საქმე №ას-666-622-2017 14 ივლისი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი – შ. თ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. ძ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 31 მარტის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების გაგრძელება

დავის საგანი – მესაკუთრედ ცნობა, უკანონო მფლობელობიდან ავტომობილის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

შ. თ-მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი ან კერძო საჩივრის ავტორი) სარჩელი ეღძრა სასამართლოში ი. ძ-ის (შემდგომში _ მოპასუხე ან მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ, მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ავტოსატრანსპორტო საშუალების (მარკა, მოდელი - ბმვ 328XI,

სანომრე ნიშანი - ....., საიდენტიფიკაციო ნომერი - ....., სარეგისტრაციო მოწმობა - .....) გამოთხოვის, მოძრავი ქონების მოსარჩელისათვის გადაცემისა და მისი საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებლით მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. მოპასუხის ძირითად შედავებას წარმოადგენდა ის, რომ მან ავტომობილი მოსარჩელისაგან შეიძინა და თავად წარმოადგენს ქონების მართლზომიერ მფლობელს _ მესაკუთრეს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 14 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 31 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად.

6. კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა და კერძო საჩივრის ფაქტობრივი საფუძვლები:

6.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე კერძო საჩივარი შეიტანა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების გაგრძელება.

6.2. კერძო საჩივარი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელის წარმომადგენელმა. სააპელაციო საჩივარზე დადგენილი ხარვეზის გამოსწორების მიზნით, ვინაიდან ფიზიკურ პირს, აპელანტს არ გააჩნდა საკმარისი მატერიალური სახსრები, წარმომადგენელმა ითხოვა საპროცესო ვადის გაგრძელება. მართალია, სააპელაციო სასამართლომ შუამდგომლობა დააკმაყოფილა, თუმცა ეს განჩინება არც აპელანტს და არც მის წარმომადგენელს არ ჩაბარებია ისე დატოვა სააპელაციო სასამართლომ განუხილველად სააპელაციო საჩივარი, კერძოდ: ვინაიდან აპელანტის წარმომადგენელს 2017 წლის 22 თებერვალს ამოეწურა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ვადა, საპროცესო ვადის გაგრძელების შესახებ განჩინება სასამართლომ გაუგზავნა აპელანტს 2017 წლის 23 თებერვალს, თუმცა ვერ იქნა ადრესატისათვის კორესპოდენცია გადაცემული, რის გამოც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე და 73-ე მუხლებზე მითითებით პალატამ მიიჩნია, რომ, კურიერის ბოლო ვიზიტი მისამართზე _ 2017 წლის 18 მარტი წარმოადგენდა პირისათვის შეტყობინების ჩაბარების თარიღს და საპროცესო ვადა ამოიწურა 2017 წლის 27 მარტს, ხოლო ამავე წლის 31 მარტის განჩინებით სასამართლომ სააპელაციო საჩივარი დატოვა განუხილველად. ამ შემთხვევაში სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ ყველა გზავნილი იგზავნებოდა და კომუნიკაცია, მათ შორის სატელეფონო ხორციელდებოდა მოსარჩელის წარმომადგენლებთან. სარჩელში მითითებული მისამართი, რომ ნამდვილად მოსარჩელის რეგისტრირებული მისამართია, დასტურდება საქმეში არსებული მინდობილობითაც, მაგრამ ამ მისამართზე არ ხდებოდა მხარისათვის კორესპოდენციის გაგზავნა, შესაბამისად, ის არ შეიძლება დაუზუსტებელ მისამართად ყოფილიყო მიჩნეული. გასათვალისწინებელია, რომ მოსარჩელის რეგისტრირებული მისამართი _ ა-ა, ჩიხი ... #... ცნობილია სხვა მისამართითაც _ ა-ის დასახლება, ხ-ის ქუჩა, სახლი #..., თუმცა, საარჩევნო ადმინისტრაციის ვებგვერდის მონაცემებით, კერძო საჩივრის ავტორის მისამართი მოიხსენიება ა-ის დასახლებად, ჩიხი ... #.... სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლის პირველი ნაწილის დათქმა სწორედ იმას გულისხმობს, რომ სასამართლომ მხარეს შეტყობინება უნდა გაუგზავნოს სწორედ იმ მისამართზე, რომელიც გზავნილის ჩაბარების შესაძლებლობას იძლევა. საარჩევნო ადმინისტრაციის ვებგვერდის მონაცემები ადასტურებს კერძო საჩივრის ავტორის პოზიციას, რომ მას მისამართი არ შეუცვლია, არამედ მისამართის ორმაგი დასახელება წარმოადგენს სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან დაშვებულ უზუსტობას, რის შესახებაც, ბუნებრივია, მხარე თავად არ იყო ინფორმირებული. ამასთანავე, სააპელაციო სასამართლომ ვერ უზრუნველყო მხარის ინტერესების ჯეროვანი დაცვა, რადგანაც იმ შემთხვევაში, თუკი ვერ ხერხდებოდა ადრესატისათვის შეტყობინების ჩაბარება, მას შეეძლო აპელანტის წარმომადგენელთან დაკავშირება წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ნაკლის აღმოფხვრის ან მხარის საკონტაქტო დამატებითი მონაცემების მოძიების თხოვნით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის საფუძვლების ანალიზის, საქმის მასალების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შ. თ-ის კერძო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

1. გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, კერძო საჩივრების განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით. ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად კი, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

1.2. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანს წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე-78-ე მუხლების გამოყენება-განმარტებისა და ამ კუთხით ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების სისწორე.

1.3. საკითხის სწორად შეფასების მიზნით, პალატა ყურადღებას გაამახვილებს დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

1.3.1. როგორც სარჩელის აღძვრამდე მისი უზრუნველყოფის შესახებ განცხადებით, ისე _ საქმეში წარმოდგენილი მინდობილობით, სარჩელითა თუ სააპელაციო საჩივრის შესწავლით ირკვევა, მოსარჩელე საკუთარ მისამართად მიუთითებს ქ.თბილისს, ა-ის დასახლებას, ... ქუჩას, ჩიხი ..., #...-ს;

1.3.2. საქმეში წარმოდგენილი მინდობილობების თანახმად (გარდა სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების შემდგომ წარდგენილი მინდობილობისა), მოსარჩელის ინტერესების დაცვა მ.ე-სა და გ.ნ-ს ევალებოდათ 2017 წლის 22 თებერვლის ჩათვლით;

1.3.3. 2017 წლის 2 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ხარვეზის გამოსწორების ვადა ამავე სასამართლომ გააგრძელა 2017 წლის 23 თებერვალს. საპროცესო ვადის გაგრძელების შესახებ შუამდგომლობა წარდგენილია არა უშუალოდ აპელანტის, არამედ, მისი წარმომადგენლის მიერ, თუმცა, იმ დროისათვის, როდესაც სასამართლომ განიხილა შუამდგომლობა, უდავოა, რომ წარმომადგენლის უფლებამოსილება შეწყვეტილი იყო ხელშეკრულების ვადის გასვლის გამო (სკ-ის 109-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი);

1.3.4. საპროცესო ვადის გაგრძელების შესახებ განჩინება იმ საფუძვლით, რომ წარმომადგენელს უფლებამოსილების ვადა ჰქონდა ამოწურული, გაეგზავნა მხარეს საქმეში მითითებულ მისამართზე. შეტყობინება გაგზავნილია ორჯერ და როგორც პირველ, ისე _ მეორე შემთხვევაში საფოსტო უკუგზავნილზე ჩაუბარებლობის მიზეზად აღნიშნულია, რომ „ა-ის დასახლებაში ... ქუჩა არ არის“.

1.4. საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით არ იზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის პოზიციას, რომ სასამართლოს გააჩნდა ვალდებულება, მხარის მისამართის დაზუსტების მიზნით უფლებამოსილებაშეწყვეტილ წარმომადგენელს დაკავშირებოდა ან მისთვის მოეთხოვა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ნაკლის აღმოფხვრა, ამასთან, პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 93-ე მუხლის მე-2 ნაწილის კონტექსტში კვალიფიციური დაცვა გულისხმობს უფლებამოსილების ფარგლებში წარმომადგენლის მიერ ამავე კოდექსის 83-ე მუხლით სარგებლობის შესაძლებლობას, რაც მოიაზრებს მათ შორის საქმის გაცნობისა თუ უფლებამოსილების ვადის გადამოწმების შესაძლებლობას, ამასთანავე, ზემოხსენებული ნორმა არ უკრძალავს მხარეს, მიუხედავად წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გაცემისა, თავადაც მიიღოს მონაწილეობა საქმეში. ამავე პრეტენზიასთან მიმართებით პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ სასამართლოს მხრიდან მხარესთან კომუნიკაციის წესს ადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე-78-ე მუხლები, ასევე, 368-ე მუხლის მე-6 ნაწილი (სპეციალური ნორმა სააპელაციო სასამართლოს მთავარი სხდომისათვის საქმის მომზადების საკითხზე) და არც ერთი მოხმობილი საკანონმდებლო დანაწესი არ ავალდებულებს სასამართლოს უფლებამოსილებაშეწყვეტილ წარმომადგენელთან სატელეფონო კომუნიკაციის გზით დააზუსტოს მხარის მისამართი.

1.5. მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო პალატა იზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის პოზიციას სასამართლოს მხრიდან მხარის შეტყობინების წესების დარღვევის თაობაზე, რაც გამოიხატა შემდეგში: სააპელაციო სასამართლომ მხარისათვის ორჯერ გაგზავნილი შეტყობინება (იხ. სამოტივაციო ნაწილის 1.3.4. პუქნტი), სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მიიჩნია მხარისათვის ჩაბარებულად და ხარვეზის გამოუსწორებლობის მოტივით განუხილველად დატოვა სააპელაციო საჩივარი. სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა არ ემყარება, ერთი მხრივ, ზემოხსენებული საპროცესო ნორმის სწორ განმარტებას, ხოლო, მეორე მხრივ, საფოსტო უკუგზავნილების მართებულ შეფასებას. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში წარმოდგენილი მინდობილობის მიხედვით, მხარის რეგისტრირებულ მისამართს წარმოადგენს ქ.თბილისი, ა-ის დასახლება, ... ქუჩა, ... ჩიხი #..., მისამართი ამავე სახითაა მითითებული სარჩელსა თუ სააპელაციო საჩივარში. საფოსტო უკუგზავნილების თანახმად, ჩაბარების შეუძლებლობა განაპირობა იმან, რომ ა-ის დასახლებაში ... ქუჩა არ არის. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლის პირველი ნაწილი ადგენს იმ საპროცესო საშუალებათა ჩამონათვალს, თუ რა ფორმით შეუძლია სასამართლოს მხარისათვის შეტყობინების გაგზავნა, კერძოდ, სასამართლო უწყება იგზავნება ამ კოდექსის 70-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ტექნიკური საშუალებით, ფოსტით, სასამართლო კურიერის მეშვეობით ან მხარეთა შეთანხმებით გათვალისწინებული ჩაბარების განსხვავებული წესის მიხედვით. სასამართლო თვითონ იღებს გადაწყვეტილებას, უწყების გაგზავნის რომელი ფორმა გამოიყენოს, რომელ მისამართზე გააგზავნოს უწყება, და არ არის ვალდებული, დაიცვას თანამიმდევრობა. სასამართლომ დასაბარებელ პირს უწყება შეიძლება ჩააბაროს ასევე სასამართლოს შენობაში. თუ პირველად გაგზავნისას უწყების ადრესატისათვის ჩაბარება ვერ ხერხდება, იგი დასაბარებელ პირს უნდა გაეგზავნოს დამატებით ერთხელ მაინც იმავე ან სასამართლოსთვის ცნობილ სხვა მისამართზე. დასახელებული საპროცესო ნორმა არ შეიძლება, განიმარტოს იმგვარად, რომ სასამართლომ მხოლოდ ფორმალურად უნდა შეასრულოს უწყების გაგზავნის წესი, არამედ, სასამართლომ უნდა განკარგოს ყველა ის საპროცესო საშუალება, რომელიც გონივრულობის დაცვით იძლევა პირის ინფორმირების საშუალებას. ზემოხსენებული ჩამონათვალი, ასევე, ნორმის დანაწესი, რომ შეტყობინება უნდა გაიგზავნოს დამატებით ერთხელ მაინც, მიანიშნებს სასამართლოს ვალდებულებაზე, შეისწავლოს პირველი გზავნილის ჩაუბარებლობის მიზეზი და ეცადოს, განმეორებითი შეტყობინება მეტად უზრუნველყოფდეს მხარის დაბარებას. ამგვარ წესს, გარდა ზემოხსენებულისა, წარმოადგენს ამავე ნორმის მე-7 ნაწილით განსაზღვრული საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოების საუბნო სამსახურებისათვის (უბნის ინსპექტორების) შეტყობინების ჩაბარების დავალდებულება (მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც საფოსტო დაწესებულება რეგისტრირებულ მისამართზე აცხადებს, რომ ამგვარი არ არსებობს, რაც ეჭვს იწვევს ფოსტის მხრიდან მოვალეობის ჯეროვან შესრულებაში) და სწორედ ამგვარი ქმედითი საშუალებების უშედეგოდ განკარგვის შემდგომ შეიძლება, ისარგებლოს სასამართლომ ამავე კოდექსის 71-ე მუხლის მე-2 ნაწილით (თუ მოსარჩელეს მის მიერ მითითებულ მისამართზე უწყება ვერ ჩაჰბარდა ამ კოდექსის 73-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა დაცვით, უწყება ჩაბარებულად ჩაითვლება. ეს წესი მოპასუხის მიმართ გამოიყენება მის პასუხში (შესაგებელში) მითითებულ მისამართზე უწყების გაგზავნის შემთხვევაში).

1.6. საკასაციო პალატის განმარტებები ასევე ემყარება ადამიანის უფლებათა ევროსასამართლოს პრეცედენტული სამართლის განზოგადებას. ერთ-ერთ საქმეზე ევროსასამართლომ კონვენციის მე-6 მუხლის დარღვევად განიხილა სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლის გამოყენება და შემდგომში გამოუცხადებელი მხარის განცხადებაზე უარის თქმა, რომლითაც იგი საქმის წარმოების განახლებას მოითხოვდა იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ მართლზომიერად არ განკარგა საპროცესო შეტყობინების წესები. ამ თვალსაზრისით ევროსასამართლომ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვან პრაქტიკაზე (იხ. სუსგ-ებები: №ა-2257-შ-73-09, 2 მარტი, 2010 წელი და №ას-214-199-2014, 8 აპრილი, 2015 წელი) და მიიჩნია, რომ საქმის სამართლიანი განხილვის უფლება მოითხოვს მხარის ინფორმირების მიზნით საპროცესო საშუალებათა გონივრულად განკარგვის აუცილებლობას სასამართლოს მხრიდან (იხ. ECHR: GAKHARIA v. GEORGIA, განაცხადი # 30459/13). მითითებულ საქმეზე სასამართლომ კონვენციის დარღვევად განიხილა ის, რომ ეროვნული სასამართლოს მხრიდან არც ერთი მცდელობა არ განხორციელებულა - დაკავშირებოდნენ ადგილობრივ თვითმმართველობას ან ადგილობრივი პოლიციის განყოფილებას, რათა დაედგინათ განმცხადებლის ადგილსამყოფელი (იხილეთ, მაგალითად, mutatis mutandis, „დილიპაკი და კარაკაია“ (Dilipak and Karakaya)). აღნიშნული საშუალება ასევე ხელმისაწვდომი იყო სასამართლოსთვის სსსკ-ის 73-ე მუხლის მიხედვით.

1.6.1. პრეცედენტული სამართლით განმარტებულია, რომ მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, რომელიც სამართლიანი სასამართლოს ფართო კონცეფციის ერთ-ერთი ელემენტია, მოითხოვს თითოეული მხარისგან, ჰქონდეს გონივრული შესაძლებლობა, წარმოადგინოს საკუთარი საქმე ისეთ პირობებში, რომელიც არ ჩააყენებს მას მნიშვნელოვნად არახელსაყრელ მდგომარეობაში მის მოწინააღმდეგე მხარესთან მიმართებით (Nideröst-Huber v. Switzerland), 18/02/1997, §23, გადაწყვეტილებათა და განჩინებათა კრებული 1997-I; „კრესი საფრანგეთის გადაწყვეტილება საქმეზე გახარია საქართველოს წინააღმდეგ 15 წინააღმდეგ“ (Kress v. France) [დიდი პალატა], no. 39594/98, § 72, ECHR 2001-VI; „ეივონი საფრანგეთის წინააღმდეგ“ (Yvon v. France), no. 44962/98, § 31, ECHR 2003- V; და „გორაიზი და სხვები ესპანეთის წინააღმდეგ“ (Gorraiz Lizarraga and Others v. Spain), no. 62543/00, § 56, ECHR 2004-III). შემდგომში, სასამართლო ხაზს უსვამს ეროვნული ორგანოების ვალდებულებას - უზრუნველყოს „სამართლიანი განხილვის“ მოთხოვნები თითოეულ საქმეზე (იხ. Dombo Beheer B.V. ნიდერლანდების წინააღმდეგ (Dombo Beheer B.V. v. the Netherlands), 27/10/1993, §33, Series A no. 274). კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი არ ითვალისწინებს დოკუმენტების გაგზავნის კონკრეტულ ფორმას (იხ. „ბოგონოსი რუსეთის წინააღმდეგ“ (განჩინება) (Bogonos v. Russia (dec.), no. 68798/01, 05/02/2004, და „ორამსი კვიპროსის წინააღმდეგ“ (განჩინება)(Orams v. Cyprus (dec.), no. 27841/07, 10/06/2010), თუმცა სამართლიანი სასამართლოს ზოგადი კონცეფცია მოიცავს შეჯიბრებითი სამართალწარმოების ფუნდამენტურ პრინციპს (იხ. რუიზ-მატეოსი ესპანეთის წინააღმდეგ (Ruiz-Mateos v. Spain), 23/06/1993, § 63, Series A no. 262). ამასთან, სამართლიანი სამართალწარმოება მოითხოვს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოების ყველა მხარე ინფორმირებული იყოს და შესაძლებლობა ჰქონდეს, გამოთქვას მოსაზრება წარდგენილ დასკვნებსა და მტკიცებულებებზე, რათა გავლენა მოახდინოს სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე (იხ. „ლობო მაჩადო პორტუგალიის წინააღმდეგ“ (Lobo Machado v. Portugal), 20/02/1996, §31, ანგარიშები 1996-I). უპირველეს ყოვლისა, აღნიშნული საკითხი გულისხმობს იმას, რომ პირი ინფორმირებული უნდა იყოს მის წინააღმდეგ მიმდინარე სამართალწარმოების შესახებ (იხ. „დილიპაკი და კარაკაია თურქეთის წინააღმდეგ“ (Dilipak and Karakaya v. Turkey), ნომ. 7942/05 და 24838/05, §77, 04/03/2014). თუ სასამართლო დოკუმენტები, მათ შორის სასამართლო სხდომის უწყებები არ ჩაჰბარდა მხარეს პირადად, მაშინ განმცხადებელს შეიძლება, ხელი შეეშალოს საკუთარი თავის დაცვის განხორციელებაში სამართალწარმოების პროცესში (იხ. „ოზგურ-კარადუმანი გერმანიის წინააღმდეგ“ (განჩინება) (Ozgur-Karaduman v. Germany (dec.), no. 4769/02, 26/06/2007; „ვებერი გერმანიის წინააღმდეგ“ (განჩინება), (Weber v. Germany (dec.), no. 30203/03, 02/10/2007; და „ზადოვნიკი სლოვენიის წინააღმდეგ“, (Zavodnik v. Slovenia), no. 53723/13, § 70, 21/05/2015). კონვენციის მე-6 მუხლი მოითხოვს და საშუალებას აძლევს სახელმწიფოებს, მოაწყონ მათი სამართლებრივი სისტემები იმგვარად, რომ ხელი შეეწყოს სწრაფ და ეფექტურ სამართალწარმოებებს, მათ შორის, დაუსწრებელი გადაწყვეტილებების მიღების შესაძლებლობის კუთხით (იხილეთ „აჟდაჯიჩი სლოვენიის წინააღმდეგ“ (Aždajić v. Slovenia), no. 71872/12, §49, 08/10/2015, და „განკინი და სხვები რუსეთის წინააღმდეგ“ (Gankin and Others v. Russia), nos. 2430/06, 1454/08, 11670/10 და 12938/12, § 26, 31/05/2016), თუმცა, აღნიშნული არ შეიძლება განხორციელდეს სხვა პროცედურული გარანტიების, განსაკუთრებით მხარეთა თანასწორობის პრინციპის ხარჯზე (ibid.; ასევე იხილეთ mutatis mutandis, ზემოთ ციტირებული საქმე - „ზადოვნიკი“ (Zavodnik), §72).

1.7. ყოველივე ზემოაღნშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება მიღებულია საპროცესო სამართლის ნორმათა მნიშვნელოვანი დარღვევით, რამაც გავლენა იქონია დავის შედეგზე (სსსკ-ის 393.3 მუხლი), რის გამოც, იგი უნდა გაუქმდეს და სააპელაციო საჩივრის დასაშვებობის ეტაპიდან საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შ. თ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 31 მარტის განჩინება და სააპელაციო საჩივრის დასაშვებობის ეტაპიდან საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე