საქმე #ა-4581-ბ-1-2017 14 ივლისი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

განმცხადებელი _ ზ. ი-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ვ. (ვ.) ბ-ო

გასაჩივრებული განჩინება _ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება

განმცხადებლის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება

დავის საგანი _ სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის დაკისრების თაობაზე უცხო ქვეყნის სასამართლოს გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა და აღსრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნა წ ი ლ ი:

1. უკრაინის, პოლტავის ოლქის, ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონის სასამართლოს 2015 წლის პირველი ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, ვ. (ვ.) ბ-ოს სარჩელი ზ. ი-ის მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ზ. ი-ს ვ. (ვ.) ბ-ოს სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის _ 30 000 აშშ დოლარის გადახდა, რომელიც გადაწყვეტილების გამოტანის დროს არსებული კურსის შესაბამისად შეადგენდა 630 156 გრივნის ეკვივალენტს, მასვე 2015 წლის იანვრიდან მაისამდე დაეკისრა სესხის წლიური 3%-ის _ 6 847,03 გრივნისა და საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯის _ 3 062,26 გრივნის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

2. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს შუამდგომლობით მომართა ვ. (ვ.) ბ-ომ და მოითხოვა ზემოხსენებული გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა და აღსრულება.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 ივნისის განჩინებით ვ.ბ-ოს შუამდგომლობა მიღებულ იქნა განსახილველად, რის თაობაზეც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე-78-ე მუხლების მოთხოვნათა დაცვით ეცნობა მოწინააღმდეგე მხარეს, კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს კორესპოდენცია ჩაბარდა მისი ოჯახის ქმედუნარიან წევრს, დედას (სსსკ-ის 74-ე მუხლი), ხოლო, 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა, ცნობილ იქნა საქართველოს ტერიტორიაზე და მიექცა აღსასრულებლად უკრაინის პოლტავის ოლქის ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონის სასამართლოს 2015 წლის პირველი ივლისის გადაწყვეტილება.

4. საკასაციო სასამართლოს განცხადებით მომართა ზ. ი-მა და მოითხოვა ამავე სასამართლოს 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინების ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლებით:

4.1. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, შემდეგი რეაგირების მიზნით მიმართა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საერთაშორისო საჯარო სამართლის დეპარტამენტმა და გადასცა შუამდგომლობა, რომელიც რუსულ ენაზეა შესრულებული;

4.2. საკასაციო სასამართლომ 2016 წლის 9 ივნისის განჩინებით დაადგინა, რომ ვ. ბ-ოს შუამდგომლობა უკრაინის პოლტავის ოლქის ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონის სასამართლოს 2015 წლის პირველი ივლისის გადაწყვეტილების (დაუსწრებელი) საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობისა და აღსრულების შესახებ აკმაყოფილებდა კანონის მოთხოვნებს, თუმცა, იმავე განჩინებით ადგენს, რომ განსახილველად უნდა იქნეს მიღებული შუამდგომლობა რუსეთის ფედერაციის მოსკოვის ოლქის ისტრინსკის რაიონის #63 სასამართლოს 2013 წლის 8 აპრილის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიატორიაზე ცნობისა და აღსრულების შესახებ. ანალოგიურადაა აღნიშნული ეს გარემოება საკასაციო სასამართლოს 22.07.2016წ; 07.10.2017წ; 10.10.2017წ განჩინებებში, რომელიც ცდება ტექნიკური ხასიათის უსწორობად ამ საკითხის შეფასების შესაძლებლობას;

4.3. 2016 წლის 13 ივნისს საკასაციო სასამართლომ ამავე წლის 9 ივნისის განჩინება და ვ.ბ-ოს შუამდგომლობაზე დართული მასალები გაუგზავნა ზ.ი-ს ქ.თბილისში, გ-ის/თ-ის ქ#8/46-ში, თუმცა შეტყობინების ჩაბარება ვერ მოხერხდა, განმეორებით იგი გაგზავნილ იქნა 2016 წის 24 ივნისს და ვერც ამჯერად ჩაბარდა შეტყობინება, უშედეგოდ იქნა გაგზავნილი კორესპოდენცია 2016 წლის 15 ივლისს შპს „ტ-ის“ მისამართზე. 2016 წლის 22 ივლისს საკასაციო სასამართლომ სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოდან გამოითხოვა ინფორმაცია ზ.ი-ის მოქალაქეობის, საცხოვრებელი ადგილის, რეზიდენციის ან ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელის დასადგენად, რის პასუხადაც 2016 წლის 3 აგვისტოს ეცნობა, რომ ზ.ი-ი უკრაინის მოქალაქეა, თუმცა, რეგისტრირებულია მისამართზე: თ-ი, სოფ. ა-ა, მე-10 ქუჩა #15, თუმცა, ვერც ამ მისამართზე იქნა ჩაბარებული ადრესატისათვის საკასაციო სასამართლოს 2016 წლის 1 სექტემბრის გზავნილი. 2016 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით შსს კახეთის პოლიციის დეპარტამენტს დაევალა უკანასკნელ მისამართზე ზ.ი-ისათვის კორესპოდენციის ჩაბარება. ეს განჩინება გაგზავნილ იქნა 2016 წლის 10 ოქტომბერს და პოლიციის წარმომადგენელს ჩაბარდა 2016 წლის 11 ოქტომბერს, ამავე დღეს პოლიციის ამავე დეპარტამენტს გაეგზავნა საკასაციო სასამართლოს 2016 წლის 9 ივნისის განჩინება, მისი ნოტარიულად დამოწმებული რუსულენოვანი თარგმანი და ვ.ბ-ოს შუამდგომლობა თანდართული მასალებით. ეს შეტყობინება პოლიციას ჩაბარდა 2016 წლის 13 ოქტომბერს. 2017 წლის 17 ოქტომბერს კახეთის პოლიციის დეპარტამენტმა უზენაეს სასამართლოს გაუგზავნა 2016 წლის 7 ოქტომბრის განჩინების საფუძველზე შესრულებული გზავნილი. ამ გზავნილით ირკვევა, რომ ზ.ი-ის დედამ, ქ. ი-მა 2016 წლის 10 ოქტომბერს ჩაიბარა 2016 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება და არა 2016 წლის 9 ივნისის განჩინება და ვ.ბ-ოს შუამდგომლობის მასალები, რაც იმას მოწმობს, რომ მხარე საქმის განხილვის თაობაზე არ იყო ინფორმირებული, ხოლო საკასაციო სასამართლომ 2016 წლის 31 ოქტომბერს დააკმაყოფილა შუამდგომლობა;

4.4. 2016 წლის 11 ივლისს ზ.ი-მა განცხადებით მიმართა პოლტავის ოლქის ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონულ სასამართლოს ამავე სასამართლოს 2015 წლის 1 ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით, რადგანაც არც ერთი უწყება მხარეს არ ჩაბარებია. სასამართლომ 2016 წლის 13 ივლისის განჩინებით განსახილველად მიიღო განცხადება, თუმცა, საქმის წარმოება ამ საკითხზე არ არის დასრულებული. ამავე სასამართლოს 2016 წლის 10 მარტის განჩინებით კრემენჩუგის იუსტიციის რაიონთაშორისი სამმართველოს ქ.კრემენჩუგის კრიუკოვსკის ვდვც-ის მთავარი სახელმწიფო აღმასრულებლის წარდგინებით ზ.ი-ს შეეზღუდა უკრაინის საზღვრების გარეთ გასვლა ვალდებულების შესრულებამდე, რაც გასაჩივრდა სააპელაციო წესით. სააპელაციო სასამართლომ 2016 წლის 2 აგვისტოს განჩინებით სააპელაციო სარჩელი დააკმაყოფილა და დაწესებული შეზღუდვა გააუქმა, თუმცა, როგორც აღინიშნა, საბოლოო გადაწყეტილება არაა მიღებული;

4.5. განმცხადებლის მოსაზრებით, დარღვეულია „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის 71 (1) (3) მუხლი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 9 (4) მუხლი, რის გამოც არსებობს საკასაციო სასამართლოს 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინების ბათილად ცნობის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422 (1) მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწალა განცხადების საფუძვლიანობა, საქმის მასალები და მიიჩნევს, რომ ზ. ი-ის მოთხოვნა საქმის წარმოების განახლების თაობაზე უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

1. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატის შეფასების საგანს წარმოადგენს ის საკითხი, არსებობს თუ არა ამავე სასამართლოს 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინების ბათილად ცნობის ფაქტობრივ-სამართლებრივი წინაპირობები. ამ თვალსაზრისით განმცხადებელი პრეტენზიას ძირითადად იმ საფუძვლით აცხადებს, რომ იგი არ იყო ინფორმირებული საქმის განხილვის თაობაზე.

2. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. დასახელებული ნორმა წარმოადენს არა სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების გასაჩივრების კიდევ ერთ შესაძლებლობას, არამედ სამართალწარმოების განხორციელებისას დაშვებული შესაძლო დარღვევების გამოსწორების საგამონაკლისო წესს, რათა ერთ-ერთი მხარის მიმართ არ დაირღვეს ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებული საქმის სამართლიანი განხილვის უფლება. განცხადებაში მოყვანილი არგუმენტების სამართლებრივი ანალიზის შედეგად საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მხარის მოთხოვნის პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძველს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი წარმოადგენს, რომლის თანახმადაც, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი, თუ ერთ-ერთი მხარე ან მისი კანონიერი წარმომადგენელი (თუ მას ასეთი წარმომადგენელი სჭირდება) არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე. მითითებული საფუძვლით გადაწყვეტილების/განჩინების ბათილად ცნობისათვის უნდა დგინდებოდეს უტყუარად ის ფაქტი, რომ სასამართლომ დაარღვია მხარის ინფორმირების წესები. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს ზ.ი-ის პოზიციას მისი დაუსაბუთებლობის გამო და სათითაოდ განიხილავს მათ:

2.1. მხარის ინფორმირების წესის დარღვევის ერთ-ერთ საფუძვლად განმცხადებელი მიიჩნევს იმას, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საერთაშორისო საჯარო სამართლის დეპარტამენტის მხრიდან შემდგომი რეაგირების მიზნით საკასაციო სასამართლოს გადმოეცა ვლადიმერ ბ-ოს შუამდგომლობა, რომელიც არასახელმწიფო ენაზეა შედგენილი. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის მე-4 ნაწილით დადგენილი პრინციპის (სამართალწარმოება ხორციელდება სახელმწიფო ენაზე. სახელმწიფო ენის არმცოდნე პირს მიეჩინება თარჯიმანი) დარღვევა მოცემულ შემთხვევაში არ დასტურდება, რამდენადაც საკასაციო სასამართლოს მიერ ნაწარმოები ნებისმიერი დოკუმენტაცია (განჩინებები, გზავნილები, მიმართვები და სხვა) შედგენილია ქართულ ენაზე, რაც შეეხება თავად შუამდგომლობის წარმოებაში მიღების საკითხს, რომელიც რუსულ ენაზეა შედგენილი და დოკუმენტებიც შესაბამისად რუსულადაა ნაწარმოები, იგი საკითხის სპეციფიკურობიდან გამომდინარე არ შეიძლება კანონდარღვევად და შესაბამისად, მხარის არაინფორმირებულად მიჩნევად იქნეს განხილული. საკასაციო პალატა მოიხმობს „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტს, რომლის თანახმადაც, საქართველოს საკანონმდებლო აქტების, საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმებისა და საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებისა და შეთანხმების მიმართ მოქმედებს შემდეგი იერარქია: ა) საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს კონსტიტუციური კანონი; ბ) საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება; გ) საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება და შეთანხმება; დ) საქართველოს ორგანული კანონი; ე) საქართველოს კანონი, საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტი, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი. მოცემულ შემთხვევაში, უცხო ქვეყნის იუსტიციის დაწესებულების აქტის საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა-აღსრულების საკითხის მატერიალურ-სამართლებრივ საფუძველს, ეროვნული კანონმდებლობის შესაბამის დანაწესებთან ერთად („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონი) წარმოადგენს საერთაშორისო ხელშეკრულება _ „სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივ ურთიერთობათა შესახებ“ კონვენცია (შემდგომში _ მინსკის კონვენცია), რომლის მონაწილე სახელმწიფოთა რიცხვს საქართველოსთან ერთად წარმოადგენს უკრაინაც. მოხმობილი კონვენცია, იარარქიულად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსზე მაღლა მდგომი აქტია, რომლის მე-17 მუხლით განსაზღვრულია, რომ კონვენციის შესრულებისას გამოიყენება ხელშემკვრელ მხარეთა სახელმწიფო ენა ან რუსული ენა, ხოლო კონვენციის 53-ე მუხლი, მსგავსად „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის 71-ე მუხლისა, აყალიბებს იმ მტკიცებულებათა ჩამონათვალს, რომლებიც უნდა წარმოადგინოს მხარემ უცხო ქვეყნის გადაწვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობისა და აღსრულების მიზნით. განსხვავება ამ ორ ნორმას შორის არის წარმოსადგენი დოკუმენტების ენა, თუმცა, ვინაიდან იერარქიულად მაღლა მდგომი აქტი _ საერთაშორისო ხელშეკრულება ადგენს რუსულ ენაზე ნაწარმოები დოკუმენტაციის მიღების შესაძლებლობას, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მას. ამდენად, მითითებული საკითხი არ შეიძლება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძვლად იქნეს მიჩნეული;

2.2. მეორე ძირითადი პრობლემა, რომელსაც მხარე საკუთარი არაინფორმირებულობის მოტივით გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძვლად მიიჩნევს, არის სამართალწარმოებისას დაშვებული ხარვეზი: საკასაციო სასამართლომ 2016 წლის 9 ივნისის განჩინებით განსახილველად მიიღო რა ვ.ბ-ოს შუამდგომლობა, განჩინების შესავალ და აღწერილობით ნაწილებში გარკვევით განმარტა, თუ რომელი უცხო ქვეყნის და რომელი გადაწყვეტილების ცნობა-აღსრულების საკითხი იხილებოდა, განჩინების სამოტივაციო და სარეზოლუციო ნაწილით განმარტებულია მოწინააღმდეგე მხარის ინფორმირების აუცილებლობა საქმის განხილვის თაობაზე და მისი უფლება, გამოთქვას საკუთარი აზრი, ასევე, მოითხოვოს საქმის ზეპირი მოსმენა („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის 68-ე და 70-ე მუხლები), თუმცა სარეზოლუციო ნაწილის პირველ პუნქტში დაშვებულია მცირე ხასიათის უსწორობა, ნაცვლად უკრაინის პოლტავის ოლქის ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონის სასამართლოს 2015 წლის პირველი ივლისის გადაწყვეტილებისა, მითითებულია რუსეთის ფედერაციის მოსკოვის ოლქის, ისტრინსკის რაიონის #63 სასამართლოს 2013 წლის 8 აპრილის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება. ანალოგიური ხარვეზია დაშვებული ადმინისტრაციული ორგანოებისათვის ამა თუ იმ საპროცესო მოქმედების დავალების თაობაზე საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინებების აღწერილობით ნაწილში. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დაშვებული ხარვეზი შინაარსობრივად წარმოადგენს ტექნიკური ხასიათის უსწორობას, რომლის თაობაზეც ქვემოთ იმსჯელებს სასამართლო, ამჟამად კი, შეჩერდება იმ ფაქტზე, ეს ხარვეზი წარმოადგენს თუ არა მხარის არაინფორმირებულად მიჩნევის საფუძველს. დასმული საკითხი, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, არ შეიძლება რაიმე გავლენის მომხდენი იყოს დავის მატერიალური შედეგის მიმართ, რამდენადაც საქმეში წარმოდგენილი გზავნილების თანახმად, მხარეს 2016 წლის 9 ივნისის განჩინების ასლთან ერთად ეგზავნებოდა ვ.ბ-ოს შუამდგომლობა თანდართული მასალებით, ამასთანავე, განჩინების შესავალი და აღწერილობითი ნაწილი საშუალო წინდახედულობის ადამიანში აღძრავს თუნდაც იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ მის მიმართ მიმდინარეობს სამართალწარმოება და დაზუსტების მიზნით მაინც შეეძლო მას მოემართა საკასაციო სასამართლოსათვის;

2.3. რაც შეეხება უშუალოდ ჩაბარების წესს, საკასაციო პალატა უპირველესად აღნიშნავს, რომ მინსკის კონვენციის ფარგლებში დადგენილია რა დავალების შემსრულებელი იუსტიციის დაწესებულების ვალდებულება, მოიძიოს მხარე და ჩააბაროს დოკუმენტები, მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულია ხელშემკვრელი მხარის ვალდებულება, თავისი ინიციატივით მიიღოს აუცილებელი ზომები მისამართის დასადგენად. ამ დანაწესის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლომ შუამდგომლობის ავტორის მიერ მითითებულ მისამართზე (ქ.თბილისი, თ-ის/გ-ის ქ#8/46) მოწინააღმდეგე მხარეს ორჯერ გაუგზავნა შეტყობინება, თუმცა მათი ჩაბარება ვერ მოხერხდა, სასამართლომ სცადა შეტყობინების ჩაბარება იმ კომპანიის იურიდიულ მისამართზე, სადაც, სამეწარმეო რეესტრის მონაცემებით დირექტორად რეგისტრირებული იყო მოწინააღმდეგე მხარე, თუმცა ვერც ამ მისამართზე იქნა პირი მოძიებული, ამასთანავე, იმ საფუძვლით, რომ სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემების თანახმად, ზ.ი-ი წარმოადგენდა უკრაინის მოქალაქეს, საკასაციო სასამართლომ სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს დაავალა ინფორმაციის წარდგენა იმის თაობაზე, ზ.ი-ი იყო თუ არა საქართველოს მოქალაქე, უარყოფით შემთხვევაში _ ჰქონდა თუ არა საქართველოში საცხოვრებელი ადგილი, რეზიდენცია ან ჩვეულებრივი საცხოვრებელი. სსიპ-ის პასუხის თანახმად, ზ.ი-ი უკრაინის მოქალაქეა, თუმცა რეგისტრირებულია მისამართზე _ თ-ი, სოფ. ა-ა, მე-10 ქუჩა #15. მოძიებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით საკასაციო სასამართლომ, ერთი მხრივ დაადგინა განსახილველ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს საერთაშორისო კომპეტენციის არსებობის ფაქტი (იხ. 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინების სამოტივაციო ნაწილი), ხოლო, მეორე მხრივ, შეტყობინება გაუგზავნა მხარეს რეგისტრირებულ მისამართზე, თუმცა, არც ამჯერად მოხერხდა მისი მხარისათვის გადაცემა. საკასაციო პალატამ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მოწოდებულ მისამართზე შსს-ის შესაბამის განყოფილებას დაავალა კორესპოდენციის ჩაბარება და ამჯერად, 2016 წლის 14 ოქტომბერს იგი ჩაბარდა ადრესატის ოჯახის ქმედუნარიან წევრს, დედას. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო უწყების ჩამბარებელმა სასამართლოში გამოსაძახებელი პირი ვერ ნახა მხარის მიერ მითითებულ მისამართზე, იგი უწყებას აბარებს მასთან მცხოვრებ ოჯახის რომელიმე ქმედუნარიან წევრს, ხოლო, თუ უწყება ბარდება სამუშაო ადგილის მიხედვით – სამუშაო ადგილის ადმინისტრაციას, ამ კოდექსის 73-ე მუხლის მე-8 ნაწილით დადგენილი წესით, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ისინი განსახილველ საქმეში მონაწილეობენ, როგორც მოწინააღმდეგე მხარეები. უწყების მიმღები ვალდებულია, უწყების მეორე ეგზემპლარზე აღნიშნოს თავისი სახელი და გვარი, ადრესატთან დამოკიდებულება და დაკავებული თანამდებობა. უწყების მიმღები, ასევე, ვალდებულია უწყება დაუყოვნებლივ ჩააბაროს ადრესატს. უწყების ამ ნაწილით გათვალისწინებული პირისათვის ჩაბარება ჩაითვლება უწყების ადრესატისათვის ჩაბარებად, რაც დასტურდება უწყების მეორე ეგზემპლარზე უწყების მიმღების ხელმოწერით. განსახილველი ნორმა ადგენს მხარის ინფორმირებულად მიჩნევის წესს, ამასთანავე, ნორმის მე-2 ნაწილი ითვალისწინებს ქცევის შემდეგ წესს: ადრესატის არყოფნის შემთხვევაში სასამართლო უწყების ჩამბარებელმა უწყების მეორე ეგზემპლარზე უნდა აღნიშნოს, სად არის წასული ადრესატი და როდის ვარაუდობენ მის დაბრუნებას. იმ ვითარებაში, როდესაც შეტყობინების ჩაბარების დოკუმენტი ამგვარ მითითებას არ შეიცავდა, ამასთანავე, სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში მხარეს საკუთარი აზრი არ გამოუთქვამს შუამდგომლობის საფუძვლიანობის განმსაზღვრელი დოკუმენტების მართლზომიერებასთან მიმართებით, პალატამ განიხილა საქმე და მოწინააღმდეგე მხარის მიერ შეუდავებელი დოკუმენტები აკმაყოფილებდა რა კანონის მოთხოვნებს, დააკმაყოფილა შუამდგომლობა. მხარის ინფორმირების წესთან მიმართებით, საკასაციო პალატა მოიხმობს ასევე ადამიანის უფლებათა ევროსასამართლოს პრეცედენტულ პრაქტიკას: საქმეზე „გახარია საქართველოს წინააღმდეგ“ (იხ. ECHR: GAKHARIA v. GEORGIA, განაცხადი # 30459/13) სასამართლომ კონვენციის მე-6 მუხლის დარღვევად განიხილა ის, რომ ეროვნული სასამართლოს მხრიდან არც ერთი მცდელობა არ განხორციელებულა - დაკავშირებოდნენ ადგილობრივ თვითმმართველობას ან ადგილობრივი პოლიციის განყოფილებას, რათა დაედგინათ განმცხადებლის ადგილსამყოფელი (იხილეთ, მაგალითად, mutatis mutandis, „დილიპაკი და კარაკაია“ (Dilipak and Karakaya)). აღნიშნული საშუალება ასევე ხელმისაწვდომი იყო სასამართლოსთვის სსსკ-ის 73-ე მუხლის მიხედვით. მოცემულ შემთხვევაში, პალატამ საქმის განხილვისას მიიღო რა ყველა გონივრული ზომა, უზრუნველყო შუამდგომლობის განხილვის თაობაზე მოწინააღმდეგე მხარის ინფორმირება და მისი ოჯახის ქმედუნარიან წევრს ჩააბარა საქმის მასალები;

2.4. საკასაციო პალატა ხაზგასმით არ იზიარებს განმცხადებლის შედავებას მისი ოჯახის ქმედუნარიანი წევრისათვის არა საქმის მასალების, არამედ პოლიციისათვის ამ მასალების ჩაბარების დავალების შესახებ განჩინების გადაცემის თაობაზე და ყურადღებას გაამახვილებს საკასაციო სასამართლოს მიმართვის პასუხად 2017 წლის 12 ივლისს შსს-ს ნაფარეულის პოლიციის განყოფილების მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე: მტკიცებულებათა ანალიზით დასტურდება, რომ ზ.ი-ის დედას ჩაბარდა არა მხოლოდ 2016 წლის 9 ივნისის განჩინება და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიერ გადმოგზავნილი ვ.ბ-ოს შუამდგომლობის მასალები, არამედ, პოლიციისათვის ამ მასალების ჩაბარების დავალების შესახებ განჩინებაც. ამდენად, უდავოა, რომ მხარეს გადაეგზავნა ყველა დოკუმენტი და იგი ჩაიბარა მისი ოჯახის ქმედუნარიანმა წევრმა.

2.5. რაც შეეხება ზ.ი-ის მითითებას, რომ უკრაინის სასამართლოში მიმდინარეობს საქმის წარმოების განახლების პროცესი, საკასაციო პალატა მას მიღებული განჩინების გაუქმების საფუძვლად ვერ განიხილავს, რამდენადაც ერთ შემთხვევაში გასათვალისწინებელია, რომ განცხადების განხილვა თავისთავად არ ნიშნავს იმას, რომ გადაწყვეტილება, რომლის საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა-აღსრულებასაც ვ.ბ-ო მოითხოვდა, გაუქმდა (კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, განჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა _ 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი), ხოლო ამ ფაქტის 422-ე მუხლის კონტექსტში შეფასების შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია ის ფაქტი, რომ მხარეს შეეძლო საკასაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარმოედგინა შუამდგომლობის დაკმაყოფილების დამაბრკოლებელი შედავება, რაც არ განუხორციელებია (სსსკ-ის 422-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული საფუძვლებით გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა არ შეიძლება, თუ მხარეს შეეძლო ამ საფუძვლების წამოყენება საქმის განხილვისას).

3. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ზ.ი-ის განცხადება არ ემყარება საქმის მასალების, ასევე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის სწორ შეფასებას. ამავე კოდექსის 430-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ აღმოჩნდება, რომ საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადება უსაფუძვლოა, სასამართლო გამოიტანს განჩინებას განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

4. საკასაციო პალატა მიუბრუნდება უსწორობის გასწორების საკითხს და განმარტავს, რომ გარდა 2016 წლის 9 ივნისის განჩინებისა, არც ერთი სხვა განჩინება არ იყო ზ.ი-ისადმი მიმართული, შესაბამისად, ამ განჩინებების აღწერილობით ნაწილში დაშვებული უსწორობის გასწორების მიმართ ზ.ი-ს არ გააჩნია იურიდიული ინტერესი, ამდენად, პალატაც არ იმსჯელებს მათზე, რაც შეეხება 2016 წლის 9 ივნისის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის პირველ პუნქტს, ამ განჩინების სამოტივაციო ნაწილის 2.3. პუნქტში განვითარებული მსჯელობიდან გამომდინარე, სახეზეა ტექნიკური ხასიათის უსწორობა.

4.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, სასამართლოს შეუძლია, მხარეთა თხოვნით ან თავისი ინიციატივით გაასწოროს გადაწყვეტილებაში დაშვებული უსწორობანი ან აშკარა არითმეტიკული შეცდომები. დასახელებული ნორმის გათვალისწინებით პალატა თვლის, რომ სასამართლოს ინიციატივით უნდა გასწორდეს ტექნიკური უსწორობა: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 ივნისის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის პირველ პუნქტში მითითებული „რუსეთის ფედერაციის მოსკოვის ოლქის ისტრინსკის რაიონის #63 სასამართლოს 2013 წლის 8 აპრილის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება“ შეიცვალოს შემდეგნაირად _ „უკრაინის პოლტავის ოლქის ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონის სასამართლოს 2015 წლის პირველი ივლისის გადაწყვეტილება“.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 260-ე, 430-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ. ი-ის განცხადება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

2. სასამართლოს ინიციატივით გასწორდეს ტექნიკური უსწორობა: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 9 ივნისის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის პირველ პუნქტში მითითებული „რუსეთის ფედერაციის მოსკოვის ოლქის ისტრინსკის რაიონის #63 სასამართლოს 2013 წლის 8 აპრილის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება“ შეიცვალოს შემდეგნაირად _ „უკრაინის პოლტავის ოლქის ქ.კრემენჩუგის ავტოზავოდსკის რაიონის სასამართლოს 2015 წლის პირველი ივლისის გადაწყვეტილება“.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე