საქმე №ას-182-182-2018 8 მაისი, 2018 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ნ.გ–ძე (მოპასუხე, მოსარჩელე შეგებებულ სარჩელზე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – ჯ.ს–ძე, ა.ს–ძე, ვ.ს–ძე (მოსარჩელეები, მოპასუხეები შეგებებულ სარჩელზე), ნ.შ. (მოპასუხე შეგებებულ სარჩელზე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 დეკემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის უარყოფა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ნივთზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურება, მიუღებელი შემოსავლისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება (სარჩელზე), ნივთის უკანონო სარგებლობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება (შეგებებულ სარჩელზე)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისი, ...... 204-ე კორპუსი, პირველი სადარბაზო, ბინა # 18 (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც უძრავი ქონება, სადავო ქონება ან საცხოვრებელი ბინა) 2014 წლის 26 თებერვლიდან ნ.გ–ძის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც შეგებებული სარჩელის ავტორი, მოპასუხე, მეორე აპელანტი, კასატორი ან მესაკუთრე), საკუთრებას წარმოადგენს (საჯარო რეესტრის შესახებ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი).

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 30 სექტემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, სადავო საცხოვრებელი ბინა გამოთხოვილ იქნა ჯ., ა. და ვ.ს–ძეების, ასევე, ნ.შ–ს (შემდეგში ტექსტში ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელეები, აპელანტები ან მოწინააღმდეგე მხარეები) უკანონო მფლობელობიდან. სადავო ქონებას მოსარჩელეები 2004 წელს გარკვეული დროით, ხოლო 2007 წლიდან მუდმივად ფლობენ და, მიუხედავად კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა, არ ათავისუფლებენ მას.

3. 2016 წლის 24 აგვისტოს მოსარჩელეებმა სარჩელი აღძრეს მოპასუხის წინააღმდეგ, უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე, 24 660 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის, მიუღებელი შემოსავლის - 15 000 ლარისა და მორალური ზიანის, 10 000 ლარის, ანაზღაურების მოთხოვნით. მათი მტკიცებით, სადავო უძრავ ქონებაზე საცხოვრებელი პირობების შესაქმნელად 24 660 აშშ დოლარის ხარჯი გაწიეს, რასაც საქმეში წარმოდგენილი აუდიტის დასკვნაც ადასტურებს, ამასთან, 2008 წელს მოსარჩელეთა ოჯახი საერთაშორისო ორგანიზაციამ საკონდიტრო წარმოების მიზნით დააფინანსა, მოპასუხემ კი, სადავო ბინაში ელექტროენერგიის გათიშვით, ხელი შეუშალა აღნიშნული საქმიანობის განხორციელებასა და შემოსავლის მიღებას, რომელიც ერთი წლის განმავლობაში 15 000 ლარი იქნებოდა. მოსარჩელეთა განმარტებით, მოპასუხე 2015 წლიდან ავიწროებდა მათ და სთხოვდა უძრავი ქონების გამოთავისუფლებას. აღნიშნული ქმედების შედეგად, მათ ჯანმრთელობის პრობლემები შეექმნათ, უფრო მეტიც, ერთ-ერთმა მათგანმა (ჯ.ს–ძემ) თვითმკვლელობაც კი სცადა, შესაბამისად, მოპასუხე ვალდებული იყო, აენაზღაურებინა მათთვის მორალური ზიანიც.

4. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო, მან წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი და განმარტა, რომ მოსარჩელეებმა სადავო ქონება არაკანონიერად დაიკავეს, ამასთან, ისინი თავდაპირველი მესაკუთრის შპს „გ–ის“ მიერ გაფრთხილებული იყვნენ, რომ სადავო საცხოვრებელ ბინაში არ ჩაეტარებინათ რაიმე სახის სარემონტო სამუშაოები, ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ მოსარჩელეებმა სადავო ქონებაზე გარკვეული ხარჯები მაინც გაიღეს, ამ ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო.

5. 2016 წლის 7 ოქტომბერს მესაკუთრემ შეგებებული სარჩელი წარადგინა მოსარჩელეთა წინააღმდეგ და 12 800 ლარის დაკისრება მოითხოვა. მისი მტკიცებით, მიუხედავად კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა, რომლის მიხედვითაც, სასარჩელო მოთხოვნა მოსარჩელეთა უკანონო მფლობელობიდან სადავო ქონების გამოთხოვის თაობაზე დაკმაყოფილდა, ისინი კვლავ განაგრძობენ სადავო საცხოვრებელ ბინაში ცხოვრებას და, არაერთი მოთხოვნის მიუხედავად, არ ათავისუფლებენ მას. მოსარჩელეთა არაკანონიერი ქმედებების შედეგად, ილახება მისი, როგორც მესაკუთრის უფლებები, იგი ვერ სარგებლობს კუთვნილი საცხოვრებელი ბინით და ადგება მატერიალური ზიანი, რომელიც აუდიტორული დასკვნის მიხედვით, 2014 წლის 26 თებერვლიდან (საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დღიდან) 12 800 ლარია.

6. მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით, მოსარჩელეებმა შეგებებული სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მესაკუთრის სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო, გამომდინარე იქიდან, რომ მას სადავო საცხოვრებელი ბინა არაკანონიერად გადაეცა საკუთრებაში.

7. ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, ძირითადი სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეებსა და ნ.შ–ს, მოპასუხის სასარგებლოდ, სოლიდარულად 6 400 ლარის ანაზღაურება დაეკისრათ. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის, 164-ე, 413-ე და 982.1 მუხლები გამოიყენა.

8. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა. აპელანტებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება, შეგებებული სარჩელის უარყოფა და ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო მესაკუთრემ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

8.1. მოსარჩელეების სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები :

8.1.1. მიუხედავად იმისა, რომ შპს ,,თ.მ–ის’’ საბინაო კომისიის 2005 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილებით, მოპასუხეს სადავო უძრავი ქონება 2005 წელს გადაეცა, მას 2014 წლამდე რაიმე პრეტენზია მოსარჩელეთა მიმართ არ ჰქონია, უფრო მეტიც, იგი სადავო საცხოვრებელი ბინით საერთოდ არ დაინტერესებულა, ამასთან, მას არც რაიმე ხარჯი გაუღია სადავო უძრავი ქონების გასაუმჯობესებლად, რომელიც აპელანტებმა უკიდურესი გაჭირვების გამო, დაიკავეს. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ 2005 წლიდან 2014 წლამდე მოპასუხემ განზრახ არ გააფრთხილა აპელანტები, რომ არ ჩაეტარებინათ სადავო სახლში სარემონტო სამუშაოები, ვინაიდან, მისი მიზანი გარემონტებული უძრავი ქონების მიღება და, შესაბამისად, მათ ხარჯზე გამდიდრება იყო;

8.1.2. სადავო ბინა დასახლებული პუნქტიდან სამი კმ-ით არის დაშორებული, მასთან ახლოს არ მდებარეობს სავაჭრო ობიექტები, არ არის განვითარებული ინფრასტრუქტურა, ამდენად, შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, თუ რა ფასად შეიძლებოდა სადავო ქონების გაქირავება. გარდა ამისა, სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ უმსჯელია და არ დაუდგენია უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი, რის საფუძველზეც აპელანტები მოპასუხისათვის თანხის დაკისრებას ითხოვდნენ;

8.1.3. საცხოვრებელი ბინის სარემონტო სამუშაოებთან დაკავშირებით მოპასუხეს რაიმე პრეტენზია არ განუცხადებია, რაც ცხადყოფს, რომ უძრავ ქონებაზე გარკვეული ხარჯების გაღება და მისი გარემონტება მოპასუხის ინტერესები იყო;

8.1.4. სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა მოწმის (მეტრომშენის ყოფილი თანამშრომლის) - ნ. კ–ის ჩვენება, რომელმაც დაადასტურა, რომ, მოპასუხეს სადავო უძრავი ქონების გასაუმჯობესებლად, რაიმე ხარჯი არ გაუღია;

8.1.5. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ მოსარჩელეთა ოჯახი სადავო ბინაში მოპასუხის ნების საფუძველზე ცხოვრობდა, შესაბამისად, ისინი არ წარმოადგენდნენ არამართლზომიერ მფლობელებს;

8.1.6. სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ არაფრით დასტურდება სოციალურად დაუცველი პირების მიერ ბინაში სარემონტო სამუშაოების ჩატარება, უსაფუძვლოა, ვინაიდან, აპელანტების მიერ საცხოვრებელ ბინაში და გარე პერიმეტრზე სამუშაოების შესრულების ხარჯები დადასტურებულია შესაბამისი მტკიცებულებებით. გაუგებარია, თუ რატომ მოითხოვა სასამართლომ უშუალოდ აპელანტების ან მათი მშობლების სარემონტო სამუშაოებში მონაწილეობის ამსახველი მტკიცებულებები;

8.1.7. მოწინააღმდეგე მხარე უსაფუძვლოდ მიუთითებს, თითქოს, 2008 წელს სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა და კორპუსში შეჭრილი პირები გააფრთხილეს არ განეხორციელებინათ რაიმე სახის სარემონტო სამუშაოები. ვის მიმართ აღიძრა საქმე ან რა საფუძვლით, აპელანტებისთვის დღემდე უცნობია;

8.1.8. მართალია, სასამართლომ გამოიყენა ის ნორმები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა, თუმცა არასწორად განმარტა ისინი. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას, არ გაითვალისწინა, რომ მესაკუთრე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა. ამდენად, სასამართლომ უსაფუძვლოდ დააკისრა მოსარჩელეებს მიუღებელი შემოსავლის სახით გათვალისწინებული თანხა - 6400 ლარი. ამასთან, გაუგებარია, თუ რის საფუძველზე დაადგინა სასამართლომ სადავო ბინის ყოველთვიურ ქირად 200 ლარი;

8.1.9. უსაფუძვლო გამდიდრების დროს შეფასების ძირითადი კრიტერიუმია ის, თუ რამდენად გაუმჯობესდა მოწინააღმდეგე მხარის მდგომარეობა. ამ შემთხვევაში, სადავო ბინასა და შენობის გარე პერიმეტრზე გაწეული სარემონტო და ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დადგენილია ტექნიკური მონაცემებისა და გაწეული ხარჯების ამსახველ მტკიცებულებაში, ამასთან, აპელანტებმა წარმოადგინეს სარემონტო სამუშაოების ჩატარებამდე შენობის არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობის ამსახველი მტკიცებულებები, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გაითვალისწინა;

8.1.10. მოპასუხემ დაარღვია სსკ-ის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული კეთილსინდისიერების ვალდებულება, ვინაიდან მან 2005 წლიდან იცოდა, რომ უფლებამოსილი იყო, უძრავი ქონებით ესარგებლა, თუმცა 2014 წლამდე სადავო ქონებაზე რაიმე პრეტენზია არ ჰქონია. მოპასუხეს რომ დროულად განეცხადებინა პრეტენზია, მოსარჩელეები სადავო საცხოვრებელ ბინის გასაუმჯობესებლად, ხარჯებს არ გაიღებდნენ.

8.2. მესაკუთრის სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები:

8.2.1. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ შეგებებული სარჩელის მოთხოვნასთან დაკავშირებით სწორი სამართლებრივი დასკვნები გამოიტანა, თუმცა, გაუგებარია, თუ რა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით გაანახევრა მან მოთხოვნილი თანხა.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2017 წლის 13 დეკემბრის განჩინებით, მოსარჩელეთა სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, ხოლო მესაკუთრის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოს დაუბრუნდა.

9.1. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები, მიუღებელი შემოსავლისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში, მოსარჩელეთა მოთხოვნის უარყოფასთან დაკავშირებით;

9.2. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები და ისე უარყო სასარჩელო მოთხოვნა მოსარჩელეთა მიერ უძრავ ქონებაზე გაწეული დანახარჯების ანაზღაურების შესახებ. პალატამ ყურადღება გაამახვილა ასევე, რომ ექსპერტიზის დასკვნის გამაბათილებელი მტკიცებულება, რომლითაც დასტურდებოდა მოსარჩელეების მიერ სადავო ნივთზე გაწეული ხარჯები, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს არ გამოუკვლევია. ამასთან, აღსანიშნავი იყო ისიც, რომ მოპასუხეს ზემოაღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნის საწინააღმდეგოდ იმგვარი მტკიცებულებები არ წარუდგენია, რომლებიც მოსარჩელეების მიერ ჩატარებულ სამუშაოებსა და მის ღირებულებას გააქარწყლებდა;

9.3. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მტკიცებულებათა მიღების შემდეგ, სასამართლო ვალდებულია, შეაფასოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები სსსკ-ის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით, რაც გულისხმობს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რათა სასამართლომ გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ კი, ექსპერტიზის დასკვნები ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით მნიშვნელოვან ინფორმაციას შეიცავდა და ისინი პირველი ინსტანციის სასამართლოში სსსკ-ის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით უნდა შეფასებულიყო;

9.4. შეგებებული სარჩელის ავტორის მოთხოვნასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მესაკუთრის მიერ წარდგენილი რიელტორული დასკვნის მიხედვით, იგი სადავო ბინის გაქირავების შემთხვევაში, ჯამში 12 800 ლარის შემოსავალს მიიღებდა, ამდენად, გაუგებარი იყო, თუ რის საფუძველზე დააკისრა პირველი ინსტანციის სასამართლომ თავდაპირველ მოსარჩეელეებს მითითებული თანხის ნახევარი;

9.5. სააპელაციო სასამართლოს განამრტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას, მტკიცების ტვირთში შემავალი ფაქტების სწორად განსაზღვრის, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების დამატებით გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად უნდა დაადგინოს, გამდიდრდა თუ არა მოპასუხე მოსარჩელეების მიერ სადავო ნივთის გასაუმჯობესებლად გაწეული ხარჯების შედეგად, ხოლო ასეთის დადგენის შემთხვევაში, ქონებრივი წონასწორობის აღდგენის პირობებში ნივთზე გაწეული დანახარჯების ოდენობას უნდა გამოაკლდეს ამავე ნივთის უკანონო სარგებლობით მიღებული სიკეთე.

10. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მესაკუთრემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღების, ძირითადი სარჩელის უარყოფისა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების მოთხოვნით, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

10.1. უსაფუძვლოა გასაჩივრებულ განჩინებაში განვითარებული მსჯელობა, თითქოს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ არ დაადგინა დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება;

10.2. პირველი ინსტანციის სასამართლომ სრულყოფილად გამოიკვლია და შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მასალები, მათ შორის ექსპერტიზის დასკვნაც. მან მართებულადვე დაასკვნა, რომ ძირითადი სარჩელის დასაკმაყოფილებლად საქმეში არ მოიპოვებოდა სამართლებრივად ვარგისი მტკიცებულებები, კერძოდ კი, საქმეში წარმოდგენილი არცერთი დოკუმენტით არ დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელეებმა სადავო ქონებაზე გარკვეული ხარჯები გაიღეს;

10.3. სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიუთითა სსკ-ის 164-ე და 987-ე მუხლებზე და არასწორად განმარტა, თითქოს, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა;

10.4. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მითითება, რომ მოპასუხეს სადავო ქონებისათვის გაწეულ ხარჯებთან დაკავშირებით ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნის გამაბათილებელი მტკიცებულება არ წარუდგენია, არასწორია. აღსანიშნავია, რომ ექსპერტიზის დასკვნა, მოცემულ შემთხვევაში, მტკიცებულებითი ძალის მქონე არ ყოფილა, ამდენად მის გასაქარწყებლად საპირისპირო მტკიცებულებების წარდგენა საჭირო არ იყო;

10.5. სადავო ბინაში მოსარჩელეებმა მართლაც ჩაატარეს გარკვეული სარემონტო სამუშაოები, თუმცა არა იმ ოდენობის, რაც ექსპერტიზის დასკვნაშია მითითებული. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ სარემონტო სამუშაოებისთვის გამოყენებული მასალა საკმაოდ დაბალფასიანია და, აქედან გამომდინარე, მოპასუხისთვის არასასურველია;

10.6. სააპელაციო სასამართლოს საქმე ხელახლა განსახილველად პირველი ინსტანციის სასამართლოსთვის არ უნდა დაებრუნებინა. უსაფუძვლოა გასაჩივრებულ განჩინებაში განვითარებული მსჯელობა, თითქოს, მოსარჩელეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით მნიშვნელოვან ინფორმაციას შეიცავს და საჭიროებს შეფასებას;

10.7. სააპელაციო სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ მოსარჩელეები არაერთხელ გააფრთხილეს, საცხოვრებელ ბინაში არ ჩაეტარებინათ რაიმე სახის სარემონტო სამუშაოები, ვინაიდან, ხარჯების გაწევის შემთხვევაში, მათი პრეტენზიები არ მიიღებოდა;

10.8. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ მოსარჩელეები დღემდე ფლობენ სადავო უძრავ ქონებას და მოპასუხეს თავისი საკუთრებით სარგებლობის უფლებას უზღუდავენ, მიუხედავად იმისა, რომ მათი სადავო ქონებიდან გამოსახლება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგინდა.

11. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 თებერვლის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

12. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

13.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება, იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

14. საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს და თვლის, რომ მოცემული საქმე ხელახალი განხილვის მიზნით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მართებულად დაუბრუნდა, სახელდობრ:

