საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ას-357-333-2017 14 ივლისი, 2017 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ეკატერინე გასიტაშვილი (მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - სს „ტ-ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ბ-ი, გ. მ-ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სს „კ-სა“ (შემდგეგში: ბანკი, გამსესხებელი, მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) და თ. ბ-ს (შემდეგში: მსესხებელი ან პირველი მოპასუხე) შორის 2013 წლის 23 აპრილს დაიდო საბანკო კრედიტის №36.0244056.001 ხელშეკრულება (შემდეგში: ხელშეკრულება). ხელშეკრულებით კრედიტის ოდენობა - 4 900 ლარით, წლიური საპროცენტო განაკვეთი - 14 %-ით, ვადა - 36 თვით, პირგასამტეხლო ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე - გადასახდელი ვადაგადაცილებული თანხის 0.5 %-ით განისაზღვრა (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში: სსკ, 867-ე მუხლი; იხ. ტ. 1, ს/ფ 15-19).

2. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების უზრუნველსაყოფად ბანკსა და გ. მ-ს (შემდეგში: მეორე მოპასუხე ან თავდები) შორის 2013 წლის 23 აპრილს გაფორმდა თავდებობის ხელშეკრულება №36.0244056.001/01. თავდების პასუხისმგებლობის მაქსიმალური თანხა - 4900 ლარით განისაზღვრა (სსკ-ის 891, 898-ე მუხლები; იხ. ტ. 1, ს/ფ 22-24).

3. მსესხებელმა 2014 წლის 20 ივნისს ბანკში 2 972 ლარი და ცნობის საფასური 10 ლარი შეიტანა. ამის შემდეგ, იმავე ანგარიშზე, საბოლოო ჯამში, 3 217.3 ლარი იყო განთავსებული. 2014 წლის 20 ივნისის მდგომარეობით მსესხებლის დავალიანება 3 132.99 ლარი იყო (იხ. ტ. 1, ს/ფ 60-62).

4. გამსესხებელმა საწარმომ რეორგანიზაციის შედეგად სახელწოდება შეიცვალა და სამეწარმეო რეესტრში აღირიცხა, როგორც სს „ტ-ი“(იხ. ტ. 1, 146-149).

5. სარჩელის საფუძვლები

5.1. ბანკმა 2015 წლის 9 სექტემბერს სარჩელი აღძრა მოპასუხეების წინააღმდეგ სესხისა და თავდებობის ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე, ამ უკანასკნელთათვის, მოსარჩელის სასარგებლოდ, 2 583.77 ლარის სოლიდარულად დაკისრების მოთხოვნით (ძირითადი თანხა - 2 038.28 ლარი, პროცენტი - 107.09 ლარი, ჯარიმა - 438.40 ლარი), მან, ასევე, მოითხოვა დავალიანების შესახებ ცნობის გაცემიდან (2015 წლის 13 აგვისტოდან) ძირითად თანხაზე - 2 038.28 ლარზე ვალდებულების სრულად შესრულებამდე არა უმეტეს 12 თვისა, წლიური 14 % სარგებლის გადახდა, რაც ყოველთვიურად 23.77 ლარია.

5.2. მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების 1-2 პუნქტებში დასახელებულ გარემოებებზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოპასუხეებმა სულ მცირე ორჯერ გადააცილეს კრედიტის დაბრუნების ვადას, რის გამოც ისინი ვალდებული არიან დააბრუნონ გასესხებული თანხა.

6. მოპასუხის შესაგებელი

6.1. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს, წარადგინეს მოთხოვნის შემწყვეტი შესაგებელი და განმარტეს, რომ მსესხებელს (პირველ მოპასუხეს), მის ანგარიშზე 2014 წლის 20 ივნისს, შეტანილი 2 972 ლარით, არსებული სესხის დარჩენილი ძირითადი თანხა სრულად უნდა დაეფარა. ამასთან, მსესხებელმა 10 ლარი გადაიხადა დავალიანების არარსებობის დამადასტურებელი ცნობის ასაღებად;

6.2. მოპასუხეთა მტკიცებით, მსესხებლის მიერ გადახდილი თანხა ბანკმა დანიშნულებისამებრ არ წარმართა და 1 800 ლარი გადაამისამართა სხვა სესხის დასაფარად, სადაც პირველი მოპასუხე თავდები იყო, ხოლო დარჩენილი 1172 ლარით - სესხის ძირითადი თანხა კი არ დაფარა, არამედ ანგარიშზე ასახა და პერიოდულად ჯარიმის სახით ხდებოდა მისი ჩამოჭრა.

7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

7.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილებით ბანკის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

7.2. საქალაქო სასამართლომ სსკ-ის მე-8, 361-ე, 427-ე, 892-ე, 898-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-ე, 105-ე მუხლებით იხელმძღვანელა და განმარტა, რომ ვალდებულებითი ურთიერთობა წყდება კრედიტორის სასარგებლოდ ვალდებულების შესრულებით, რისთვისაც საჭიროა შესრულებისაკენ მიმართული ქმედების განხორციელება, შესრულების შედეგის დადგომა, რომელზეც მიმართულია მოვალის ნება, ხოლო ამ ნებელობითი აქტის მიღმა კრედიტორის მხრიდან მისი მიზნების შეცვლა დაუშვებელია.

7.3. სასამართლომ არამართებულად მიიჩნია მოსარჩელის ქმედება, როდესაც პირველი მოპასუხის მიერ გადახდილი თანხები, საკუთარი ინიციატივით მიაქცია სხვა დავალიანების დასაფარად. სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხის მიერ 2014 წლის 20 ივნისს შესრულებული ქმედება მიმართული იყო სესხის დასაფარად, თანაც არსებული ვალისა და გადახდილი თანხის ოდენობა ერთმანეთს ემთხვეოდა. მოსარჩელის მიერ განხორციელებული ქმედება - თანხის სხვა ვალდებულების შესრულების ანგარიშში მიქცევა - არის თვითნებობა, რაც ეწინააღმდეგება უფლების კეთილსინდისიერად განხორციელების ვალდებულებას, შესაბამისად ბანკის მოთხოვნა მსესხებლისა და თავდებისათვის 2 583.77 ლარის გადახდის დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგან მსესხებელს ვალდებულება სრულად აქვს შესრულებული.

8. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

8.1. მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილება მისი გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით;

8.2. აპელანტის განმარტებით, სასამართლომ შესრულებად მიიჩნია მსესხებელის მიერ 2014 წლის 20 ივნისს პირად ანგარიშზე 2 972 ლარისა და 10 ლარის განთავსება, რომლის მიზანსაც თითქოსდა 2013 წლის 23 აპრილის საბანკო კრედიტის ხელშეკრულების შეწყვეტა წარმოადგენდა, რაც არასწორია, რადგან მხარეები საბანკო კრედიტის ხელშეკრულების დადებისას შეთანხმდნენ არსებით პირობებზე, მათ შორის, სესხის დაფარვის წესზე, რომელიც უნდა განხორციელებულიყო ხელშეკრულებაზე თანდართული გრაფიკის შესაბამისად, 2013 წლის 31 მაისიდან 2016 წლის 25 აპრილის ჩათვლით, ყოველთვიურად 168 ლარის გადახდით, საიდანაც იფარებოდა როგორც ძირითადი თანხა, ასევე - სარგებელი;

8.3. აპელანტი მიიჩნევს, რომ მსესხებელის მიერ პირად ანგარიშზე თანხის განთავსება, მოცემულ შემთხვევაში არ უნდა იქნეს განხილული, როგორც მისი ნების გამოვლენა, ვადაზე ადრე დაეფარა 2013 წლის 23 აპრილის საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანება, რადგან ანგარიშზე თანხის განთავსებისას დანიშნულებაში არ ყოფილა მითითებული, რომელი ვალდებულების შესასრულებლად იყო თანხა შეტანილი, ამასთან, არც დავალიანების ცნობის გამოთხოვა შეიძლება მივიჩნიოთ მსესხებლის მიერ ვალდებულების სრულად შესრულებისკენ მიმართულ ქმედებად, რადგან აღნიშნული ცნობის გამოთხოვა მას ნებისმიერ დროს შეეძლო;

8.4. აპელანტმა აღნიშნა, რომ სესხის ვადაზე ადრე დაფარვის ნების დასადგენად პირად და არა სესხის ანგარიშზე თანხის განთავსება და დავალიანების შესახებ ცნობის გამოთხოვა საკმარისი არ არის. სხვა მტკიცებულება კი მხარეს არ წარუდგენია. ამდენად, სწორედ იმიტომ, რომ მხარეს დავალიანების ვადაზე ადრე დაფარვის ნება არ გამოუვლენია, ბანკი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გრაფიკის შესაბამისად ახორციელებდა სესხზე ვადამოსული ვალდებულებების ჩამოჭრას.

8.5. აპელანტის განმარტებით, თავდებობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების მოთხოვნით სასამართლოში მიმდინარეობდა სხვა სამართალწარმოება, სადაც პირველ მოპასუხეს (მსესხებელს) სსსკ-ის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით ჩაბარდა სარჩელი თანდართული მასალებით და იმის გამო, რომ პროცესუალურმა მოწინააღმდეგე მხარემ არ წარადგინა შესაგებელი, სადავოდ არ გახადა ფაქტობრივი გარემოებები, საქმეზე მიღებული იქნა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, რომლითაც პირველ მოპასუხეს, ძირითად მსესხებელთან ერთად, სოლიდარულად დაეკისრათ თავდებობით უზრუნველყოფილი საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების გადახდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში. აპელანტის მტკიცებით, არასწორია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ „მოპასუხისადმი ბანკს თავდებობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების მოთხოვნა არ წაუყენებია". ასევე, მცდარია, რომ ბანკის მიერ მსესხებლის ანგარიშიდან თავდებობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების დასაფარად თანხის ჩამოჭრა თვითნებურად, კანონისა და მსესხებლის ინტერესების დარღვევით მოხდა. ბანკსა და კლიენტს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება ბანკს უფლებას აძლევდა, უაქცეპტო წესით ჩამოეჭრა თანხები კლიენტის ნებისმიერი ანგარიშიდან, ამ უკანასკნელის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესასრულებლად. მოპასუხემ ეს უფლება ბანკს თვითონ მიანიჭა.

9. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

9.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 იანვრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

9.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტები და მათი სამართლებრივი შეფასება და მიუთითა მათზე (სსსკ-ის 390.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

9.3. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო არ არის ის გარემოება, რომ თუკი მსესხებლის მიერ 2014 წლის 20 ივნისს მის ანგარიშზე შეტანილ და ანგარიშზე არსებულ ნაშთს მოსარჩელე (აპელანტი) მიიჩნევდა პირველ მოპასუხესთან გაფორმებული 2013 წლის 23 აპრილის ხელშეკრულების ფარგლებში გადახდილ თანხად, მაშინ ეს თანხა საკმარისი იყო ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მსესხებლის ფულადი ვალდებულების შესრულებისათვის (მათ შორის სესხის წინსწრებით დაფარვისათვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს ჩათვლით) და ამ ვალდებულების შეწყვეტისათვის. შესაბამისად, დავის სწორად გადასაწყვეტად მნიშვნელოვანია იმ გარემოებათა სწორად შეფასება, გამოავლინა თუ არა მსესხებელმა 2014 წლის 20 ივნისს მის ანგარიშზე განხორციელებული ტრანზაქციით (2 972 ლარის შეტანა ანგარიშზე) 2013 წლის 23 აპრილის სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების წინსწრებით დაფარვის და მისი შეწყვეტის ნება.

9.4. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თავად ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე მსესხებელი უფლებამოსილი იყო წინსწრებით, ვადამდე განეხორციელებინა სესხის სრულად დაფარვა. შესაბამისად, აპელანტის მტკიცება, რომ მსესხებელს 2016 წლის 23 აპრილის ჩათვლით მხარეთა შეთანხმებული გრაფიკის მიხედვით უნდა ეხადა სესხი, ცხადია მსესხებლის ამ უფლებამოსილების გაბათილებას ვერ გამოიწვევს.

9.5. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო არ გამხდარა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ გამსესხებელთან მსესხებელს სხვა საკრედიტო ხელშეკრულება, გარდა 2013 წლის 23 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებისა, გაფორმებული არ ჰქონია.

9.6. სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ 2014 წლის 20 ივნისს მსესხებლის მიერ პირად ანგარიშზე 2 972 ლარის შეტანით, მსესხებლის მხრიდან 2013 წლის 23 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების წინსწრებით სრულად შესრულების შესახებ ნების გამოვლინებაზე მიუთითებდა მოცემულ დავაში დადასტურებული ფაქტების და ფაქტობრივი გარემოებების ერთობლივი ანალიზი. უპირველეს ყოვლისა, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე (საქმეში წარმოდგენილი სალაროს შემოსავლის ორდერი #1; იხ. ტ. 1, ს/ფ 60), რომ პირველმა მოპასუხემ 2014 წლის 20 ივნისს პირად ანგარიშზე შეიტანა 2 972 ლარი და თანხის დანიშნულებად მიუთითა „სესხის დაფარვა“. ასევე ფაქტია, რომ მსესხებელს სხვა საკრედიტო ხელშეკრულება, გარდა 2013 წლის 23 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებისა, ბანკთან არ აკავშირებდა. საქმეში წარდგენილი პირველი მოპასუხის საბანკო პირადი ანგარიშის ამონაწერის მონაცემებიდან (იხ. ტ. 1, ს/ფ 56, 57, 58) დადასტურებულია, რომ ყველა ტრანზაქცია, მოყოლებული 2013 წლის 23 აპრილის ხელშეკრულების საფუძველზე დარიცხული სესხის თანხის ათვისებიდან, რასაც ახორციელებდა მსესხებელი პირად ანგარიშზე თანხის შეტანით უკავშირდებოდა და ემსახურებოდა მხოლოდ მის 2013 წლის 23 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულებას. შესაბამისად ფაქტია, რომ პირად ანგარიშზე პირველ მოპასუხეს არასდროს არ განუხორციელებია თანხის შეტანა ზემოხსენებული თავდებობის ვალდებულებიდან გამომდინარე. საქმეში წარდგენილი იმავე საბანკო ანგარიშის ამონაწერის მონაცემებით (იხ. ტ.1, ს/ფ 58) დადასტურებულია, რომ 2014 წლის 20 ივნისს, როდესაც მსესხებელმა ანგარიშზე 2 972 ლარი შეიტანა, მან ასევე გადაიხადა ცნობის საფასური 10 ლარი. ფაქტია, რომ მიუხედავად საფასურის გადახდისა, ბანკმა არანაირი ცნობა არ გასცა და მოსარჩელემ მხოლოდ 2015 წლის 9 ოქტომბერს, უკვე დავის მიმდინარეობის დროს, წერილობით უპასუხა პირველი მოპასუხის განცხადებას ცნობის გაცემის თაობაზე (იხ. ტ. 1, ს/ფ 61, 62).

9.7. ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებების ერთობლივი ანალიზიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მსესხებელმა 2014 წლის 20 ივნისს 2 972 ლარის პირად ანგარიშზე შეტანით და შესაბამისი ცნობის მოთხოვნით, განახორციელა სწორედ მისი 2013 წლის 23 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების წინსწრებით დაფარვის ნება და ვალდებულების შესრულება. ამ ფაქტების ერთობლიობა ცალსახად მიანიშნებდა მსესხებლის (და არა როგორც თავდების) ნებაზე, წინსწრებით შეესრულებინა 2013 წლის 23 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულება.

9.8. აპელანტის პოზიცია შესაძლოა, გასაზიარებელი ყოფილიყო იმ შემთხვევაში, თუკი მოსარჩელე მოცემულ დავაში დაადასტურებდა, რომ პირველი მოპასუხე 2014 წლის 20 ივნისამდე, როგორც თავდები, დადგენილი წესით გაფრთხილებული იყო გ. გ-ის (პირი, რომლის თავდებიც პირველი მოპასუხეა) მიერ მოსარჩელესთან გაფორმებული სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების დარღვევაზე და არსებობდა მოლოდინი პირველი მოპასუხის, როგორც თავდების მიერ, გ. გ-ის სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულებაზე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამგვარი მტკიცებულებები მოსარჩელეს არ წარუდგენია. ამასთან, მოსარჩელეს არც უნდა გასჩენოდა იმის ვარაუდი, რომ პირად ანგარიშზე თანხის შეტანით მსესხებელი მისი თავდებობის ვალდებულებიდან გამომდინარე შესრულებას ახორციელებდა, ვინაიდან პირველი მოპასუხის საბანკო პირადი ანგარიშის მონაცემები ამგვარი მოლოდინის ვარაუდს არ აჩენდა. შესაბამისად, მოსარჩელეს არ გააჩნდა ფაქტობრივი საფუძველი იმ ვარაუდის დასაშვებადაც კი, რომ 2 972 ლარის შეტანით მოპასუხე სხვა ვალდებულების შესრულებას ისახავდა მიზნად და არა პირადი ვალის დაფარვას.

9.9. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსკ-ის მე-8, 427-ე, 361.2-ე მუხლების თანახმად პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად მიიჩნია მსესხებლის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულება შესრულებულად, ხოლო გამსესხებლის (ბანკის) სარჩელი უსაფუძვლოდ.

10. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

10.1. აპელანტმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 იანვრის განჩინება მისი გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

10.2. მოსარჩელემ საკასაციო საჩივარში იგივე ფაქტობრივი გარემოებები დაასახელა, რომლებიც მითითებული ჰქონდა სააპელაციო საჩივარში (იხ. ამ განჩინების 8.2-8.6 პუნქტები).

11. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

11.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 მაისის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი მიღებულია წარმოებაში სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

12. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

13. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად აქვს გამოკვლეული საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება.

14. სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი შედავება არ წარმოუდგენია.

15. კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივად არასწორად შეაფასა დავის ფაქტობრივი გარემოებები, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქმის მასალებით დადგენილია მხარეთა შორის სსკ-ის 867-ე მუხლით გათვალისწინებული საბანკო კრედიტის ურთიერთობის წარმოშობის ფაქტი. საქმის მასალებით ისიც დასტურდება, რომ გამსესხებელი და მსესხებელი შეთანხმდნენ კრედიტისა და სარგებლის ოდენობაზე, გადახდის წესსა და პირობებზე, მათ შორის, კრედიტის წინსწრებით დაფარვაზე.

16. კასატორი სადავოდ ხდის იმ გარემოებას, რომ პირველ მოპასუხეს ვალდებულება შესასრულებელი აქვს, თუმცა, მას არ წარუდგენია მსესხებლის მიერ დავალიანების სრულად გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულების გამაქარწყლებელი მტკიცებულებები, რაც მისი მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა (სსსკ-ის მე-4, 102-ე და 103-ე მუხლები).

17. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს ფაქტობრივ-სამართლებრივ მსჯელობასა და დასკვნებს, რაც წინამდებარე განჩინების 9.2-9.9. ქვეპუნქტებშია ასახული და დამატებით განმარტავს, რომ საქმის მასალებით და იმ მოვლენების ქრონოლოგიით, რაც ამ განჩინების 9.6 ქვეპუნქტშია მითითებული, დასტურდება, რომ მსესხებელმა საკრედიტო დავალიანება წინსწრებით დაფარა და დავალიანების შესახებ ცნობა მოითხოვა, რითაც (ვალდებულების წინსწრებით დაფარვით) ხელშეკრულების შეწყვეტის ნება გამოხატა (სსკ-ის 427-ე, 631.2-ე მუხლები). საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სხვა ხელშეკრულებით პირველი მოპასუხე ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფაზე პასუხისმგებელი თავდები იყო, თუმცა, ამ ვალდებულებიდან გამომდინარე, თავდებს რაიმე შეტყობინება, ან ცნობა არ მიუღია.

18. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ ას-1252-1174-2015, 24.06.16 წ.).

19. უზენაესმა სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა: „სსკ-ის მე-8 მუხლის მესამე ნაწილის დანაწესით - სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებული არიან, კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობები. ეს დანაწესი მოიცავს მთელ კერძო სამართალს, რომელსაც ავსებს სსკ-ის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილი. სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მესამე ნაწილი განსაზღვრავს კეთილსინდისიერებას, როგორც ვალდებულების ძირითად და იმანენტურ კომპონენტს და მხოლოდ ვალდებულებათა შესრულებით არ შემოიფარგლება, ხოლო 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის დანაწესი იმის შესახებ, რომ ვალდებულება უნდა შესრულდეს კეთილსინდისიერად, წარმოადგენს კანონისმიერ მოთხოვნას და გულისხმობს ზოგადად სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა მიერ ურთიერთობის სხვა მონაწილის ინტერესების პატივისცემას, საკუთარი როლისა და პასუხისმგებლობის გათავისებას თუნდაც იმ შემთხვევაში, როდესაც მას კონკრეტული პირდაპირი ვალდებულება არ ეკისრება. კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე, ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე მხარეთა თანამშრომლობა, მეორე მხარის ინტერესების გათვალისწინება საჭიროა ამ ურთიერთობის ნორმალურად განვითარებისათვის. ასეთ შემთხვევაში, ორივე მხარე იქნება კმაყოფილი: კრედიტორი - ვალდებულების შესრულების მიღებით, ხოლო მოვალე - ვალდებულებისაგან გათავისუფლებით. კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების არა დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა, რაც ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველია. კეთილსინდისიერება არა მარტო უფლების არსებობის, არამედ მოვალეობის შესრულების ვარაუდიცაა (სამართლის სუბიექტთა ქცევის წესს კეთილსინდისიერების პრინციპის განმარტება იხ., სუსგ საქმე # სა-264-250 2-15, 18 მაისი 2016 წელი№ას-570-541-2015,11 ნოემბერი, 2015 წელი).

20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

21. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.

22. სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს "ტ-ის" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. სს "ტ-ს" (ს/კ 2-) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საკრედიტო საგადახდო დავალება N1, გადახდის თარიღი 2017 წლის 1 მაისი), 70% – 210 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

პ. ქათამაძე