საქმე №ას-200-189-2017 31 მარტი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „თ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. მ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – გათავისუფლების შესახებ განკარგულების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ი. მ-მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე ან დასაქმებული) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „თ-ის“ (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი ან დამსაქმებელი) მიმართ და მოითხოვა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის 2015 წლის 5 მაისის #108.02 განკარგულების ბათილად ცნობა, რისკების მართვის განყოფილების უკანონო შემოსავლების ლეგალიზაციის აღკვეთის ოფიცრის თანამდებობაზე აღდგენა და გადაწყვეტილების აღსრულებამდე იძულებითი განაცდურის, თვეში _ 2 000 ლარის (დარიცხული) ანაზღაურება უკვე მიღებული კომპენსაციის გათვალისწინებით (იხ. დაზუსტებული სასარჩელო მოთხოვნა, 19.04.2016წ. სხდომის ოქმი, 10:06 საათი).

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოსარჩელე დასაქმებული იყო მოპასუხე ორგანიზაციაში 2003 წლის 1 ივლისიდან, ხოლო პირველი აგვისტოდან მასთან გაფორმებული იყო უვადო შრომითი ხელშეკრულება, ანაზღაურებით _ 2 000 ლარი. მუშაობის განმავლობაში მის მიმართ რაიმე ადმინისტრაციული ზომა გამოყენებული არ ყოფილა, არამედ, სამუშაოს ასრულებდა ჯეროვნად და იღებდა ბონუსებსაც. 2014 წლის იანვარში გადაეცა ფასიანი საჩუქარი. 2014 წლის 28 დეკემბერს დამსაქმებელი დაინტერესდა თუ რატომ იყო ერთსა და იმავე პოზიციაზე მოსარჩელე დასაქმებული და აცნობეს მოსალოდნელი ცვლილებების შესახებ, 2015 წლის 17 თებერვალს კი, დასაქმებულის პოსტი დაიკავა სხვა პირმა. 2015 წლის 1 აპრილს, საავადმყოფო ფურცლიდან დაბრუნების შემდგომ მოსარჩელემ ელ.ფოსტაზე მიიღო შეტყობინება რეორგანიზაციის დაწყების შესახებ, რის შემდეგაც კადრების შერჩევითი ჯგუფის მენეჯერმა აიძულა, საკუთარი ნებით დაეწერა მოსარჩელეს განცხადება გათავისუფლების შესახებ, რასაც არ დაეთანხმა იგი. მოგვიანებით, დაჰპირდნენ ქ.რუსთავში, ამავე დაწესებულების ფილიალში შტატის დაშვებას და შეეთავაზა დასაქმებულს შვებულებით სარგებლობა. 2015 წლის 1 მაისის შეტყობინებით კი, ეცნობა ამავე წლის 8 მაისიდან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ. მოპასუხის 2015 წლის 22 მაისის განმარტებაში არ არის დასაბუთებული გათავისუფლების მიზეზი, ხოლო შეთავაზებული მოლარის პოზიცია არაადეკვატურია, რადგანაც იგი ყველაზე დაბალი თანამდებობაა. 2015 წლის 30 მაისს კი, დასაქმებულმა წერილობით აცნობა დამსაქმებელს საკუთარი პოზიცია ბექ-ოფისის მენეჯერის პოზიციის დაკავების შესახებ. ქ,რუსთავის ფილიალში შტატის დაშვებისა და დასაქმების შეთავაზების პერსპექტივით მოსარჩელემ უარი განაცხადა აშშ-ის საელჩოში გასაუბრების მიზნით გამოცხადებაზე.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ 2015 წლის 20 იანვარს განხორციელდა საწარმოს რეორგანიზაცია (შერწყმა), რასაც მოსარჩელის მიერ დაკავებულ განყოფილებაშიც მოჰყვა შესაბამისი ცვლილებები და სადავო შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა. შერწყმის განხორციელებამდე რამდენიმე თვით ადრე დაიგეგმა რეორგანიზაციის პროცესიც, რის თაობაზეც ეცნობა ყველა დასაქმებულს, მათ შორის, მოსარჩელეს. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის დროისათვის დამსაქმებელს აღარ ესაჭიროებოდა მოსარჩელისათვის დაკისრებული სამუშაოს შესრულება. გარდა ამისა, მოსარჩელე არღვევდა ხელშეკრულებითა და შინაგანაწესით დადგენილ მოვალეობებს: გადამოწმების შედეგად დასაქმებულმა მიიღო ყველაზე დაბალი შეფასება; იგი სისტემატურად აგვიანებდა სამსახურში, 2014 წლის 27 მაისს საერთოდ არ გამოცხადებულა და დღის მეორე ნახევარში ეცნობა ხელმძღვანელობას, რომ სურდა თავისუფალი დღის აღება, ხოლო მომდევნო ორი დღით _ შვებულების გამოყენება იმგვარად, რომ არ ჰქონდა სამუშაო პროცესი სხვა პირისათვის გადაბარებული, რასაც გარკვეული უთანხმოება მოჰყვა, შესაბამისად, დასაქმებულს გამოუცხადდა საყვედური და გაფრთხილება; დღის განმავლობაში პირად თემებზე ხშირად საუბრობდა შიდა ტელეფონით და პარალელურად შესრულებული სამუშაო იყო ხარვეზიანი, ამ ქმედებათა შედეგად დამსაქმებელი რამდენჯერმე დაჯარიმდა და სხვა. 2015 წლის ივნისში „ს-ისა“ და ფ. ე-ის ფონდის მიერ განხორციელებული კვლევის შედეგად გამოვლინდა, რომ მოპასუხე საქართველოში მოქმედ კომპანიებს შორის საუკეთესო დამსაქმებელია და გადაეცა მას მწვანე სერტიფიკატი, იგი დასაქმებულთა უფლებების დაცვის კუთხით ერთ-ერთი საუკეთესო ორგანიზაციაა, რაც სარჩელში მითთებულ ფაქტებს აქარწყლებს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 19 აპრილის გადაწყეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 2015 წლის 8 მაისის #108-02 განკარგულება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ, მოსარჩელე აღდგენილ იქნა რისკის მართვის განყოფილების უკანონო შემოსავლების ლეგალიზაციის აღკვეთის ოფიცრის თანამდებობაზე და დამსაქმებელს მის სასარგებლოდ დაეკისრა მიუღებელი ხელფასის ანაზღაურება ყოველთვიურად 2 000 ლარის ოდენობით (საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული გადასახადების ჩათვლით) 2015 წლის 8 ივლისიდან, სამსახურში აღდგენის შესახებ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. მოსარჩელე 2003 წლის 1 ივლისიდან მუშაობდა მოპასუხე დაწესებულებაში;

1.2.2. 2013 წლის 1 აგვისტოს მხარეთა შორის გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება განუსაზღვრელი ვადით და დასაქმებულის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 2 000 (დარიცხული) ლარით. დასაქმებულის თანამდებობა განისაზღვრა შესაბამისობის რისკის მართვის განყოფილებაში ფინანსური მონიტორიგის ჯგუფის მენეჯერად. აღნიშნული ხელშეკრულებით დასაქმებული ვალდებული გახდა, სათანადო პროფესიულ დონეზე შეესრულებინა ფუნქციებით განსაზღვრული სამუშაო და დაეცვა შრომის შინაგანაწესი, ხოლო შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ერთ-ერთ საფუძვლად ხელშეკრულებით განისაზღვრა ეკონომიკური გარემოებები, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები, რაც განაპირობებს საქმიანობისათვის აუცილებელი სამუშო ძალის შემცირებას;

1.2.3. 2014 წლის 4 მარტს ჩატარდა აქციონერთა კრება, რითაც დამტკიცდა დამსაქმებლისა და სს „ბ-ს“ შერწყმა;

1.2.4. 2014 წლის დეკემბერში დასაქმებულებთან მოხდა გასაუბრება საწარმოში მოსალოდნელ შერწყმასთან და მასთან დაკავშირებულ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით, ასევე, აღნიშნულის თაობაზე დასაქმებულებთან 2014 წლის 9 დეკემბერსა და 2015 წლის 13 იანვარს დაგზავნილ იქნა ელექტრონული შეტყობინებები;

1.2.5. 2015 წლის 20 იანვარს სს „თ-ი“ და სს „ბ-ა“ შეერწყა ერთმანეთს და შესაბამისობის რისკის მართვის განყოფილებას (სტრუქტურული ერთეული, სადაც მსახურობდა მოსარჩელე) დაემატა სს „ბ-ს“ 5 თანამშრომელი;

1.2.6. შესაბამისობის რისკის მართვის განყოფილებაში თანამშრომლების შეფასება მოხდა ორჯერ, აღნიშნული შეფასებების მიხედვით მოსარჩელე დასახელდა ყველაზე სუსტ მომუშავე პერსონალად;

1.2.7. 2015 წლის 4 მაისს დასაქმებულს ჩაბარდა 1 მაისის შეტყობინება სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ;

1.2.8. 2015 წლის 5 მაისს დამსაქმებლის დირექტორის განკარგულებით მოსარჩელე შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გათავისუფლდა დაკავებული თანადებობიდან ამავე წლის 8 მაისიდან;

1.2.9. 2015 წლის 22 მაისის წერილში მოპასუხემ, დასაქმებულის მოთხოვნის საფუძველზე, დაასაბუთა შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი და მოტივი, კერძოდ, ბანკმა მიუთითა, რომ ჩატარებული რეორგანიზაციის (შერწყმის) შემდგომ, ბანკში განხორციელებული ორგანიზაციული, ასევე, უშუალოდ შესაბამისობის რისკების მართვის განყოფილებაში შიგნით მომხდარი ცვლილებების გამო, აუცილებელი გახდა არსებული სამუშო ძალის შემცირება. იმ პირობების გათვალისწინებით, რომ სამსახურის მიერ თანამშრომელთა შეფასების შედეგად მოსარჩელემ მიიღო ყველაზე დაბალი შეფასება, მიღებულ იქნა მისი სამსახურიდან განთავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილება. დამსაქმებელმა გამოხატა კეთილი ნება ბექ ოფისის მენეჯერის პოზიციაზე გადამზადების შესახებ;

1.2.10. გათავისუფლების შემდგომ მოსარჩელემ მიიღო ორი თვის კომპენსაცია;

1.2.11. დასაქმებული სადავოდ ხდიდა სამსახურიდან მისი გათავისუფლების მართლზომიერებას იმ პოზიციიდან გამომდინარე, რომ გათავისუფლების საფუძველი და რეალური მოტივი მის შემთხვევაში არ იყო თანმხვედრი, კერძოდ, გათავისუფლების სუბიექტურ მოტივს საფუძვლად დაედო სამსახურის ფუნქციური ცვლილებები, რომლის გამოც ის არ შეეფერებოდა დაკავებულ თანამდებობას მისი არაჯეროვანი კომპეტენციის გამო. მოსარჩელის აზრით, ბანკების შერწყმის შედეგად განხორცილებული ცვლილების გამო, ახალი სამსახურის უფროსის დანიშვნის შემდეგ ადგილი ჰქონდა გარკვეულ დაძაბულობას და უნდობლობას სამსახურის ახალი უფროსის მხრიდან. მისგან გრძნობდა არაკეთილგანწყობილ დამოკიდებულებას და გარკვეულწილად მოელოდა სამსახურიდან დათხოვნას. მოსარჩელეს საკმარისი კვალიფიკაცია გააჩნდა დაკისრებული დავალებისათვის და ჯეროვნად ასრულებდა მას, ამასთან, ჰქონდა მუშაობის ხანგრძლივი სტაჟი და გამოცდილება. ხელფასთან ერთად პერიოდულად სარგებლობდა ბონუსებითაც, ხოლო სამსახურში მის დაგვიანებას არ ქონდა სისტემატური ხასიათი, წინააღმდეგ შემთხვევაში დაისჯებოდა ხელფასიდან გარკვეული თანხის დაქვითვით, რაც არასდროს მომხდარა, ამასთან, მას გარკვეული პერიოდი სამსახურის დროს უწევდა ხშირი სატელეფონო საუბარი ოჯახის წევრთან იმ მიზეზის გამო, რომ შვილი ჰყავდა ძალიან ავად და საჭიროებდა ყურადღებას, რაც გარშემომყოფებმა იცოდნენ და თანაუგრძნობდნენ მას. სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვნად შესრულების გამო მოსარჩელეს არასდროს მიუღია წერილობითი გაფრთხილება, ხოლო დაკისრებულ საქმიანობას ყოველთვის ჯეროვნად ართმევდა თავს;

1.2.12. გათავისუფლების აუცილებლობას დამსაქმებელი ამტკიცებდა განხორციელებული რეორგანიზაციის გამო სამსახურში ტექნოლოგიური და შესასრულებელი სამუშაოს ფუნქციური ცვლილებით, ანუ გათავისუფლებას საფუძვლად დაედო არა რეორგანიზაციის პროცესი, არამედ რეორგანიზაციის შედეგი, თუმცა, გათავისუფლების მართებულობას ამტკიცებდა შეუსაბამო კომპეტენციითა და სამახურის მიერ დასაქმებულის ურყოფითი შეფასებებით. მოპასუხის განმარტებით, კადრების ოპტიმიზაციის შედეგისათვის გამოყენებულ იქნა კადრების სუსტი და ძლიერი მხარეების გამოვლენა-შეფასება. ორჯერ გაიმართა კადრებთან გასაუბრება და მათი შეფასებითი დასკვნის თანახმად, მოსარჩელე ყველაზე სუსტი კადრი იყო. ამასთან, იგი მიუთითებდა, რომ ძირითადი საქმიანობის პროცესში გათვალისწინებული სავალდებულო ტრანზაქციების მონიტორინგისას დაშვებული იყო შეცდომები, რომელთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატებოდა სხვა ანალოგიური პოზიციის თანამშრომლების მიერ დაშვებულ შეცდომებს. განყოფილების უფროსის (რომლის ბრძანებითაც განთავისუფლდა მოსარჩელე) დახასიათებით: „იმის გამო, რომ ეზარებოდა ანალიზი ან თავს იზღვევდა შეცდომების დაშვებისაგან, უშვებდა ბევრ ზედმეტ ანგარიშგებას, რაც ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის მხრიდან ბანკის მისამართით ბევრ შენიშვნას იწვევდა. არ ჰქონდა სწავლის და განვითრების სურვილი, არ იყო სხვა კოლეგებთანაც მეგობრული, არ ჰქონდა სურვილი, დროებით გადაებარებინა მათი სამუშაო. პროფესიულ განხილვებში არასოდეს ერთვებოდა“. იმ ფაქტის დასადასტურებლად, რომ ი. მ-ი არ იყო კონცენტრირებული სამუშაოზე, სამსახურებრივ ტელეფონს იყენებდა პირადი ხასიათის კომუნიკაციებისათვის, მოპასუხე მხარემ წარმოადგინა შესაბამისი ამონაწერები. პრეტენზია ასევე გამოიხატებოდა იმაში, რომ მოსარჩელე, სამსახურის გაცდენის გამო, დროულად არ აფრთხილებდა უფლებამოსილ პირს და წესების დაუცველად ითხოვდა შვებულებას.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. სასამართლომ არასწორად განმარტა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, როდესაც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ განხორციელდა ფუნქციური ცვლილებები და მოსარჩელის პოზიციაზე დასაქმებული პირი ახორციელებს განსხვავებულ მოვალეობებს. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა დაადგინეს რეორგანიზაციის ფაქტი, რაც სავსებით ადასტურებს ზემოხსენებულ ნორმაში გადმოცემული წინაპირობების არსებობას. რეორგანიზაციის, ასევე, რეორგანიზაციული ცვლილებების თაობაზე ეცნობათ დასაქმებულებს, აღნიშნულის თაობაზე ჯერ კიდევ 2014 წლის დეკემბერში შედგა კომუნიკაცია დამსაქმებლებთან. შედგა გასაუბრება განყოფილების თანამშრომლებთან, სადაც დასაქმებულ იყო მოსარჩელე და მიეცათ შესაბამისი მითითებები, ასევე, განხორცილედა მათი დამოკიდებულებების კიდევ ერთხელ შეფასება სუსტი რგოლის გამოვლენის მიზნით. ამ პროცესმა, ასევე, სამუშაო ძალის ზედმეტობამ გამოიწვია დამსაქმებლის ბიუჯეტის შემცირება. ორი სუბექტის შერწყმის გარდა დაიგეგმა სამსახურში სტრუქტურული ცვლილებებიც. მოსარჩელემ სასამართლო სხდომაზე დაადასტურა, რომ შერწყმის შედეგად კადრების შესაძლო გათავისუფლების ფაქტი მისთვის უცხოს არ წარმოადგენდა. რეორგანიზაციის შედეგად შეიცვალა მოსარჩელის სამუშაო _ შეზღუდული ტიპის ოპერაციების ფილტრაცია, რომელიც ახალი მეთოდიკით ხორციელდება, ახალი მეთოდიკა მოითხოვს ყველა ტიპის ოპერაციის ცოდნასა და ღრმა ანალიზის უნარს, ასევე, გუნდურ მუშაობას, საოფისე პროგრამების ცოდნას. ამ პროცესის მონაწილე თანამშრომლებს მოეთხოვებათ უნივერსალურობა, მაქსიმალური ყურადღება კონცენტრაცია. განსხვავებით ადრე არსებულისაგან, შვებულების პროცესში აღარაა საჭირო დამატებითი კადრის დამატება, არამედ, ხორციელდება ორმაგი კონტროლი ზეგანაკვეთური სამუშაოს გარეშე, შესაბამისად, ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამსაქმებელს აღარ ესაჭიროებოდა დასაქმებულის მიერ შესრულებული სამუშაო. ცვლილების შედეგად წარმოიშვა ასევე ინგლისური ენის ცოდნის აუცილებლობა. საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებით დასტურდება, რომ ახალი ფუნქციებისათვის საჭირო იყო კონკრეტულად განსაზღვრული პროფესიული უნარები. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ შერწყმის შედეგად მოსარჩელის მიერ დაკავებულ განყოფილებაში ახალი თანამშრომლები არ დასაქმებულან;

1.4.2. შერწყმის, ასევე, განხორციელებული რეორგანიზაციის გამო თანამშორმელთა გადამოწმებამ აჩვენა მათი სუსტი მხარეები, რადგანაც ოპტიმიზაცია ითვალისწინებდა სამუშაო უნარების ცვლილებას. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებით, ეს გარემოება სწორედ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი შეიძლება გახდეს (სუსგ #ას-762-730-2014). გადამოწმების შედეგების თანახმად, დასაქმებულმა მიიღო თამანშრომლებს შორის ყველაზე დაბალი შეფასება. გარდა ამისა, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება მოსარჩელის მხრიდან შრომითი დისციპლინის უხეშად დარღვევისა და დაკისრებული მოვალეობის არაჯეროვანი შესრულების ფაქტი, რასაც დამსაქმებლის მიმართ არაერთი სიტყვიერი შენიშვნა მოჰყვა, რაც საბოლოოდ ადასტურებდა იმას, რომ რორგანიზაციის შედეგად ჩამოყალიბებულ პოზიციაზე მოწინააღმდეგე მხარე ვეღარ დასაქმდებოდა. დასაქმებულის მხრიდან დაშვებული გადაცდომები, ბუნებრივია, დამსაქმებელს აძლევდა სრულ შესაძლებლობას, შრომითი ურთიერთობა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით შეეწყვიტა, რაც კომპენსაციის გაცემას გამორიცხავს, თუმცა, იგი კეთილსინდისიერად მოიქცა და ხელშეკრულება იმ ობიექტური საფუძვლით შეწყვიტა, რომელიც არსებობდა და გაწერილია ამავე კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტში;

1.4.3. მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს პირვანდელი მდგომაროების აღდგენა, რაც შეუძლებელია, რადგანაც, როგორც აღინიშნა, განხორციელებული ცვლილებების გამო, ფუნქციური შინაარსით აღარ არსებობს მის მიერ ადრე დაკავებული თანამდებობა;

1.4.4. სასამართლომ არასწორად დააკისრა კასატორს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, რადგანაც აღნიშნული დაიშვება მაშინ, როდესაც შრომითი ურთიერთობა უკანონოდ წყდება, ამ შემთხვევაში კი, დასაქმებული კანონის მოთხოვნათა დაცვითაა გათავისუფლებული. ამდენად, მოპასუხემ დაასაბუთა დასაქმებულის გათავისუფლების მართლზომიერება, რომელიც სრულ შესაბამისობაშია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებებთან რეორგანიზაციის პროცესის შესახებ (სუსგ #ას-762-730-2014) რაც არასწორად არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლომ.

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის ზემოხსენებულ პრეტენზიებს იმ დასაბუთებით, რომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნები არ ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს (სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლები). პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად განმარტა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის მართლზომიერი საფუძველი, რომელიც არა პირის კვალიფიკაციასა და სათანადო პროფესიულ უნარ-ჩვევებს გულისხმობს, არამედ, საბაზრო ეკონომიკის ცვლილების შედეგად დღის წესროგში დამდგარი სამეწარმეო და სხვა ეკონომიკური გამოწვევებითაა განპირობებული. მოცემულ შემთხვევაში, დამსაქმებელი ცდილობს, ამტკიცოს, რომ მის მიერ ცალმხრივად გამოვლენილ ნებას საფუძვლად სწორედ ზემოხსენებული საკანონმდებლო დანაწესი დაედო, თუმცა, ნაცვლად ნორმის ფაქტობრივი ელემენტების არსებობის მტკიცებისა, ის ცდილობს მიღებული გადაწყვეტილება გაამართლოს დასაქმებულის არასათანადო კვალიფიკაციით, უნარ-ჩვევებითა და შრომითი დისციპლინის დარღვევით, რაც, როგორც ინდივიდუალურად აღებული მოვლენა, ხელშეკრულების შეწყვეტის დამოუკიდებელი საფუძველია და ამავე ნორმის „ვ“ და „ზ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ხელშეკრულებიდან ცალმხრივად გასვლის საფუძველია, შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ მითითებული გარემოებების სრულად გაზიარების პირობებშიც კი, მაინც არ იარსებებდა მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების წინაპირობა (ვინაიდან მოსარჩელის მიმართ გამოყნებული საფუძვლის არაპროპორციულია). საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ დამკვიდრებული სასამართლო პრაქტიკიდან გამომდინარე, დასაქმებულის გათავისუფლება მიიჩნევა დამსაქმებლის მხრიდან ნების ბათილ განკარგვად, როდესაც გათავისუფლების ფაქტობრივი საფუძველი და გამოვლენილი ნების სამართლებრივი წინაპირობა არარელევანტურია. ეს მიდგომა არ შეიძლება შეიცვალოს იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დამსაქმებლი საკუთარ გადაწყვეტილებას გარკვეული სუბიექტური მიზეზებით ასაბუთებს (პრაქტიკის თვალსაზრისით იხ. სუსგ-ებები: №ას-239-226-2015, 19 ივნისი, 2015 წელი; №ას-1391-1312-2012, 10 იანვარი, 2014 წელი; №ას-1261-1520-09, 23 მარტი, 2010 წელი).

1.6. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, სწორადვე დაადგინა მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებები და დამსაქმებლის მხრიდან შრომითი ურთიერთობის ცალმხრივად შეწყვეტის თაობაზე ნების ბათილი გამოვლენის პირობებში, შრომის კოდექსის 32-ე მუხლისა და 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, მართებულად აღადგინა მოსარჩელე პირვანდელ მდგომარეობაში.

1.7. ამდენად, განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც შრომითი ურთიერთობის ცალმხრივად შეწყვეტის კანონიერების შეფასების კუთხით არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა, რომლისგანაც არ განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, ხოლო კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცველად დატოვების თოაბაზე. კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.8. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 03.02.2017წ. #6510 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 3 600 ლარის 70% _ 2 520 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს თ-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ სს „თ-ს“ (ს/კ#...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს მის მიერ 03.02.2017წ. #6510 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 3 600 ლარის 70% _ 2 520 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური