საქმე №ას-131-123-2017 24 მარტი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს „ყ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „მ-2“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. შპს „მ-2-მა“ (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე ან მესაკუთრე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ყ-ის“ (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი ან ხელმყოფი) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის დავალდებულება, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2016 წლის 1 მარტის #01111116 დასკვნის შესაბამისად, ქ.თბილისში, ი.ჭ-ის გამზირის #29-31-...-ის მიმდებარედ განთავსებული გაზის მარეგულირებელი პუნქტი გადააკეთოს კარადული ტიპის გაზმარეგულირებელ პუნქტად.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: 2012 წელს მოსარჩელემ კერძო კომპანიის მოთხოვნით ჩატარებულ აუქციონზე დაახლოებით 800 000 ლარად შეიძინა ზემოხსენებულ მოსამართზე არსებული მიწის ნაკვეთი და ბიზნესსაქმიანობისათვის მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული სამშენებლო პროექტის განხორციელება. მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით თბილისის მერიას გაცემული ჰქონდა სამშენებლო პირობები და მინიჭებული იყო კ2 კოეფიციენტი. სამშენებლო ნებართვის მისაღებად მესაკუთრემ ჩაატარა თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ მოთხოვნილი კვლევითი სამუშაო. დოკუმენტების შესწავლისა და შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად მერიის არქიტექტურის სამსახურმა გასცა მშენებლობის ნებართვა და დაიწყო მშენებლობა, რომელმაც მიაღწია ე.წ. ნულ ნიშნულს. 2014 წლის ივნისში თბილისის მერიამ იმსჯელა არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემულ მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებით ამხანაგობა ,,ჭ-ის“ ადმინისტრაციული საჩივრის ფარგლებში და 2014 წლის 19 ივნისის #1486 განკარგულებით ბათილად ცნო თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 11 ოქტომბრის #942561 და 2014 წლის 4 მარტის #11482239 ბრძანებები, აგრეთვე, ძალადაკარგულად გამოცხადდა ქ.თბილისის მერის მოადგილის 2014 წლის 30 მაისის #1277 და 2014 წლის 2 ივნისის #1272 განკარგულებები. გადაწყვეტილების საფუძვლად მითითებულ იქნა, რომ მოსარჩელის სამშენებლო ობიექტის სიახლოვეს მდებარეობს გაზის მარეგულირებელი პუნქტი, რაც, უსაფრთხოების თვალსაზრისით, საშიშროებას წარმოადგენს მოსარჩელისა და ამხანაგობის წევრებისთვის, როგორც უშუალო სიახლოვეს არსებული საცხოვრებელი კორპუსის მობინადრეთათვის. ნებართვის კანონიერებაზე მსჯელობისას ჩატარებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში მოპასუხემ დაადასტურა, რომ დარღვეულია მოქმედი სამშენებლო წესები და ამ ადგილას მშენებლობა კანონდარღვევაა, რაც საფუძვლად დაედო თბილისის მერიის მიერ გაცემული მშენებლობის ნებართვის ბათილად ცნობას. მოპასუხის განმარტებით, მშენებლობის წარმოება მითითებულ ადგილას დაიშვებოდა იმ შემთხვევაში, თუ იქნებოდა დაცული უსაფრთხოების ნორმები მშენებლობის პროცესში და მისი დასრულების ან გარკვეული ეტაპის მიღწევის შემდეგ შესაძლებელი იყო გაზის მარეგულირებელი პუნქტის პროფილის შეცვლა კარადული ტიპის გაზის მარეგულირებელ პუნქტად, ამ საკითხზე ექსპერტ დ. ჩ-ის მიერ გაცემული დასკვნის თანახმად, სადავო მოწყობილობის კარადული ტიპის პუნქტად გადაკეთება შესაძლებელია, რითაც პრობლემაც აღმოიფხვრება. კანონით მოთხოვნილი ათმეტრიანი დაშორება მოსარჩელის ობიექტს და გაზის მარეგულირებელ პუნქტს შორის არ არის დაცული, სწორედ ამ ფაქტობრივი ვითარების კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის ერთადერთი შესაძლებლობაა არსებული გაზის მარეგულირებელი პუნქტის კარადული ტიპის ობიექტად გადაკეთება, რაც მოსარჩელემ არაერთხელ მოითხოვა ხელმყოფისაგან, თუმცა უშედეგოდ, ამასთანავე, ხელმყოფი უარს აცხადებს მოსარჩელის ხარჯზე განახორციელოს აღნიშნული ქმედება და აღკვეთოს ის საფრთხე, რომელიც ემუქრება როგორც მოსარჩელეს, ისე _ მიმდებარე ტერიტორიის მაცხოვრებლებს.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის შემაფერხებელი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 მარტის #1148239 ბრძანების საფუძველზე მშენებლობის ნებართვა გაიცა გაცილებით ადრე, ვიდრე მოპასუხეს წერილობით ეცნობებოდა ჭ-ის გამზირის #29-31-33-ში მიწის გათხრითი სამუშაოების წარმოების პირობების შესახებ. 2014 წლის 24 ივნისის წერილით ხელმყოფმა გამოთქვა მზადყოფნა არა არსებული გაზმარეგულირებელი ქსელის გადაკეთებაზე, არამედ ალტერნატიული გაზგამანაწილებელი წყაროს მოწყობაზე. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის „გაზის სისტემების უსაფრთხოების ზოგადი მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ 2010 წლის 14 აპრილის #1-1525 ბრძანების მე-12 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, სამშენებლო და მიწის სამუშაოების წარმოება გაზსადენის დასაცავი ზონის ფარგლებში დასაშვებია გაზის მიმწოდებელ საწარმოსთან შეთანხმებით. სამუშაოების დაწყებამდე გაზის მიმწოდებელ საწარმოს წარედგინება სამუშაოების წარმოების გეგმის პროექტი, იმისთვის, რომ გამოირიცხოს გაზსადენის დაზიანება. გაზის მიმწოდებელი საწარმო სამუშაოების წარმოების გეგმის პროექტის მიღებიდან 5 დღის ვადაში აცნობებს განმცხადებელს საკუთარ პოზიციას, ამასთან, პასუხის გაუცემლობა ითვლება თანხმობად. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 მარტის ბრძანების საფუძველზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის მომენტისთვის სადავო მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა მოპასუხესთან შეთანხმებული არ ყოფილა კანონმდებლობით დადგენილი წესით, შესაბამისად, არც ეს უკანასკნელია ვალდებული განახორციელოს მისი კუთვნილი გაზის მარეგულირებელი პუნქტის გადაკეთება კარადული ტიპის გაზის მარეგულირებელ პუნქტად.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ხელმყოფს დაევალა მოსარჩელესთან შეთანხმებით, მისი ფინანსური ხარჯებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2016 წლის 1 მარტის #001111116 დასკვნის შესაბამისად, ქ.თბილისში, ი.ჭ-ის გამზირის #29-31-...-ის მიმდებარედ განთავსებული გაზის მარეგულირებელი პუნქტის კარადული ტიპის გაზმარეგულირებელ პუნქტად გადაკეთება.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ.თბილისში, ილია ჭ-ის გამზირის #29-31-...-ში (ნაკვეთი 04/023) მდებარე (დაზუსტებული ფართობი: 1243.00 კვ.მ) მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრების უფლება;

1.2.2. ქ.თბილისის მერიის სსიპ ქ.თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული ნებართვის შესაბამისად, ზემოხსენებულ მიწაზე მოსარჩელის მიერ დაწყებული მშენებლობის პროცესი შეწყდა ქ.თბილისის მერიის 2014 წლის 19 ივნისის #1486 განკარგულების საფუძველზე. ამ განკარგულებით დაკმაყოფილდა ბმა „ჭ-ის“’ წევრების 2014 წლის 7 აპრილისა და ბმა ,,ჭ-ის’’ თავმჯდომარის 2014 წლის 2 ივნისის ადმინისტრაციული საჩივრები, ბათილად იქნა ცნობილი ქ.თბილისის მერიის სსიპ ქ.თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 11 ოქტომბრის #942561 და 2014 წლის 4 მარტის #942561 ბრძანებები, ძალადაკარგულად გამოცხადდა ქ.თბილისის მერის მოადგილის 2014 წლის 30 მაისის #1277 და 2014 წლის 2 ივნისის #1272 განკარგულებები. მიღებული განკარგულება ემყარება მოსარჩელის მიერ წარმოებული მშენებლობის პროცესით ამხანაგობა „ჭ-ის“ წევრების უფლებების დარღვევას, ვინაიდან, სამშენებლო ობიექტიდან დაახლოებით 1 მეტრის დაშორებით განთავსებულია გაზის მარეგულირებელი ქვესადგური და ასეთი დაშორებით მშენებლობის განხორციელება არღვევს ქვეყანაში მოქმედ უსაფრთხოების ნორმებს, რაც დადგენილია „გაზის სისტემების უსაფრთხოების ზოგადი მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2010 წლის 14 აპრილის #1-1/525 ბრძანებით. მითითებული კანონქვემდებარე აქტის მოთხოვნების დაუცველობა წარმოადგენს უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის პრინციპის დარღვევას. განკარგულებაში აღნიშნულია, რომ ამგვარ პირობებში განხორციელებული მშენებლობის პროცესით ირღვევა საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილებით განსაზღვრული სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უსაფრთხოების და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის პრინციპებიც;

1.2.3. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 6 მაისისა და 2016 წლის 1 მარტის #001111116 დასკვნების, ასევე, დამოუკიდებელი ექსპერტის _ დ. ჩ-ის დასკვნის თანახმად, სადავო მისამართზე მდებარე გაზგამანაწილებელი ობიექტის კარადული ტიპის გაზმარეგულირებელ პუნქტად გადაკეთება აღმოფხვრის მშენებლობის პროცესის შეჩერების საფუძველს;

1.2.4. აპელანტი სარჩელის დაკმაყოფილების დამაბრკოლებელ გარემოებად თბილისის მერიის არქიტექტურის სამსახურიდან მშენებლობის ნებართვის მოპოვებამდე მისთვის სამშენებლო და მიწის სამუშაოების შესახებ წერილობით ინფორმაციის მიუწოდებლობას მიიჩნევს, თუმცა მისი 2014 წლის 24 ივნისის წერილის შინაარსიდან დგინდება, რომ საკითხის მოგვარების მიზნით, მხარეებს შორის მიმდინარეობდა კომუნიკაცია და შედგა შეთანხმება მიწის გათხრითი სამუშაოების წარმოების შესახებ. ხელმყოფის წარმომადგენლის განმარტებით, კაპიტალური გმპ-ს გადაკეთება კარადული ტიპის გმპ-ად ტექნიკურად შესაძლებელია, თუმცა არსებული გმპ-ის რეკონსტრუქციის შესაძლებლობა დამოკიდებულია გარკვეულ ტექნიკურ და ქონებრივ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც არსებული ეტაპისთვის მას არ მიაჩნია მიზანშეწონილად, იმ საფუძვლით, რომ იგი იმყოფება სპეციალური მართვის რეჟიმში.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა, რომ კასატორის მიერ გაზმარეგულირებელი პუნქტის გადაკეთებაზე უარი უფლების ბოროტად გამოყენებას უთანაბრდება, ლახავს მისი, როგორც მესაკუთრის უფლებამოსილებას, უარი თქვას საკუთრებაში არსებული გაზის მარეგულირებელი პუნქტის კარადული ტიპის გაზმარეგულირებელ პუნქტად გადაკეთებაზე, იმ პირობებში, როცა კანონმდებლობა მითითებულ ვალდებულებას არ ითვალისწინებს;

1.4.2. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2010 წლის 14 აპრილის #1-1/525 ბრძანების 12.5 მუხლის თანახმად, სამშენებლო და მიწის სამუშაოების წარმოება გაზსადენის დასაცავი ზონის (15 მ-ზე ახლოს) ფარგლებში დასაშვებია გაზის მიმწოდებელ საწარმოსთან შეთანხმებით. სამუშაოების დაწყებამდე გაზის მიმწოდებელ საწარმოს წარედგინება სამუშაოების გეგმის პროექტი, იმისათვის რომ გამოირიცხოს გაზსადენის დაზიანება. გაზის მიმწოდებელი საწარმო სამუშაოების გეგმის პროექტის მიღებიდან 5 დღის ვადაში აცნობებს განმცხადებელს საკუთარ პოზიციას, ამასთან პასუხის გაუცემლობა ითვლება თანხმობად. მოცემულ შემთხვევაში სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2014 წლის 4 მარტის #1148239 ბრძანების საფუძველზე, მშენებლობის ნებართვა გაიცა მანამ, ვიდრე მოსარჩელეს კასატორის მხრიდან წერილობით ეცნობებოდა ჭ-ის გამზირის #29-31-...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე მიწის გათხრითი სამუშაოების წარმოების პირობების შესახებ, შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვის გაცემის ვალდებულება სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ მიღებული იქნა მოპასუხის თანხმობის გარეშე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ მშენებლობის ნებართვის გაცემის მომენტისათვის ქ.თბილისში, ჭ-ის გამზირის #29-31-...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (გმპ-ს სიახლოვეს) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა ხელმყოფთან შეთანხმებული არ ყოფილა კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის ზემოხსენებულ პრეტენზიებს იმ დასაბუთებით, რომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნები არ ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს (სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლები). პალატა განმარტავს, რომ კასატორის მიერ შეუდავებელი, ქვემდგომი სასამართლოების მიერ დადგენილი გარემოებები იძლევა ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს იმდენად, რამდენადაც მოპასუხე მხოლოდ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით დადგენილი პროცედურული წესის დარღვევას ხდის სადავოდ, რომლის წინააღმდეგაც სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ მხარეთა შორის შემათანხმებელი მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა. პალატის აღნიშნული დასკვნა ემყარება საქმეში არსებული წერილობით მტკიცებულების სრულყოფილ ანალიზს (სსსკ-ის 105-ე მუხლი), ამასთანავე, ექსპერტთა დასკვნებით, რომელთა შეფასების წესი ასევე დაცულია გასაჩივრებული განჩინებით (სსსკ-ის 172-ე მუხლი), დადგენილია, რომ მოსარჩელის მიერ საკუთრებით სრულყოფილი სარგებლობის მიზნით მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება ტექნიკურად სამშენებლო წესებისა და ნორმების დარღვევას არ გამოიწვევს, ამასთანავე, კასატორს არ წარმოუდგენია პრეტენზია, რომელიც სასამართლოს შეუქმნიდა ვარაუდის საფუძველს, რომ კარადული ტიპის გაზმომმარაგებელ პუნქტად სადავო პუნქტის გადაკეთება ხელს შეუშლის ან რაიმე ფორმით გააუარესებს კასატორის მიერ საკუთრებით სარგებლობას.

1.6. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციითაა აღიარებული (მუხლი 21) საკუთრების უფლების ხელშეუვალობის პრინციპი და უფლების კონსტიტუციური არსი გადმოცემულია სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლში. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „ამავდროულად გასათვალისწინებელია, რომ საკუთრების უფლება არ არის აბსოლუტური და შეუზღუდავი უფლება. საკუთრებას დიდი სოციალური დატვირთვა აქვს. მესაკუთრე საზოგადოების ნაწილია და არა მხოლოდ უფლებამოსილია მიიღოს გარკვეული სიკეთეები საზოგადოებისგან, არამედ ვალდებულიცაა, რომ თავისი საკუთრება საზოგადოებრივი კეთილდღეობის მიზნებისათვის გამოიყენოს. მესაკუთრემ უნდა გაითავისოს, რომ არა მხოლოდ მას აქვს ინტერესები, არამედ ის იმყოფება სხვა ინტერესთა გარემოცვაში, რომელთაგანაც ის იზოლირებული არ არის და სადაც აუცილებელია ინტერესთა გონივრული ბალანსის დაცვა. ამ ფონზე კანონმდებელი უფლებამოსილია, კონსტიტუციურ-სამართლებრივი ნორმებისა და პრინციპების დაცვით, დაადგინოს ნორმები რომლებიც განსაზღვარვენ საკუთრების უფლების შინაარსსა და ფარგლებს. საკუთრების უფლება არის კანონმდებლის მიერ დეფინირებადი უფლება. ამას მით უფრო მეტი მნიშვნელობა აქვს, რაც უფრო დიდია საკუთრების ობიექტის სოციალური დატვირთვა, მისი ბუნებიდან და თავისებურებებიდან გამომდინარე“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს #2/1-370, 382, 390, 402, 405 გადაწყვეტილება). მოხმობილი განმარტებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლით კანონმდებელი ადგენს მესაკუთრის ბოჭვის ფარგლებს და უფლების გამოყენების კანონიერებას გამორიცხავს იმ პირობებში, როდესაც ამით ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, ეს მოქმედება წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას _ საკუთრებით ისეთ სარგებლობას, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა და მისი მოქმედების აუცილებლობა გაუმართლებელია.

1.7. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, სწორადვე მოიძია და განმარტა მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა _ სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი და იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხეს არ დაუმტკიცებია საკუთრების არსებული ფორმით სარგებლობის უპირატესობა სარჩელით მოთხოვნილი ფორმით სარგებლობასთან მიმართებით, მართებულად არ დააკმაყოფილა ხელმყოფის სააპელაციო საჩივარი.

1.8. ამდენად, განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა, რომლისგანაც არ განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცველად დატოვების თოაბაზე, ხოლო, კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.9. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. განსახილველ შემთხვევაში, ამავე კოდექსის 48-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, კასატორს 2017 წლის 6 თებერვლის განჩინებით გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. ვინაიდან წინამდებარე განჩინებით საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, პალატა ზემოხსენებული ნორმის დისპოზიციიდან გამომდინარე, მიიჩნევს, რომ კასატორს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს გადავადებული ბაჟის 30%-ის _ 90 ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ყ-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ შპს „ყ-ს“ (ს/კ #...) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაეკისროს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 6 თებერვლის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის 30%-ის _ 90 ლარის ანაზღაურება.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური