№ ას-163-153-2017 22 მაისი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ს. ტ. (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 16 დეკემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – კომპენსაციის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ს. ტ-მა (შემდგომში „მოსარჩელე“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს (შემდგომში „მოპასუხე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის „საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის საფუძველზე კომპენსაციის - 41 538 აშშ დოლარის, 30 597 აშშ დოლარისა და 19 138 ლარის, ჯამში 191 151 ლარის გადახდის დაკისრება.

2. სარჩელის თანახმად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, „საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, დაკმაყოფილდა ს. ტ-ს სარჩელი და ქ. თბილისში, ---ის შეს. №---ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებიდან შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ გამოსახლებულ იქნენ ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე დროებით შესახლებული პირები - რ. კ-ი, ა. გ-ი და ქ. გ–ი. რ. კ-ს დაკავებული ფართის გამოთავისუფლების სანაცვლოდ გადეცა 41 538 აშშ დოლარი, გადახდის დროისთვის არსებული კურსის შესაბამისად, 69 279 ლარის ოდენობით; ა. გ-ს - 30 597 აშშ დოლარი, გადახდის დროისთვის არსებული კურსის შესაბამისად, 50 941,25 ლარის ოდენობით, ხოლო ქ. გ–ს - 19 138 ლარი.

3. მოსარჩელის განცხადებით, ვინაიდან ზემოაღნიშნული სასამართლო გადაწყვეტილება საქალაქო სასამართლოს მიერ 2012 წლის 12 სექტემბერს გაცემული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე უკვე აღსრულებულია, არსებობს „საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ კომპენსაციის გადახდის დაკისრების საფუძველი.

4. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება რ. კ-ის, ა. გ-ისა და ქ. გ–ის მიერ დაკავებული ფართების მართლზომიერი ფლობა. „საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონი კი პირდაპირ განმარტავს მოსარგებლის ცნებას და მას მფლობელობის კეთილსინდისიერებას უკავშირებს.

5. მოპასუხემ ასევე მიუთითა 1938 წლის ,,ახალი საბინაო კოდექსის’’ 57-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სახელმწიფო ან საბინაო ფონდის სახლებში საცხოვრებელი სადგომის მიცემის გადაწყვეტილების საფუძველზე სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო, ქალაქის რაიონული, სადაბო, სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი მოქალაქეს აძლევს ორდერს, რომელიც მოცემულ საცხოვრებელ სადგომში შესახლების ერთადერთი საფუძველია. აღნიშნული მუხლის საფუძველზე, ორდერით მოქალაქის შესახლება ხდებოდა მხოლოდ სახელმწიფოს ან საბინაო ფონდის საკუთრებაში არსებულ სახლებში და არა ფიზიკურ პირთა საკუთრებაში არსებულ სახლებში. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში არ არის წარმოდგენილი ორდერები, რომლებიც რ. კ-ის, ა. გ-ისა და ქ. გ–ის მიერ დაკავებული ფართების მართლზომიერად ფლობას დაადასტურებდა.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ს. ტ-ს სასარგებლოდ დაეკისრა 139 358,25 ლარის გადახდა.

7. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 16 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება.

9. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

9.1 ქ. თბილისში, ---ის შეს. #---ში მდებარე უძრავი ქონება (ს/კ ---) ს. ტ-ს საკუთრებას წარმოადგენს.

9.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგის 2011 წლის 7 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ს. ტ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ რ. კ-ი, ა. გ-ი და ქ. გ–ი წარმოადგენდნენ „საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეებს და ისინი ს. ტ-ს საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომს ფლობდნენ ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე;

9.3. ამავე გადაწყვეტილებით დადგინდა ქ. თბილისში, ---ის შეს. #---ში მდებარე ს. ტ-ს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებიდან შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ დროებით შესახლებულ პირთა - რ. კ-ის, ა. გ-ისა და ქ. გ–ის -გამოსახლება. კერძოდ, რ. კ-ისთვის დაკავებული ფართის გამოთავისუფლების სანაცვლოდ დადგინდა 69 680 ლარის გადაცემა; ა. გ-ისთვის - 51 330 ლარის, ხოლო ქ. გ–ისთვის - 29,281 კვ.მ-ზე სრული, საბაზრო ღირებულების 100%-ის - 19 138 ლარის, ხოლო ძირითად ფართზე - 35 კვ.მ.-ზე საბაზრო ღირებულების 90%-ის - 20 575,42 ლარის გადახდა.

9.4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 ნოემბრის გადაწყვეტილება აღსრულებულია.

10. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის 2016 წლის 18 ივლისამდე მოქმედი რედაქციის 1¹ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, მოსარგებლე არის პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით.

11. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ კანონის თანახმად, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობას ერთ შემთხვევაში საფუძვლად ედო მოსარგებლესა და მესაკუთრეს შორის არსებული გარიგება, ხოლო მეორე შემთხვევაში, სადგომით სარგებლობის უფლება ემყარებოდა ადმინისტრაციულ აქტს. ადმინისტრაციული აქტით შესახლების საკითხი სწორედ იმიტომ მოხვდა ამ კანონის რეგულირების სფეროში, რომ ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე ხდებოდა კერძო საკუთრების სახლებში მოსარგებლეთა შესახლება მესაკუთრეთა ნების გამოვლენის გვერდის ავლით, რასაც არ ითვალისწინებდა კანონის რეგულირების პერიოდში მოქმედი საბინაო კანონმდებლობა. სწორედ ამიტომ იკისრა სახელმწიფომ როგორც მესაკუთრის, ისე მოსარგებლის უფლებების დაცვა და აიღო ვალდებულება მოსარგებლისათვის სადგომის საბაზრო ღირებულების ანაზღაურების შესახებ.

12. აპელანტის მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ კერძო საკუთრების სახლებში არ ხდებოდა ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე შესახლება სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და მიუთითა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის 2016 წლის 18 ივლისამდე მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის მე-8 პუნქტზე. აღნიშნული ნორმის თანახმად, იმ მესაკუთრეს, რომლის საცხოვრებელ სადგომშიც ადმინისტრაციული აქტით შესახლებული იქნა მოსარგებლე, შეუძლია მოსარგებლეს მოსთხოვოს ნივთზე მფლობელობის შეწყვეტა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მოსარგებლეს სახელმწიფო აუნაზღაურებს დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას. ამავე მუხლის მე-9 პუნქტით განისაზღვრა, რომ მოსარგებლე ამ მუხლის მე-8 პუნქტით დადგენილ კომპენსაციას სახელმწიფოსგან მიიღებს მესაკუთრის ან მოსარგებლის მოთხოვნით, სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-10 პუნქტის მიხედვით კი, მესაკუთრეს უფლება აქვს ამ მუხლის მე-8 პუნქტით განსაზღვრული კომპენსაცია თავად აუნაზღაუროს მოსარგებლეს. ამ შემთხვევაში მესაკუთრე უფლებამოსილია სასამართლო წესით მოითხოვოს მე-8 პუნქტით დადგენილი კომპენსაციის სახელმწიფოს მიერ ანაზღაურება. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ამავე შინაარსის რეგულაციებს შეიცავს 2016 წლის 18 ივლისიდან ამოქმედებული ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-8 მუხლიც.

13. ზემოხსენებული ნორმების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სახელმწიფოს აკისრია კომპენსაციის (საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების) ანაზღაურების ვალდებულება იმ მოსარგებლისათვის, რომელსაც „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს ადმინისტრაციული აქტით. მესაკუთრე შეზღუდულია მოითხოვოს საცხოვრებელ სადგომზე მოსარგებლის მფლობელობის შეწყვეტა სახელმწიფოს მიერ ამ ვალდებულების შესრულებამდე, თუმცა კანონი მესაკუთრეს ანიჭებს უფლებას, თავად გადაუხადოს მოსარგებლეს სადგომის საბაზრო ღირებულება.

14. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე ს. ტ-მა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეებს (ქ. გ–ს, ა. გ-სა და რ. კ-ს) აუნაზღაურა დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება, ხოლო საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეებს სადგომის მფლობელობის უფლება მიღებული ჰქონდათ ადმინისტრაციული აქტით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსათა სამინისტროს მართებულად დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ მოსარგებლეებისთვის გადახდილი კომპენსაციის ანაზღაურების ვალდებულება.

15. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 16 დეკემბრის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

16. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა ფინანსთა სამინისტროს პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ 1983 წლის საბინაო კოდექსის თანახმად, საცხოვრებელ სახლებში შესახლების უფლება მოსარგებლეებს ეძლეოდათ მხოლოდ ადგილობრივი საბჭოს კომუნალური მეურნეობის განყოფილების საბინაო სამმართველოს განკარგულებების (ორდერების) საფუძველზე, მოცემულ შემთხვევაში კი არ დასტურდება აღნიშნული ორდერების საფუძველზე ფიზიკურ პირთა მიერ საცხოვრებელი სადგომების მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტი. ამასთან, საბინაო კოდექსის 57-ე მუხლის საფუძველზე, ორდერით მოქალაქის შესახლება ხდებოდა მხოლოდ სახელმწიფოს ან საბინაო ფონდის საკუთრებაში არსებულ სახლებში და არა ფიზიკური პირის საკუთრებაში არსებულ სახლებში.

17. კასატორის განცხადებით, სასამართლო ვერ ადასტურებს თავისივე მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სახელმწიფო ვალდებულია კომპენსაცია გასცეს იმ ფართზეც, რომელიც არ იყო თავდაპირველად განსაზღვრული ადმინისტრაციული აქტით, შემდგომში მოხდა მისი მიშენება-დაშენება და დღეის მდგომარეობით წარმოადგენს მოსარგებლის საკუთრებაში არსებულ სადგომს. სასამართლოს ამგვარი მსჯელობით, ანალოგიურ დავებზე, სადაც სახელმწიფოს ეკისრება კომპენსაციის ანაზღაურების ვალდებულება, შესაძლებელია ჩამოყალიბდეს არასწორი პრაქტიკა.

18. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

19. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად.

20. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

21. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

22. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

23. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

24. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის ძირითადი პრეტენზია ემყარება იმას, რომ არ დასტურდება ორდერების საფუძველზე ფიზიკურ პირთა მიერ ს. ტ-ს საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სადგომების მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტი, რის გამოც არ არსებობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ კომპენსაციის გადახდის დაკისრების საფუძველი.

25. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათს არა მარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე, სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი. აღნიშნული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე, გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ იძენს უდავოობისა და სავალდებულოობის თვისებას და მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს, არ აქვთ უფლება სადავო გახადონ აღნიშნული გადაწყვეტილებით უკვე დადგენილი ფაქტები (იხ. მაგ. სუსგ № ას-324-309-2016, 10 იანვარი, 2017 წელი).

26. ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ერთ სამოქალაქო საქმეზე დადგენილ ფაქტებს სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას, სადაც იგივე მხარეები მონაწილეობენ პრეიუდიციულ მნიშვნელობას ანიჭებს (სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი).

27. განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია და კასატორიც არ ხდის სადავოდ იმ გარემოებას, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ს. ტ-ს სარჩელი და ქ. თბილისში, ---ის შეს. №---ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებიდან მოსარგებლეთათვის შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ დადგინდა დროებით შესახლებული პირების - რ. კ-ის, ა. გ-ისა და ქ. გ–ის გამოსახლება. ამავე გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ ზემოაღნიშნული პირები ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე მართლზომიერად ფლობდნენ საცხოვრებელ ფართებს. უდავო ფაქტობრივი გარემოებაა ისიც, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილება აღსრულებულია.

28. ამრიგად, იმ პირობებში, როდესაც საქმეში წარმოდგენილია სხვა სამოქალაქო საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული და უკვე აღსრულებული სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგენილია საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეთა მიერ ადმინისტრაციული აქტების საფუძველზე ს. ტ-ს საკუთრებაში არსებული სადგომის მართლზომიერად ფლობის ფაქტი, ამასთან, დაკავებული ფართების გამოთავისუფლების სანაცვლოდ მოსარჩელეს სადგომის მოსარგებლეთა სასარგებლოდ გადახდილი აქვს შესაბამისი ანაზღაურება, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არ უნდა იქნას გაზიარებული კასატორის პრეტენზია მოსარგებლეთა მიერ დაკავებული ფართების არამართლზომიერად ფლობის გამო სარჩელის უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-8, მე-9 და მე-10 მუხლებით, რომლის შესაბამისად, მოცემულ სამართალურთიერთობაში სახელმწიფოს ეკისრება ს. ტ-სათვის მოსარგებლეებისთვის გადახდილი კომპენსაციის ანაზღაურების ვალდებულება.

29. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

30. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ. სუსგ-ები №ას-44-40-2017, 17 თებერვალი, 2017 წელი; №ას-757-725-2016, 25 ნოემბერი, 2016 წელი; №ას-1158-1089-2015, 29 იანვარი, 2016 წელი, სადაც განმარტებულია ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-8, მე-9 და მე-10 მუხლების შესაბამისად დადგენილი კომპენსაციის სახელმწიფოს მიერ ანაზღაურების სამართლებრივი წინაპირობები), არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

31. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე