საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე №ას-232-220-2017 16 ივნისი, 2017 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: პაატა ქათამაძე,
ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი - ნ. ქ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს-ა“ (მოპასუხე)
მესამე პირი - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 დეკემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება
დავის საგანი – დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, დირექტორის თანამდებობაზე აღდგენა და განაცდური ხელფასის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის 2015 წლის 29 მაისის 212/კ ბრძანებით ნ. ქ-ი (შემდეგში: დირექტორი, მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) დაინიშნა შპს „ს-ის“ (შემდეგში: მოპასუხე ან კომპანია) დირექტორის თანამდებობაზე. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე მოსარჩელესთან, 2015 წლის 1 ივნისს, გაფორმდა სამსახურებრივი ხელშეკრულება (შემდეგში: ხელშეკრულება; იხ. ბრძანება და ხელშეკრულება, ტ. 1, ს/ფ 21, 23-29).
2. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს (შემდეგში: სამინისტრო ან მესამე პირი) №01/322 წერილით მოსარჩელეს 2016 წლის 3 თებერვალს გაეგზავნა გაფრთხილება ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის შესახებ (იხ. ტ. 1, ს/ფ 17).
3. მინისტრის 2016 წლის 8 თებერვლის №28/კ ბრძანების საფუძველზე მოსარჩელე გათავისუფლდა კომპანიის დირექტორის თანამდებობიდან (იხ. ბრძანება, ტ. 1, ს/ფ 16).
4. მოსარჩელის ხელფასი მისი სამსახურიდან დათხოვნის დროისათვის იყო 5 800 (ხუთი ათას რვაასი) ლარი (იხ. ტ. 1, ს/ფ 30).
5. თანამდებობიდან გათავისუფლების გამო, ხელშეკრულების შესაბამისად, ყოფილ დირექტორს მიეცა კომპენსაცია 2 თვის შრომის ანაზღაურების ოდენობით.
6. კომპანია სახელმწიფოს 100 %-იანი წილობრივი მონაწილეობით დაფუძნებული საწარმოა, რომლის 100 %-იანი წილის მართვის უფლება სამინისტროს აქვს მინიჭებული (იხ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან და 2010 წლის 5 ნოემბრის ხელშეკრულება, ტ. 1, ს/ფ 18-20; 77-85).
7. სარჩელის საფუძვლები
7.1. მოსარჩელემ 2016 წლის 15 თებერვალს სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ და თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, დირექტორის თანამდებობაზე აღდგენა და სამუშაოზე აღდგენამდე განაცდური ხელფასის, თვეში 5 800 ლარის, ანაზღაურება მოითხოვა.
7.2. მოსარჩელის განმარტებით, ის უკანონოდ და დაუსაბუთებლად იქნა გათავისუფლებული მოპასუხის ცალმხრივი გადწყვეტილებით. კომპანიის წესდების მე-8 მუხლის შესაბამისად, დირექტორს ნიშნავს და ათავისუფლებს პარტნიორი. საწარმოს წესდების მე-9 მუხლის თანხმად, დირექტორის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით (შემდეგში: სპეციალური კანონი) და მოქმედი კანონმდებლობით. საზოგადოების წესდება არ არეგულირებს პარტნიორის მიერ დირექტორის გათავისუფლების შემთხვევებს. ამას აწესრიგებს მოსარჩელესთან გაფორმებული ხელშეკრულება, რომელშიც მითითებული არ არის გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძველი და ის მხოლოდ პროცედურულ ნორმებს შეიცავს, რაც არასწორია.
8. მოპასუხის შესაგებელი
8.1. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ კომპანია დაფუძნებულია სპეციალური კანონის საფუძველზე, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული 100 %-იანი წილის მართვის უფლებით გადაეცა სამინისტროს;
8.2. სამსახურებრივ ხელშეკრულებაში ასახულია დირექტორის გათავისუფლების რეგულაცია, რომელიც დეტალურად შეიცავს ხელშეკრულების შეწყვეტისა და დირექტორის გათავისუფლების საკითხებს. მოსარჩელეს ხელშეკრულება შეუწყდა სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის მე-71 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, ხელშეკრულების მე-9 მუხლის 9.2 და 9.6 პუნქტების შესაბამისად, რადგან დირექტორის დანიშვნის და გამოწვევის წესი დადგენილია არა შრომის სამართლით, არამედ -სპეციალური კანონის სპეციალური ნორმებით.
9. მესამე პირის პოზიცია
9.1. მესამე პირის განმარტებით, სარჩელი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. სამინისტრომ ხელშეკრულების მე-9 მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ დირექტორს მინდობილი აქვს საწარმოს მთელი ქონება და რაიმე შეფერხებამ შესაძლოა ძალიან დიდი ზიანი მიაყენოს საწარმოს ინტერესებს, ამიტომ გამართლებულია ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტა.
10. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები
10.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 8 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
10.2. სასამართლომ იხელმძღვანელა სპეციალური კანონის 47-ე, 9.1-ე, 9.6-ე, 9.7-ე მუხლებით, ამ განჩინების 1-6 პუნქტებში დასახელებულ უდავო ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითა და განმარტა, რომ საწარმოს პარტნიორები მმართველობით უფლებამოსილებას პარტნიორთა საერთო კრების მეშვეობით ახორციელებენ. პარტნიორთა კრება განსაზღვრავს საწარმოს ძირითად მიმართულებას და ზოგადად საქმიანობის პოლიტიკას. საწარმოს დირექტორი არის პარტნიორთა მიერ შემუშავებული ძირითადი მიმართულებისა და პოლიტიკის განმახორციელებელი, რომლის კომპეტენცია და პასუხისმგებლობის მოცულობა განისაზღვრება სპეციალური კანონით ან საწარმოს წესდებით.
10.3. სასამართლომ განმარტა, რომ დირექტორის საქმიანობა არის სამეწარმეო ხასიათის და მისი ურთიერთობა საზოგადოებასთან სპეციალური კანონით რეგულირდება. დირექტორს მინდობილი აქვს პარტნიორთა კაპიტალის გაერთიანების შედეგად შექმნილი საზოგადოების, მისი ქონების მართვისა და განკარგვის უფლებამოსილება. სამეწარმეო საზოგადოების განვითარება დირექტორის კეთილსინდისიერების, გულისხმიერებისა და განათლების პირდაპირპროპორციულია. ამდენად, დირექტორისათვის საწარმოს მართვისა და ქონების განკარგვის უფლების მინიჭების რისკის საკომპენსაციოდ, პარტნიორებს ყოველთვის აქვთ უფლება, კანონით და/ან ხელშეკრულებით დადგენილი პროცედურის დაცვით ნებისმიერ დროს გაათავისუფლონ დირექტორი.
10.4. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების 9.2 პუნქტი, რომელიც ორივე მხარის თავისუფალი ნების გამოვლინებაა, სამინისტროს, როგორც მოპასუხის საწესდებო კაპიტალის 100 %-იანი წილის მმართველს, უფლებას აძლევს, ცალხმრივად შეწყვიტოს ხელშეკრულება.
11. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები
11.1. მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გასააჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.
11.2. აპელანტის განმარტებით სასამართლომ არასწორად განმარტა, როგორც სპეციალური კანონი, ასევე დირექტორთან გაფორმებული სამსახურებრივი ხელშეკრულების მე-9 მუხლის მე-2 ქვეპუნქტი. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ აღნიშნული მუხლი დამსაქმებელს უფლებას ანიჭებს დაუსაბუთებლად, მიზეზისა და ყოველგვარი ახსნა-განმარტების გარეშე ცალმხრივად შეწყვიტოს ხელშეკრულება, ასევე სასამართლოს არ შეუფასებია ფაქტობრივი გარემოებები, რაც მოსარჩელის დირექტორის თანამდებობიდან დათხოვნის საფუძველი გახდა. აპელანტმა მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 115-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ გათავისუფლების უფლება გამოყენებული იყო მხოლოდ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიდგომოდა მოსარჩელეს. აპელანტმა უფლების ბოროტად გამოყენების საკითხთან მიმართებით უზენაესი სასამართლოს # ას-23-23-2016 გადაწყვეტილებაზე მიუთითა.
11.3. აპელანტის მტკიცებით, საქმეში არ არის წარდგენლი არც ერთი მტკიცებულება, რომმელიც დაადასტურებდა, რომ დირექტორი მასზე დაკისრებულ ვალდებულებას არაჯეროვნად ან/და არაკეთილსინდისიერად ასრულებდა.
12. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები
12.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით, კომპანიის ყოფილი დირექტორის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
12.2. სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 390-ე მუხლის საფუძველზე სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს ფაქტობრივ-სამართლებრივი მსჯელობა და მიუთითა მათზე.
12.3. სააპელაციო სასამართლომ უზენაესი სასამართლოს 2016 წლის 15 ივლისის #ას-302-287-2016 გადაწყვეტილება მოიხმო, სადაც განმარტებულია, რომ მიუხედავად სპეციალურ კანონში შრომით-სამართლებრივი ელემენტების შემოღებისა ა(ა)იპ-ის დირექტორთან დადებული ხელშეკრულება არ უნდა დაკვალიფიცირდეს შრომით-სამართლებრივ ხელშეკრულებად, არამედ იგი პირობითად შეიძლება ჩაითვალოს სასამსახურო ხელშეკრულებად, რომელიც მომსახურების ხელშეკრულების ნაირსახეობაა და სავსებით განსხვავდება შრომის სამართლისათვის დამახასიათებელი პრინციპებისგან. საკორპორაციო სამართლის მიზნებისათვის საწარმოს ხელმძღვანელობა ორმხრივი სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში მიღწეული შეთანხმებაა, რომლის ერთი მხარე - მომსახურების გამწევი ვალდებულია, გასწიოს შეპირებული მომსახურება, ხოლო მეორე მხარე - გადაიხადოს საზღაური. ამ უფლებით აღჭურვილ პირს უფლება აქვს, დამოუკიდებლად განახორციელოს ყველა ის მოქმედება, რაც წესდებით გათვალისწინებული მიზნის მიღწევას შეუწყობს ხელს, იურიდიული პირის სახელითა და ხარჯზე, ხოლო შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე ვალდებული პირი დამოუკიდებლად ვერ ახორციელებს თავის საქმიანობას. აღნიშნული ურთიერთობა ახლოს დგას დავალების ხელშეკრულებასთან (სსკ-ის 709-ე, 710-ე, 720-ე მუხლები). შპს-ის დამფუძნებელს შეუძლია ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე, ნებისმიერ დროს, შეწყვიტოს ხელშეკრულება ხელმძღვანელთან (დირექტორთან) და გამოვლენილი ნება მესამე პირების მიმართ ნამდვილი ხდება მისი მარეგისტრირებელ ორგანოში რეგისტრაციის მომენტიდან. მოსარჩელის გათავისუფლება სრულ შესაბამისობაშია სპეციალურ კანონთან, საწარმოს წესდებასთან და მხარეთა შორის გაფორმებულ ხელშეკრულებასთან.
12.4. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება სსკ-ის 115-ე მუხლზე, რადგან საქმეში არ იყო წარდგენილი არც ერთი მტკიცებულება, რომელიც მოპასუხის მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენების ფაქტს დაადასტურებდა.
13. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები
13.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
13.2. კასატორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუსადაგა განსახილველ საქმეს ამ განჩინების 12.3 პუნქტში დასახელებული უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება. სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა უფრო ძველი პრაქტიკით (#ას-68-67-03 და #ას-23-23-2016), რომელიც ადგენს, რომ დირექტორის გათავისუფლებისათვის აუცილებელია დასაბუთებული საფუძვლის არსებობა.
13.3. კასატორის განმარტებით, დაუშვებელია დირექტორსა და საწარმოს შორის დადებული ხელშეკრულება შეფასდეს, როგორც დავალების ხელშეკრულება, რადგან ამ ტიპის ურთიერთობაზე არ ვრცელდება არც შრომის და არც სამოქალაქო კანონმდებლობა. ეს სპეციალური ურთიერთობაა და მას სპეციალური კანონი აწესრიგებს.
13.4. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა საწარმოს წესდება და კასატორთან გაფორმებული ხელშეკრულება.
13.5. კასატორმა იშუამდგომლა, რომ საქმე უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ განიხილოს, რადგან განსახილველი დავა განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა და სასამართლო პრაქტიკისათვის საინტერესო დავათა კატეგორიას განეკუთვნება.
14. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
14.1. მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი წარმოებაშია მიღებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 მარტის განჩინებით, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:
15.სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
16.განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად აქვს გამოკვლეული საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება.
17.სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი შედავება არ წარმოუდგენია.
18. განსახილველ შემთხვევაში სადავო არ არის, რომ დავა შრომით-სამართლებრივ დავათა კატეგორიას არ განეკუთვნება, აღნიშნულს კასატორიც იზიარებს. შპს-ს დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების გამო წამოჭრილი დავის მოსაწესრიგებლად სასამართლო შპს-სა და დირექტორს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით, შპს-ს წესდებითა და სპეციალური კანონის ნორმებით ხელმძღვანელობს.
19. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება ითვალისწინებდა დათქმას მისი ცალმხრივად შეწყვეტის შესახებ. კომპანიასთან კერძოსამართლებრივ ურთიერთობაში შესვლამდე, დირექტორი გაეცნო და ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, თუმცა, მოგვიანებით განაცხადა, რომ ამგვარი შეთანხმება არასწორია. მას არ წარუდგენია იმის დამადასტურებელი არც ერთი მტკიცებულება, რომ მხარეთა შეთანხმება კასატორის ნებას არ შეესაბამებოდა, სწორედ ამიტომ საკასაციო სასამართლო ამ საკასაციო პრეტენზიას დაუსაბუთებლად მიიჩნევს და არ იზიარებს. „საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კერძო სამართლის სუბიექტთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობის შეფასებისთვის, მისი სადავოობისას, გადამწყვეტია ამ სუბიექტთა ნამდვილი ნების გამოვლენა, რომლის საფუძველზე დადგენილი ფაქტების სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს კომპეტენციაა. ზეპირი ხელშეკრულებისაგან განსხვავებით, ნების წერილობით გამოვლენისას მხარეები საკუთარი ნების ნამდვილობას ადასტურებენ შესაბამის ხელშეკრულებაზე (დოკუმენტზე) ხელის მოწერის გზით. დოკუმენტზე მხარეთა ხელის მოწერა კი წარმოქმნის ლეგიტიმურ ვარაუდს, რომ მხარე გაეცნო მის შინაარსს და სურს ადეკვატური სამართლებრივი შედეგის დადგომა. მართალია, მოქმედი სამოქალაქო კანონმდებლობა ითვალისწინებს ამგვარი ვარაუდის გაქარწყლების შემთხვევებს, როგორიცაა თუნდაც გარიგების დადება მოტყუებით თუ შეცდომით, თუმცა მოტყუებისა და შეცდომის ფაქტები უნდა დადასტურდეს შესაბამისი მტკიცებულებებით და სათანადო გარემოებებზე მითითებით“ (იხ. სუსგ ას-427-410-2017, 28.03.2017 წ.).
20. საკასაციო სასამართლო, სააპელაციო სასამართლოს ფაქტობრივ-სამართლებრივი მსჯელობის გაზიარებით, უზენაესი სასამართლოს ზემოთ მოხმობილ ერთგვაროვან პრაქტიკაზე მითითებით, მხარეთა შორის გაფორმებულ ხელშეკრულებაზე, კომპანიის წესდებასა და სპეციალური კანონის 9.6-ე, 9.7-ე მუხლებზე დაყრდნობით, მიიჩნევს, რომ დირექტორის სასარჩელო მოთხოვნა დაუსაბუთებელია, მას სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია.
21. კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომ სააპელაციო სასამართლომ განსახილველ დავას არასწორად შეუსაბამა უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკა, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ კასატორის მიერ მოძიებული # ას-68-767-03 განჩინებით დავა გადაწყვეტილი არ არის, ამ განჩინებით საქმე სააპელაციო სასამართლოს ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა და სამართლებრივი მითითებები მისცა (სსსკ-ის 412-ე მუხლი), დავის გადაწყვეტილს საბოლოო შედეგი ამ განჩინებით არ ირკვევა. ასევე, კასატორი მოიხმობს # ას-23-23-2016 განჩინებას, რომელშიც არ არის მითითებული, რომ დირექტორის გათავისუფლებისათვის მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობა აუცილებელია.
22. საკასაციო სასამართლო კასატორის ზემოხსენებულ მითითებებს არ იზიარებს და მოიხმობს უზენაესი სასამართლოს ბოლოდროინდელ პრაქტიკას, რომლის თანახმად: „დაუშვებლად მიიჩნევა მეწარმე სუბიექტის საქმიანობაში იმგვარი ჩარევა, რომ პარტნიორს შეეზღუდოს საწარმოს დირექტორთან ხელშეკრულების შეწყვეტის უფლებამოსილება, რაც მას მინიჭებული აქვს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით. საწარმოს ინტერესებიდან გამომდინარე, წესდებით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, შესაბამის უფლებამოსილ პირსა თუ ორგანოს შეუძლია ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე ნებისმიერ დროს შეწყვიტოს ხელშეკრულება ხელმძღვანელთან და გამოვლენილი ნება მესამე პირების მიმართ ნამდვილი ხდება მისი მარეგისტრირებელ ორგანოში რეგისტრაციის მომენტიდან (იხ. მსგავს საქმეებზე სუსგ-ები: საქმე №ას-302-287-2016, 15 ივლისი, 2016 წელი; საქმე №ას-101-97-2016, 15 ივლისი, 2016 წელი; საქმე №ას-23-23-2016, 9 მარტი, 2016 წელი; საქმე №ას-302-287-2016, 15 ივლისი, 2016 წელი; საქმე №ას-131-127-2016; 23 სექტემბერი, 2016 წელი)“ - იხ. სუსგ ას-725-693-2016, 06.04.17 წ.
22.1. „...დირექტორის მიერ საწარმოს პარტნიორებთან შეუსაბამობასა და დაპირისპირებაში ყოფნა კანონთან და ბუნებრივია, პარტნიორებთან შეუსაბამოდ მიიჩნევა. სწორედ დირექტორის უნარ-ჩვევებსა და კეთილსინდისიერებაზეა დამოკიდებული საწარმოს განვითარება. ამ რისკის საკომპენსაციოდ კი, პარტნიორებს უფლება აქვთ გაათავისუფლონ დირექტორი დაკავებული თანამდებობიდან და ამ შემთხვევეაზე, შრომის კოდექსის მოქმედება არ შეიძლება გავრცელდეს. შრომის კოდექსით მოწესრიგებულია ურთიერთობა საწარმოს დირექტორსა და მის დაქირავებულ მუშაკს შორის, რომელიც ჩვეულებრივი შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობაა, ხოლო დირექტორის საქმიანობა არის სამეწარმეო, მისი ურთიერთობა საზოგადოების პარტნიორებთან უნდა რეგულირდებოდეს მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონით“ (იხ. სუსგ ას-23-23-2016,09.03.16 წ.).
23. კასატორი შუამდგომლობს, საქმის განსახილველად საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატისათვის გადაცემას. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შუამდგომლობა დაუსაბუთებელია და არ გამომდინარეობს საპროცესო კანონმდებლობის მოთხოვნებიდან. სსსკ-ის 3911 მუხლი ამომწურავად ადგენს დიდი პალატისათვის საქმის გადაცემის წესს, რაც სამ დამოუკიდებელ საფუძველს გულისხმობს, კერძოდ: „1. საქმის საკასაციო წესით განმხილველ სასამართლოს შეუძლია მოტივირებული განჩინებით საქმე განსახილველად გადასცეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდ პალატას, თუ: ა) საქმე თავისი შინაარსით წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას; ბ) საკასაციო პალატა არ იზიარებს სხვა საკასაციო პალატის მიერ ადრე ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებას (ნორმის განმარტებას); გ) საკასაციო პალატა არ იზიარებს დიდი პალატის მიერ ადრე ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებას (ნორმის განმარტებას)“. ზემოხსენებული საპროცესო დანაწესით საკასაციო სასამართლოს საქმის განმხილველი კოლეგიური შემადგენლობის პრეროგატივაა, გადაწყვიტოს საქმის დიდი პალატისათვის განსახილველად გადაცემა კანონში მითითებული ერთ-ერთი საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში.
24. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
25. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
26.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო არსებიტად განხილვის მიზნით დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.
27.სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. ნ. ქ-ს (პ/ნ 0-) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ს. მ-ის (პ/ნ 0-) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (გადახდის თარიღი 2017 წლის 17 მარტი), 70% – 210 (ორას ათი) ლარი;
3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი
მოსამართლეები: პ. ქათამაძე
ბ. ალავიძე