№ას-328-313-2012 17 მაისი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – თ. გ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. მ-ე (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად
დავის საგანი – სასაზღვრო მიჯნის დადგენა, საზღვარზე არსებული ღობის აღდგენა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თ. გ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. მ-ის მიმართ მიწის ნაკვეთის სასაზღვრო მიჯნის დადგენისა და საზღვარზე არსებული ღობის აღდგენის მოთხოვნით.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 5 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 4 ოქტომბრის განჩინებით გაუქმდა ამ სარჩელთან დაკავშირებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც ნ. მ-ეს აეკრძალა ქ.თბილისში, ზ. ვ-ის ქუჩა №81-ში მდებარე 247 კვ.მ-სა და ო-ის ქუჩა №31ა-ში მდებარე 515 კვ.მ მიწის ნაკვეთების გადაფარვის ნაწილში სამშენებლო სამუშაოების წარმოება.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება თ. გ-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალტის 2012 წლის 26 იანვრის განჩინებით თ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილით, ამავე მუხლის მეორე ნაწილით, 393-ე და 394-ე მუხლებით და ჩათვალა, რომ თ. გ-ის სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ წარმოადგენდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ზემოაღნიშნული მუხლებით გათვალისწინებულ გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.
პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტი სადავოდ ხდის სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2011 წლის 29 ივლისის №012822-2011/03 დასკვნას და მიუთითებს მის დაუსაბუთებლობაზე, რაც არასწორია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 120-ე და 105-ე მუხლების საფუძველზე ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად დადგინდა, რომ ადგილზე ჩატარებული აზომვების მიხედვით, მოპასუხე ნ. მ-ის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთის საზღვრები ძირითადად შეესაბამება საჯარო რეესტრში მისივე სახელზე რეგისტრირებული №...მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებს. შესაბამისად, იგი მის გარშემო არსებულ მეზობელ მიწის ნაკვეთებში არ შეჭრილა ან რაიმე სახით გადაფარვა არ მომხდარა. საქმეში არსებული ყველა დოკუმენტაციის მიხედვით, ნ. მ-ის და თ. გ-ის მიწის ნაკვეთებს შორის არსებული საკადასტრო საზღვარი უნდა გადიოდეს თ. გ-ის მფლობელობაში არსებული ლიტერ „ა“ და „ბ“ შენობების აღმოსავლეთ კედელზე. ამდენად, ორ მეზობელ ნაკვეთს შორის სასაზღვრო მიჯნა უნდა გაივლოს ლიტერ „ა“, ლიტერ „ა1“ და ლიტერ „ბ“ შენობის აღმოსავლეთ კედელზე.
დოკუმენტაციის ურთიერთშედარების შედეგად დადგინდა, რომ შპს „ა. პ-ის“ ნახაზის მიხედვით, არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრები არ შეესაბამება არც რეალურ სიტუაციას და არც საქმის მასალებში არსებულ ნაკვეთის საივენტარიზაციო გეგმებზე დატანილ ამავე მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებს. თუ საზღვრის აღმართვა მოხდება ისე, როგორც ამ ნახაზზეა ნაჩვენები, მაშინ მოხდება ნ. მ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის გადაფარვა. აზომვითი სამუშაოების შედეგად დადგინდა, რომ მოსარჩელე თ. გ-ის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ფართი შეადგენს 331 კვ.მ-ს, ხოლო ნ. მ-ის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ფართი – 246 კვ.მ-ს.
ქ.თბილისში, ო-ის ქ.№31ა-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის მდებარეობის, კონფიგურაციის და შენობების განლაგების გათვალისწინებით შეუძლებელია, შეადგენდეს 515 კვ.მ-ს, გამოთვლის დროს, სავარაუდოდ, დაშვებულია შეცდომა, როგორც საინვენტარიზაციო გეგმებზეა ნაჩვენები.
ფაქტობრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, ასევე ზემოთ მითითებული დოკუმენტებში არსებული უზუსტობების გათვალისწინებით შეუძლებელია, სასაზღვრო მიჯნა მოეწყოს იმგვარად, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეს გამოეყოთ თავიანთი კუთვნილი 515 კვ.მ და 247 კვ.მ მიწის ნაკვეთები.
ამდენად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, რომ ექსპერტიზის დასკვნით შეუძლებელი იყო მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილება და სასაზღვრო მიჯნისა და ღობის იმგვარად მოწყობა, როგორც ამას მოსარჩელე მოითხოვდა – შპს „ა. პ-ის” ნახაზის მიხედვით. ამგვარი მოწყობით ნ. მ-ის მიწის ნაკვეთის ფართი შემცირდებოდა 184 კვ.მ-ით (თ. გ-ი ამჟამად ფაქტობრივად ფლობს 331 კვ.მ-ს, 515 კვ.მ-მდე შესავსებად მას უნდა გადაეცეს ნ. მ-ის მიწის ნაკვეთიდან 184 კვ.მ და ნ. მ-ეს დარჩება საკუთრებაში 62 კვ.მ (რადგან იგი რეალურად ფლობს 246 კვ.მ-ს). ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გაამახვილა ყურადღება, რომ, ცნობა-დახასიათების მიხედვით, თ. გ-ის სახელზე 515 კვ.მ მიწის ფართი არის დაუზუსტებელი და უფლების დამდგენი დოკუმენტი არ არსებობს. ამავე სახით გაიცა მის სახელზე საკუთრების უფლების მოწმობა, მხოლოდ საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მოთხოვნის დროს გამოვლინდა, რომ ასეთი სახით რეგისტრაცია გამოიწვევდა მეზობელი ნ. მ-ის მიწის ნაკვეთის გადაფარვას, რომელიც, ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ფლობს არა იმაზე მეტ ფართს, რისი მესაკუთრედაც რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, არამედ 1 კვ.მ-ით ნაკლებს. ამდენად, შეუძლებელია, მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი მას უკანონოდ ჰქონდეს მითვისებული.
სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე, 183-ე, 174-ე, 175-ე, 181-ე და 312-ე მუხლების გამოყენებას და მიიჩნია, რომ მოსარჩელე თ. გ-ი საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით არ წარმოადგენდა იმ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს, რომელზედაც სასაზღვრო მიჯნის მოწყობას ითხოვდა და საჯარო რეესტრის მონაცემებით მის სახელზე არ იყო აღრიცხული. ცნობა-დახასიათების მიხედვით, მას ერიცხებოდა 515 კვ.მ დაუზუსტებელი მიწის ფართი, თუმცა საჯარო რეესტრში ამგვარად არ აღრიცხულა. სწორედ ამ სხვაობას (515კვ.მ–331კვ.მ=184კვ.მ) ხდიდა იგი სადავოდ და მიიჩნევდა, რომ მოპასუხეს აღნიშნული ფართი მიტაცებული ჰქონდა, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიმართ კი, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმცია, სანამ საჯარო რეესტრის ჩანაწერების სისწორე სადავოდ არ არის გამხდარი. თუ მოსარჩელე თავად მოიაზრებს თავს სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრედ, რომლის გამოთხოვითაც ითხოვს სასაზღვრო მიჯნის აღმართვას, მაშინ მისი მესაკუთრედ ყოფნის პრეზუმფცია, სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად, უნდა დასტურდებოდეს საჯარო რეესტრის მონაცემებით.
სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია მტკიცებულებები, რომ მოპასუხე ნ. მ-ე ფლობდა იმაზე მეტ მიწის ფართს, ვიდრე საჯარო რეესტრის მონაცემებით იყო მათზე აღრიცხული. საჯარო რეესტრის ჩანაწერები კი სწორია, სანამ საჯარო რეესტრის ჩანაწერის ბათილად ცნობით ან შესწორებით საწინააღმდეგო არ დადგინდება.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება თ. გ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად:
სააპელაციო სასამართლოს განჩინების დასაბუთება არასრულია, რის გამოც შეუძლებელია მისი, როგორც იურიდიული, ასევე ტექნიკური დასაბუთების გაგება.
კასატორი არ დაეთანხმა იმ გარემოებას, რომ ცნობა-დახასიათების მიხედვით თ. გ-ის სახელზე 515 კვ.მ-ს აღრიცხვა შეცდომას წარმოადგენდა, რადგან იგი მესაკუთრედ არ იყო რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და აღნიშნული ფართი მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის სახელზე ირიცხებოდა. ეს ის ფართი იყო, რომელიც რეესტრში აღრიცხვის საფუძველს წარმოადგენდა ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაში მითითებულ დაზუსტებულ ფართს და მხოლოდ საკადასტრო აზომვის საფუძველზე იყო დარეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. სასამართლოს ყურადღება არ გაუმახვილებია იმ გარემოებაზე, რომ ყველა საკადასტრო აზომვაში ერთი და იგივე 515 კვ.მ იყო დაფიქსირებული და ისიც შეცდომით. კასატორი ზედმეტ 184 კვ.მ-ს ვერ დაიფიქსირებდა.
არც ერთი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებაში არ მიუთითებია კანონზე „საჯარო რეესტრის შესახებ“ და იმ პროცედურებზე, რომლებსაც საჯარო რეესტრი იყენებს უძრავ ნივთებზე საკუთრების რეგისტრაციის დროს.
განსხვავება მისამართებს შორისაც კი საკმარისი იყო იმის დასადგენად, რომ დავა მეზობელ ნაკვეთებს ეხება, ვინაიდან განსხვავება მხოლოდ რელიეფში არსებობდა. მსგავსი რელიეფის არებობისას ერთი ნაკვეთის მისამართია ო-ის ქუჩა №31ა, ხოლო მეორის – ო-ის ქუჩა №81.
მიწის ნაკვეთზე გაცემულ ცნობა-დახასიათებაში აღნიშნულია, რომ 515 კვ.მ არის მიწის ნაკვეთის ფართი, ასევე სხვადასხვა წლებში აღებულ საინვენტარიზაციო გეგმებშიც მიწის ნაკვეთის ფართად მითითებულია 515 კვ.მ. ასევე, სსრკ-ს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო უწყებებშიც სადავო მიწის ნაკვეთის ფართად სწორედ 515 კვ.მ-ია დაფიქსირებული და მხარე ამ ფართის შესაბამისად იხდიდა გადასახადს.
სასამართლოს მიერ მოწვეულმა სპეციალისტმა არასათანადოდ შეაფასა არსებული ვითარება, ვინაიდან მოხდა საკუთრების გადაფარვა, რაც მისი პასუხებით არ დამტკიცდა.
სასამართლოს არ აღუნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრში უფლებათა რეგისტრაცია ნებაყოფლობითია და არა მხოლოდ საჯარო რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, არამედ იმ მონაცემების მიმართაც, რომლებიც არქივშია დაცული. ისინი ხელშეუხებელი დოკუმენტებია, მათი შეცვლა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია ნებადართული, როდესაც უძრავი ქონება დავის საგანს წარმოადგენს და დასაზუსტებელია ფართი. განსახილველ შემთხვევაში კი, წლების განმავლობაში ერთი და იგივე ფართი ფიქსირდებოდა საკუთრების უფლებით და მისი შეცვლა სასამართლოს გზით არ უნდა მომხდარიყო.
სასამართლოს უნდა ემსჯელა ფაქტობრივ გარემოებებზე და უნდა ეხელმძღვანელა იმ ნორმებით, რომლებიც ადგენენ, რომ რეესტრის ჩანაწერები სწორად ითვლება გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ჩანაწერების სისწორე ეჭვქვეშ არის დაყენებული საჩივრისა და მიმდინარე სასამართლო დავის გზით. ასეთ დროს ორივე მესაკუთრე თანაბარ მდგომარეობაშია და დავა უნდა გადაწყდეს წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე. განსახილველ შემთხვევაში, თუ მოწინააღმდეგე მხარეს ჰქონდა ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, მან წარადგინა ცნობა-დახასიათება და საინვენტარიზაციო გეგმები.
სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტები და ექსპერტის დასკვნის საფუძველზე არ უნდა დაედგინა, რომ კასატორის მიერ წარდგენილ საკადასტრო აზომვაში დაშვებული იყო შეცდომა და მოწინააღმდეგე მხარის, ნ. მ-ის მიერ წარდგენილი საკადასტრო აზომვა სწორი იყო.
მოცემული დავის განხილვისას მნიშვნელოვანია კანონის დანაწესი, თუ შეუძლებელია ფაქტობრივი მფლობელობის ზუსტი დადგენა, ასეთ შემთხვევაში სადავო ფართი თანაბრად უნდა განაწილდეს ნაკვეთებს შორის. თუ ასეთი განაწილება არათანაბარ მდგომარეობაში აყენებს მხარეებს, მაშინ ერთ-ერთი მხარის განცხადების საფუძველზე საზღვარი სასამართლომ უნდა დაადგინოს. მოცემულ შემთხვევაში კი, სასამართლომ დადგენილ ფართებს შორის არსებული განსხვავება ჩამოაჭრა კასატორს და უცვლელად დატოვა მოწინააღმდეგე მხარის საკუთრებაში არსებული ფართი.
სააპელაციო პალატამ ისე მიიღო არაუფლებამოსილი პირისგან შესაგებელი, რომ არ დაუზუსტებია, საქმის მასალებში მოიპოვებოდა თუ არა მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის რწმუნებულება, ვინაიდან თ. წ-ს უფლებამოსილება 2011 წლის 27 ოქტომბერს შეუწყდა, რაც მნიშვნელოვან დარღვევას წამოადგენს. არაუფლებამოსილი პირის მიერ შეტანილი შესაგებელი, ნიშნავს რომ მოწინააღმდეგე მხარეს ის საერთოდ არ წარუდგენია, რაც დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველია. აღნიშნულ დარღვევაზე სააპელაციო პალატას არ გაუმახვილებია ყურადღება. სასამართლომ ჩანიშნა სასამართლო სხდომა და გამოიტანა განჩინება, რომლითაც ძალაში დატოვა საქალაქო სასამართლოს მიერ მიღებული, იურიდიულად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რომელშიც არ იყო ნამსჯელი კანონზე საჯარო რეესტრის შესახებ, ასევე თბილისის საკრებულოს მიერ გაცემულ დოკუმენტზე - საკუთრების უფლების მოწმობაზე, რომლითაც დასტურდება, რომ კასატორის საკუთრებას წარმოადგენდა 515 კვ.მ.
კასატორმა ასევე ყურადღება გაამახვილა ექსპერტიზის წინაშე დასმულ კითხვებზე, რომლითაც ექსპერტს დაევალა ორივე მიწის ნაკვეთის აზომვა და პასუხის გაცემა იმაზე, შეიცვალა თუ არა ტექბიუროში არსებული საინვენტარიზაციო გეგმა ნახაზებიდან გამომდინარე და დღეისათვის არსებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზების მიხედვით შენობებისა და ეზოს კონფიგურაცია, რაზეც ექსპერტიზის პასუხიდან დადგინდა, რომ კასატორ თ. გ-ის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ფართი შეადგენს 331 კვ.მ-ს, ხოლო ნ. მ-ის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ფართი – 246 კვ.მ-ს.
ექსპერტმა არ აღნიშნა, რომ მიწა ჩამოჭრილი და მიტაცებული იყო, ასევე ის, რომ ო-ის ქუჩა №31ა რელიეფურად უფრო მაღლა იყო განლაგებული, ვიდრე ნ. მ-ის მიწის ნაკვეთი. სხვაობა რელიეფებს შორის იმდენად შესამჩნევია, რომ სასამართლოს მიერ ადგილზე დათვალიერებითაც კი ნათელი გახდებოდა, რომ თ. გ-ის საკუთრებას ჩამოაჭრეს მიწის ნაკვეთი და გადაფარვა მოხდა მხოლოდ მათი განლაგების გამო. გაუგებარია, რატომ ჩამოაჭრა სასამართლომ კასატორს 184 კვ.მ და აღნიშნული ფართი დაუტოვა მოწინააღმდეგე მხარეს.
სააპელაციო პალატამ დაარღვია საპროცესო სამართლის ნორმები, რის გამოც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული, ეს კი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს. სააპელაციო პალატამ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა ის. ამასთან, არ გამოიყენა ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის მეორე ნაწილი. სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა კასატორის მიერ წარდგენილ საკრებულოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტზე, რომელიც ძალაშია და საქმე გადაწყვიტა საჯარო რეესტრში უძრავი ნივთებზე რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქციის ნორმათა გამოყენების გარეშე. სასამართლოს საქმის მომზადების სტადიაზე მხარეებისათვის არ შეუთავაზებია საჯარო რეესტრის დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩაბმა, ვინაიდან სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მესამე პირს დაავალებდა კანონიერ რეგისტრაციას, რადგან მხოლოდ საჯარო რეესტრია მოვალე საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილება აღასრულოს.
საჯარო რეესტრის საქმის მსვლელობაში ჩართვა მნიშვნელოვანი იყო ამ სამსახურის ინსტრუქციიდან გამომდინარე, რომლის თანხმადაც სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება უნდა იყოს კანონიერი და არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს კანონს „საჯარო რეესტრის შესახებ“.
დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოსატანად სასამართლოს შეეძლო, მესამე პირად ჩაება ნ. მ-ის მეზობელი, რომლის განმარტება შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს, სწორად გადაეწყვიტა დავა.
რაც შეეხება სასამართლოში მოწვეულ სპეციალისტს, მისი განმარტება არაკომპეტენტურია და სასამართლოს დახმარება ვერ აღმოუჩინა.
სააპელაციო პალატამ მიღებული გადაწყვეტილებით ირიბად გააუქმდა საკრებულოს აქტი, საარქივო მონაცემები, რომლის სიზუსტეშიც წლების განმავლობაში არავის შეპარვია ეჭვი, მათ შორის, ქალაქ თბილისის საკრებულოსაც და თ. გ-ს ჩამოართვა ის ფართი, რომელიც ნ. მ-ემ საჯარო რეესტრში მხოლოდ აზომვითი ნახაზის საფუძველზე დაირეგისტრირა.
სააპელაციო პალატამ საჩივრის მოთხოვნათა მიმართ არ იხელმძღვანელა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონით, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2007 წლის 15 ივნისის №174 ბრძანებით დამტკიცებული „დაწესებულებათა არქივების მოუშაობის წესებით“, საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 28 სექტემბრის №416 ბრძანებულებით, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციით, რაც უნდა გამოეყენებინა.
„დაწესებულებათა არქივების მუშაობის წესებში“ შესავალი ნაწილის მე-4 პუნქტის თანახმად, წესები ვრცელდება სახელმწიფო დაწესებულებათა არქივებზე. ის სავალდებულოა სხვა იურიდიული პირების არქივებისათვის განურჩევლად საკუთრების ფორმისა. სახელმწიფო საკუთრების ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დაცვის უზრუნველყოფის, აღრიცხვის, აღწერისა და გამოყენების ნაწილში წესების 62-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საარქივო ცნობები დგება არქივში დაცული დოკუმენტების საფუძველზე, „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, საარქივო ცნობის ტექსტში არ დაიშვება შემსრულებლის კომენტარები, საკუთარი დასკვნები. 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქცია ითვალისწინებს მხოლოდ ინფორმაციის გაცემას ტექნიკური აღრიცხვის არქივიდან და არა ცვლილებების შეტანის შესაძლებლობას.
აპელანტის მიერ მითითებლი იყო ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომელიც სასამართლოსათვის გადამწყვეტი აღმოჩნდა, ეს დასკვნა კი გამყარებული უნდა ყოფილიყო მხარეების მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებით, რომელიც საჯარო რეესტრის და საკრებულოს მიერ იყო გაცემული.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალტის 2012 წლის 2 მარტის განჩინებით თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად. კასატორს გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმის საბოლოო განხილვამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავის საგნის ფასი განისაზღვრება 4 000 ლარით, თუ ქონებრივ-სამართლებრივ დავაში (საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა, სამეზობლო დავა და სხვა) შეუძლებელია დავის საგნის ფასის განსაზღვრა.
მოსარჩელე თ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნა არის სასაზღვრო მიჯნის დადგენა და ღობის აღდგენა ანუ აღნიშნული დავა წარმოადგენს სამეზობლო დავას და სარჩელის ფასი უნდა განისაზღვროს 4000 ლარით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვევუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის, მათ შორის, საქმის წარმოების განახლებაზე უარის თქმის შესახებ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე (განჩინებაზე) შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5 %-ს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა.
მოცემულ შემთხვევაში დავის საგნის ღირებულებაა 4000 ლარი, ხოლო მისი 5% არის 200 ლარი. გამომდინარე იქიდან, რომ საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა არ უნდა იყოს 300 ლარზე ნაკლები, კასატორ თ. გ-ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა გადაეხადა სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარი.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ თ. გ-ს უნდა გადახდეს სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარის 30% – 90 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ თ. გ-ს დაეკისროს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშზე (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) სახელმწიფო ბაჟის – 90 ლარის გადახდა.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