14.1. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მესაკუთრეს სურს, კერძოდ, მოპასუხეების მხრიდან სადავო უძრავი ქონების არამართლზომიერი ჩარევის შედეგად მიღებული სარგებლის ანაზღაურების მოთხოვნა, სსკ-ის 164-ე მუხლის პირველი წინადადებიდან (არაკეთილსინდისიერმა მფლობელმა უფლებამოსილ პირს უნდა დაუბრუნოს როგორც ნივთი, ასევე, მიღებული სარგებელი, ნივთის ან უფლების ნაყოფი) 982-ე და 408-ე მუხლის პირველი ნაწილებიდან (პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი; იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) გამომდინარეობს. სადავო ნივთის არაკეთილსინდისიერი მფლობელების მოთხოვნა ნივთზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე კი, სსკ-ის 164-ე მუხლის მესამე წინადადებიდან (ნივთზე გაწეული ხარჯები და გაუმჯობესებანი მას შეუძლია მხოლოდ მაშინ მოითხოვოს, თუ მათ ნივთის უკან დაბრუნების მომენტისათვის უფლებამოსილი პირის გამდიდრება მოჰყვა შედეგად) და 987-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან (პირს, რომელმაც შეგნებულად ან შეცდომით ხარჯები გასწია მეორე პირის ქონებაზე, შეუძლია მისგან მოითხოვოს თავისი დანახარჯების ანაზღაურება, თუ მეორე პირი ამით გამდიდრდა) შეიძლება გამომდინარეობდეს. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს სათანადოდ არ გამოუკვლევია და არ შეუფასებია ზემოაღნიშნული ნორმებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი გარემოება.

14.2. განსახილველ შემთხვევაში, უდავოა, რომ მოსარჩელეები წლების განმავლობაში არამართლზომიერად ფლობდნენ სადავო ნივთს. ასევე, უდავოა, რომ სადავო საცხოვრებელ ბინაზე მათ გარკვეული ხარჯები გასწიეს, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით, რომელიც პირველი ინსტანციის სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ რაიონულმა სასამართლომ არ დაადგინა, თუ რა ოდენობით ხარჯები გასწიეს მოსარჩელეებმა უძრავ ქონებაზე, აღემატება თუ არა ეს ხარჯები ქონების ფლობით მიღებულ სარგებელს და დადებით შემთხვევაში, გამდიდრდა თუ არა მითითებული ორი კომპონენტის (გაწეული ხარჯები და ფლობით მიღებული სარგებელი) ღირებულებებს შორის სხვაობით მესაკუთრე.

14.3. განსახილველ შემთხვევაში, მესაკუთრე სასარჩელო მოთხოვნას ამყარებს მის მიერ წარდგენილ რიელტორულ დასკვნას, რომლის მიხედვით, სადავო ბინის გაქირავების შემთხვევაში, მესაკუთრე უკანონო მფლობელობაში არსებული ბინის გაქირავებით, ყოველთვიურად 400 ლარის ოდენობით შემოსავალს მიიღებდა, შესაბამისად, მთლიანობაში, მან 12 800 ლარის ზიანი განიცადა. პირველი ინსტანციის სასამართლომ არაგონივრულად და არასამართლიანად მიიჩნია მითითებული დასკვნით განსაზღვრული მესაკუთრის მიუღებელი შემოსავლის ოდენობა და საწინააღმდეგო მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, გაანახევრა დასკვნაში მითითებული თანხა. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ მართებულად დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ამგვარი დასაბუთება, ეწინააღმდეგებოდა სსსკ-ის 105-ე მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს.

14.4. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოსარჩელეების მხრიდან სადავო უძრავ ქონებაზე გარკვეული გაუმჯობესებებისა და ხარჯების გაწევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლოს კვლევის საგანი უნდა გახდეს ის სარგებელი (ნაყოფი), რაც მოსარჩელეებმა მიიღეს ნივთის ფლობის შედეგად, მესაკუთრის მიერ ნივთის უკან დაბრუნების მოთხოვნის წარდგენის შემდეგ. აღნიშნულის დადგენის შემდგომ კი, პირველი ინსტანციის სასამართლომ უნდა იმსჯელოს, მოსარჩელეების მიერ გაწეული ხარჯები, ხომ არ გამოიქვითება (კომპენსირდება) ნივთის სარგებლობიდან მიღებული ნაყოფით. იმ შემთხვევაში, თუ დადგინდება, რომ გაწეული ხარჯები აღემატება უძრავი ქონებით სარგებლობიდან მიღებულ ნაყოფს, მაშინ ეს უკანასკნელი უნდა გამოაკლდეს გაწეულ ხარჯებს და მიღებული სხვაობის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს მესაკუთრეს.

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. "ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ", # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის ყველა პრეტენზიაზე.

16. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

17. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.

18. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.გ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს

განუხილველად;

2. ნ.გ–ძეს (პ/ნ .....) დაუბრუნდეს კ.კ–ის (პ/ნ .....) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 320 ლარის (საგადახდო დავალება #0, გადახდის თარიღი 25.01.2018წ. და გადახდის ქვითარი 15843788 გადახდის თარიღი 13.02.2018წ.) 70% – 224 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი