ას-639-600-2011 27 ივნისი, 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პ. ქათამაძე, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ თ. პ-იანი

მოწინააღმდეგე მხარე _ რ. ა-ში

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – სამედიცინო შეცდომით მიყენებული მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. პ-იანმა, სარჩელი აღძრა რ. ა-შის მიმართ მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგი დასაბუთებით: 2007 წლის 7 ივნისს კოსულტაციის მიზნით მიმართა შპს “... კლინიკის” ექიმ რ. ა-შს. ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ გადაწყვიტა ოპერაციის გაკეთება. ოპერაციის ჩატარებამდე მარჯვენა თვალზე დაუდგინდა დიაგნოზი: მარჯვენა თვალის დიაბეტური პროლიფერაციული რეტინოპათია, მინისებრი სხეულის შემღვრევა. ქ. რუსთავის ¹2 სამკურნალო-დიაგნოსტიკური ცენტრის მიერ 2007 წლის 27 დეკემბერს გაცემულ იქნა ცნობა, სადაც აღინიშნა, რომ რეკომენდებულია მარჯვენა თვალის ვიტრექტომია, ასევე ცნობაში მითითებულია, რომ პაციენტმა ჩაიტარა კონსულტაცია შპს “მ-ში” და შპს “... კლინიკაში”, სადაც მიეცა რეკომენდაცია მარჯვენა თვალზე ვიტრექტომიულ ოპერაციულ მკურნალობასთან დაკავშირებით. ვინაიდან ოპერაციას სჭირდებოდა სოლიდური თანხა, მოსარჩელე მხარემ გაყიდა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. ოპერაცია გაიკეთა თურქეთის რესპუბლიკაში, სტამბულში მდებარე მსოფლიო თვალის საავადმყოფოში, ოპერაცია ჩაუტარა ექიმმა მ.ო-მა. ოპერაციის შედეგად მხედველობა არ აღდგა, რის გამოც მხარემ განიცადა როგორც მატერიალური, ასევე მორალური ზიანი.

მოპასუხე რ. ა-შმა სარჩელი არ ცნო შემადეგი საფუძვლებით: თ. პ-იანს მისცა რეკომენდაცია მარჯვენა თვალზე ოპერაციის გაკეთების თაობაზე, რათა მომავალში თვალის მთლიანად ამოღება არ გამხდარიყო საჭირო. ამასთან ურჩია, რომ ოპერაცია გაეკეთებინა თურქეთში. ოპერაციის გაკეთებამდე პაციენტი გაფრთხილებული იყო წერილობით შესაძლო შედეგებზე და მან ოპერაციამდე კიდევ ერთხელ განუმარტა, რომ ოპერაცია აუცილებელი იყო თვალის შესანარჩულებლად, ხოლო მხედველობის აღდგენის გარანტია კი, არ მიუცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თ. პ-იანის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა თ. პ-იანმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 იანვრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა თ. პ-იანის სააპელაციო საჩივარი და უცვლელი დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მოპასუხე რ. ა-ში მუშაობს შპს “... კლინიკაში” ექიმად, იმავდროულად ის არის შპს “... კლინიკის” ერთადერთი პარტნიორი და დირექტორი. მოსარჩელე თ. პ-იანს ოპერაციის ჩატარებამდე მარჯვენა თვალზე დაუდგინდა დიაგნოზი: მარჯვენა თვალის დიაბეტური პროლიფერაციული რეტინოპათია, მინისებრი სხეულის შემღვრევა. ქ. რუსთავის ¹2 სამკურნალო-დიაგნოსტიკური ცენტრის მიერ 2007 წლის 27 დეკემბერს გაცემულ იქნა ცნობა, სადაც მიეთითა, რომ რეკომენდებულია მარჯვენა თვალის ვიტრექტომია. ცნობაში ასევე მითითებულია, რომ პაციენტმა ჩაიტარა კონსულტაცია შპს “მ-ში” და შპს “... კლინიკაში”, სადაც მიეცა რეკომენდაცია მარჯვენა თვალზე ვიტრექტომიულ ოპერაციულ მკურნალობასთან დაკავშირებით. ა-შმა მოსარჩელეს მარჯვენა თვალზე ვიტრექტომიული ოპერაციის ჩატარება ურჩია. თ. პ-იანმა ოპერაცია გაიკეთა თურქეთის რესპუბლიკაში, სტამბულში მდებარე მსოფლიო თვალის საავადმყოფოში, ოპერაცია ჩაუტარა ექიმმა მურად ონჯელმა. მოსარჩელემ თურქეთის რესპუბლიკაში ოპერაციასა და სხვა სამედიცინო მომსახურებაში გადაიხადა 3700 აშშ დოლარი. ოფთალმოლოგიური სამსახურის შპს “ნ.ჰ-ის” მიერ 2010 წლის 6 აპრილს მოსარჩელე თ. პ-იანს მარჯვენა თვალზე დაუდგინდა დიაგნოზი: მხედველობის ნერვის სრული ატროფია, მეორეული გლაუკომა. სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მოპასუხე რ. ა-შმა მისცა არასწორი რეკომენდაცია მარჯვენა თვალზე ვიტრექტომიულ ოპერაციულ მკურნალობასთან დაკავშირებით.

აპელანტი გარიგების არსებობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად მიუთითებს მოწმეთა ჩვენებებზე. სააპელაციო პალატამ, სამოქალაქო კოდექსის 317-ე და 327-ე მუხლების თანახმად, აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ მითითებული მტკიცებულებებიდან (მოწმეთა ჩვენებებით) არ ჩანს მხარეთა ნება, რომ ისინი, რაიმე პირობაზე შეთანხმდნენ, არ დგინდება ის პირობა, რომლის არსებობისას პირს, მეორე პირის მიმართ რაიმე ვალდებულება წარმოეშობა,Aასევე არ ირკვევა სახელშეკრულებო ურთიერთობის საგანი, ხელშეკრულების სახე და მხარეთა მიერ განსახორციელებელი შესრულება. ხელშეკრულების არსებითი პირობები ოფერტში განისაზღვრება, მაგრამ იმისათვის, რომ ეს პირობები შეთანხმებულად ჩაითვალოს, ხოლო ხელშეკრულება დადებულად, აუცილებელია მხარეთა ნების გამოვლინება ამ პირობებზე ემთხვეოდეს ერთმანეთს. საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, სადაც იქნებოდა მითითებული მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობის ისეთ არსებით პირობაზე, როგორიცაა მხარეთა შეთანხმება ხელშეკრულების საგანზე და ძირითად უფლება-მოვალეობებზე. შესაბამისად, ურთიერთობის შინაარსიდან გამომდინარე, მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებით ვერ იქნება დადასტურებული თ. პ-იანსა და რ. ა-შს შორის რაიმე გარიგების არსებობა.

ამასთან, პალატამ აღნიშნა, რომ ,,მსოფლიო თვალის საავადმყოფოს” მიერ გაცემული ეპიკრიზული ცნობის თანახმად, თ. პ-იანმა ოპერაცია გაიკეთა თურქეთის რესპუბლიკაში, სტამბულში მდებარე მსოფლიო თვალის საავადმყოფოში, ოპერაცია ჩაატარა ექიმმა მ.ო-მა. აღნიშნული ცნობით დადგენილია, რომ აპელანტი თ. პ-იანი გაფრთხილებულ იქნა ვიტრექტომული ოპერაციის შედეგად მოსალოდნელ ზოგიერთ არასასურველ შედეგებზე, ასევე ხელმეორე ოპერაციის ჩატარებაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტისათვის თავიდანვე ცნობილი უნდა ყოფილიყო ოპერაციის შედეგად გამოწვეულ შესაძლო გაუარესების თაობაზე, შესაბამისად, რ. ა-შს ასეთი პირობა რომც მიეცა, მისი დაცვის ვალდებულება გაქარწყლებული იქნებოდა აპელანტის მიერ ოპერაციის ჩატარებაზე გამოხატული თანხმობით.

პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ოპერაცია მოსარჩელეს ჩაუტარდა თურქეთში, კერძოდ ქალაქ სტამბულში მდებარე კლინიკაში და ხელშეკრულება სამედიცინო მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებით დაიდო მოსარჩელესა და თურქეთის რესპუბლიკაში მდებარე სამედიცინო დაწესებულებას შორის, თ.პ-იანი მოცემულ დავაზე მოპასუხეებს ვერ წაუყენებს ოპერაციის ჩატარებასთან დაკვშირებულ პრეტენზიებს, ვინაიდან, იგი ვერ ადასტურებს იურიდიულ კავშირს მოპასუხეებსა და თურქეთის რესპუბლიკაში მდებარე სამედიცინო დაწესებულებას შორის. ამასთან, მოპასუხე შპს “... კლინიკა”, როგორც სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერით ირკვევა, არის საქართველოში დაარსებული საწარმო, ცალკე დამოუკიდებელი სუბიექტი, რაც შეეხება რ. ა-შს, თავად მოსარჩელე ადასტურებს, რომ მას პირადად ოპერაცია არ ჩაუტარებია. საქმის მასალებით არ ირკვევა, პირდაპირი კავშირი ოპერაციასა და მოსარჩელის ჯანმრთელობის გაუარესებას შორის, მაგრამ პრეტენზიის დასაბუთებულობის შემთხვევაშიც კი როგორც პალატამ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს არ ექნებოდა საერთაშორისო კომპეტენცია სადავო საკითხის განხილვის მიმართ, ვინაიდან ასეთ შემთხვევაში სათანადო მხარე (მოპასუხე) იქნებოდა თურქული სამედიცინო დაწესებულება. საქართველოს სასამართლოებს საერთაშორისო კომპეტენცია აქვთ იმ შემთხვევაში, თუ ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების ადგილი საქართველოა.

სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად, პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება მოპასუხე რ. ა-შის ან შპს “... კლინიკის” ბრალეულობა მოსარჩელის ჯანმრთელობის გაუარესებასთან დაკავშირებით. არ არის დადასტურებული ის გარემოება, რომ რ. ა-შის რეკომენდაცია, ოპერაციის ჩატარებასთან დაკავშირებით, იყო არასწორი. შესაბამისად, პალატამ აღნიშნა, რომ რ. ა-შის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზშედეგობრივი კავშირი არ იკვეთება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. პ-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: არც პირველი ინსტანციის სასამართლომ და არც სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო არსებითი მნიშვნელობის რამდენიმე გარემოება, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები; სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღების პროცესში ცალმხრივად იმსჯელა მხოლოდ მოპასუხის პოზიციიდან გამომდინარე; მასა და რ. ა-შს შორის თავიდანვე არსებობდა სამედიცინო საკონსულტაციო ურთიერთობა, რომლის საფუძველზეც რ.მა მიზანშეწონილად მიიჩნია ოპერაციის ჩატარება, ამასთან, მოწმეებმა დაადასტურეს მხარეთა შორის არსებული შეთანხმებისა და მხოლოდ რ. ა-შის მიერ მოცემული გარანტიის საფუძველზე თურქეთში ოპერაციის ჩატარების პირობის არსებობის შესახებ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. პ-იანის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა)საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია სამედიცინო შეცდომით მიყენებული მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

თ. პ-იანის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.