საქმე №ას-681-635-2017 7 ივლისი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ინდ.მეწარმე კ. ბ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 5 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო საფასურის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ინდ.მეწარმე კ. ბ-ის (შემდგომში _ მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ მოპასუხისათვის 140 000 ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: 2004 წლის 26 ოქტომბერს მხარეთა შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მოპასუხეს უნდა მიეწოდებინა მოსარჩელისათვის სანივთე საქონელი ხელშეკრულებაზე დართული სპეციფიკაციის მიხედვით განსაზღვრული რაოდენობით, ფასებითა და ვადებში. ამავე ხელშეკრულების საფუძველზე მოპასუხეს 2004 წლის 28 ოქტომბერს ავანსად გადაერიცხა 140 000 ლარი. 2005 წლის 17 ივნისს მოპასუხემ მოსარჩელის სასარგებლოდ წერილობით აღიარა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალის არსებობა და გამოხატა ნება ვალდებულების სამომავლოდ არსებობის თაობაზე. მოპასუხეს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ შეუსრულებია და ავანსად გადარიცხული 140 000 ლარი ერიცხება დავალიანებად.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის განხორციელების შემაფერხებელი/შემწყვეტი შესაგებლით მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მხარეთა შორის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნები არ არსებობს, რადგანაც ვალდებულება, სამოქალაქო კოდექსის 442-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, შეწყდა ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის გზით. მოსარჩელე არასწორად მიიჩნევს მოპასუხის წერილს ვალის არსებობის აღიარებად (სკ-ის 341-ე მუხლი), რადგანაც ამ წერილის საფუძველზე მოხდა მოთხოვნათა გაქვითვა, ამასთანავე, წერილის შინაარსიდან არ დგინდება ის გარემოებები, რომელსაც მოსარჩელე მოთხოვნას უკავშირებს. შესაგებლის თანახმად, გარდა მოპასუხისა, 2004 წლის 18 აგვისტოს ხელშეკრულებები სამინისტრომ გააფორმა ასევე თ. ბ-თან და ე. ბ-თან, რომელთა საფუძველზეც მოსარჩელეს მიეწოდა საქონელი, თუმცა მას საფასური არ აუნაზღაურებია. კონტრაჰენტებმა სამინისტროს მიმართ არსებული მოთხოვნა, ზეპირი ხელშეკრულების საფუძველზე, დაუთმეს მოპასუხეს და სწორედ ეს მოთხოვნები იქნა გაქვითული მოპასუხის მხრიდან სამინისტროსთან, ამასთანავე, თუკი სასამართლო ჩათვლის, რომ ვალდებულება არ არის შეწყვეტილი, ასეთ შემთხვევაში, სარჩელი ხანდაზმულია და სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მოპასუხე უარს აცხადებს შესრულებაზე.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფიდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 5 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. მოსარჩელის მოთხოვნა გამომდინარეობს 2004 წლის 26 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან, რომლის ფარგლებშიც, მოპასუხემ ნაკისრი საქონლის მიწოდების ვალდებულება შეასრულა ნაწილობრივ, კერძოდ, 2005 წლის 6 ივლისს მოსარჩელეს მიაწოდა 42 000 ლარის ღირებულების საქონელი და მისაწოდებელი დარჩა 98 000 ლარის ღირებულების საქონელი, თანახმად საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ დამოწმებული სასაქონლო ზედნადებისა, ასევე, 2014 წლის 28 მარტის წერილისა;

1.2.2. მოწინააღმდეგე მხარემ უკანასკნელად 2005 წლის 17 ივნისის წერილით აღიარა მოსარჩელის წინაშე მოთხოვნის არსებობა, ხოლო 2005 წლის 6 ივლისს მიაწოდა კიდეც ნაწილი საქონელი _ 42 000 ლარის ღირებულების. ამის შემდეგ მას ვალდებულება აღარ შეუსრულებია;

1.2.3. ნასყიდობის თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნით სარჩელი სასამართლოში 2015 წლის 16 ივნისსაა წარდგენილი;

1.2.4. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან მოპასუხის 2005 წლის 17 ივნისის წერილით ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვა არ განხორციელებულა.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, გაურკვეველია, რატომ გამოიყენა სასამართლომ ის კანონი, რომელიც გამორიცხავდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას, ამასთანავე, მიღებული გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკას (სუსგ #ას-444-419-2011, 05.09.2012წ.);

1.4.2. სააპელაციო სასამართლომ, მართალია, უცვლელად დატოვა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, თუმცა, ხანდაზმულობის საკითხი განსხვავებულად განმარტა, რაც პროცესუალური თვალსაზრისით გამორიცხავდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვებას;

1.4.3. მოპასუხემ ვალდებულების შესრულების დაპირება გასცა 2005 წლის 17 ივნისის წერილით, რომლის სანაცვლოდაც სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს 2005 წლის 17 ივლისის წერილზე, რაც საქმის გარემოებების არასრულყოფილ შესწავლაზე მეტყველებს. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნია 2004 წლის 2 ნოემბერი და არ გაითვალისწინა მოპასუხის 2005 წლის 17 ივნისის წერილი, რომელიც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ვალდებულების შესრულების დაპირებად იქნა განხილული. ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 365-ე მუხლის შესაბამისად, გამოირიცხება ხანდაზმულობის ვადის გასვლა, რადგანაც სარჩელის წარდგენამდე სამინისტროს ვალდებულების შესრულება არ მოუთხოვია.

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის პრეტენზიებს და მიიჩნევს, რომ არ არსებობს მიღებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები. პალატა საკასაციო პრეტენზიებთან მიმართებით დამატებით განმარტავს შემდეგს:

1.5.1. მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ სამართლებრივი ურთიერთობა სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლით განსაზღვრული სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევიდანაა ნაწარმოები, კერძოდ, მოსარჩელე აცხადებს, რომ გამყიდველმა დაარღვია ამ ნორმის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ვალდებულება, არ მიაწოდა საქონელი, რის გამოც წარმოეშვა ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლება. საქმის მასალებით, დადგენილია მოპასუხის მხრიდან 42 000 ლარის ღირებულების საქონლის მიწოდება, რაც, ერთი მხრივ, ნივთობრივი ნაკლის მქონე ნივთის გადაცემას უთანაბრდება (სკ-ის 488.2 მუხლი), ხოლო, მეორე მხრივ, ამ ოდენობით ვალდებულების შეწყვეტად განიხილება (სკ-ის 427-ე მუხლი). მართალია, ნაკლიანი შესრულება წარმოშობს ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლებას (სკ-ის 491-ე მუხლი), თუმცა სავსებით მართებულად აღნიშნა სააპელაციო პალატამ, რომ როგორც შესრულების (ე.წ პირველადი მოთხოვნა), ისე _ ხელშეკრულებიდან გასვლისა თუ სხვა დამატებითი მოთხოვნის (ე.წ მეორადი მოთხოვნა) უფლების იძულებით განხორციელება დამოკიდებულია ხანდაზმულობის ვადაზე (სკ-ის 128.1 მუხლი), ამ მხრივ, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა სრულად შეესაბამება ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკას (№ას-75-71-2017, 31 მარტი, 2017 წელი). მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ხანდაზმულობის ვადაში მოთხოვნის წარდგენას უკავშირებს საქმეში წარმოდგენილ მოპასუხის წერილს, ამასთან მიიჩნევს, რომ მითითებული წერილი შეიცავს ვალის არსებობის აღიარების ყველა ელემენტს და მასში შესრულების ვადა განსაზღვული არ არის (სკ-ის 341-ე მუხლი), შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 365-ე მუხლზე დაყრდნობით იგი აპელირებს, რომ მოთხოვნა ვადაშია წარდგენილი. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პოზიციას სადავო მტკიცებულების ვალის არსებობის აღიარებად მიჩნევისა და ხანდაზმულობის ვადაში მოთხოვნის წარდგენის თაობაზე და განმარტავს, რომ ცალმხრივი ნების შინაარსი უნდა დადგინდეს სამოქალაქო კოდექსით ნების განმარტებისათვის დამკვიდრებული სტანდარტის შესაბამისად (იხ. სკ-ის 52-ე მუხლი). წერილობით გადმოცემული მხარის ნების ყოველმხრივი შესწავლის შედეგად საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სახეზეა მარტივი აღიარება, მასში გამოვლენილია კონტრაჰენტის მზაობა ზოგადად სამომავლო თანამშრომლობასა და მხარეთა ურთიერთმოთხოვნის გაქვითვაზე. საკასაციო პალატა, ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევათა რიცხვს მიეკუთვნება მოვალის იმგვარი ქმედება, როდესაც იგი (ვალდებული პირი) უფლებამოსილი პირის წინაშე ავანსის, პროცენტის გადახდით, გარანტიის მიცემით ან სხვაგვარად აღიარებს მოთხოვნის არსებობას. ნორმის წინაპირობათაგან პირველზე (გარკვეული შესრულების განხორციელების გზით ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა) საკასაციო პალატა ვრცლად იმსჯელებს ქვემოთ, რაც შეეხება ვალდებულების სხვაგვარად აღიარების საკითხს, იგი შეფასებითი კატეგორიაა და კონკრეტულ შემთხვევაში გარემოებათა სრული ანალიზით უნდა დადგინდეს. მოვალის ასეთ _ სხვაგვარ აღიარებად უნდა ჩაითვალოს მოვალის ისეთი ქმედება, რომელშიც აშკარად გამოკვეთილია პირის ნება ვალდებულების არსებობასთან მიმართებით (იხ. სუსგ №ას-330-733-06, 19 დეკემბერი, 2006 წელი). სამართლის თეორიაში გაბატონებული შეხედულების თანახმად, ერთმანეთისაგან განსხვავდება მარტივი, კაუზალური და აბსტრაქტული აღიარება. მათი საერთო ნიშანი ისაა, რომ ისინი ადასტურებენ/წარმოშობენ მოთხოვნის არსებობას, თუმცა, იურიდიული თვალსაზრისით გააჩნიათ განმასხვავებელი ნიშან-თვისებები. მარტივი აღიარება სახეზეა მაშინ, როდესაც მოვალე ცალმხრივად ადასტურებს არსებულ ვალდებულებით ურთიერთობას და გაცნობიერებულად გამოთქვამს მზაობას, შეასრულოს იგი (დაპირება). კაუზალური ვალის აღიარება ასევე მიმართულია არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის დადასტურებისაკენ და ბუნებრივია უნდა შეიცავდეს დაპირების ელემენტს, ამასთან, იგი შეიძლება არ იყოს ცალმხრივი (მხარეთა ორმხრივი შეთანხმება არსებული ვალდებულების შესრულების დამატებით ვადაზე, სხვა შესრულების მიღებაზე და სხვა). როგორც მარტივი, ისე _ კაუზალური აღიარება ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის კერძო შემთხვევას წარმოადგენს და შედეგად, ამავე კოდექსის 141-ე მუხლის ძალით, შეწყვეტამდე განვლილი დრო მხედველობაში არ მიიღება, არამედ, ვადა დაიწყება თავიდან. სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის მიზნებისათვის მოვალის აღიარება სამართლებრივი ძალის მატარებელი მხოლოდ იმ შემთხვევაშია, თუკი აღიარება ხანდაზმულობის ვადაში განხორციელდა, რადგანაც საფუძველს მოკლებული იქნება მსჯელობა იმაზე, რომ მოვალის იურიდიული მნიშვნელობის მქონე მოქმედებას შედეგად მოჰყვეს უკვე გასული ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა. საინტერესოა, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ ვალის მარტივ ან კაუზალურ აღიარებას გააჩნია თუ არა იურიდიული ძალა. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ამ საკითხის რეგულირებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომელიც ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან ერთობლიობაში განიმარტება, კერძოდ, 144.2 მუხლის თანახმად, თუკი მოვალე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ შეასრულებს ვალდებულებას, იგი შესრულების დაბრუნების მოთხოვნის უფლებას კარგავს, ასეთ შემთხვევაში, მისი შესაგებელი არ შეიძლება იყოს მათ შორის იმაზე მითითება, რომ შესრულების მომენტში არ იცოდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის ფაქტის შესახებ, ანალოგიური ძალის მატარებელია მოვალის მიერ ვალდებულების აღიარება მოთხოვნის იძულებითი განხორციელების ვადის გასვლის შემდეგ, თუკი ეს აღიარება შეიცავს პირის გაცნობიერებულ ნებას, რომ იგი ვალდებულებას შეასრულებს. ეს რეგულაცია ვრცელდება ვალის როგორც მარტივ, ისე _ კაუზალურ აღიარებაზე. რაც შეეხება სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლს, უპირველესად, უნდა აღინიშნოს ის, რომ თავად ამ ნორმით მოწესრიგებული ვალის არსებობის აღიარება 137-ე და 144.3 მუხლებით გათვალისწინებული აღიარებისგან აბსტრაქტული ბუნებით განსხვავდება, იგი თავად წარმოადგენს ცალმხრივ გარიგებას და დამოუკიდებელ ვალდებულებას წარმოშობს. ვალის აღიარების ხელშეკრულება, ძირითადი ვალდებულებითი ურთიერთობის არსებობის სადავოობის შემთხვევაშიც შესრულების ვალდებულებას წარმოშობს და კრედიტორს მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს. საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის გაგებით ვალის არსებობის აღიარებასთან არ გვაქვს საქმე, როდესაც მხარეები უკვე არსებული ვალდებულების შინაარსიდან გამოდიან ან ადასტურებენ მას, ან მხარეები არსებული ვალდებულების შესასრულებლად ახალი ვალდებულების შესრულებას კისრულობენ. ამდენად, იგი არ უნდა უკავშირდებოდეს ძირითადი ვალდებულებიდან გამომდინარე შესრულების მოთხოვნას (იხ. სუსგ №ას-392-371-2013, 8 ნოემბერი, 2013 წელი). ვალის აღიარების ხელშეკრულების დამოუკიდებული ბუნება იმ კუთხითაც განსხვავდება ვალდებული პირის სხვაგვარი აღიარებისაგან, რომ სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით განსაზღვრული ხელშეკრულება მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგაც ნამდვილია, რადგანაც, როგორც ზემოთ აღინიშნა, იგი ახალ, დამოუკიდებელ მოთხოვნას წარმოშობს და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების მიმართ დამოუკიდებლად აითვლება ხანდაზმულობის ვადის დენა (იხ. სუსგ №ას-383-364-2015, 27 მაისი, 2016 წელი).

1.5.2. მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენს ის ფაქტი, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დანართის თანახმად, გამყიდველის მხრიდან ვალდებულების შესრულების ვადას წარმოადგენდა 2004 წლის 2 ნოემბერი, მარტივი აღიარება მოპასუხის მხრიდან განხორციელებულია 2005 წლის 17 ივნისს, ხანდაზმულობის საერთო, 3-წლიან ვადაში (სკ-ის 129.1 მუხლი), ხოლო შესრულების ნაწილი კი - 2005 წლის 6 ივლისს. პალატა მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად, ნაწილობრივი შესრულებით შეწყდა ხანდაზმულობა და ამავე კოდექსის 141-ე მუხლის ძალით დაიწყო თავიდან, სარჩელი სასამართლოში აღძრულია 2015 წლის 16 ივნისს, სახელშეკრულებო მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ, რის გამოც, მოპასუხე უფლებამოსილია, უარი განაცხადოს შესრულებაზე, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილისა.

1.6. ამდენად, განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც ვალის აღიარებისა და ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის საკითხებზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო, კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.7. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1. მუხლის „უ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე