საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-1151-1106-2016 5 მაისი, 2017 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ნ. ხ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ც. ო–ი, ნ. ო–ი (მოსარჩელეები)

თავდაპირველი მოპასუხე - ბ. მ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება და ამავე სასამართლოს 2016 წლის 28 სექტემბრის საოქმო განჩინება საქმეზე მტკიცებულების დართვის შესახებ შუამდგომლობაზე უარის თქმის თაობაზე

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ქ. თბილისში, შ-ას ქ. N45-ში მდებარე ბინა №17-ის (ს/კ 0--; შემდეგში: სადავო უძრავი ქონება) მესაკუთრეებად აღრიცხულნი არიან: 35/144 ნაწილის მესაკუთრედ - ც. ო–ი (შემდეგში: პირველი მოსარჩელე) და ნ. ო–ი (შემდეგში: მეორე მოსარჩელე), 49/144 ნაწილის მესაკუთრედ - ნ. ხ-ი (შემდეგში: პირველი მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი), 5/12 ნაწილის მესაკუთრედ - ბ. მ-ე (შემდეგში: მეორე მოპასუხე; იხ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, ტ. 1, ს/ფ 25-26).

2. უძრავ ნივთს ფაქტობრივად ფლობენ მოპასუხეები. მოსარჩელეებს არ ეძლევათ უძრავი ქონებით სარგებლობის უფლება.

3. სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს საერთო საცხოვრებლის (კორპუსის) ბინას, აქვს ერთი შესასვლელი და შეუძლებელია ბინაში რამდენიმე ოჯახის ერთდროულად ცხოვრება. სადავო ბინის ნატურით გაყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შეუძლებელია.

4. სარჩელის საფუძვლები

4.1 მოსარჩელეებმა 2015 წლის 1 აპრილს სარჩელი აღძრეს სადავო უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმებისა და ქონების იძულებით აუქციონზე რეალიზაციის შედეგად ამონაგები თანხის თანამესაკუთრეებს შორის მათი წილების პროპორციულად განაწილების მოთხოვნით.

4.2 მოსარჩელეებმა მიუთითეს ამ განჩინების 1-3 პუნქტებში დასახელებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე.

5. მოპასუხეთა შესაგებელი

5.1 პირველმა მოპასუხემ წერილობითი შესაგებლით არ ცნო სარჩელი და აღნიშნა, რომ ის არ ეთანხმება რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 14 დეკემბრის გადაწყვეტილებას, რომლითაც მოსარჩელეებს სადავო უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლება წარმოეშვათ. პირველი მოპასუხის განმარტებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება გადაისინჯება, რადგანაც საქმეზე იკვეთება ისეთი გარემოებები, რომლებიც გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი იქნება;

5.2 მეორე მოპასუხემ წერილობითი შესაგებლით ნაწილობრივ ცნო მის წინააღმდეგ აღძრული სარჩელი და მიუთითა, რომ საზიარო უფლება ნამდვილად უნდა გაუქმებულიყო, მაგრამ ქონების არა აუქციონზე მიზერულ ფასად გაყიდვის, არამედ თანამესაკუთრეების მიერ ბინის ერთობლივად, საბაზრო ღირებულებით გაყიდვის გზით.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

6.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა; სადავო უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლება გაუქმდა საზიარო საგნის გაყიდვით, ხოლო ამონაგები თანხა მოსარჩელეებსა და მოპასუხეებს შორის განაწილდა მათი წილების მიხედვით.

6.2 საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 173-ე, 953-ე, 954-ე, 961-ე, 963-ე, 150-ე მუხლებით და განმარტა, რომ სადავო საგნის ნატურით გაყოფა შეუძლებელი იყო. სადავო ბინა მრავალბინიან სახლში მდებარე ერთოთახიანი იზოლირებული ბინაა, რომელშიც გაერთიანებული მომიჯნავე სათავსოები წარმოადგენდა მის არსებით შემადგენელ ნაწილს და მათი ერთმანეთისაგან გამოცალკევება და ცალკე საკუთრების ობიექტად გამოყენება შეუძლებელი იყო, ვინაიდან, ისინი ერთმანეთს მიზნობრივად უკავშირდება და მათი კავშირის შედეგი სამეურნეო დანიშნულების ერთიანი ნივთის (ბინის) არსებობაა.

6.3 საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო საგნის ნატურით გაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე შეუძლებელი იყო და ეწინააღმდეგებოდა სსკ-ით და ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ’’ საქართველოს კანონით (შემდეგში: სპეციალური კანონი) დადგენილ მოთხოვნებს, რის გამოც სადავო საკითხის გადაწყვეტა სპეციალურ ცოდნას არ საჭიროებდა, შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 162-ე მუხლით გათვალისწინებული ექსპერტიზის დანიშვნა მიზანშეუწონლად მიიჩნია.

7. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

7.1 პირველმა მოპასუხემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მისი გაუქმებისა და სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით, ასევე, - საქალაქო სასამართლოს განჩინება მტკიცებულების გამოთხოვის თაობაზე წერილობითი შუამდგომლობის დაუკმაყოფილებლობის შესახებ, შემდეგ გარემოებებზე დაყრდნობით:

7.1.1 არსებობს გადაწყვეტილების გაუქმების შემდეგი აბსოლუტური საფუძვლები: ა) გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული; ბ) გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია;

7.1.2. საქმეში არსებულ ფაქტობრივი გარემოებები არასწორად არის შეფასებული, რაც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი გახდა;

7.1.3. საქმეზე არსებობს ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის წარდგენაც მხარემ ვერ შეძლო სასამართლოში, რადგან ექსპერტიზა დანიშნული იყო ვაკე-საბურთალოს პოლიციის მე-7 განყოფილების მიერ და მას მხარე სასამართლოს გარეშე ვერ მოიპოვებდა, რადგან საქმეზე მიმდინარეობდა გამოძიება, რომელიც პირდაპირ შემხებლობაშია მოცემულ სამოქალაქო საქმესთან.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინებები და დასკვნები

8.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 სექტემბრის საოქმო განჩინებით აპელანტის შუამდგომლობა საქმეზე წერილობითი მტკიცებულებების დართვის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

8.2 ამავე სასამართლოს 2016 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით, აპელანტს უარი ეთქვა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

8.3 აპელანტის შუამდგომლობის განხილვისას, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სსსკ-ის 372-ე, 380-ე, 382-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ მხარის შუამდგომლობით საქმეზე დასართავად წარდგენილი მტკიცებულებები არ უკავშირდებოდა განსახილველ საქმეს, შესაბამისად, აპელანტს უარი ეთქვა საქმეზე მათ დართვაზე.

8.4 სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სსსკ-ის 102-ე მუხლზე და განმარტა, რომ დავის სამართლიანი და ობიექტური გადაწყვეტის მიზნებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნეს მტკიცების ტვირთის განაწილების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში მოქმედი სტანდარტი; განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს შეფასებით, აპელანტს მის მიერ მითითებული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები არ წარუდგენია.

8.5 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში სასამართლო არ ამოწმებს რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 14 დეკემბრის გადაწყვეტილების კანონიერებას (იხ. ამ განჩინების 5.1 ქვეპუნქტი), არამედ წარდგენილი სარჩელის ფარგლებში სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმება.

8.6 სასამართლომ სსკ-ის 312-ე მუხლზე მიუთითა, რომლის მიხედვითაც საჯარო რეესტრის მონაცემებზე ვრცელდება უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა და განმარტა, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერი ადასტურებდა მოსარჩელეების საკუთრებად სადავო უძრავი ქონების 35/144 ნაწილის არსებობას.

8.7 სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საზიარო უძრავი ქონების ნატურით გაყოფა მესაკუთრეთა წილების შესაბამისად, მათი დანიშნულებისა და ღირებულების შემცირების გარეშე, შეუძლებელი იყო, შესაბამისად, გაიზიარა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნა, რომ მხარეთა შორის საზიარო უფლების სადავო საგანი (ბინა) გაყოფადი არ არის, რის გამოც, მასზე საზიარო უფლება უნდა გაუქმებულიყო მისი გაყიდვით.

8.8 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ნივთზე საერთო საკუთრების არსებობა არ ნიშნავს საკუთრების უფლების შეზღუდვას და დაკნინებას და თითოეულმა მესაკუთრემ სრულფასოვნად უნდა განახორციელოს თავისი უფლება და თავისუფლად ისარგებლოს თანასაკუთრებაში არსებული ნივთით, სხვა თანამესაკუთრეთა ინტერესების გათვალისწინებით. საკუთრების უფლებიდან გამომდინარე, როდესაც მესაკუთრე საერთო (წილად) საკუთრებაში არსებულ ნივთზე სრულფასოვნად ვერ ახორციელებს საკუთარ უფლებას ან სხვა რაიმე მიზეზით მისთვის მოუხერხებელია იყოს სხვა თანამესაკუთრესთან საერთო უფლებით დაკავშირებული, კანონი ნებისმიერ თანამესაკუთრეს აძლევს უფლებას ნებისმიერ დროს, ნებისმიერი მოტივით მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება [სსკ-ის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილი - თითოეულ მოწილეს შეუძლია ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება]. თუმცა, ნატურით გაყოფისას მოქმედებს ერთი შეზღუდვა: საზიარო საგნის გაყოფა შესაძლებელი უნდა იყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე [სსკ-ის 963-ე მუხლი -საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით].

8.9 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ნივთების ერთგვაროვანი ბუნება მოიცავს ისეთ შემთხვევებს, როდესაც წარმოშობილი დამოუკიდებელი ნივთები, ყოველგვარი დამატებითი ძალისხმევის გარეშე, აღჭურვილი იქნება ყველა აუცილებელი თვისებით და ექნება შესაძლებლობა, დამოუკიდებლად განახორციელოს მისი ფუნქციური დანიშნულება. გარდა ამისა, წარმოქმნილმა ნივთებმა უნდა შეინარჩუნონ თანაბარი საბაზრო ღირებულება.

8.10 სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ უძრავ ქონებას ჰყავს ოთხი თანამესაკუთრე და სადავო საგანი გაყოფადი არ არის. შესაბამისად, სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელეების მოთხოვნა საზიარო უფლების საზიარო საგნის გაყიდვით გაუქმების თაობაზე საფუძვლიანი იყო, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად დააკმაყოფილა.

8.11 სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა თბილისის საქალაქო სასამართლოს განჩინების თაობაზე, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოპასუხის შუამდგომლობა წერილობითი მტკიცებულების გამოთხოვის თაობაზე და დაადგინა, რომ გასაჩივრებული განჩინების სსსკ-ის 377-ე მუხლის ფარგლებში შემოწმების შედეგად, არ არსებობდა გადაწყვეტილების წინმსწრები, პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2015 წლის 4 ნოემბრის საოქმო განჩინების გაუქმების საფუძველი, რამდენადაც მითითებული განჩინება, ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით დასაბუთებული და კანონიერი იყო, ემყარებოდა სსსკ-ით განსაზღვრულ სწორ შეფასებას და სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს გასაჩივრებული განჩინების გასაუქმებლად. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველმა მოპასუხემ ვერ მიუთითა იმ საპატიო მიზეზზე, რის გამოც შუამდგომლობის აღძვრა საქმის მომზადების ეტაპზე ვერ შეძლო (სსსკ-ის 201-ე და 215-ე მუხლები). საქალაქო სასამართლომ, მოპასუხის შუამდგომლობის განუხილველად დატოვებისას მართებულად იხელმძღვანელა სსსკ-ის 63-ე მუხლით, რომლის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლება გაქარწყლდება კანონით დადგენილი ან სასამართლოს მიერ დანიშნული ვადის გასვლის შემდეგ. საჩივარი ან საბუთები, რომლებიც შეტანილია საპროცესო ვადის გასვლის შემდეგ, განუხილველი დარჩება.

9. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

9.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება და ამავე სასამართლოს 2016 წლის 28 სექტემბრის საოქმო განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა პირველმა მოპასუხემ, მოითხოვა მათი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და მისი საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილება შემდეგ არგუმენტებზე დაყრდნობით:

9.1.1 სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იურიდიულად დასაბუთებული არ არის, საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებები არასწორად შეფასდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაამიღებული;

9.1.2 მოცემულ საქმესთან დაკავშირებით ვაკე-საბურთალოს პოლიციის მე-7 განყოფილებაში მიმდინარეობს გამოძიება, რისი დამადასტურებელი დოკუმენტიც სააპელაციო სასამართლოს წარედგინა, თუმცა, სასამართლომ არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა საქმეზე აღნიშნული მტკიცებულების დართვის თაობაზე, რის გამოც აპელანტს შეეზღუდა წარდგენილი მტკიცებულებით საკუთარი მოთხოვნის გამყარების უფლება.

10. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

10.1 საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 9 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაშია მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ პირველი მოპასუხის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

11. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

12. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად აქვს გამოკვლეული საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება.

13. სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი შედავება არ წარმოუდგენია.

14. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორი საქმეში წარდგენილი არც ერთი მტკიცებულებით, მათ შორის, ვერც საკუთარი ახსნა-განმარტებით აქარწყლებს სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს (სსკ-ის 961-ე მუხლი). პირველი მოპასუხის საკასაციო პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს 2016 წლის 28 სექტემბრის საოქმო განჩინების გაუქმებასთან დაკავშირებით, დაუსაბუთებელია, რადგან სახალხო დამცველის აპარატიდან მიღებულ 2016 წლის 1 სექტემბრის წერილსა და საქართველოს მთავარი პროკურატურის ადამიანის უფლებათა დაცვის სამმართველოს უფროსის იმავე წლის 19 აგვისტოს წერილს კავშირი არ აქვს განსახილველ დავასთან. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეებს მოთხოვნილი აქვთ საზიარო უფლების გაუქმება საზიარო საგნის გაყიდვით, რადგან საქმის მასალებით დადასტურებელია, რომ სადავო უძრავი ქონების გაყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შეუძლებელია. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება მოპასუხეებს არ წარუდგენიათ. სასარჩელო მოთხოვნა დასაბუთებულია, მოსარჩელეთა და მოპასუხეთა თანასაკუთრება დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერით, რომლის მიმართაც სსკ-ის 312-ე მუხლის მიხედვით მოქმედებს უტყუარობის და სისრულის პრეზუმფცია, საწინააღმდეგო კასატორს არ დაუდასტურებია.

15. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთ-ერთ განჩინებაში განმარტებულია შემდეგი: „საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის (საგნების) ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ: 1. საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. ამგვარი დაყოფის შედეგად არ მცირდება ნივთის ღირებულება. როგორც პირველი, ასევე, მეორე ელემენტი უნდა არსებობდეს ერთდროულად იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი, ამასთან, ორივე შემთხვევაში ნატურით გამოყოფილმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ასრულებდა გაყოფამდე. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითვალისწინებს საგნის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობას, თუ იგი არ დაკარგავს თავის ფუნქციონალურ დანიშნულებას. ღირებულებაში ნივთის საბაზრო ღირებულება (ფასი) კი არ იგულისხმება, არამედ მოიაზრება მისი საგნობრივი (ფუნქციონალური) დანიშნულება, რომლის შემცირება ნივთის გაყოფამ არ უნდა გამოიწვიოს. ნატურით გასაყოფმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ის ასრულებს გაყოფამდე, ე.ი არ უნდა წაერთვას ის ფუნქცია და მნიშვნელობა“ (იხ. სუსგ 2016 წლის პირველი მარტის საქმე №ას-39-39-2016, 2014 წლის 31 ივლისის საქმე Nას-67-65-2014, 2015 წლის 20 ივლისის საქმე №ას-774-741-2014, 2015 წლის 29 ივნისის საქმე №ას-59-58-2014).

17. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა: “სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლისა და 173-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, მესაკუთრე თავის ქონებასთან მიმართებით თავისუფალია, მაგრამ მისი უფლებამოსილებანი შესაძლოა, შეზღუდული იყოს ან კანონით, ან ხელშეკრულებით. მესაკუთრის მოქმედებით არ უნდა ილახებოდეს მეზობლების ან მესამე პირთა უფლებები. მოცემულ შემთხვევაში საკუთრების ბუნებიდან (საზიარო საკუთრებიდან) გამომდინარე, ნივთით სარგებლობის თავისუფლება გარკვეულწილად იზღუდება, რაც სხვა თანამესაკუთრეთა არსებობით და მათი ინტერესების გათვალისწინებითაა გამოწვეული. საზიარო საგნის გაყოფა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ იგი გაყოფის შედეგად არ დაკარგავს თავის ფუნქციონალურ და სამომხმარებლო დანიშნულებას, რაშიც იგულისხმება ობიექტის გაყოფამდე არსებული საყოფაცხოვრებო დანიშნულება. ნივთის ღირებულებაში იგულისხმება მისი საყოფაცხოვრებო დანიშნულება და არა მხოლოდ ფულადი ერთეულით გამოხატული ღირებულება. პალატას მიიჩნია, რომ საფუძვლიანია მოსარჩელის მოთხოვნა საზიარო უფლების გაუქმებისა და საკუთრებაში კუთვნილი წილის კომპენსაციის მიღების თაობაზე და იგი მართებულად იქნა დაკმაყოფილებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ“ (საქმე #ას-1148-1194-2014, 19.03.2015 წ.).

18. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო არსებითად განსახილველად დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.

19. სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ნ. ხ-ს (პ/ნ 0-) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N1, გადახდის თარიღი 2017 წლის 18 იანვარი და 2017 წლის 31 იანვარი), 70% – 210 (ორას ათი) ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე