11.05.2015წ.) [სსკ-ის 54-ე მუხლი].

4. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მოსარჩელე მიუთითებდა მასზედ, რომ მოსარჩელეს უძრავი ქონება ჩამოერთვა 2006 წელსაც, როდესაც უკანონოდ დააკავეს მისი მეუღლე - 66 წლის ა---- მ--შვილი (შემდეგში: მოსარჩელის მეუღლე ან ბრალდებული) და საპატიმროდან მანადმე არ გაათავისუფლეს, ვიდრე მისმა ოჯახის წევრებმა და მოსარჩელემ კუთვნილი ქონება სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებთან დაკავშირებულ კომპანიას არ გადასცეს საკუთრებაში.

5. მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხავ შედავებაში უარყო მოსარჩელეზე რაიმე ზეწოლის ანდა მუქარის განხორციელების ფაქტი და მიუთითა, რომ ჩუქების ხელშეკრულება დაიდო ნების თავისუფალი გამოვლენის ფარგლებში. იმავდროულად, მოპასუხემ მიუთითა მოთხოვნის განხორცილების შემაფერხებელ (ხანდაზმულობა) შედავებაზე.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი ჩუქების ხელშეკრულება იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელემ უსასყიდლოდ გადასცა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება სამინისტროს. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 399 840 ლარი. მოთხოვნა 2007 წლის 05 ივლისიდან 2015 წლის 11 მაისამდე 399 840 ლარის წლიური 11%-ის მოპასუხე მხარისათვის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

7. საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია როგორც განჩინების პპ:1-2 ში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, ასევე, დაადგინა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 16 ოქტომბერს განჩინებით შეწყდა საქმის წარმოება სამინისტროს და ქ. თბილისის მერიის სარჩელის გამო, შპს „გ---–--ის“, მოსარჩელის, მოსარჩელის მეუღლის და სხვათა მიმართ მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო.

8. იმავდროულად, საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ უძრავი ქონება საქმის განხილვის დროისათვის ირიცხებოდა შპს „ვ---ს“ საკუთრებაში.

9. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

10. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია განჩინების პპ: 1, 2, 7, 8 - ში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები. ამას გარდა, დადგენილად მიიჩნია, რომ 2006 წლის 5 მაისს, მოსარჩელის მეუღლე მიცემულ იქნა ბრალდებულად სისხლის სამართლის პასუხისგებაში, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით. იმავე დღეს ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა მოსარჩელის მეუღლისათვის აღკვეთი ღონისძიების სახით წინასწარი ორ თვიანი პატიმრობის შეფარდება. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის მოსამართლის 2006 წლის 06 მაისის ბრძანებით, მითითებული შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა, ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით შეეფარდა დაპატიმრება ორი თვის ვადით. აღნიშნული ბრძანება ძალაში დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 16 მაისის დადგენილებით.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის მოსამართლის 2006 წლის 30 აგვისტოს განაჩენით, დამტკიცდა თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონული პროკურატურის პროკურორსა და ბრალდებულ შორის 2006 წლის 30 აგვისტოს დადებული საპროცესო შეთანხმება; ბრალდებული ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტთ და საქართველოს სს კოდექსის 55-ე მუხლის გამოყენებით სასჯელის ზომად განესაზღვრა უფრო მსუბუქი ზომის სასჯელი - ჯარიმა 522700 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

12. დავის სამართლებრივი მოწესრიგებისას სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 54-ე და 976-ე მუხლებით და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივ გარემოებათა სუბსუმირების საფუძველზე მიიჩნია, რომ ჩუქების ხელშეკრულება დაიდო მოსარჩელის მეუღლის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის შემდგომ, ხოლო სადავო გარიგებების დადების შემდგომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის განჩინებით, შეწყდა საქმის წარმოება სამინისტროს და თბილისის მერიის სარჩელის გამო, შპს „გ---–--ის“, მოსარჩელის, მოსარჩელის მეუღლის და სხვათა მიმართ მოსარჩელე მხარის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მსჯელობა მასზედ, რომ სახელმწიფოსათვის ქონების ჩუქება პროვოცირებული იქნა სწორედ დასაჩუქრებულის მხრიდან, ხოლო მოსარჩელის გამოცდილება ქმნიდა იმგვარ მოცემულობას, რომ მან სახელმწიფო სტრუქტურებიდან შესაბამისი მოთხოვნის გაჟღერების და სხვა მესაკუთრეთა პერმანენტული დაბარებების ფონზე მოაწერა ხელი ჩუქების ხელშეკრულებას. მაშასადამე, ჩუქების ხელშეკრულებით დაირღვა როგორც კანონით დადგენილი წესები და აკრძალვები, ასევე საჯარო წესრიგი, ვინაიდან გარიგება არ დადებულა თავისუფალი ნების პირობებში.

13. მოთხოვნის განხორციელების შემაფერხებელი შედავების უარსაყოფად სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 128-ე, 130-ე და 54-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ სარჩელის მოთხოვნაზე ვრცელდებოდა 10 წლიანი ხანდაზმულობა, რომელიც დაცული იყო.

14. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სამინისტრომ.

15. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები წარმოჩინებულია შემდეგი მიმართულებით: პირველ რიგში, კასატორი სადავო ხდის ჩუქების ხელშეკრულების სამართლებრივ შეფასებას და მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად მიიჩნია იგი კანონსაწინააღმდეგო გარიგებად, სახელდობრ, კასატორი აღნიშნავს, რომ 2007 წლის 09 მარტს სამინისტრომ და ქ. თბილისის მერიამ სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომლითაც მოითხოვეს მოპასუხეების: შპს „გ-ის“, მოსარჩელის, ჯ- გ----ისა და სხვათა მიმართ აქტების არარად აღიარება, სს „მასპინძელის“ აქციების გარიგებების ბათილად ცნობა და სს „გ----ისათვის“ ზიანის ანაზღაურების დაკისრება 544 968 აშშ დოლარის ექვივალენტის ლარის ოდენობით. მოგვიანებით კი, მხარეები მორიგდნენ და მორიგების ფარგლებში გაფორმდა ჩუქების ხელშეკრულება. საქმის მასალებში წარმოდგენილია მხარეთა მორიგების დამტკიცებისა და საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ კანონიერ ძალაში შესული 2007 წლის 16 ოქტომბრის სასამართლო განჩინება. თავის მხრივ, სასამართლოს მიერ მორიგების დამტკიცების ფაქტი მიუთითებს მორიგების პირობების კანონიერებაზე. საგულისხმოა ისიც, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია საქმე მორიგებით დაამთავროს, უარი თქვას სარჩელზე ან ცნოს იგი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.

16. ამასთან, კასატორი არ ეთანხმება დადგენილ ფქტობრივ გარემოებას მჩუქებლის ნების თავისუფლებაში კანონსაწინააღმდეგო ჩარევის შესახებ (მუქარა, ზეწოლა) და მიუთითებს ჩუქების ხელშეკრულებაზე, სადაც აღნიშნულია ქონების გადაცემის საფუძველი - ფიზიკურ პირთა ნება და შპს „კობა“-ს 2007 წლის 2 ივლისის პარტნიორთა კრების ოქმი. ამას გარდა, 2007 წლის სანოტარო აქტში მითითებულია, რომ განმცხადებლებს (მოსარჩელე) სურთ მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება უსასყიდლოდ გადასცენ სახელმწიფოს. კასატორი აღნიშნავს, რომ პარტნიორთა კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება ქონების გასხვისების თაობაზე, რომელიც საფუძვლად დაედო გარიგებას, ძალაშია და კრების ოქმის ნამდვილობა სადავო არ გამხდარა პარტნიორების მხრიდან. კასატორის მოსაზრებით, სამართლებრივი კავშირი არ არსებობს მოსარჩელის მეუღლის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის შემდგომ, ჩუქების ხელშეკრულების დადებასა და სამინისტროსა და ქ. თბილისის მერიის სარჩელზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიაში საქმის წარმოების შეწყვეტას შორის. მოსარჩელის მეუღლის მიმართ ნაწარმოებ სისხლის სამართლის საქმეს შემხებლობა არ ჰქონდა ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებასთან. ხსენებულ სისხლის სამართლის საქმის მასალებში წარმოდგენილია 2006 წლის 30 აგვისტოს საპროცესო შეთანხმება, რომელშიც მითითებულია: ბრალდებულმა განიზრახა ცალკეულ თანამდებობის პირთა დახმარებით თაღლითურად დაუფლებოდა სახელმწიფოს კუთვნილ აღმაშენებლის გამზირ №103-ში მდებარე შენობის პირველ სართულზე განთავსებულ 246 კვ.მ ფართს, რომელშიც 1928 წლიდან განთავსებული იყო ა. ჯაფარიძის სახელობის ცენტრალური ბიბლიოთეკა და რომელიც წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას.

17. კასატორი სადავოდ ხდის, როგორც სსკ-ის 54-ე მუხლის სამართლებრივი საფუძვლით ჩუქების ბათილობის მართლზომიერებას, ისე, ამავე მუხლის გამოყენებისთვის საჭირო ყველა წანამძღვრის არსებობასაც და მიაჩნია, რომ როდესაც სსკ-ში არსებობს ურთიერთობის მარეგულირებელი სპეციალური ნორმა არარელევანტურია 54-ე მუხლით ხელმძღვანელობა, რომელიც თავისი არსით არის ზოგადი ნორმა. თავისი საკასაციო პრეტენზიის დასაბუთების მიზნით, კასატორი მიუთითებს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილებაზე ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის საქმეზე და აღნიშნავს, რომ დიდმა პალატამ სსკ-ის 54-ე მუხლის, როგორც მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმის გამოყენების დაუშვებლობასთან დაკავშირებით განმარტა შემდეგი: „54-ე მუხლის ნორმას ავტომატური ფუნქცია არ გააჩნია, ის დეფინიციურია და კონკრეტულ სამართლებრივ შედეგს არ ითვალისწინებს. მარტოოდენ გარიგების ამორალურობის ზოგადი ნორმის გამოყენებას დიდი პალატა არასაკმარისად მიიჩნევს“. საკასაციო საჩივრის ავტორის განმარტებით დიდმა პალატამ მიიჩნია, რომ არასწორია სსკ-ის 54-ე მუხლის იმგვარი ინტერპრეტაცია, რომ იგი შეიცავს, მხოლოდ იმ დათქმას, რომ იგი არის გარიგება, რომელიც არღვევს ზნეობის ნორმებს და იძულებით დადებული გარიგებისაგან განსხვავებით, მისი ამორალურად მიჩნევისათვის აუცილებელი არ არის იმ გარემოების დადგენა-დადასტურება, რამაც განაპირობა ხელშეკრულების დადება. კასატორი მიუთითებს დიდი პალატის განმარტებაზე, რომ „ამგვარი გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება ხელშეკრულების დადებისა და მისი შინაარსის განსაზღვრის თავისუფალ პრინციპებს.“ კასატორს მიაჩნია, რომ დიდი პალატის განმარტებიდან გამომდინარე გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ურთიერთობის მარეგულირებელი სპეციალური ნორმა და უნდა გამოიკვეთოს კონკრეტული საფუძველი.

18. კასატორის მოსაზრებით სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი ბათილად ეცნო გარიგება ამორალურობის საფუძვლით, როცა არ არის დადგენილი სსკ-ის 85-89 მუხლის წანამძღვრები. კასატორის მოსაზრებით, ბათილია არა ყველა იძულების შედეგად გამოვლენილი ნება, არამედ ისეთი იძულების განხორციელება, რომელიც პირს აფიქრებინებს, რომ საფრთხე ემუქრება მის პიროვნებას ან ქონებას. კასატორი განმარტავს, რომ სსკ-ის 85-ე მუხლის შესაბამისად იძულებით დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნაზე უფლებამოსილი პირია ის, ვის მიმართაც განხორციელდა კონკრეტული იძულება - ძალადობა ან მუქარა. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, კონკრეტული მოქმედების იძულებად კვალიფიკაციისათვის უნდა იკვეთებოდეს, რომ სადავო გარიგების მონაწილე მხარეს არ სურდა ხელშეკრულების დადება და კონკრეტულმა მუქარამ ან მისმა შემცვლელმა ქმედებამ ისეთი ფსიქოლოგიური ზეგავლენა მოახდინა მასზე, რომ იძულებული გახდა დაედო გარიგება. კასატორის განმარტებით, შეეძლო თუ არა მუქარას ზეგავლენა მოეხდინა მოწინააღმდეგე მხარეზე, რომელიც ხელშეკრულების იძულებით დადების ფაქტობრივ შემადგენლობას იძლევა, შეფასებისა და გამოკვლევის საგანია და იგი უნდა დადასტურდეს პირდაპირი მტკიცებულებებით. მარტოოდენ პირის მტკიცება, რომ ხელშეკრულების დადება განხორციელდა იძულებით და ხელშეკრულების ამ საფუძვლით ბათილად მიჩნევა კასატორს არ მიაჩნია მართებულად. შესაბამისად, იგი თვლის, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელი და არასრულია, რის გამოც, საკასაციო საჩივრის ავტორის პრეტენზიას წარმოადგენს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

19. კასატორი არ ეთანხმება სარჩელის ხანდაზმულობის 10 წლიანი ვადის გამოყენებასაც და აღნიშნავს, რომ კანონმდებელი იძულებით დადებული გარიგების შეცილების უფლებას გასაზღვრულ ჩარჩოებში აქცევს, კერძოდ, სსკ-ის 89-ე მუხლის შესაბამისად, იძულებით დადებული გარიგება შეიძლება სადავო გახდეს ერთი წლის განმავლობაში იძულების დამთავრების მომენტიდან. ამდენად, კასატორი მიუთითებს, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ გაუშვა შეცილებისათვის სსკ-ის 89-ე მუხლით დადგენილი სპეციალური ვადა. ამ მხრივ აღნიშნავს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებას (ტელეკომპანია რუსთავი 2 -ის საქმეზე), რომლითაც სასამართლომ ასევე იმსჯელა შეცილების ვადების განხორციელების საკითხზე და მიიჩნია, რომ ხანდაზმულობის ზოგადი 10 წლიანი ვადა გამოყენებული არ უნდა ყოფილიყო. საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს სარჩელი წარდგენილი აქვს 2015 წელს და სახეზეა იძულებით დადებული გარიგების შეცილების ერთწლიანი ვადის გაშვება, მოთხოვნა ხანდაზმულია და ამიტომ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი სახეზეა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

20. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

21. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

22. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო შედავება წარმოდგენილია, როგორც ფაქტობრივი ისე, სამართლებრივი კუთხით: კასატორი სადავოდ ხდის ჩუქების ხელშეკრულების სამართლებრივ შეფასებას სსკ-ის 54-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლით და მიაჩნია, რომ სსკ-ის 54-ე მუხლი, როგორც ზოგადი ნორმა არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობის საფუძვლად და კასატორის საკასაციო პრეტენზიას ამყარებს დიდი პალატის 2017 წლის 2 მარტის განჩინებით. იმავდროულად, მიაჩნია, რომ დადგენილი არ არის სსკ-ის 54-ე ანდა სსკ-ის 85-86-ე მუხლების განმაპირობებელი არცერთი წანამძღვარი.

23. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორის ზემოთმოხმობილი არგუმენტი განსახილველ საქმეზე დამდგარი იურიდიული შედეგის შეცვლის ვარგის ფაქტობრივ ანდა სამართლებრივ საფუძლად ვერ გამოდგება. უწინარესად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საქმეებზე დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებისა და ზოგადად, მართლმსაჯულების განხორციელების საფუძველს წარმოადგენს იმის სწორად განსაზღვრა, თუ რა სამართლებრივი საფუძვლიდან გამომდინარეობს მხარეთა შორის წარმოშობილი დავა. ამ მიზნით, საქმის განხილველმა სასამართლომ პირველყოვლისა, უნდა დაადგინოს მოთხოვნის მატერიალური საფუძველი [მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა]. მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა გამოარკვიოს მოძიებული ნორმის წინაპირობები, მისი აბსტრაქტული შემადგენლობა და შემოაწმოს განხორციელებულია თუ არა განსახილველ საქმეზე ყველა მათგანი. ამ ასპექტში, ფორმალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, სასამართლო შეზღუდულია სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებებით: იგი ამოწმებს რომელ კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითებს მოსარჩელე, ქმნიან თუ არა ისინი დამფუძნებელი ნორმის უკლებლივ ყველა წანამძღვარს. ამის შემდეგ მოწმდება, მოპასუხის პოზიცია რამდენად აქარწყლებს წარმოშობილ წანამძღვრებს (პროცესუალური და მატერიალური თვალსაზრისით). მოცემულ საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მოსარჩელეს საკუთრებაში გააჩნდა უძრავი ქონება, რომლიც 2007 წლის 05 ივლისს საჩუქრად გადასაცა სამინისტროს [სსკ-ის 170-ე, 50-ე და 524-ე მუხლები]; ჩუქების ხელშეკრულებაში უძრავი ქონება შეფასებულია 399 840 ლარად. ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე - 2006 წლის 5 მაისს, მოსარჩელის მეუღლე მიცემულ იქნა ბრალდებულად სისხლის სამართლის პასუხისგებაში, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით. იმავე დღეს ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა მოსარჩელის მეუღლისათვის აღკვეთი ღონისძიების სახით წინასწარი ორ თვიანი პატიმრობის შეფარდება, რაც დაკმაყოფილოდა და აღსრულდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის მოსამართლის 2006 წლის 30 აგვისტოს განაჩენით კი, დამტკიცდა თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონული პროკურატურის პროკურორსა და ბრალდებულ შორის 2006 წლის 30 აგვისტოს დადებული საპროცესო შეთანხმება; ბრალდებული ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტთ და საქართველოს სს კოდექსის 55-ე მუხლის გამოყენებით სასჯელის ზომად განესაზღვრა უფრო მსუბუქი ზომის სასჯელი - ჯარიმა 522700 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ. გარდა ამისა, 2007 წლის 16 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის განჩინებით შეწყდა საქმის წარმოება სამინისტროს და ქ. თბილისის მერიის სარჩელის გამო, შპს „გ---–--ის“, მოსარჩელის, მოსარჩელის მეუღლის და სხვათა მიმართ მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო. დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებების არსებობის პირობებში, სამინისტროს მხრიდან შედავებულია მჩუქებლის ნების თავისუფლებაში რაიმე ფორმით ჩარევა, თუმცა, საკასაციო პალატას დასაბუთებული, ლოგიკური და თანმიმდევრული ვარაუდის საფუძველი გააჩნია მასზედ, რომ სადავო ჩუქების ხელშეკრულება, არ წარმოადგენს მჩუქებლის ნების თავისუფალი გამოვლენის შედეგს. საკასაციო პალატის ამგვარი მოსაზრება დაფუძნებულია თავად სადავო გარიგების სამართლებრივი ბუნებით. ერთ-ერთ საქმეში საკასაციო პალატამ მხარეთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობის სამართლებრივ კვალიფიკაციაზე მსჯელობისას უარყო მოწინააღმდეგე მხარის შედავება ჩუქების სამართალურთიერთობის წარმოშობაზე, და ამგვარ დასკვნას საფუძვლად დაუდო თავად სადავო სამართალურთიერთობის არსი, მისი მოტივი და მიზანი, სახელდობრ, საკასაციო პალატამ განმარტა: „ჩუქების მოტივი ძირითადად გამომდინარეობს გამჩუქებლის მხრიდან დასაჩუქრებულის მიმართ არსებული პოზიტიური დამოკიდებულებიდან. ჩუქება ისეთი გარიგებაა, რომელიც ეფუძნება მხარეთა ურთიერთთანხმობას და არა მხოლოდ მჩუქებლის ნებას. როდესაც სადავოა ჩუქების ხელშეკრულების წარმოშობა, მნიშვნელოვანია, გამოიკვეთოს ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას მხარეთა ნების განმსაზღვრელი ორი ძირითადი კრიტერიუმი: მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა და გამჩუქებლის მატერიალური მდგომარეობა. ფაქტობრივი გარემოებები უნდა დადგინდეს ამ კრიტერიუმების არსებობის შეფასების კუთხით, ხოლო დასახელებული კრიტერიუმების შეფასებისას სასამართლომ მხედველობაში უნდა მიიღოს ანალოგიურ გარემოებებში გონიერი ადამიანის ქცევის სტანდარტი. ამ თვალსაზრისით, პირველ და ყველაზე მნიშვნელოვან წინაპირობას წარმოადგენს ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა, რაც, როგორც წესი, განაპირობებს მჩუქებლის მიერ ჩუქების ხელშეკრულების დადების მოტივის ჩამოყალიბებას“ (იხ.,საქმე №ას-6-6-2015, 01 ივლისი, 2015 წელი).

24. კონკრეტულ საქმეზე დადგენილია იმგვარი ფაქტობრივი გარემოებები, სახელდობრ, მოსარჩელის მეუღლის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა და მის მიმართ აღკვეთი ღონისძიების - პატიმრობის შეფარდება და აღსრულება. ამ მოცემულობაში კი, 2007 წლის 05 ივლისს მოსარჩელის მხრიდან სამინისტროსათვის უსასყიდლოდ (ჩუქება) უძრავ ქონების საკუთრებაში გადაცემა არ წარმოშობს იმგვარი ვარაუდის საფუძველს, რომ ჩუქების სამართლებრივი კვალიფიკაციის განმაპირობებლი ყველა წანამძღვარი [სსკ-ის 524-ე მუხლი], მათ შორის, როგორიცაა მჩუქებლის ნება (თავისუფალი) განხორციელებულად მივიჩნიოთ. საგულისხმოა, საკასაციო პალატის ზემოთ მოხმობილ განჩინებაში გაკეთებული განმარტებებიც ჩუქების მოტივთან მიმართებით, რასაც ძირითადად განაპირობებს მჩუქებლის მხრიდან მადლიერების, პოზიტიური დამოკიდებულოების ქონა დასაჩუქრებულთან, მით უფრო თუ გავითვლისწინებთ, რომ ჩუქების საგანი გამორჩეულია თავისი ღირებულებით - უძრავი ქონება შეფასებული 399 840 ლარად (განჩინების პ:1), რაც საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების კვალობაზე ძნელად წარმოსადგენია. ამ ვითარებაში, კი, მოსარჩელის მხრიდან უარყოფილია გარიგების ნამდვილობა, თუმცა, საგულისხმოა, რომ მოპასუხე სადავოდ ხდის მოსარჩელის ნების თავისუფლებაში ჩარევას და მიაჩნია, რომ სახეზე არ არის იძულების ანდა მუქარის ფაქტობრივი გარემოებები, რაც აუცილებელი განმაპირობებლი ფაქტორია სსკ-ის 85-86-ე მუხლებით კვალიფიკაციისათვის, მით უფრო, იმ ვითარებაში, როდესაც სსკ-ის 54-ე მუხლი როგორც გარიგების ბათილობის ერთადერთი და დამოუკიდებელი სამართლებრივი საფუძველი არ არის რელევანტური.

25. საკასაციო პალატა ეთანხმება კასატორის პოზიციას სსკ-ის 54-ე მუხლის იმ განმარტებასთან მიმართებით, რაც განხორციელებულია დიდი პალატის 2017 წლის 02 მარტის გადაწყვეტილებაში (იხ., სუსგ №ას-664-635-2016, 2 მარტი, 2017 წელი), რომელშიც საუბარია სსკ-ის 54-ე მუხლის, როგორც მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმის გამოყენების დაუშვებლობაზე, რა დროსაც დიდმა პალატამ არასაკმარისად მიიჩნია მარტოოდენ გარიგების ამორალურობის ზოგადი ნორმის გამოყენება სასყიდლიანი გარიგების ბათილობის საფუძვლად, ნასყიდობის ფასის დისპროპორციასთან აუცილებელ კავშირში [სსკ-ის 477-ე მუხლი], სახელდობრ დიდმა პალატამ განმარტა, რომ: „...სსკ-ის 54-ე მუხლს ავტონომიური ფუნქცია არ გააჩნია, ის დეფინიციურია და კონკრეტულ სამართლებრივ შედეგს არ ითვალისწინებს.... მარტოოდენ გარიგების ამორალურობის ზოგადი ნორმის გამოყენებას, დიდი პალატა არასაკმარისად მიიჩნევს და, აქედან გამომდინარე, ამ ნორმის სააპელაციო სასამართლოსეული ინტერპრეტაცია არადამაჯერებელია, რადგანაც ეწინააღმდეგება სამოქალაქო ბრუნვის პრინციპებს. სააპელაციო სასამართლოს შეფასება, რომ სსკ-ის 54-ე მუხლი, ამორალურ გარიგებებთან მიმართებით, შეიცავს მხოლოდ იმ დათქმას, რომ იგი არის გარიგება, რომელიც არღვევს ზნეობის ნორმებს და გავლენის ბოროტად გამოყენების შედეგად ან იძულებით დადებული გარიგებებისაგან (სსკ-ის 55-ე და 85-ე მუხლებისაგან) განსხვავებით, მისი ამორალურად მიჩნევისათვის აუცილებელი არ არის იმ გარემოებათა დადგენა-დადასტურება, რამაც განაპირობა მისი დადება. ეს კი იმთავითვე მცდარია. ასეთი განმარტება ეწინააღმდეგება ხელშეკრულების დადებისა და მისი შინაარსის განსაზღვრის თავისუფლების პრინციპს (სსკ-ის 319.1-ე მუხლი „კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას. თუ საზოგადოების ან პიროვნების არსებითი ინტერესების დაცვისათვის ხელშეკრულების ნამდვილობა დამოკიდებულია სახელმწიფოს ნებართვაზე, მაშინ ეს უნდა მოწესრიგდეს ცალკე კანონით“). სამოქალაქო კანონები საქართველოს ტერიტორიაზე უზრუნველყოფენ სამოქალაქო ბრუნვის თავისუფლებას, თუ ამ თავისუფლების განხორციელება არ ხელყოფს მესამე პირთა უფლებებს (სსკ-ის მე-9 მუხლი). ამ წესიდან არსებული გამონაკლისი, ამ თავისუფლების შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის იმპერატიული დანაწესიდან გამომდინარე. სააპელაციო სასამართლოს იმ დასკვნის გაზიარება, რომ „საკმარისია, არსებობდეს დისპროპორცია ხელშეკრულების მხარეების მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა შორის“, რათა გარიგება ამორალურად იქნეს მიჩნეული, ხელს შეუშლის სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალურ განვითარებასა და სტაბილურობას, რადგანაც ხელშეკრულების არაკეთილსინდისიერ მხარეს, სათანადო წინაპირობების არარსებობის პირობებშიც კი, შეეძლება უარი თქვას ხელშეკრულებაზე“.

26. კონკრეტულ შემთხვევაში, კი მოსარჩელე სადავოდ ხდის ჩუქების [რეგლამენტირებული სსკ-ის 524-ე მუხლში] ნამდვილობას, რასთან დაკავშირებითაც არსებობს საქარველოს უზენაესი სასამართლოს არაერთი გადაწყვეტილება, რომლითაც მიჩნეულია, რომ ოჯახის წევრის მიმართ წარმოებული სისხლის სამართლის დევნის კვალობაზე სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ საკუთრების გადაცემა - ჩუქება იმთავითვე ქმნის ამორალური გარიგების ბათილობის სსკ-ის 54-ე მუხლით განმაპირობებელ ყველა წანამძღვარს. ერთ-ერთ საქმეში საკასაციო პალატამ არ გაიზიარა კასატორის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ ადგილი არ ჰქონია მოსარჩელეზე რაიმე სახის იძულებას, ზემოქმედებას, რასაც შეეძლო რეალურად დაეთრგუნა მისი თავისუფალი ნება, თუმცა აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება მოპასუხემ სარწმუნოდ ვერ დაადასტურა... დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება კი, სსკ-ის 54-ე მუხლის წანამძღვრებთან სწორად განხორციელდა (იხ., სუსგ Nას-224-213-2017, 8 აპრილი, 2017 წელი).

27. სხვა სამოქალაქო საქმეში, სადაც აგრეთვე სადავო იყო ფიზიკურ პირსა და სახელმწიფოს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ნამდვილობა. საკასაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელისა და მისი ოჯახის წევრების სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის ეტაპზე, მოსარჩელის მიერ, მის საკუთრებაში არსებული 40400 ლარის ღირებულების ა/მანქანის სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, გარეგნულად გამოვლენილი ნება არ ასახავდა ნების გამომვლენის ნამდვილ, შინაგან, მოტივირებულ ნებას, რის გამოც, იგი ერთმნიშვნელოვნად, ნაკლის მქონედ უნდა იქნეს მიჩნეული. სასამართლოს ეს მოსაზრება გამყარებულია იმ მოსალოდნელი შედეგით, რაც შეიძლებოდა მოჰყოლოდა მოსარჩელისა და მისი ოჯახის წევრების მიმართ წარმოებულ სისხლის სამართლის საქმის მსვლელობას და შეიძლებოდა მოტივირებული ყოფილიყო მოსალოდნელი პასუხისმგებლობისაგან საკუთარი და ოჯახის წევრების დაღწევისა ან სასჯელის შემსუბუქების მცდელობად (იხ., სუსგ №ას-15-15-2016, 01 მარტი, 2016 წელი). საკასაციო პალატამ სწორედ დასახელებულ საქმეში განმარტა სამართალურთიერთობის წარმოშობის საფუძვლის მორალური სტანდარტის დაცულობის აუცილებლობა, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ისეთ სამართალურთიერთობაში, რომელშიც სახელმწიფო მონაწილეობს, რადგან ასეთ გარიგებებში ნდობისა და კეთილსინდისიერების ხარისხი განსაკუთრებულად მაღალია. საკასაციო პალატის განმარტებით კერძო ავტონომიის ფარგლებში დადებული გარიგებების არსებობის პირობებში დაცული უნდა იქნეს ხელშეკრულების მონაწილე სუსტი მხარის ინტერესი თავად გარიგების მიმართ და კეთილსინდისიერი შემძენის არსებობის შემთხვევაში, სოციალური თანასწორობის აღდგენისაკენ სწრაფვისას არ უნდა დაგვავიწყდეს სუსტი მხარის ინტერესების დაცვა. უფრო მეტიც, მიუხედავად სამართალურთიერთობის კერძოსამართლებრივი ბუნებისა, კერძო სამართლის სუბიექტების მხრიდან კონტრაჰენტი ძლიერი მხარის, სახელმწიფოს ქმედებების მიმართ კანონიერი ნდობის პრინციპი მოქმედებს. რადგანაც, ამ შემთხვევაში, მნიშვნელოვანია საჯარო წესრიგის დაცვა. ,,საჯარო წესრიგის“ ცნება სამოქალაქო კოდექსში მორალურ იმპერატივებთანაა დაკავშირებული. საჯარო წესრიგი ხელს უწყობს ზნეობრივი და სამართლიანი სამოქალაქო ბრუნვის დამკვიდრებას. საჯარო წესრიგის დარღვევით ილახება არა მხოლოდ ვინმეს კერძო ინტერესები, არამედ საჯარო ინტერესები. ეს იმიტომ, რომ საჯარო წესრიგით დაცული სიკეთე საზოგადო ფასეულობისაა და მისი დარღვევა ძირს უთხრის საზოგადოების არსებობის საფუძვლებს. სსკ-ის 54-ე მუხლი ბათილად მიიჩნევს ამ წესრიგის საწინააღმდეგო გარიგებას. აქედან აშკარა ხდება, რომ სამოქალაქო ბრუნვის თავისუფლება შებოჭილია და გარკვეული საზოგადოებრივი ინტერესების ფარგლებშია მოქცეული. სხვა საქმეშიც, რომელშიც სახელმწიფო სასარგებლოდ საკუთრების მიტოვების შესახებ გარიგების ნამდვილობა იყო სადავო, საკასაციო პალატას ჩამოუყალიბდა მტკიცე შინაგანი რწმენა იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნება ბათილი იყო, მისი ამორალურობისა და მართლსაწინააღმდეგობის სამართლებრივი საფუძვლით [სსკ-ის 54-ე მუხლი] (იხ., სუსგ №ას-1184-1145-2016, 17 თებერვალი, 2017 წელი).

28. გარდა ზემოაღნიშნულისა, ერთ-ერთ საქმეზე, გარიგებაში გამოვლენილი ნების განმარტებისას საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის ეტაპზე გარიგების მხარის მიერ გარეგნულად გამოვლენილი ნება არ ასახავდა მის ნამდვილ შინაგან ნებას და ცალსახად ნაკლის მქონედ უნდა ჩაითვალოს, რადგანაც იგი გამოვლენილი იყო არა საკუთრების მიტოვების, არამედ მოსალოდნელი სასჯელის შემსუბუქების მიზნით. ამავე განჩინებაში მიუთითა საკასაციო პალატამ, რომ გარიგების დადების მიზნით პირის იძულება იმავდროულად მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებაცაა, რადგანაც ამ დროს ირღვევა საჯარო წესრიგი [სამოქალაქო ბრუნვის ფუნდამენტური პრინციპები, სსკ 54-ე მუხლი] (იხ., სუსგ №ას-688-654-2015, 21 ივლისი, 2015 წელი).

29. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მესაკუთრის მიერ ნივთზე საკუთრების (მფლობელობის) დაკარგვისას, მისი კანონით დაცული ინტერესების დაცვა შესაძლოა, როგორც სანივთო (სავინდიკაციო), ისე ვალდებულებით - სახელშეკრულებო და არასახელშეკრულებო (დელიქტური) ან კონდიქციური სარჩელებით. თითოეული მათგანი მიმართულია უფლებამოსილი პირისათვის ქონების დაბრუნებისაკენ და უფლების დარღვევამდე არსებული მდგომარეობის აღდგენისაკენ. განსახილველ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების, სასამართლო პრატიკისა და სამართლის ნორმათა ინტერპრეტაციის საფუძველზე, საკასაციო პალატას ჩამოუყალიბდა შინაგანი რწმენა, რომ მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნება ბათილია სწორედ ამორალურობისა და მართლსაწინააღმდეგობის სამართლებრივი საფუძვლით [მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა - სსკ-ის 976.I და 979-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, დამხმარე ნორმა -სსკ-ის 54-ე მუხლი). გარიგების (ხელშეკრულების) ბათილობისას კი, დგება უკვე განხორციელებული შესრულების უკუქცევის საკითხი ანუ, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა-რესტიტუცია. აღნიშნული გულისხმობს, რომ გარიგებას ეცლება ის იურიდიული ზემოქმედება, რაც მან მოახდინა. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეს ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობის გამო, წარმოეშვა მოპასუხის მიმართ კონდიქციური მოთხოვნის უფლება.

30. ამდენად, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის არცერთი კრიტერიუმი სახეზე არაა. რაც შეეხება კასატორის შედვებას ხანდაზმულობასთან მიმართებით, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, არც ამ შემთხვევაშია წარმოდგენილი დასაშვები საკასაციო პრეტენზია, რამდენადაც მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია კოდუქციური ვალდებულების წარმომშობი სამართლებრივი წანამძღვრების განხორციელებით, რომელთა მიმართ მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს 10 წელს. შესაბამისად, ხანდაზმულობაზე კასატორის ზემოთმითითებული პრეტენზიას სამართლებრივად ვარგისი საფუძველი არ გააჩნია.

31. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

32. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. სსკ-ის 976-ე მუხლის, 979-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 54-ე მუხლის სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით არსებობს მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკა, რომელიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

34. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან კანონის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 390-ე, 399-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე