¹ ას-758-814-2011 16 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ გ. შ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ბ-შვილი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. შ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ბ-შვილის მიმართ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: 2008 წლის 1 თებერვალს ნ. ბ-შვილთან გააფორმა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, მაგრამ თანხა ისესხა მისმა ბიძამ _ ა. შ-ძემ. 2009 წლის 5 სექტემბერს გაფორმდა ახალი სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება იმავე მხარეებს შორის და მიღებული თანხის ნაწილით შესრულდა პირველი ხელშეკრულებიდან ნაკისრი ვალდებულება.

მეორე სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება სრულად არ შესრულებულა, რის გამოც, ნოტარიუსმა ც. კ-ძემ მოსარჩელეს მოტყუებით გადააფორმებინა კუთვნილი ბინა ნ. ბ-შვილის სახელზე. სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება იყო ფიქტიური, რეალურად კი, დაიდო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. შ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:L

სააპელაციო პალატამ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2008 წლის 1 თებერვლის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების შესაბამისად, გ. შ-ძემ ნ. ბ-შვილისაგან ისესხა 5700 აშშ დოლარი 3 თვის ვადით, თვეში 3% სარგებლით. ხელშეკრულებით, სესხის უზრუნველსაყოფად განისაზღვრა რუსთავში, ... ქუჩა ¹5-ში მდებარე გ. შ-ძის კუთვნილი ბინის იპოთეკით დატვირთვა.

2008 წლის 5 სექტემბრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების შესაბამისად, გ. შ-ძემ ნ. ბ-შვილისაგან ისესხა 10260 აშშ დოლარი 3 თვის ვადით, თვეში 3% სარგებლით. ხელშეკრულებით სესხის უზრუნველსაყოფად გ. შ-ძის საკუთრებაში არსებული ხსენებული უძრავი ნივთი კვლავ დაიტვირთა იპოთეკით.

2009 წლის 5 სექტემბრის ხელშეკრულებით მიღებული თანხის ნაწილით დაიფარა 2008 წლის 1 თებერვლის ხელშეკრულებიდან არსებული დავალიანება, რაც მხარეებმაც დაადასტურეს.

2008 წლის 1 თებერვლის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იპოთეკა რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში.

2009 წლის 28 ივლისს გ. შ-ძის ბიძამ _ ა. შ-ძემ გადაიხადა 3000 აშშ დოლარი 2008 წლის 5 სექტემბრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების ნაწილობრივ შესრულების მიზნით.

2009 წლის 31 დეკემბერს გ. შ-ძისა და ნ. ბ-შვილს შორის გაფორმდა ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც რუსთავში, ... ქუჩა ¹5-ში მდებარე ბინა გადავიდა მოპასუხის საკუთრებაში.

სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 327-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 623-ე მუხლის, 328-ე და 52-ე მუხლების შესაბამისად, პალატამ დაასკვნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობს ორი სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება. ორივე შემთხვევაში მესაკუთრე გ. შ-ძემ ისესხა ჯერ 5 700 აშშ დოლარი, ხოლო შემდგომ 10 260 აშშ დოლარი, სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა გ. შ-ძის კუთვნილი უძრავი ქონება. ორივე სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ იპოთეკარმა სასესხო თანხა სრულად გადასცა, ხოლო მესაკუთრემ სრულად მიიღო წინამდებარე ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისთანავე. აღნიშნული ჩანაწერი, როგორც სიტყვასიტყვითი განმარტების, ასევე გონივრული განსჯის შედეგად გულისხმობს, რომ სესხის ხელშეკრულების მაკვალიფიცირებელი ქმედება, კერძოდ, ფულის დროებით საკუთრებაში გადაცემა უკვე განხორციელებულია, მითუმეტეს, რომ აღნიშნული სამოქალაქო სამართალურთიერთობისათვის გარანტიები უკვე შექმნილია და იპოთეკა ხსენებული სესხისათვის საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია. ამდენად, სესხის წერილობითი ხელშეკრულების დადებისას, სადაც მითითებულია, რომ მსესხებელმა თანხა ისესხა, საპირისპიროს დადასტურებამდე, იგულისხმება, რომ სესხება, როგორც რეალური ქმედება, უკვე განხორციელდა, მითუმეტეს, თუ აღნიშნული ქმედების უზრუნველყოფის გარანტიებიც იურიდიულად ქმედითია, ანუ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 2009 წლის 31 დეკემბერს დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. გ. შ-ძემ ნ. ბ-შვილს საკუთრებაში გადასცა ... ქ. ¹5/5-ში მდებარე უძრავი ქონება. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, რომ აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ნ. ბ-შვილმა სესხის თანხის ნაცვლად სხვა შესრულება, კერძოდ, უძრავი ქონება მიიღო. სამოქალაქო კოდექსის 379-ე, 428-ე მუხლების, ასევე 56-ე მუხლის მეორე ნაწილის სამართლებრივი ანალიზის საფუძველზე მიიჩნია, რომ დაფარული გარიგება ნასყიდობაა გამოსყიდვის უფლებით, სადაც გამოსყიდვის უფლების რეალიზაცია დამოკიდებულია გამყიდველის _ გ. შ-ძის ნებაზე. ამდენად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ გ. შ-ძესა და ნ. ბ-შვილს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება გამოსყიდვის უფლებით იმ პირობით, რომ მას შემდეგ, რაც გ. შ-ძე ჯეროვნად შეასრულებს მასზე დაკისრებულ მოვალეობას სესხის სახით თანხის დაბრუნებასთან დაკავშირებით, აღდგებოდა ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე არსებული მდგომარეობა. სასამართლომ დაადგინა, რომ გ. შ-ძეს სესხი ნ. ბ-შვილისათვის არ დაუბრუნებია. შესაბამისად, არ არსებობს გ. შ-ძისათვის ნასყიდობის საგნის დაბრუნების წინაპირობები.

სასამართლომ არ გამორიცხა ის ფაქტი, რომ გ. შ-ძის მიერ ნასესხები თანხა სარგებლობაში გ. შ-ძის ბიძას – ა. შ-ძეს მიეღო, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მიიჩნია, რომ სესხის სახით აღებული თანხის დაბრუნებაზე პასუხისმგებელი სწორედ გ. შ-ძეა.

სამოქალაქო კოდექსის 397-ე მუხლის თანახმად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ გ. შ-ძის ნაცვლად, მისი თანხმობით, სხვა პირის მიერ თანხის მიღებისასაც სესხის წერილობით ხელშეკრულებაში მისი მონაწილეობა ავალდებულებს მსესხებელს თავად დააბრუნოს თანხა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გ. შ-ძემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ სრულად და ობიექტურად არ შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და არასწორად არ მიანიჭა მტკიცებულებითი მნიშვნელობა სატელეფონო საუბრებს.

პალატამ არ გაითვალისწინა, რომ სასამართლო სხდომაზე ც. კ-ძე-ნ-მა დაადასტურა ფაქტობრივად სადავო სესხის ა. შ-ძის მიერ აღების ფაქტი. ასევე უდავოდ დადგენილია, რომ კასატორს სადავო ბინის გასხვისების შედეგად თანხა არ მიუღია, რაც იმას ადასტურებს, რომ ამ უკანასკნელს ბინა არ გაუსხვისებია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მაისის განჩინებით გ. შ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. შ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

გ. შ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.