საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-436-408-2017 30 ივნისი, 2017 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: პაატა ქათამაძე,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – მ. ბ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. ა-ი, ბმა "ს-ა" (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 3 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა და უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ქ. თბილისში, ღ-ის აღმართი №5-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართი №1-ის (ს/კ 0-; 37.70 კვ.მ) მესაკუთრე მ. ბ-ია (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი; იხ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, ტ. 1, ს/ფ 12).

2. ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის 1997 წლის 30 მაისის ბრძანებით აღნიშნული უძრავი ქონება პირდაპირი შესყიდვის წესით გადაეცა შპს „მ-ს“, რომლის წარმომადგენელიც მოსარჩელე იყო. 1997 წლის 16 ივლისს მასზე გაიცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა (ტ. 1, ს/ფ 54-56).

3. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ს-ას“ (შემდეგში: პირველი მოპასუხე ან ამხანაგობა) 2015 წლის 17 დეკემბრის №5 კრების გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ღ-ის აღმართზე №5 მდებარე 19.75 კვ.მ სარდაფი საკუთრებაში გადაეცა ი. ა-ს (შემდეგში: მეორე მოპასუხე ან სარდაფის მესაკუთრე). ამხანაგობამ დაადასტურა, რომ აზომვით ნახაზზე დაფიქსირებული 19.75 კვ.მ ფართი და კონფიგურაცია არ არის მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებული (იხ. კრების ოქმი და ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, ტ. 1, ს/ფ 63-64, 70).

4. მოწმე მ. გ-მა განაცხადა, რომ ამხანაგობის იმ კრებას ესწრებოდა, რომელზეც განიხილეს მეორე მოპასუხისათვის სარდაფის საკუთრებაში გადაცემის საკითხი; სარდაფი მეორე მოპასუხის პაპის მფლობელობაში იყო, შემდეგ - სარდაფის მესაკუთრის მფლობელობაში; მოწმეს კრების შესახებ ტელეფონით შეატყობინეს, კრების რიცხვი ზუსტად არ ახსოვს, კრების თავმჯდომარე თ. ჩ-ი იყო; მოსარჩელე კრებას ესწრებოდა, მაგრამ განაცხადა, რომ მეორე მოპასუხისათვის სარდაფის საკუთრებაში გადაცემის წინააღმდეგი იყო; სარდაფს ერთი შესასვლელი ჰქონდა ეზოს და სადარბაზოს მხრიდან, აქვს მარტო ერთი კარი და სხვა ფართთან კავშირი არ აქვს; მოსარჩელის 37.70 კვ.მ. სარდაფის მდებარეობა მოწმისთვის ცნობილია, მოსარჩელისა და მეორე მოპასუხის ქონებები მომიჯნავეა და საერთო კედელი აქვთ. მოწმის მითითებით, კვლავ რომ ჩატარდეს კრება, იგივე გადაწყვეტილება იქნება მიღებული, ვინაიდან სარდაფს მეორე მოპასუხე ფლობდა და იგი მისი საკუთრებაა (სხდომის ოქმი: 01.07.2016);

5. მოწმე თ. ჩ-მა განაცხადა, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარემ დაურეკა და აცნობა, რომ კრება ტარდებოდა; იგი აირჩიეს კრების თავმჯდომარედ; კრებაზე განიხილეს მეორე მოპასუხის მფლობელობაში არსებული სარდაფის მისთვის საკუთრებაში გადაცემის საკითხი, რაზეც თანხმობა განაცხადეს ამხანაგობის წევრებმა, მოსარჩელე წინააღმდეგი იყო. კრება ჩატარდა 2015 წლის 16 დეკემბერს, მაგრამ გაუტარებიათ 2015 წლის 17 დეკემბრით, საერთოდ სამჯერ ჩატარდა კრება აღნიშნული სარდაფის საკუთრებაში გადაცემის საკითხთან დაკავშირებით (სხდომის ოქმი: 01.07.2016);

6. მოწმე მ. ს–ის განმარტებით, დაახლოებით სამჯერ შედგა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით კრება და მოსარჩელე ყველა კრებას ესწრებოდა; იგი 2001 წლიდან ცხოვრობს აღნიშნულ მისამართზე; მეორე მოპასუხე ფლობს სადავო სარდაფს, რომელსაც შესასვლელი აქვს სადარბაზოდან, სხვა შესასვლელი არ აქვს. მოწმის მითითებით, თვითონ თავმჯდომარეობდა 2015 წლის 21 ნოემბერს ამ საკითხთან დაკავშირებით მოწვეულ კრებას, შემდეგ კიდევ მოიწვიეს კიდევ ერთი კრება დეკემბრის თვეში, რომელზეც საბოლოდ გადაწყდა მეორე მოპასუხისათვის სარდაფის საკუთრებაში გადაცემის საკითხი (სხდომის ოქმი: 01.07.2016).

7. სარჩელის საფუძვლები

7.1. მოსარჩელემ 2016 წლის 6 იანვარს სარჩელი აღძრა მოპასუხეების წინააღმდეგ, კრების ოქმის ბათილად ცნობა და სარდაფის საკუთრებაში გადაცემა მოითხოვა.

7.2. მოსარჩელის განმარტებით, იგი 37.7 კვ.მ უძრავი ქონების მესაკუთრეა, რომლის განუყოფელი ნაწილია 18.30 კვ.მ სარდაფი, რომელსაც ის ფლობდა, როგორც საკუთარს და ყურადღებას აქცევდა, შესაბამისად, ეჭვიც არ გასჩენია, რომ ამ ფართზე ვინმე პრეტენზიას გამოთქვამდა;

7.3. მეორე მოპასუხე 2015 წლის 17 დეკემბერს ამხანაგობის კრების №5 ოქმის საფუძველზე გახდა სარდაფის მესაკუთრე. მოსარჩელის განმარტებით მას ამ კრების შესახებ კანონით გათვალისწინებული წესითა და რიგით არ ეცნობა, ამიტომ მეორე მოპასუხის მიერ წარდგენილი კრების ოქმი, წევრთა 100 %-იანი მონაწილოებით უკანონოა. იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე კრებას არ ესწრებოდა, ამხანაგობის ყველა წევრს არ გამოუხატავს თანხმობა.

8. მოპასუხეთა შესაგებელი

8.1. მოპასუხეებმა მათ წინააღმდეგ აღძრული სარჩელი არ ცნეს და აღნიშნეს, რომ მოსარჩელე არის 37.7 უძრავი ქონების მესაკუთრე და არა -სადავო სარდაფის.

8.2. მეორე მოპასუხის განმარტებით, სადავო სარდაფი არის 19.75 კვ.მ და არა 18.3; სარდაფს ის და მისი ოჯახი უკვე 20 წელზე მეტია ფლობს;

8.3. მეორე მოპასუხემ მიუთითა, რომ კრება მოწვეული იქნა, ჩატარდა და გადაწყვეტილება მიღებულია „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) მოთხოვნათა დაცვით, რომელსაც ესწრებოდა მოსარჩელეც. კრების გადაწყვეტილებით კი მეორე მოპასუხეს გადაეცა 19.75 კვ.მ სარდაფი, რომელიც არასდროს ყოფილა მოსარჩელის მფლობელობაში.

9. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

9.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 1 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

9.2. სასამართლომ იხელმძღვანელა სპეციალური კანონის მე-4, 27-ე და 28-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ ამხანაგობის წევრთა კრება გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მას ესწრება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა 2/3, ასევე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრს შეუძლია ოქმი გაასაჩივროს სასამართლოში.

9.3. საქალაქო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) მე-4, 102-ე მუხლებზე, საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებსა და მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით, დადგენილად მიიჩნია, რომ არ დასტურდებოდა ქ. თბილისში, ღ-ის აღმართზე №5-ში მდებარე 19.75 კვ.მ სარდაფის მოსარჩელის მიერ ფლობის ფაქტი.

9.4. სსსკ-ის 180-ე მუხლის მიხედვით, მოსარჩელეს აღძრული აქვს აღიარებითი სარჩელი ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ, შესაბამისად, სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობად უნდა იკვეთებოდეს მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი. ხოლო იმის გათვალისწინებით, რომ მეორე მოპასუხე ფლობდა სადავო ფართს და ამხანაგობამ მართებულად დაადგინა ამ ფლობის სამართლებრივი შედეგები, მოსარჩელეს სადავო ქონებაზე უფლებები არ გააჩნია და მას არც კრების გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის მიმართ გააჩნია ნამდვილი იურიდიული ინტერესი, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

10. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

10.1. მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა შემდეგ არგუმენტებზე მითითებით:

10.2. მეორე მოპასუხის პაპას არასოდეს უცხოვრია დასახელებულ მისამართზე და, შესაბამისად, ვერ ექნებოდა მფლობელობაში სადავო ფართი. რობერტ ბუდაგიანი (ამხანაგობის თავმჯდომარე) 20 წელზე მეტია არ ცხოვრობს ღ-ის აღმართზე #5, წლების მანძილზე არც მ. ს-ს უცხოვრია იქ, მითითებულ მისამართზე არ ცხოვრობს, ასევე, თ. ჩ-ი, ისინი არასდროს შესულან აპელანტის ფართში და არ იციან, ვისია სადავო ფართი. ამავე დროს მოპასუხე მხარე სადავოდ არ ხდის იმ გარემოებას, რომ კანონის ამოქმედებამდე მოსარჩელის კუთვნილი ფართი თაღით გაერთიანებული იყო სადავო ფართთან, ის გარემოება, რომ თაღი დრენაჟების გასაკეთებლად იყო გახსნილი, საქმის მასალებით არ დადასტურდა. აპელანტი არ უარყოფს იმ ფაქტს, რომ თაღი 2007 წელს იქნა ამოშენებული;

10.3. აპელანტისთვის 2016 წლის 17 დეკემბერს ჩატარებული კრების შესახებ კანონით დადგენილი წესით არ უცნობებიათ, ხოლო 2016 წლის 16 დეკემბერს ჩატარებული კრების გადაწყვეტილება ვერ მიიჩნევა ამხანაგობის წევრთა 100 %-იანი მონაწილეობით ჩატარებულად, რადგან მას, როგორც კრებაზე დამსწრე ამხანაგობის წევრს, კრების ოქმზე ხელი არ მოუწერია და განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით პროტესტი გამოთქვა;

10.4. საჯარო რეესტრის ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ და სარდაფის მესაკუთრეს რეგისტრაციის ხარვეზის აღმოსაფხვრელად მოსთხოვა ამხანაგობის წევრთა 100 %-იანი მონაწილეობით დადასტურებული კრების ოქმი, შესაბამისად სასამართლოს მითითება იმის შესახებ, რომ სპეციალური კანონით სარდაფის გადასაცემად საკმარისია ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, ეწინააღმდეგება საჯარო რეესტრის მოთხოვნას;

10.5. სასამართლომ არ იმსჯელა საქმეში წარდგენილ აუდიტის დასკვნაზე და ტექნიკურ პასპორტზე, რომელთა მიხედვით მითითებულია, რომ შპს ,,მ -ს’’ ეკუთვნის 56 კვ.მ ფართი ლიტერში ,,ა’’. სასამართლომ არ იმსჯელა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული სარდაფის შემადგენელი ნაწილი იყო ამ სარდაფში თაღით გამოყოფილი 18.30 კვ.მ, ეს იყო სათავსო, რომელიც ასრულებდა გარდერობის როლს, სადაც მუსიკოსები ინახავდნენ ინსტრუმენტებს, ფორმებს და სხვადასხვა ნივთებს, რადგან ფართი არ წარმოადგენდა ძირითად ფართს, მასზე არ განხორციელდა პრივატიზაცია, მაგრამ გაიცა ტექბიუროს არასაცხოვრებელი ფართის სარეგისტრაციო მოწმობა შპს ,,მ-ზე’’, მიეთითა ფართი - 56 კვ.მ.

11. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

11.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 3 თებერვლის განჩინებით, მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

11.2. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად იმ გარემოებებზე უთითებდა, რომ სპეციალური კანონის ამოქმედებამდე სადავო ფართს ფლობდა, როგორც საკუთარს, ამასთან, ტექბიუროს 17.09.96 წლის პასპორტის მიხედვით შპს ,,მ- ს’’ სახელზე მითითებული იყო 56 კვ.მ ფართი - პრივატიზებული 37.7 კვ.მ. და ამ ფართის განუყოფელი ნაწილი 18.30 კვ.მ;

11.3. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მართალია, საცხოვრებელი სახლის ტექნიკურ პასპორტში მითითებულია, რომ შპს ,,მ -ს’’ დაკავებული ჰქონდა 56 კვ.მ., თუმცა იმ პირობებში, როდესაც პირდაპირი მიყიდვის წესით პრივატიზების შესახებ ბრძანებაში და შპს ,,მ -ს’’ სახელზე 16.07.1997 წელს გაცემულ საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობაში 37.7 კვ.მ ფართის გარდა, სხვა ფართზე, რომელიც მოსარჩელეს უნდა გადასცემოდა, მითითებული არ ყოფილა, სასამართლომ დაასკვნა, რომ აპელანტს, საკუთრებაში გადაცემულ 37.7 კვ.მ ფართთან ერთად, სადავო ფართზე საკუთრების უფლება არ წარმოშობია.

11.4. აპელანტის მტკიცებით, სადავო ფართი მის საკუთრებაში არსებული ფართის შემადგენელი ნაწილია. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სადავო კრების ოქმით მეორე მოპასუხისათვის გადაცემული 19.75 კვ.მ ფართიც სარდაფია, შესაბამისად მტკიცება, რომ სარდაფის პრივატიზაცია მხოლოდ იმიტომ არ განხორციელდა, რომ დამოუკიდებელ ფართს არ წარმოადგენდა, არალოგიკურია.

11.5. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ტექნიკურ პასპორტში ფართზე ფაქტობრივად ფლობის ფაქტის მითითება არ ნიშნავს, რომ მხარეს ამ ფართით სარგებლობის უფლება ჰქონდა, მით უმეტეს, რომ პრივატიზების შედეგად შპს „მ-ს“ სადავო ფართზე საკუთრების უფლება არ გადასცემია, ასევე, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა, რომ სადავო ფართი 2007 წლის შემდეგ მის მფლობელობაში იყო.

11.6. სასამართლომ გამოიყენა სპეციალური კანონის პირველი, მე-2, მე-3, 26-ე, მე-4 მუხლები და დაადგინა, რომ ამხანაგობის კრება, რომელზეც მიღებული იქნა გადაწყვეტილება სადავო ფართის მეორე მოპასუხისათვის გადაცემის შესახებ 2015 წლის 16 დეკემბერს ჩატარდა. მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ აღნიშნულ კრებას აპელანტიც ესწრებოდა, თუმცა, მან არ დაუჭირა მხარი მეორე მოპასუხისათვის ფართის გადაცემას. სადავო კრების ოქმით დასტურდება, რომ კრებას თ. ჩ-ი ხელმძღვანელობდა, რომელიც, თავის მხრივ, არ წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრს.

11.7. განსახილველ შემთხვევაში სადავო კრების ოქმით ფართის გადაცემამდე მეორე მოპასუხე წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრს და კანონის მიღებამდე ის ინდივიდუალურად, როგორც მესაკუთრე, ფლობდა სადავო ფართს, სასამართლომ დაასკვნა, რომ 2015 წლის 16 დეკემბრის კრებაზე მეორე მოპასუხისათვის ფართის ფლობის დადასტურებისათვის საჭირო არ იყო ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილება.

12. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

12.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ მისი გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

12.2. კასატორის მიერ მითითებული საკასაციო პრეტენზიები სააპელაციო საჩივრის იდენტურია (იხ. ამ განჩინების 10.2-10.5).

13. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

13.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაშია მიღებულია სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

14. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

15. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

16. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

19. მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი შემდეგ პრეტენზიებს ეფუძნება:

19.1. სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა 17.09.96 წლის ტექნიკური პასპორტი, რომლითაც დასტურდება შპს „მ-სთვის“ 56 კვ.მ (37.7 კვ.მ + 18.3 კვ.მ) ფართის გადაცემის ფაქტი;

19.2. გაურკვეველია რის საფუძველზე დაადგინა სააპელაციო სასამართლომ, რომ მეორე მოპასუხისათვის გადაცემული ფართი სარდაფია და არა მოსარჩელის კუთვნილი ფართის დამხმარე ნაწილი;

19.3. მოსარჩელისათვის უცნობი იყო 16 თუ 17 დეკემბერს ჩატარებული კრების თაობაზე, ამასთან, კრების გადაწყვეტილება ამხანაგობის წევრების 100 %-იანი მონაწილოებით არ ყოფილა;რამდენად იყო უფლებამოსილი თ. ჩ–ი ამხანაგობის კრებისათვის ეხელმძღვანელა;

19.4. სააპელაციო სასამართლომ სპეციალური კანონის 27-ე მუხლი არ გამოიყენა;

20. სპეციალური კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.). იმავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რის თაობაზედაც დგება შესაბამისი ოქმი, თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსხვავებული კვორუმი. მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსებზე (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრმა უნდა წარადგინოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების მიერ შედგენილი ოქმი და ნახაზი, რომელთა მეშვეობითაც შესაძლებელია სამეურნეო სათავსის ადგილმდებარეობის დადგენა. ამავე კანონის მე-19 მუხლის პირველი და მესამე პუნქტების მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი არის ბინის მესაკუთრე მრავალბინიან სახლში. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობა წარმოიშობა მრავალბინიან სახლში ინდივიდუალური საკუთრების შეძენისთანავე. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, ბინის გასხვისების ან სხვა მიზეზით საკუთრების უფლების შეწყვეტის მომენტიდან შესაბამისი პირის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობა წყდება. შესაბამისად, ამ პირის სამართალმემკვიდრე ან ქონების შემძენი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი ხდება ბინაზე საკუთრების უფლების წარმოშობის მომენტიდან; იმავე კანონის 31-ე მუხლის თანახმად, ეს კანონი ამოქმედდა 2007 წლის 1 აგვისტოდან (შდრ. სუსგ ას-805-772-2016, 03.02.17 წ.).

21. „სადავო ურთიერთობის მომწესრიგებელი კანონი საერთო ქონების იმგვარი განვითარების შემთხვევაში, რომელიც გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, გადაწყვეტილების მიღებას ანდობს ამხანაგობის მხოლოდ ყველა წევრს (100%-იანი კვორუმი), ხოლო მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) ფაქტობრივი მფლობელობის საკითხის გადაწყვეტისათვის საკმარისად მიიჩნევს ამხანაგობის წევრთა 2/3 თანხმობას. შესაბამისად, სამეურნეო სათავსებზე (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად საკმარისია ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებაც ... ...მართალია მოცემულ შემთხვევაში, როგორც ამას კასატორები განმარტავენ ლ. გ-ა არ წარმოადგენდა ბმა „ე. პ-ის“ განსაზღვრული ვადით არჩეულ თავმჯდომარეს („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლი), თუმცა დადგენილია, რომ იგი უშუალოდ თავმჯდომარეობდა ამხანაგობის წევრთა ორ კრებას, რომელზედაც მიღებული გადაწყვეტილებას სადავოდ ხდის მოსარჩელე მისი მოწვევის პროცედურული წესის დარღვევაზე მითითებით. შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლთან მიმართებაში, საპროცესო ნორმების დარღვევაზე კასატორთა აპელირებას საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს და აღნიშნავს, რომ იმის დადგენა იკვეთებოდა თუ არა თავმჯდომარის ქმედებებში კრების მოწვევის პროცედურული წესების დარღვევა, უნდა გამოკვეთილიყო სწორედ მისი მონაწილეობით საქმის განხილვისას და მხოლოდ ის გარემოება, რომ მისთვის კონკრეტული ფართი არ ყოფილა გადაცემული, გავლენას ვერ მოახდენს მის პროცესუალურ სტატუსზე“ (იხ. სუსგ ას-17-14-2015, 01.07.15 წ.).

22. „განსახილველი დავის საგნის, სასარჩელო მოთხოვნისა და მის საფუძვლად მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო პალატა მიდის იმ დასკვნამდე, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის მატერიალურ-სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს როგორც „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, ისე სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი გარიგების ნამდვილობის განმსაზღვრელი ნორმები და აღიარებითი სარჩელის კანონშესაბამისობის მარეგულირებელი საპროცესო-სამართლებრივი წესები, რომელთაგან პირველი წარმოადგენს სადავო ურთიერთობის მარეგულირებელ სპეციალურ კანონს, რამდენადაც „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, ეს კანონი არეგულირებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, განსაზღვრავს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ფორმებსა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საკუთრების ფორმებს, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წარმოშობის, ჩამოყალიბების, საქმიანობისა და ლიკვიდაციის ძირითად სამართლებრივ პირობებს. რაც შეეხება სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულ გარიგების ნამდვილობის მარეგულირებელ ნორმებს, ისინი სამოქალაქო სამართლის სფეროში წარმოშობილი ურთიერთობების მარეგულირებელი ზოგადი ნორმებია, რომელთა მოქმედება ვრცელდება ნებისმიერი გარიგების, მათ შორის ამხანაგობის წევრთა მრავალმხრივი ნების გამოხატვის კანონიერებაზე, თავის მხრივ, ცალმხრივი, ორმხრივი თუ მრავალმხრივი ნების გამოვლენით მიღწეული შეთანხმების ბათილად ცნობის მოთხოვნისას, ბუნებრივია, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლით დადგენილი იურიდიული ინტერესის ნამდვილობას. აღიარებითი სარჩელის შემთხვევაში, იურიდიული ინტერესის არსებობა განპირობებულია არა ზოგადად მხარის ინტერესით, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივი დანაწესით, რომლის შედეგის რეალიზაცია შესაძლებელია აღიარებითი სარჩელის აღძვრით. მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმით განსაზღვრული უფლების დაცვას უნდა ემსახურებოდეს აღიარებითი სარჩელი“ (იხ. სუსგ ას-838-802-2014, 19.03.15 წ.).

23.საკასაციო სასამართლო, აღიარებითი სარჩელის იურიდიულ ინტერესთან დაკავშირებით, ზემოთ მოხმობილ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე დაყრდნობით განმარტავს, რომ ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის შემთხვევაში, მოსარჩელისათვის არ დადგება ის სამართლებრივი შედეგი, რასაც სადავო სარდაფზე მოსარჩელის მესაკუთრედ ცნობა ჰქვია, რადგან მოსარჩელეს მიერ მითითებული 17.09.96 წლის ტექნიკური პასპორტი დამოუკიდებლად არ ადგენს, სადავო სარდაფზე, მოსარჩელის საკუთრების უფლებას. აქედან გამომდინარე, კასატორის აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესი დაუსაბუთებელია.

24. რაც შეეხება, კასატორის პრეტენზიას, რომ სააპელაციო სასამართლომ ტექნიკური პასპორტი სამართლებრივად არ შეაფასა, უსაფუძვლოა (იხ. ამ განჩინების 11.2-11.5 პუნქტები). გასაჩივრებული განჩინებით მართებული სამართლებრივი შეფასება მიეცა მოსარჩელის პრეტენზიას, და სასამართლომ დასაბუთებულად მიიჩნია დადგენილად, რომ სადავო სარდაფზე აპელანტს საკუთრების უფლება არ წარმოშობია. მარტოოდენ ტექნიკური პასპორტის საფუძველზე პირს არ წარმოეშობა საკუთრების უფლება. ამ კონტექსტში საყურადღებოა საკასაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინება [#3გ/ად-6-გ-02, 21.06.2002], რომელშიც განმარტებულია, რომ „ტექიკური აღრიცხვის სამსახური უძრავი ქონების რეგისტრაციის დროს არანაირ ადმინისტრაციულ აქტს არ გამოსცემს, იგი დროის კონკრეტული მომენტისათვის აფიქსირებს უძრავი ქონების ფაქტობრივ-სამართლებრივ დოკუმენტებს (ტექნიკურ პასპორტი, ნახაზი, ცნობა-დახასიათება), რომლებიც არ წარმოადგენენ ადმინისტრაციულ აქტებს“.

25. კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით სადავო ფართის სტატუსის შესახებ (იხ. ამ განჩინების 19.2 პუნქტი), საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ სადავო ფართი სარდაფია, სწორედ ასეა მითითებული ყველა იმ დოკუმენტში, რაც მოსარჩელემ წარუდგინა სასამართლოს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თუ მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ სადავო ფართის სტატუსი სადავოა, მაშინ მან სარწმუნოდ უნდა დაამტკიცოს, რომ სადავო ფართი არ არის სარდაფი და მას სხვა სტატუსი აქვს, რაც განსახილველ შემთხვევაში ვერ შეძლო მოსარჩელემ.

26. საკასაციო სასამართლო სპეციალური კანონის 26-ე მუხლის პირველ და მეოთხე მუხლებსა და სააპელაციო სასამართლოს დასკვნებზე (იხ. ამ განჩინების 11.6-11.7 ქვეპუნქტები) მითითებით აღნიშნავს, რომ ამხანაგობის არაწევრი თ. ჩ-ი უფლებამოსილი იყო ამხანაგობის კრებისათვის ეხელმძღვანელა და ამხანაგობის წევრთა პოზიცია კრების ოქმში დაეფიქსირებინა. სპეციალური კანონის მე-4 მუხლის /ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.). ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რომლის თაობაზედაც დგება შესაბამისი ოქმი, თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსხვავებული კვორუმი. მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსებზე (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრმა უნდა წარმოადგინოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების მიერ შედგენილი ოქმი და ნახაზი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია სამეურნეო სათავსის ადგილმდებარეობის დადგენა/ თანახმად, მეორე მოპასუხისათვის სარდაფის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე გადაწყვეტილება მიღებულად მიიჩნევა, რაც საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა კიდეც.

27.საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

29. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს არსებითად განსახილველად. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.

30. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე