№ას-1389-1309-2017 30 აპრილი, 2018 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/ მოსამართლეები:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

პაატა ქათამაძე (მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) – ა.ქ–ძე, მ.თ.

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – ა.ე.

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი _ საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ქალაქ თბილისში, .... მდებარე უძრავი ქონება (მიწის, უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №....) (შემდეგში - სადავო უძრავი ქონება) რეგისტრირებულია ა.ე–ის (შემდეგში: მოსარჩელე ან მოწინააღმდეგე მხარე), მ.თ–ისა (შემდეგში: პირველი მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი) და ა.ქ–ძის (შემდეგში: მეორე მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი), (შემდეგში: ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც მოპასუხეები, აპელანტები ან კასატორები) თანასაკუთრების უფლებით, შემდეგი წილობრივი გადანაწილებით: ანა ეთერიშვილს - 55/76 წილი, მ.თ–ს 21/76-ის ¼ ნაწილი, ხოლო ა.ქ–ძეს, 21/76-ის ¾ ნაწილი (იხ. ს.ფ 10 - ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან ).

2. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2017 წლის 22 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის №... (შემდეგში - ექსპერტიზის დასკვნა) დასკვნის თანახმად, 310.94 კვ.მ გასაყოფი შენობა - ნაგებობიდან 55/76 წილის მფლობელ მოსარჩელეს შესაძლებელია, გამოეყოს 222.71 კვ.მ იზოლირებული ფართი, რაც 2.31 კვ.მ ნაკლებია მის კუთვნილ წილთან შედარებით; 21/76 წილიდან 3/4 წილის მფლობელ მეორე მოპასუხეს შესაძლებელია, გამოეყოს 63.17 კვ.მ იზოლირებული ფართი, რაც 1.27 კვ.მ ნაკლებია მის კუთვნილ წილთან შედარებით; 21/76 წილიდან 1/4 წილის მფლობელ პირველ მოპასუხეს შესაძლებელია, გამოეყოს 25.06 კვ.მ იზოლირებული ფართი, რაც 3.58 კვ.მ მეტია მის კუთვნილ წილთან შედარებით. ასეთი გაყოფის შემთხვევაში მხარეებმა, ტექნიკური ნორმების მოთხოვნათა დაცვით უნდა მოაწყონ სველი წერტილები და სამზარეულო. ასევე, გააკეთონ კიბე და ამოაშენონ კარის ღიობი. იმავე ექსპერტიზის დასკვნით, სახლზე დამაგრებული განაშენიანებისგან თავისუფალი 104 კვ.მ მიწის ფართის გაყოფა, თანამესაკუთრეთა საკუთრებაში არსებული წილების შესაბამისად, ტექნიკური ნორმების მოთხოვნათა დაცვით შეუძლებელია, რადგან განაშენიანებისგან თავისუფალი მიწის ფართის სიმცირე, შენობა -ნაგებობის მდებარეობა, კონფიგურაცია და მათზე არსებული ღია ნაწილები (ფანჯრისა და კარის ღიობები) არ იძლევა განაშენიანებისგან თავისუფალი მიწის ფართის გაყოფის შესაძლებლობას (ტ 2, ს.ფ. 93-103).

3. 2014 წლის 14 აპრილს, მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხეების წინააღმდეგ და მოითხოვა საზიარო უფლების გაუქმება (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ-ის) 961-ე მუხლი). ამასთან, იშუამდგომლა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის ჩატარების თაობაზე.

4. მოპასუხებმა სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ ექსპერტიზის ჩატარების საჭიროება არ არსებობდა, ვინაიდან თანამესაკუთრეებს შორის ქონება წლების განმავლობაში ისედაც გაყოფილი იყო.

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, სადავო უძრავ ქონებაზე გაუქმდა საზიარო უფლება ნივთის აუქციონზე რეალიზაციის გზით და ამონაგები თანხის მხარეთა შორის წილების შესაბამისად განაწილებით. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 953-ე, 954-ე, 961-ე, 963-ე და 964-ე მუხლები.

5.1. ვინაიდან მეორე მოპასუხემ ხელი შეუშალა ექსპერტიზის ჩატარებას, ხოლო პირველმა მოპასუხემ თავისი უმოქმედობით - არ გააფორმა ხელშეკრულება ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროსთან და ამით ექსპერტიზის ჩატარებასაც შეუშალა ხელი, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია მოსარჩელის პოზიცია, რომ სადავო უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმება მისი ნატურით გაყოფის გზით შეუძლებელი იყო.

6. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, შემდეგი საფუძვლით:

6.1. აპელანტები არ დაეთანხმნენ სასამართლოს დასკვნას, რომ მათ ხელი შეუშალეს ექსპერტიზის ჩატარებას. მათი მოსაზრებით, სასამართლო ვალდებული იყო, დაენიშნა ექსპერტიზა, რაც არ გაუკეთებია. ამასთან, არც მათ არ მიეცათ შესაძლებლობა, ჩაეტარებინათ და წარმოედგინათ შესაბამისი საექსპერტო დასკვნა. სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ მოსარჩელის განმარტებას და დადასტურებულად მიიჩნია, რომ საზიარო ქონების ნატურით გაყოფა შეუძლებელი იყო.

6.2. აპელანტების მტკიცებით, ექსპერტიზის დასკვნის გარეშე დავის ობიექტურად გადაწყვეტა შეუძლებელი იყო, რის გამოც მოითხოვეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ ექსპერტიზის დანიშვნა.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით მოცემულ საქმეზე დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2017 წლის 22 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასვნა ასახულია წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტში.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 ოქტომბრის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

8.1. სასამართლომ სსკ-ის 312-ე მუხლზე მიუთითა, რომლის მიხედვითაც საჯარო რეესტრის მონაცემებზე ვრცელდება უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა და განმარტა, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერი ადასტურებდა მოსარჩელის საკუთრებად სადავო უძრავი ქონების 55/76 ნაწილის არსებობას.

8.2. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ნივთზე საერთო საკუთრების არსებობა არ ნიშნავს საკუთრების უფლების შეზღუდვასა და დაკნინებას და თითოეულმა მესაკუთრემ სრულფასოვნად უნდა განახორციელოს თავისი უფლება და თავისუფლად ისარგებლოს თანასაკუთრებაში არსებული ნივთით, სხვა თანამესაკუთრეთა ინტერესების გათვალისწინებით. საკუთრების უფლებიდან გამომდინარე, როდესაც მესაკუთრე საერთო (წილად) საკუთრებაში არსებულ ნივთზე სრულფასოვნად ვერ ახორციელებს საკუთარ უფლებას ან სხვა რაიმე მიზეზით, მისთვის მოუხერხებელია იყოს სხვა თანამესაკუთრესთან საერთო უფლებით დაკავშირებული, კანონი ნებისმიერ თანამესაკუთრეს აძლევს უფლებას, ნებისმიერ დროს, ნებისმიერი მოტივით მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება (სსკ-ის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილი - თითოეულ მოწილეს შეუძლია, ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება), თუმცა ნატურით გაყოფისას მოქმედებს ერთი შეზღუდვა: საზიარო საგნის გაყოფა შესაძლებელი უნდა იყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე (სსკ-ის 963-ე მუხლი -საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები), შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით). მითითებული მუხლი უშვებს საზიარო საგნის ნატურით გაყოფას ნივთის ტექნიკურად ერთგვაროვან ნაწილებად დაყოფის შესაძლებლობის შემთხვევაში, თუმცა არ შეიცავს არავითარ დათქმას საზიარო საგნის სათანადო გადაკეთების შედეგად მიღებულ შესაძლებლობებზე. ამასთან, საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ასეთ შემთხვევაში დაუშვებელია, საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე - საერთო საკუთრება მაგრამ, თუ საზიარო უფლების ნატურით გაყოფის შესაძლებლობა არ არსებობს და მხარეებს მაინც სურთ საზიარო უფლების გაუქმება, მაშინ დღის წესრიგში დგება ნივთის რეალიზაციითა და ამონაგები თანხის განაწილების გზით საზიარო უფლების გაუქმება (სსკ-ის 964-ე მუხლი - თუ ნატურით გაყოფა გამორიცხულია, მაშინ საზიარო უფლება გაუქმდება საზიარო საგნის გაყიდვითა და ამონაგების განაწილებით).

8.3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ უძრავ ქონებას ჰყავს სამი თანამესაკუთრე და მიწის ნაკვეთის გაყოფა სრული იზოლირებით, თანამესაკუთრეთა საკუთრებაში არებული წილების შესაბამისად, ტექნიკურ მოთხოვნათა დაცვით შეუძლებელია. შესაბამისად, სადავო საგანი გაყოფადი არ არის. სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა საზიარო უფლების საზიარო საგნის გაყიდვით გაუქმების თაობაზე საფუძვლიანი იყო, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად დააკმაყოფილა.

9. კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შემდეგი საფუძვლებით:

9.1. 2017 წლის 22 თებერვლის ექსპერტიზის დასკვნით მოსარჩელეს გამოეყო 222.71 კვ.მ იზოლირებული ფართი, საქმეში წარმოდგენილი ცნობა-დახასიათებით კი, ლიტერ „ა“-ში მთლიანი ფართი 99,37 კვ.მ არის მითითებული, გაუგებარია, თუ რის საფუძველზე მიეკუთვნა მოსარჩელეს მოპასუხეების მიერ მიშენებული ფართები. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ მოპასუხეებმა ზემოაღნიშნული ფართი გაზარდეს მიშენება-დაშენების საფუძველზე 310.94 კვ.მ-მდე. უკანონო მშენებლობაზე ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ გამოცემულია დადგენილება ობიექტის პირვანდელი სახით აღდგენისა და 8 0000 - ლარიანი ჯარიმის თაობაზე. სასამართლოს უნდა შეეჩერებინა საქმის განხილვა, რადგან ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული დავის დასრულებამდე შეუძლებელია საზიარო საგნის ფართობის დადგენა და, შესაბამისად, საზიარო უფლების გაუქმება.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ის) 391-ე მუხლის საფუძველზე, დასაშვებობის შემოწმების მიზნით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

11. საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

12. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

14. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორებმა ვერ მიუთითეს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.

15. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

16. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები (იხ. წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტები) სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, ვინაიდან კასატორებს მათ წინააღმდეგ დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენიათ (სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).

17. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორებმა საქმეში წარდგენილი ვერცერთი მტკიცებულებით, მათ შორის, ვერც საკუთარი ახსნა-განმარტებით, ვერ გააქარწყლეს სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი (სსკ-ის 961-ე, 964-ე მუხლები). მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ითხოვს საზიარო უფლების გაუქმებას საზიარო საგნის გაყიდვით, რადგან საქმის მასალებით დადასტურებელია, რომ სადავო უძრავი ქონების ნატურით გაყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შეუძლებელია. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება მოპასუხეებს არ წარუდგენიათ. სასარჩელო მოთხოვნა დასაბუთებულია, მოსარჩელისა და მოპასუხეთა თანასაკუთრება დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერით, რომლის მიმართაც სსკ-ის 312-ე მუხლის მიხედვით მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, საწინააღმდეგო კასატორებს არ დაუდასტურებიათ.

18. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

19. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთ-ერთ განჩინებაში განმარტებულია შემდეგი: „საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის (საგნების) ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ: 1. საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება, დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. ამგვარი დაყოფის შედეგად არ მცირდება ნივთის ღირებულება. როგორც პირველი, ასევე, მეორე ელემენტი უნდა არსებობდეს ერთდროულად იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი, ამასთან, ორივე შემთხვევაში ნატურით გამოყოფილმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ასრულებდა გაყოფამდე. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითვალისწინებს საგნის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობას, თუ იგი არ დაკარგავს თავის ფუნქციონალურ დანიშნულებას. ღირებულებაში ნივთის საბაზრო ღირებულება (ფასი) კი არ იგულისხმება, არამედ მოიაზრება მისი საგნობრივი (ფუნქციური) დანიშნულება, რომლის შემცირება ნივთის გაყოფამ არ უნდა გამოიწვიოს. ნატურით გასაყოფმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ის ასრულებს გაყოფამდე, ე.ი არ უნდა წაერთვას ის ფუნქცია და მნიშვნელობა.“ (იხ. სუსგ 2016 წლის პირველი მარტის საქმე №ას-39-39-2016, 2014 წლის 31 ივლისის საქმე Nას-67-65-2014, 2015 წლის 20 ივლისის საქმე №ას-774-741-2014, 2015 წლის 29 ივნისის საქმე №ას-59-58-2014).

20. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა ასევე, რომ: “სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლისა და 173-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, მესაკუთრე თავის ქონებასთან მიმართებით თავისუფალია, მაგრამ მისი უფლებამოსილებანი შესაძლოა, შეზღუდული იყოს ან კანონით, ან ხელშეკრულებით. მესაკუთრის მოქმედებით არ უნდა ილახებოდეს მეზობლების ან მესამე პირთა უფლებები. მოცემულ შემთხვევაში, საკუთრების ბუნებიდან (საზიარო საკუთრებიდან) გამომდინარე, ნივთით სარგებლობის თავისუფლება გარკვეულწილად იზღუდება, რაც სხვა თანამესაკუთრეთა არსებობით და მათი ინტერესების გათვალისწინებითაა გამოწვეული. საზიარო საგნის გაყოფა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ იგი გაყოფის შედეგად არ დაკარგავს თავის ფუნქციონალურ და სამომხმარებლო დანიშნულებას, რაშიც იგულისხმება ობიექტის გაყოფამდე არსებული საყოფაცხოვრებო დანიშნულება.ნივთის ღირებულებაში იგულისხმება მისი საყოფაცხოვრებო დანიშნულება და არა მხოლოდ ფულადი ერთეულით გამოხატული ღირებულება. პალატას მიაჩნია, რომ საფუძვლიანია მოსარჩელის მოთხოვნა საზიარო უფლების გაუქმებისა და საკუთრებაში კუთვნილი წილის კომპენსაციის მიღების თაობაზე და იგი მართებულად იქნა დაკმაყოფილებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ“ (საქმე #ას-1148-1194-2014, 19.03.2015 წ.).

21. საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს, რომ საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საერთო საკუთრება (შდრ.: სუსგ, #ას-1080-1000-2017, 27.10.2017 წელი).

22. მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და ზემოხსენებული სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სადავო უძრავ ქონებაზე სწორად გააუქმა საზიარო უფლება ნივთის აუქციონზე რეალიზაციის გზით და ამონაგები თანხის მხარეთა შორის წილების შესაბამისად განაწილებით, ვინაიდან, როგორც ითქვა, განსახილველ შემთხვევაში, სადავო საგნის ნატურით გაყოფა შეუძლებელია.

23. კასატორების პრეტენზია ისაა, რომ სასამართლოს უნდა შეეჩერებინა საქმის წარმოება ადმინისტრაციული საქმის განხილვამდე, რადგან ამ დავის დასრულებამდე შეუძლებელი იყო საზიარო საგნის ფართობის დადგენა და, შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაწყვეტა, კერძოდ, შენობა-ნაგებობების საერთო ფართი ფაქტობრივი მდგომარეობით შეადგენს 310.94 კვ.მ-ს, ხოლო საჯარო რეესტრში აღრიცხულია 109 კვ.მ, ამიტომ ამ ეტაპზე ერთმნიშვნელოვნად არ დგინდება, რომ საზიარო ნივთის ნატურით გაყოფა შეუძლებელია.

24. კასატორების ამ პრეტენზიას საკასაციო პალატა არ იზიარებს და განმარტავს შემდეგს:

24.1. კასატორებს სააპელაციო სასამართლოში არ წარუდგენიათ იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში განიხილება ადმინისტრაციული საქმე უკანონო ნაგებობის მოშლისა და ადმინისტრაციული ჯარიმის დაკისრების თაობაზე (ასეთი მტკიცებულება საქმის მასალებში არ მოიპოვება). ამასთან, აპელანტებს არ უშუამდგომლიათ საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე და არც სასამართლოს არ მიუღია გადაწყვეტილება ამ საკითხთან დაკავშირებით. მართალია, მხარის შუამდგომლობის მიუხედავად, სასამართლო ვალდებულია, შეაჩეროს საქმის წარმოება სსსკ-ის 279.„დ“ მუხლის (თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით) საფუძველზე, მაგრამ ამისათვის აუცილებელია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდებოდეს მოცემული საქმის განხილვის შეუძლებლობა სხვა საქმის გადაწყვეტამდე და, ასევე, ისიც, რომ სხვა საქმეზე უკვე დაწყებულია საქმის განხილვა. ამ შემთხვევაში, როგორც ითქვა, საქმეში არაა წარმოდგენილი მტკიცებულება იმის თაობაზე, რომ ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში განიხილება ადმინისტრაციული საქმე, რომლის დასრულებამდეც უნდა შეჩერდეს მოცემული საქმის განხილვა.

24.2. ამასთან, ასეთი გარემოება რომც დასტურდებოდეს, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ წინამდებარე საქმისწარმოების შეჩერების საფუძველი მაინც არ არსებობს, კერძოდ, ექსპერტის დასკვნის მიხედვით, შეუძლებელია განაშენიანებისაგან თავისუფალი მიწის ნაკვეთის გაყოფა თანამესაკუთრეთა წილების შესაბამისად, სრული იზოლირებითა და ტექნიკურ მოთხოვნათა დაცვით. ამ დასკვნის საწინააღმდეგოდ კასატორებს არ წარმოუდგენიათ ისეთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ უკანონო ნაგებობის მოშლის შემთხვევაში, საზიარო საგნის (მათ შორის, მიწის ნაკვეთის) ნატურით გაყოფა შესაძლებელი იქნება. ამდენად, უკანონო ნაგებობის მოშლის თაობაზე ადმინისტრაციული სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წინამდებარე სამოქალაქო დავის შედეგზე ვერ იმოქმედებს. იმ შემთხვევაში კი, თუ საზიარო საგანი პირვანდელი სახით ვერ აღდგება და იგი აუქციონზე ფაქტობრივი მდგომარეობის მიხედვით გაიყიდება, ამასთან, ამონაგები განაწილდება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული წილების შესაბამისად, შესაძლებელია, კასატორებს წარმოეშვათ მოთხოვნის უფლება მოსარჩელის მიმართ კონდიქციის მომწესრიგებელი ნორმების საფუძველზე, თუ დადასტურდება, რომ საჯარო რეესტრში აღრიცხული მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობის ფასი კასატორების მიერ შესრულებული მშენებლობით გაიზარდა.

25. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორებმა ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი. ამდენად, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მის საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

27. სსსკ-ის 104-ე და 407-ე მუხლების საფუძველზე, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილ განცხადებაზე დართული მტკიცებულება, ვინაიდან საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მხოლოდ იურიდიულ მხარეს, კანონი კრძალავს საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითებას და ახალი მტკიცებულებების წარდგენას, რამდენადაც ეს შეუთავსებელია საკასაციო სასამართლოს უფლებამოსილებასთან. შესაბამისად, კასატორის შუამდგომლობა საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებების მიღების შესახებ, არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

28. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

29. საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 391-ე მუხლებით, 401-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა.ქ–ძისა და მ.თ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ა.ქ–ძესა და მ.თ–ს დაუბრუნდეთ საკასაციო სასამართლოში მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება (შეთანხმება - ხელწერილი) „1“ ფურცლად (ტ.2, ს.ფ. 150);

3. კასატორებს ა.ქ–ძესა (.....) და მ.თ–ს (.....) დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე მ.თ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადახდო დავალება #0, გადახდის თარიღი 19.12.2017), 70% – 210 ლარი;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ე. გასიტაშვილი