საქმე №-10210014582703
საქმე №ას-731-684-2017 31 ივლისი, 2017 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
1. კასატორი-მოწინააღმდეგე მხარე – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო (შემდგომში – მოსარჩელე)
2. კასატორი-მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ლ.-ი“ (შემდგომში – მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილება
1. კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
2. კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
სასარჩელო მოთხოვნა:
1. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ 22022.94 ლარის ანაზღაურების შესახებ.
სარჩელის საფუძვლები:
2. მოსარჩელის განმარტებით, 2007 წლის 17 მაისიდან დარეგისტრირდა 2147 კვ.მ უძრავი ნივთის მესაკუთრედ.
3. 2011 წლის 17 დეკემბრიდან 2014 წლის 27 მარტამდე მოპასუხე უკანონოდ ფლობდა სადავო ნივთს და იყენებდა კომერციული მიზნით – ღია სასაწყობე ფართად. 2014 წლის 7 მარტის №.. აუდიტორული დასკვნის თანახმად, სადავო ნივთის სარგებლობის წლიური საფასურია 9661.5 ლარი, შესაბამისად, წლიური სარგებლობის საფასური 1 კვ.მ-ზე იქნებოდა 4.5 ლარი. ამდენად, სადავო ნივთით სარგებლობის საფასური სადავო პერიოდისათვის შეადგენს 22022.94 ლარს.
მოპასუხის პოზიცია:
4. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2007 წლის 17 მაისიდან სადავო ნივთის მესაკუთრე იყო მოსარჩელე, რომლისგანაც 2014 წლის 27 მარტს შეიძინა მოპასუხემ. შესაბამისად, 2014 წლის 10 ივნისისათვის – იმ დროისათვის, როცა მოსარჩელის მიერ შექმნილმა კომისიამ დაათვალიერა სადავო ნივთი, მოპასუხე უფლებამოსილი იყო, თავისუფლად ესარგებლა კუთვნილი ქონებით, თუმცა შეძენამდე აღნიშნული ფართით არ უსარგებლია.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
5. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:
6. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 3038,92 ლარის გადახდა შემდეგ გარემოებათა გამო:
7. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო უძრავი ნივთი 2007 წლის 17 მაისიდან დარეგისტრირდა მოსარჩელის საკუთრებად.
8. მოპასუხე, რომელიც 2011 წელს ახორციელებდა მშენებლობას საკუთარ, სადავო ნივთის მომიჯნავედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე, გასცდა საკუთარი მიწის ნაკვეთის ფარგლებს და სადავო ფართზე ააშენა 296 კვ.მ შენობა-ნაგებობა.
9. 2014 წლის 27 მარტს სადავო ნივთი საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მოპასუხის საკუთრებად. მითითებული ფაქტებიდან გამომდინარე, მოპასუხემ გამოთქვა თანხმობა, მოსარჩელის 2014 წლის 8 აპრილის №… წერილში აღნიშნული საიჯარო ქირა, რაც შეადგენდა 1 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე წლიურად 4.5 ლარს, გადაეხადა სწორედ მის მიერ დაკავებული 296 კვ.მ-ზე გაანგარიშებით. ამდენად, მოპასუხე დაეთანხმა 2014 წლის 7 მარტის №.. აუდიტორული დასკვნის მიხედვით საფასურის გაანგარიშებას მხოლოდ 296 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში.
10. სადავო პერიოდი 2011 წლის 14 დეკემბრიდან 2014 წლის 27 მარტამდე შეადგენდა 2 წელს და 103 დღეს. 296 კვ.მ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის წლიური საფასური იქნებოდა 1332 ლარი (296 X 4.5 ლარზე), ხოლო დღიური საფასური 3.64 ლარი (1332 ლარი გაყოფილი 365 დღეზე).
11. შესაბამისად, სადავო პერიოდისათვის სარგებლობის საფასურის საერთო ოდენობაა 3038.92 ლარი (1332 ლარი X 2 წელზე = 2664 ლარს და დამატებული 4.5 ლარი X 103 დღეზე = 374.92 ლარს).
12. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, თავდაპირველად, სარჩელი ეფუძნებოდა „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტს, თუმცა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებით აღნიშნული ნორმა ცნობილ იქნა არაკონსტიტუციურად. შემდეგ აპელანტმა მიუთითა, რომ საკუთარ მოთხოვნას აფუძნებდა „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის მე-13 პუნქტს, რომლის თანახმად სახელმწიფო ქონებით მოსარგებლე, რომელსაც არ აქვს ამ ქონებით მართლზომიერად სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი და რომელიც ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) იყენებს, ვალდებულია, ქონების მმართველის წერილობითი მოთხოვნის თანახმად, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადაიხადოს სარგებლობაში გადაცემის საფასური, საბაზრო ღირებულების შესაბამისად (საექსპერტო/აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე), საჯარო რეესტრში სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მომენტიდან სარგებლობის მთელი პერიოდისათვის. აპელანტმა მიუთითა, რომ, მართალია, ეს ნორმა ეხება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ქონებას, თუმცა შესაძლებელი იყო, ამ ნორმის ანალოგიით გამოყენება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონებით უკანონოდ მოსარგებლე პირების მიმართაც.
13. უპირველეს ყოვლისა, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ რაიმე სახის პასუხისმგებლობის დაკისრება, სხვა სახის პასუხისმგებლობის განმსაზღვრელი კანონის ნორმების ანალოგიით გამოყენების გზით დაუშვებელია. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში „კაკაბაძე და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ“ (საჩივრის №1484/07) განმარტა, რომ პასუხისმგებლობის დამდგენი ნორმა უნდა იყოს ადვილად ხელმისაწვდომი და ზუსტი, რათა წინასწარ იყოს განჭვრეტადი ამა თუ იმ ვალდებულების დარღვევის სამართლებრივი შედეგები“.
14. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელე (აპელანტი) ითხოვს გარკვეული სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრებას მისი ქონებით უკანონო სარგებლობისათვის. უდავოა, რომ „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის მე-13 პუნქტი ადგენს საქართველოს სახელმწიფოს (და არა ავტონომიური რესპუბლიკის) საკუთრებაში არსებული ქონებით უკანონო სარგებლობისათვის პასუხისმგებლობას. შესაბამისად, ამ ნორმის გამოყენება განსახილველ შემთხვევაში დაუშვებელია.
15. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რეალურად სარჩელი მიზნად ისახავს მოპასუხისათვის კონდიქციური ვალდებულების დაკისრებას. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ სადავო ქონებით უსასყიდლოდ სარგებლობით მოპასუხე გამდიდრდა, ესე იგი მან დაზოგა ხარჯი, რომელსაც იგი გაწევდა ამ ქონების კანონით დადგენილი წესით მესაკუთრისაგან სარგებლობაში გადაცემის შემთხვევაში, საბაზრო პირობების შესაბამისად განსაზღვრული საიჯარო ქირის გადახდის გზით.
16. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნის საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომში – სსკ) 982-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე სარგებლობით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი. აქ კანონმდებელი გულისხმობს არა ზიანის ანაზღაურებას კლასიკური გაგებით (ხელშეკრულების დარღვევის ან დელიქტის გამო), არამედ უსაფუძვლო გამდიდრების გათანაბრებას, რაც გამოიხატება უფლებამოსილი პირისათვის იმ სარგებლის მიკუთვნებაში, რასაც იგი აუცილებლად მიიღებდა მოვლენათა ბუნებრივად და კანონის შესაბამისად განვითარების შემთხვევაში.
17. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2011 წლის 14 დეკემბრიდან 2014 წლის 27 მარტამდე სადავო ნივთის ნაწილით – 296 კვ.მ მიწის ნაკვეთით სარგებლობდა მოპასუხე ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, რაც მან თავად აღიარა კიდეც. ასევე, გამოთქვა თანხმობა, გადაეხადა ამ ნაწილით სარგებლობის საფასური, სამინისტროს მიერ მითითებული ოდენობით.
18. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2011 წლის 14 დეკემბრიდან 2014 წლის 27 მარტის ჩათვლით სადავო ნივთის მესაკუთრეს – აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკას სადავო ნივთით მოპასუხის მიერ სარგებლობის შედეგად უნდა მიეღო სარგებელი აღნიშნული გადაწყვეტილების კვლევით ნაწილში მითითებული ოდენობით, რაც არ მიუღია.
1. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:
19. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
20. კასატორმა ჩათვალა, რომ გადაწყვეტილების გასაჩივრებული ნაწილი დაუსაბუთებელია, კერძოდ, სააპელაციო პალატა დაეყრდნო მხოლოდ მოპასუხის აღიარებას, რომ იგი სადავო ქონების მხოლოდ ნაწილს – 2147 კვ.მ-დან 296 კვ.მ-ს ფლობდა არამართლზომიერად. ამავდროულად, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოპასუხეს ეკავა 2147 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ტერიტორიას იყენებდა სასაწყობე ფართად და ეწეოდა კომერციულ საქმიანობას, რისთვისაც სარგებლობის საფასურს. მოპასუხის კომერციულ საქმიანობას სადავო ფართზე ადასტურებს მხარეებს შორის 2014 წლის 27 მარტს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მოპასუხემ სადავო მთლიანი ფართი იყიდა უპირობო აუქციონის წესით. აღნიშნული მიუთითებს, რომ მხარის კომერციული ინტერესის არსებობაზე.
21. მხარის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რის გამოც სადავო ფართის მოცულობა ყოველგვარი საფუძვლისა და დასაბუთების გარეშე შეამცირა.
2. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:
22. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში მოპასუხემ გაასაჩივრა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი მოტივებით:
23. კასატორმა მიიჩნია, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომში – სსსკ) 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, ვინაიდან არ ირკვევა, რა მოტივებით იხელმძღვანელა სასამართლომ და რამ გამოიწვია ამგვარი გადაწყვეტილების მიღება.
24. მხარის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ სრულყოფილად არ განიხილა და რიგ შემთხვევებში საერთოდ არ იმსჯელა იმ ფაქტობრივ თუ სამართლებრივ გარემოებებზე, რაზეც მოპასუხე ამყარებდა თავის მოთხოვნას.
25. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 და 22 ივნისის განჩინებებით საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ასევე დადგინდა, რომ მოსარჩელე კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
26. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ ისინი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
27. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო უძრავი ნივთი 2007 წლის 17 მაისიდან დარეგისტრირდა მოსარჩელის საკუთრებად.
28. მოპასუხე, რომელიც 2011 წელს ახორციელებდა მშენებლობას საკუთარ, სადავო ნივთის მომიჯნავედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე, გასცდა საკუთარი მიწის ნაკვეთის ფარგლებს და სადავო ფართზე ააშენა 296 კვ.მ შენობა-ნაგებობა.
29. 2014 წლის 27 მარტს სადავო ნივთი საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მოპასუხის საკუთრებად. მითითებული ფაქტებიდან გამომდინარე, მოპასუხემ გამოთქვა თანხმობა, მოსარჩელის 2014 წლის 8 აპრილის №… წერილში აღნიშნული საიჯარო ქირა, რაც შეადგენდა 1 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე წლიურად 4.5 ლარს, გადაეხადა სწორედ მის მიერ დაკავებული 296 კვ.მ-ზე გაანგარიშებით. ამდენად, მოპასუხე დაეთანხმა 2014 წლის 7 მარტის №----- აუდიტორული დასკვნის მიხედვით საფასურის გაანგარიშებას მხოლოდ 296 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში.
30. სადავო პერიოდი 2011 წლის 14 დეკემბრიდან 2014 წლის 27 მარტამდე შეადგენდა 2 წელს და 103 დღეს. 296 კვ.მ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის წლიური საფასური იქნებოდა 1332 ლარი (296 X 4.5 ლარზე), ხოლო დღიური საფასური 3.64 ლარი (1332 ლარი გაყოფილი 365 დღეზე).
31. შესაბამისად, სადავო პერიოდისათვის სარგებლობის საფასურის საერთო ოდენობაა 3038.92 ლარი (1332 ლარი X 2 წელზე = 2664 ლარს და დამატებული 4.5 ლარი X 103 დღეზე = 374.92 ლარს).
32. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრებით მხარეებმა მიიჩნიეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მათ მიერ გასაჩივრებულ ნაწილში იყო დაუსაბუთებელი. ამავდროულად, მოსარჩელე კასატორმა ჩათვალა, რომ სააპელაციო პალატა არასწორად დაეყრდნო მოპასუხის განმარტებას სადავო უძრავი ნივთის მხოლოდ ნაწილის ფლობის შესახებ და სათანადოდ არ შეისწავლა საქმეში არსებული მტკიცებულებები მოპასუხის მხრიდან 2147 კვ.მ მიწის ნაკვეთით კომერციული მიზნით სარგებლობის თაობაზე.
33. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
34. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
35. საკასაციო საჩივრებში მითითებული პრეტენზიებიდან საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს მხოლოდ იმ პრეტენზიებზე, რომლებიც მოცემული დავის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანია. ამასთან, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად.
36. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ მოცემული დავის გადაწყვეტისას სწორად იხელმძღვანელა სსკ-ის 982-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის შესაბამისად პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი.
37. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ხელყოფის კონდიქცია ჰგავს დელიქტური ვალდებულებიდან წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას, მაგრამ იგი წინაპირობად არ აყენებს ბრალეულობას. ხელყოფის მოთხოვნის წამოყენების საფუძველი ხელყოფის არამართლზომიერებაში მდგომარეობს, რადგან თავად მოქმედება აკრძალული არ არის (ამ შემთხვევაში საქმე გვექნებოდა დელიქტთან და ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნასთან), არამედ გადამწყვეტი გარემოება არის ის, რომ მოპოვებული ქონებრივი შეღავათი სხვას ეკუთვნოდა. საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს, რომ განსახილველი ნორმით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ განსახილველი ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, ამ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება, მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში, მისი ღირებულების ანაზღაურება (სუსგ ას-472-448-2013, 27.01.2015წ. საქმე №ას-308-293-2013, 30.05.2017წ. საქმე №ას-197-186-2017).
38. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებიც მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმებით გათვალისწინებულ სამართლებრივ შედეგს განაპირობებენ.
39. კასატორებს დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიები არ წარუდგენიათ გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივი დასაბუთების მიმართ. სსსკ-ის 102-ე მუხლით დამკვიდრებული მტკიცების სტანდარტის მიხედვით, საფუძველს მოკლებულია მოსარჩელე კასატორის მითითება, რომ საქმის მასალებით დასტურდება მოპასუხის მხრიდან 2147 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფლობის ფაქტი.
40. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
41. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.
42. ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრების განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.
43. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.
44. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
45. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოპასუხე კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით თ. გ.-ასა და შპს „ლ.-ის“ მიერ 2017 წლის 20 ივნისს №.. საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „ლ.-ისა“ და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს საკასაციო საჩივრები დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ შპს „ლ.-ის“ (საიდენტიფიკაციო კოდი №…) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით თ. გ.-ასა და შპს „ლ.-ის“ მიერ 2017 წლის 20 ივნისს №.. საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: ბ. ალავიძე
პ. ქათამაძე