საქმე №ას-572-531-2017 15 ნოემბერი, 2017 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი
სხდომის მდივანი – ლელა სანიკიძე
კასატორი – სს „თ-ი“ (მოპასუხე)
წარმომადგენელი _ ჯ. მ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – ი. ს-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 7 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ელექტროენერგიის გადასახადის ანაზღაურებისაგან გათავისუფლება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:
1.1. ი. ს-მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე, მყიდველი ან მოვალე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „თ-ის“ (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი, გამყიდველი ან კრედიტორი) მიმართ ელექტროენერგიის გადასახადის დავალიანების _ 2 979,99 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლების მოთხოვნით.
1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოსარჩელე არის მოპასუხე კომპანიის აბონენტი. 1999 წლიდან 2001 წლის 27 სექტემბრამდე ელექტროენერგიის საფასურის დარიცხვას მოპასუხე ახორციელებდა ოთახების რაოდენობის მიხედვით და დავალიანება შეადგენდა 746,30 ლარს, ასევე დენის დატაცების გამო მიმდინარე წელს დაერიცხა 648 ლარი, რაზეც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი არ შემდგარა. 10 წლის განმავლობაში დარიცხული დავალიანების ოდენობამ შეადგინა 9 424,09 ლარი. ვალის დაგროვებას ხელი შეუწყო მოპასუხეთა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებამაც, 10 წლის განმავლობაში ელექტრომომარაგება არ შეწყვეტია მოსარჩელეს. მოსარჩელის ავად ყოფნისას, 2010 წლის 18 ივნისს 8 482,09 ლარის დაფარვაზე მოპასუხემ ხელშეკრულება გააფორმა არაუფლებამოსილ პირთან _ მოსარჩელის მეუღლესთან, რომელიც არც ბინის მესაკუთრეა და არც აბონენტის მინდობილი პირი. ხელშეკრულებაში მოპასუხემ მოტყუებით შეიტანა ხუთი წლის ხანდაზმული დავალიანება 2 979,99 ლარი. სარჩელის აღძვრის დროისათვის დავალიანების ოდენობა შეადგენს 3 001,89 ლარს, საიდანაც ხანდაზმულია 2 979,99 ლარი.
2. მოპასუხის პოზიცია:
მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა, შესაგებლის თანახმად, 2010 წლის 18 ივნისს მოპასუხესა და აბონენტ ვ. ს-ს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება დავალიანების რესტრუქტურიზაციის თაობაზე და გადანაწილდა მოხმარებული ელექტროენერგიის გადასახადი. ხელშეკრულება წარმოადგენს მხარეთა ნების გამოხატულებას და მასზე ხელმომწერმა პირმა აღიარა დავალიანების არსებობა, რომელიც 2012 წლის 20 აგვისტომდე უნდა დაეფარა. სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად, შეწყდა ხანდაზმულობის ვადის დენა და ამავე კოდექსის 144-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, მას დავალიანების გადახდაზე უარის თქმა აღარ შეუძლია. 2012 წლის 29 აგვისტოს მოპასუხესა და ვ.ს-ს შორის მეორედ გაფორმდა დავალიანების რესტრუქტურიზაციის ხელშეკრულება და 2016 წლის 4 მაისის მდგომარეობით აბონენტი სრულად ფარავს დავალიანებას. მოსარჩელეს არ უსარგებლია დავალიანებასათან დაკავშირებული საკითხების მოგვარების საშუალებით და მისი მითითება ხელშეკრულების იძულებით დადების თაობაზე მოკლებულია ყოველგვარ საფუძველს. მოსარჩელე თავად აღნიშნავს, რომ ქორწინებაში იმყოფება ვ.ს-თან, ამასთანავე, ეს უკანასკნელი ცხოვრობს და რეგისტრირებულია იმავე მისამართზე, რომელზეც აბონენტი (მოსარჩელე).
3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოსარჩელე გათავისუფლდა ელექტროენერგიის ღირებულების ხანდაზმული ნაწილის _ 2 978,99 ლარის გადახდის ვალდებულებისაგან.
4. აპელანტის მოთხოვნა:
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კრედიტორმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 7 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
6. კასატორის მოთხოვნა:
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებები, შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
1. გასაჩივრებული განჩინების უცვლელად დატოვების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:
მოცემული საქმის განსახილველად დაშვების წინაპირობას, პალატის 2017 წლის 23 ივნისის განჩინების თანახმად, წარმოადგენდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტი (სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე), შესაბამისად, როგორც საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების საფუძვლის, ისე _ საკასაციო პალატის გადაწყვეტილების დოქტრინალური მნიშვნელობიდან გამომდინარე, წინამდებარე განჩინების შეფასების საგანი საკასაციო საჩივარში გადმოცემული პრეტენზიების საფუძვლიანობასთან ერთად მსგავსი კატეგორიის საქმეებზე სარჩელის დასაშვებობის პროცესუალური საკითხიც იქნება.
1.1. ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები და მათი სავალდებულობა წინამდებარე განჩინების მიმართ:
წინამდებარე განჩინების მიმართ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული (სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება)) სავალდებულო ძალა გააჩნია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა წინააღმდეგაც კასატორს არ მიუთითებია იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება, კერძოდ:
1.1.1. ქ.თბილისში, ს-ის ქ#22-ში სს „თ-ის“ აბონენტად #1------ რეგისტრირებულია მოსარჩელე, რომელიც ცხოვრობს მითითებულ მისამართზე და საკუთრებაში ერიცხება უძრავი ქონება. ქონების ელექტროენერგიით უზრუნველყოფას ახორციელებს მოპასუხე, მხარეთა შორის არსებული ელექტოენერგიის მიწოდების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე (სკ-ის 477-ე მუხლი);
1.1.2. მოსარჩელის (მყიდველის) მოთხოვნა სააბონენტო ბარათზე დარიცხული ხანდაზმული დავალიანების - 2979.99 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლებაა. აღნიშნული დავალიანება ასახულია, როგორც მყიდველის აბონენტის ბრუნვის ისტორიაში, ისე _ მოპასუხის მიერ შედგენილ დავალიანების ქვითარში. მოხმარებული ელექტროენერგიის გადასახადის სახით 2 979.99 ლარის ანაზღაურების ვალდებულება თავდაპირველად შემძენის, როგორც კრედიტორის აბონენტის ბრუნვის ისტორიაში ასახულია 2005 წლის 9 მარტს;
1.1.3. კრედიტორსა და ვ. ს-ს შორის 2010 და 2012 წლებში გაფორმებულ იქნა დავალიანების რესტრუქტურიზაციის შესახებ ხელშეკრულებები. რაიმე მტკიცებულება, რაც დაასასტურებდა ვ. ს-ის უფლებამოსილებას აბონენტ ი. ს-ის სახელით მოქმედებების შესრულებაზე, საქმეში წარმოდგენილი არ არის.
1.1.4. ელექტროენერგიის უწყვეტად მიწოდების უზრუნველყოფის მიზნით მყიდველი ასრულებდა მიმდინარე პერიოდის სააბონენტო ვალდებულებებს. უშუალოდ სადავო პერიოდის ვალის თავად მოსარჩელის მიერ სრულად ან ნაწილობრივ აღიარების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის.
1.2. საკასაციო განაცხადის მოცულობა და კასატორის პრეტენზიები (საკასაციო განხილვის ფარგლები):
1.2.1. მოსარჩელის მეუღლესთან 2012 წლის 29 აგვისტოს დადებული ვალის რესტრუქტურიზაციის ხელშეკრულებით დავალიანება გადანაწილდა 120 თვეზე. მოსარჩელე ხელშეკრულების პირობებს იცნობდა და ეთანხმებოდა, ამასთანავე, 2016 წლის მაისამდე იხდიდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ პორციებს;
1.2.2. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში არ აუსახავს საკუთარი პოზიცია სააპელაციო საჩივარში გამოთქმულ პრეტებზიებზე, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია (სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქვეპუნქტები), ამ მხრივ, პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლების მოთხოვნები, რასაც შედეგად არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა მოჰყვა, გარდა ამისა, სასამართლომ ასევე არასწორად არ შეაფასა სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები, კერძოდ:
ა) საქმეში არსებული ვ. ს-ის პირადობის მოწმობის ასლით დადგენილია, რომ 2006 წლიდან იგი რეგისტრირებულია და ფაქტიურად ცხოვრობს სს „თ-ის“ #... სააბონენტო მისამართზე - ქ.თბილისში, ს-ის 1#22-ში;
ბ) 2012 წლის 29 აგვისტოს განცხადება-ხელშეკრულებით დადგენილია, რომ 2012 წლის 29 აგვისტოს მოქალაქე ვ. ს-მა განცხადებით მიმართა კასატორს #... აბონენტის ბარათზე არსებული დავალიანების გადანაწილების თხოვნით, იმ მოტივით, რომ არსებული დავალიანება მოხმარებული იყო მის მიერ და წარადგინა პირადობის მოწმობა. პირის სააბონენტო მისამართზე რეგისტრაციის გამო დაიდო მასთან დავალიანების რესტრუქტურიზაციის ხელშეკრულება დავალიანების _ 4 802.79 ლარის 120 თვეზე გადანაწილების თაობაზე;
გ) #... აბონენტის ბრუნვის ისტორიით დასტურდება, რომ მოსარჩელის მიერ შესრულებულია გადახდები 2012 წლის აგვისტოდან 2016 წლის მაისამდე და მის მიერ გადახდილ იქნა როგორც მიმდინარე დავალიანება, ასევე რესტრუქტურიზაციის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პორცია, რითაც მხარემ დაადასტურა ხელშეკრულების ნამდვილობა (მოწონება) და ამით დაკარგა შეცილების უფლება;
დ) 2012 წლის ვალის რესტრუქტურიზაციის ხელშეკრულება წარმოადგენს სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალის აღიარების ხელშეკრულებას, რომელიც ამავე კოდექსის 327-ე მუხლის შესაბამისად, შეიცავს არსებით პირობებზე მხარეთა შეთანხმებას. ზემოხსენებული გარემოებებიდან გამომდინარე კი, კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, რომ ხელშეკრულების დადებისას საჭირო იყო მესამე პირის (აბონენტის ან უძრავი ქონების მესაკუთრის) თანხმობა (მოწონება);
1.2.3. მოცემულ შემთხვევაში, მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოშობილია საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2008 წლის 18 სექტემბრის #20 დადგენილების მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე, თუმცა, თუკი მოსარჩელე მიწოდებული ელ.ენერგიის მოხმარებლად არ იქნება მიჩნეული კასატორს უფლება აქვს, მოთხოვნა წარადგინოს სამოქალაქო კოდექსის 203-ე მუხლის პირველის ნაწილის საფუძველზე, მას ასევე შეუძლია მოსარჩელისაგან მოითხოვოს სამოქალაქო კოდექსის 101-ე მუხლის შესაბამისად ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, ვინაიდან ხელშეკრულებით მან იკისრა აბონენტის #... ბარათზე არსებული დავალიანების გადახდის ვალდებულება და მხარეები შეთანხმდნენ ყველა არსებით პირობაზე.
1.3. საკასაციო პალატის შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები:
1.3.1. საკასაციო პალატა უპირველესად განსახილველი სარჩელის პროცესუალური დასაშვებობის საკითხზე შეჩერდება. სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს დავალიანების გადახდისაგან გათავისუფლება, რასაც მხარე მოთხოვნის ხანდაზმულობას უკავშირებს, შესაბამისად, სარჩელის საგანი დავალიანების ხანდაზმულად აღიარებაა. საკასაციო პალატის განმარტებით, როგორც წესი, მოთხოვნის ხანდაზმულობა არა სარჩელის საგანი, არამედ, სარჩელისაგან თავდაცვის საპროცესო საშუალებაა რამეთუ იგი შესრულების მოთხოვნის იმგვარი შემაფერხებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ინსტრუმენტია, რომელიც, ვალდებულების დადასტურების შემთხვევაშიც კი, მას იძულებითი განხორციელების ძალას უსპობს (იხ. სკ-ის 144. 1 მუხლი). ხანდაზმულობის ინსტიტუტთან დაკავშირებით საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ განმარტა შემდეგი: „...როდესაც ხანგრძლივი დროა გასული იმ მოვლენიდან, რომელმაც სადავო გარემოებები წარმოშვა, მაღალია ალბათობა, რომ მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე არსებობდა, შეიძლება დაკარგული ან სახეშეცვლილი იყოს, ასევე, გაფერმკრთალდება მოწმეთა მეხსიერება, რომელთა ჩვენებებს სასამართლო დავის გადაწყვეტისას უნდა დაეყრდნოს, გაიზრდება სავარაუდო, არასანდო მტკიცებულებათა რიცხვი. შედეგად, მეტი ალბათობით, შეიქმნება ნიადაგი საქმის ფაქტობრივი გარემოებების არაობიექტური შეფასებისათვის. ხანდაზმულობის ვადა წარმოადგენს მცდელობას, დაიცვას მხარეები ასეთი საფრთხეებისგან... ზემოაღნიშნული რისკები, ცალკეულ შემთხვევაში, შესაძლოა, მეტი საფრთხის მატარებელი აღმოჩნდეს მოპასუხე მხარისთვის. ხანგრძლივი დროის შემდეგ დავის განახლება მათ ავტომატურად აყენებს საჭიროების წინაშე, ხელახლა მოიძიონ მტკიცებულებები, რომლებიც მათი პოზიციის მართებულობას დაადასტურებდა, რაც, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, შესაძლოა რთული ან შეუძლებელიც იყოს – მტკიცებულებები შესაძლოა ბუნებრივად აღარ არსებობდეს ან არასათანადო იყოს. შედეგად, მოპასუხემ შესაძლოა საკუთარი ინტერესი ვერ დაიცვას უტყუარი მტკიცებულებების არარსებობის გამო. შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის ერთ-ერთი მიზანია მხარის ინტერესების დაცვა იმ პროცესის ნაწილად გახდომისაგან, რომელშიც პოზიციის დაცვა რთული ან შეუძლებელია მოთხოვნის სიძველის მიზეზით“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის 2013 წლის 5 ნოემბრის №3/1/531 გადაწყვეტილება საქმეზე „ისრაელის მოქალაქეები - თამაზ ჯანაშვილი, ნანა ჯანაშვილი და ირმა ჯანაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-22). სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, სამოქალაქო სამართალწარმოება ხორციელდება მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი წესით, ხოლო კოდექსი მოთხოვნისაგან თავდაცვის საშუალებაზე დამყარებული სარჩელის ინსტიტუტს არ აღიარებს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლი ადგენს რა უწყებრივად სასამართლოსადმი ქვემდებარე საქმეთა ნუსხას, ნორმის პირველი ნაწილის თანახმად, სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით სასამართლო განიხილავს საქმეებს დარღვეული თუ სადავოდ ქცეული უფლების, აგრეთვე, კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დაცვის შესახებ. განსახილველი ნორმის განმარტებიდან გამომდინარე, შეიძლება ითქვას, რომ სასამართლოსადმი მიმართვის უმთავრესი წინაპირობა უფლების დარღვევაა, რომლის დაცვის შემაფერხებელ მატერიალურ-სამართლებრივ შესაგებელს შეიძლება წარმოადგენდეს მოთხოვნის ხანდაზმულობა (და არა პირიქით), ანუ პირს, რომელიც მიიჩნევს, რომ მას გააჩნია მოთხოვნის უფლება, თუმცა, ვალდებული პირი უარს აცხადებს შესრულებაზე, უფლება აქვს, სასამართლო წესით მოითხოვოს შესრულების დავალდებულება, ხოლო ვალდებულ პირს, იმ მოტივით, რომ მოთხოვნა ხანდაზმულია, შეუძლია, უარი თქვას შესრულებაზე და მოითხოვოს სარჩელის უარყოფა.
1.3.2. საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს ასევე საკონსტიტუციო დანაწესს, რომლის თანახმადაც, ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავის უფლებათა და თავისუფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს (იხ. 42.1 მუხლი) და განმარტავს, რომ მის პროცესუალურ რეალიზაციას წარმოადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი (ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სასამართლო წესით დაცვა. საქმის განხილვას სასამართლო შეუდგება იმ პირის განცხადებით, რომელიც მიმართავს მას თავისი უფლების ან კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დასაცავად. განცხადების მიღებასა და საქმის განხილვაზე უარის თქმა სასამართლოს შეუძლია მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლებითა და წესით), ამ კონტექსტში კი, განსახილველი საჩელის შეფასებისისას პალატა ასკვნის, რომ იურიდიული ბუნებით იგი ყველაზე ახლოს აღიარებით სარჩელთანაა, რომელიც, განსხვავებით სხვა ტიპის სარჩელებისაგან (მაგ: მიკუთვნებითი, გარდაქმნითი), განსახილველად მიღების დამატებითი წინაპირობების არსებობაზეა დამოკიდებული. აღიარებითი სარჩელის ლეგალურ დეფინიციას შეიცავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც, სარჩელი შეიძლება აღიძრას უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობების არსებობა-არარსებობის დადგენის, დოკუმენტების ნამდვილობის აღიარების ან დოკუმენტების სიყალბის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს იმის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს. აღიარებითი სარჩელის დასაშვებობის საკითხთან მიმართებით, განსაკუთრებით მდიდარია საკასაციო სასამართლოს ბოლოდროინდელი პრაქტიკა: არაერთ დავაზე განიმარტა, რომ ამ კატეგორიის სარჩელი, ბუნებრივია, სრულად უნდა შეესაბამებოდეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 178-ე მუხლით განსაზღვრულ ფორმალურ-შინაარსობრივ მოთხოვნებს, თუმცა, ამავე მუხლის პირველი ნაწილის „ლ“ ქვეპუნქტით დაწესებულია დამატებითი მოთხოვნა ამ ტიპის სარჩელებისათვის _ იურიდიული ინტერესი, რომელსაც სასამართლო სარჩელის დასაშვებობისას ფორმალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით ამოწმებს, ხოლო, დაშვების შემთხვევაში, სწორედ ამ ინტერესის ნამდვილობაზეა დამოკიდებული სარჩელის წარმატებულობა. გასათვალისწინებელია, რომ დავის მიმართ იურიდიული ინტერესის არსებობის შემოწმება განეკუთვნება სამართლის საკითხს, რა დროსაც პასუხი უნდა გაეცეს მთავარ კითხვებს: აქვს მოსარჩელეს ნამდვილი იურიდიული ინტერესი დავის მიმართ? უზრუნველყოფს მოსარჩელის მოთხოვნა ამ ინტერესის დაკმაყოფილებას? იურიდიული ინტერესის არსებობა განპირობებულია არა ზოგადად მხარის სუბიექტური ინტერესით, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივი დანაწესით, რომლის შედეგის რეალიზაცია შესაძლებელია აღიარებითი სარჩელის აღძვრით. მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმით განსაზღვრული უფლების დაცვას უნდა ემსახურებოდეს აღიარებითი სარჩელი. იურიდიული ინტერესის განმსაზღვრელ კრიტერიუმებს განეკუთვნება შემდეგი: ა) მოსარჩელეს უნდა ედავებოდნენ უფლებაში; ბ) დავის არსებობა უნდა ქმნიდეს მოსარჩელის უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; გ) აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, კერძოდ, გადაწყვეტილების შედეგად სრულად გარკვეული შედეგი უნდა დგებოდეს მხარისათვის, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება უნდა ქმნიდეს იმ უფლებისა თუ ურთიერთობის განსაზღვრულობას, რაც მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის წარმოშობილი დავის გამო ირღვევა. აღიარებითი სარჩელის საფუძვლიანობის განხილვისას მნიშვნელოვანია, გაირკვეს, ხომ არ არსებობს მიკუთვნებითი სარჩელის აღძვრის წინაპირობები, რადგან ამგვარი წინაპირობების არსებობისას, მოსარჩელე ვერ შეძლებს თავისი ნამდვილი მიზნის (უფლების დაცვის) აღიარებითი სარჩელით მიღწევას, აღნიშნული კი, თავის მხრივ, საფუძველს აცლის აღიარებით მოთხოვნას. ამავდროულად, მხედველობაშია მისაღები საპროცესო ეკონომიის პრინციპი, რომელიც უფლების რეალური დაცვის ხელშეწყობის საშუალებაა და ემსახურება იმას, რომ დარღვეული უფლების დაცვა მხარემ ერთი და არა რამდენიმე სარჩელის აღძვრის გზით უზრუნველყოს (იხ. სუს დიდი პალატის გადაწყვეტილება №ას-664-635-2016, 2 მარტი, 2017 წელი, ასევე მაგ: №ას-302-285-2017, 16 ივნისი, 2017 წელი). აღიარებითი სარჩელის დასაშვებობა-განხილვასთან მიმართებით მნიშვნელოვანია ასევე ევროსასამართლოს პრეცედენტული სამართალიც: კონვენციის მე-6 მუხლი ექვემდებარება ფართო განმარტებას და თავის თავში არა მხოლოდ სასამართლო ხელმისაწვდომობას ან საქმის მიუკერძოებელ განხილვას, არამედ სამართლიან გადაწყვეტასაც მოიცავს, რაც თავისთავად მიანიშნებს იმაზე, რომ მართლმსაჯულების განხორციელება არ უნდა ატარებდეს ფორმალურ ხასიათს, არამედ, სამართალწარმოების მიზანი დარღვეული უფლების ეფექტიან და რეალურ დაცვაზეა ორიენტირებული, რაც ეროვნული სასამართლოს მიერ საკითხის ამომწურავ გადაწყვეტაზე მიანიშნებს და არა ფორმალური ხასიათის სამართალწარმოებაზე, რომელსაც დავის აღმოფხვრა შედეგად არ მოჰყვება. საქმეზე: Apostol v. Georgia; §37; ასევე, Hornsby v.Greece, §40 ევროსასამართლომ განმარტა, რომ საერთო სასამართლოებმა ყურადღება უნდა გაამახვილონ აღძრული სარჩელისადმი მოსარჩელის იურიდიულ ინტერესზე, ასევე, იმ საკითხზე, თუკი აღიარებითი სარჩელის ნაცვლად შესაძლებელია მიკუთვნებითი მოთხოვნის წაყენება მოპასუხისადმი, რაც იმავდროულად გადაწყვეტილების აღსრულებაუნარიანობის საკითხსაც უკავშირდება, რადგან გადაწყვეტილების აღსრულება მხარისათვის გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს განუყოფელი ნაწილია, ნებისმიერი სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღსრულება „სასამართლო პროცესის“ განუყოფელ ნაწილად უნდა განიხილებოდეს ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე. იხ. ასევე: IZA Ltd and Makrakhidze v. Georgia, §42; Burdov v. Russia, §34; Hornsby v. Greece, §40.
1.3.3. ამდენად, ზოგადად შეიძლება ითქვას, რომ ვალდებულების ხანდაზმულად აღიარების შესახებ სარჩელი, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც დავა არ მიმდინარეობს დავალიანების ანაზღაურების თაობაზე, დაუშვებელია, თუმცა, საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ მიუბრუნდება განსახილველი დავის საგანს, რომელიც ელექტროენერგიის ღირებულების დავალიანების ხანდაზმულობის საკითხს შეეხება და მოიხმობს ამ სფეროს მარეგულირებელ სპეციალურ საკანონმდებლო დანაწესებს: საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2008 წლის 18 სექტემბრის #20 დადგენილებით დამტკიცებული „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესების“ 1.1. მუხლის თანახმად, ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესები (შემდგომში წესები) არეგულირებს ურთიერთობებს, ერთი მხრივ, განაწილების ლიცენზიატს, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურსა და, მეორე მხრივ, მომხმარებელს შორის ელექტროენერგიის ყიდვის, გაყიდვის, განაწილების, გატარების ან/და მოხმარების დროს. ნორმატიული აქტის ზოგადი დებულებები ადგენენ განაწილების ლიცენზიტის (გამყიდველი) უფლებას, შეუწყვიტყონ ელექტრომამარაგება შემსყიდველს და ასეთ შემთხვევაში მომხმარებელს შეუძლია, უფლების დასაცავად მიმართოს მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივ დამცველს, კომისიას ან სასამართლოს (იხ. 1.4 და 1.5 მუხლები). წესების 3.1. მუხლის თანახმად, ელექტროენერგიის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, გამყიდველი კისრულობს ვალდებულებას, მიაწოდოს მყიდველს ელექტროენერგია მოქმედი კანონმდებლობით, ამ წესებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დაცვით, ხოლო მყიდველი კისრულობს ვალდებულებას, გადაიხადოს მიღებული ელექტროენერგიის საფასური და დაიცვას მოქმედი კანონმდებლობით, ამ წესებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობები. ამასთან, იმ შემთხვევაში, თუკი მომხმარებელი (მოსარჩელე) არ შეასრულებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებას, მიმწოდებელი უფლებამოსილია, შეუწყვიტოს მას ელექტროენერგიის მიწოდება (იხ. 2.4. მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი). ნორმატიული აქტით რეგულირებულია თუ რა განიხილება ელექტროენერგიის უკანონო მოხმარებად და მათ შორისაა შეწყვეტილი ელექტროენერგიის მიწოდების თვითნებური აღდგენა და ამ შემთხვევაში, ლიცენზიტი კვლავ შეწყვეტს ელ.ენერგიის მიწოდებას შესაბამისი აქტის შედგენითა და ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შესაბამისი ჯარიმის დაკისრებით (იხ. 8.1. 8.2 და 8.7 მუხლები). საკასაციო სასამართლოსათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია წესების მე-9 მუხლი, რომელიც მომსახურების აღრიცხვის წესს ადგენს: განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია, ანგარიშსწორების ქვითარში განცალკევებულად ასახოს ის დავალიანება, რომლის წარმოშობის მომენტიდან გასულია 3 წელზე მეტი და რომელიც მომხმარებელს პირდაპირი წერილობითი ფორმით არ უღიარებია ან/და არ არსებობს მხარეთა შორის შეთანხმება ამ დავალიანების გადანაწილებაზე. დაუშვებელია, მომხმარებლის პირდაპირი მითითების გარეშე, განაწილების ლიცენზიატისთვის გადახდილი თანხა მიმართულ იქნეს იმ დავალიანების დასაფარად, რომლის წარმოშობის მომენტიდან გასულია 3 წელზე მეტი და რომელიც მომხმარებელს პირდაპირი წერილობითი ფორმით არ უღიარებია ან/და არ არსებობს მხარეთა შორის შეთანხმება ამ დავალიანების გადანაწილებაზე. ასეთ შემთხვევაში, ზედმეტად გადახდილი თანხა გათვალისწინებული იქნება მომდევნო ანგარიშსწორებისას. ქვითარში მითითებული გადახდის ბოლო ვადის გასვლის შემდეგ, მასში ასახული დავალიანების გადაუხდელობის შემთხვევაში, განაწილების ლიცენზიატი უფლებამოსილია, შეუწყვიტოს შესაბამის მომხმარებელს ელექტროენერგიით მომარაგება (იხ. 9.41, 9.42, 9.5 მუხლები). ამდენად, დავალიანების დროული გადაუხდელობის შემთხვევაში, ნორმატიული აქტით გათვალისწინებულია ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტა, რომლის აღდგენაც, დავის შემთხვევაში, საკითხის მომგვარებელი ორგანოს (კომისიის ან სასამართლოს) მიერ საჩივრის მიღებაზეა დამოკიდებული (იხ. მე-12 მუხლი). პალატა მხედველობაში იღებს იმ ფაქტს, რომ მხარეთა შორის სადავოს წარმოადგენს, როგორც დავალიანების ხანდაზმულობა, ისე _ ვალის არსებობის აღიარების ფაქტის ნამდვილობა, ამასთანავე, ელექტროენერგიის, როგორც საყოფაცხოვრებო მომსახურების უაღრესად დიდი მნიშვნელობისა და იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ მოპასუხე მხარეს აქვს სრული კანონისმიერი რესურსი ზემოქმედება მოახდინოს მოსარჩელის ელექტრომომარაგებაზე, პალატა მიიჩნევს, რომ მსგავსი ტიპის აღიარებითი სარჩელი დასაშვებად სწორად იქნა მიჩნეული ქვემდგომი სასამართლოების მხრიდან. სამართლიანი სასამართლოს ხელმისაწვდომობის უფლების ფარგლებში საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ევროსასამართლოს პრეცედენტულ პრაქტიკაზე, სადაც სასამართლომ დაადგინა, რომ მომჩივანი შესაძლოა იყოს „პოტენციური მსხვერპლი“, მაგალითად, როდესაც მან ვერ შეძლო იმის დამტკიცება, რომ კანონმდებლობა, რომელზეც იგი დავობდა, რეალურად შეეხო მას მასში მოცემული ზომების საიდუმლო ხასიათის გათვალისწინებით (Klass and Others v. Germany) ან როდესაც უცხოელების გაძევებასთან დაკავშირებით მიღებული ბრძანება, რომელიც მართალია არ იყო აღსრულებული, დაარღვევდა ამ პირთა ფუნდამენტურ უფლებებს, რადგანაც ეწინააღმდეგება კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლებს (Soering v. the United Kingdom). პრეცედენტული სამართლის თანახმად, ასეთ სიტუაციაში დაზარალებულის პრეტენზიის მისაღებად, მომჩივანმა უნდა წარმოადგინოს გონივრული და დამაჯერებელი მტკიცებულება იმის თაობაზე, რომ დარღვევა შეეხო პირადად მას; უსაფუძვლო ეჭვი ან ვარაუდი შეუსაბამოა (Lines GmbH v. fifteen member States of the European Union (განჩინება) {დიდი პალატა}).
1.3.4. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ სადავო დავალიანება არ არის ხანდაზმული. ამ თვალსაზრისით სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების დასკვნას, რომ სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, იგი წარმოშობილია 2005 წლის 9 აპრილიდან და ამ დროიდან ამოწურულია მოთხოვნის 3-წლიანი ვადა (სკ-ის 129-ე მუხლი). დამკვიდრებული ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, ერთმანეთისაგან განსხვავდება მარტივი, კაუზალური და აბსტრაქტული აღიარება. მათი საერთო ნიშანი ისაა, რომ ისინი ადასტურებენ/წარმოშობენ მოთხოვნის არსებობას, თუმცა, იურიდიული თვალსაზრისით გააჩნიათ განმასხვავებელი ნიშან-თვისებები. მარტივი აღიარება სახეზეა მაშინ, როდესაც მოვალე ცალმხრივად ადასტურებს არსებულ ვალდებულებით ურთიერთობას და გაცნობიერებულად გამოთქვამს მზაობას, შეასრულოს იგი (დაპირება). კაუზალური ვალის აღიარება ასევე მიმართულია არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის დადასტურებისაკენ და ბუნებრივია, უნდა შეიცავდეს დაპირების ელემეტს, ამასთან, იგი შეიძლება არ იყოს ცალმხრივი (მხარეთა ორმხრივი შეთანხმება არსებული ვალდებულების შესრულების დამატებით ვადაზე, სხვა შესრულების მიღებაზე და სხვა). როგორც მარტივი, ისე _ კაუზალური აღიარება ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის კერძო შემთხვევას წარმოადგენს და შედეგად, ამავე კოდექსის 141-ე მუხლის ძალით, შეწყვეტამდე განვლილი დრო მხედველობაში არ მიიღება, არამედ, ვადა დაიწყება თავიდან. სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის მიზნებისათვის მოვალის აღიარება სამართლებრივი ძალის მატარებელი მხოლოდ იმ შემთხვევაშია, თუკი აღიარება ხანდაზმულობის ვადაში განხორციელდა, რადგანაც საფუძველს მოკლებული იქნება მსჯელობა იმაზე, რომ მოვალის იურიდიული მნიშვნელობის მქონე მოქმედებას შედეგად მოჰყვეს უკვე გასული ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა. საინტერესოა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ ვალის მარტივ ან კაუზალურ აღიარებას გააჩნია თუ არა იურიდიული ძალა. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ამ საკითხის რეგულირებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნას სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომელიც ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან ერთობლიობაში განიმარტება, კერძოდ, 144.2 მუხლის თანახმად, თუკი მოვალე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ შეასრულებს ვალდებულებას, იგი შესრულების დაბრუნების მოთხოვნის უფლებას კარგავს, ასეთ შემთხვევაში მისი შესაგებელი არ შეიძლება იყოს მათ შორის იმაზე მითითება, რომ შესრულების მომენტში არ იცოდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის ფაქტი, ანალოგიური ძალის მატარებელია მოვალის მიერ ვალდებულების აღიარება მოთხოვნის იძულებითი განხორციელების ვადის გასვლის შემდეგ, თუკი ეს აღიარება შეიცავს პირის გაცნობიერებულ ნებას, რომ იგი ვალდებულებას შეასრულებს. ეს რეგულაცია ვრცელდება ვალის როგორც მარტივ, ისე _ კაუზალურ აღიარებაზე (იხ. სუსგ №ას-383-364-2015, 27 მაისი, 2016 წელი). სხვაგვარი შესრულების არსებობასთან დაკავშირებით (სკ-ის 137-ე მუხლი) პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე გამოკვლეული აბონენტის ბრუნვის ისტორიის, ასევე, განხორციელებული გადახდების გათვალისწინებით, არ დგინდება მყიდველის მხრიდან ხანდაზმული დავალიანების გადახდის ფაქტი (რაც შედავების უფლებას დაუკარგავდა მას), შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ მიმდინარე გადასახადის გადახდა ელექტროენერგიის უწყვეტად მიღების მიზნით არ წარმოადგენს ხანდაზმული დავალიანების აღიარებას, დასაბუთებულია და მას ვერ აქარწყლებს კასატორის მითითება არაუფლებამოსილი პირის მიერ ვალის აღიარების მოსარჩელის მხრიდან მოწონებაზე (სკ-ის 101-ე მუხლი). რაც შეეხება კასატორის მეორე ძირითად არგუმენტს, რომ ვ. ს-ი ამავე მისამართზე მცხოვრები მოსარჩელის მეუღლეა და მისი მხრიდან ვალის აღიარება შეესაბამება სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის მოთხოვნებს, ასევე არ იზიარებს საკასაციო პალატა და განმარტავს, რომ ვალის აღიარების ხელშეკრულების დამოუკიდებული ბუნება იმ კუთხითაც განსხვავდება ვალდებული პირის სხვაგვარი აღიარებისაგან, რომ სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლით გათვალისწინებული ხელშეკრულება მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგაც ნამდვილია, რადგანაც იგი ახალ, დამოუკიდებელ მოთხოვნას წარმოშობს და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების მიმართ დამოუკიდებლად აითვლება ხანდაზმულობის ვადის დენა, თუმცა, ამგვარი დამოუკიდებელი ხელშეკრულების ძალმოსილება დამოკიდებულია ნების გამომვლენის ნების ნამდვილობაზე. პალატა მიუთითებს ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ აბონენტად რეგისტრირებულია მოსარჩელე, შესაბამისად, კასატორთან სამართლებრივ ურთიერთობაში მყოფ მხარედ სწორედ ის და არა ხელშეკრულებაზე ხელმომწერი პირი განიხილება ზემოხსენებული წესის 4.1. მუხლის დისპოზიციიდან გამომდინარე (განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია აბონენტად დაარეგისტრიროს ის პირი, რომელიც ამ წესების შესაბამისად, ელექტროენერგიით მომარაგებისას, სარგებლობს (ან ისარგებლებს) მისი მომსახურებით). რაც შეეხება ვალის აღიარებას, სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლიდან გამომდინარე, იგი არაუფლებამოსილი პირის მიერ არის ხელმოწერილი, შესაბამისად, ამ მტკიცებულებას საკასაციო პალატა მოთხოვნის იძულებით განხორციელების წინაპირობად არ განიხილავს (რამდენადაც გარდა ზემოხსენებულისა, უდავოა, რომ მოპასუხეს ვ.ს-ის უფლებამოსილების დამადასტურებელი მტკიცებულება არ წარუდგენია სასამართლოში თანახმად, სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილებისა)). რაც შეეხება კასატორის მითთებას სამოქალაქო კოდექსის 203-ე მუხლზე, სასამართლო უარყოფს ამ პრეტენზიას, რადგანაც განსახილველი დავის ფარგლებს ცდება ვალის გადაკისრების საკითხის საფუძვლიანობის შესწავლა, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც ვ.ს-ი არ წარმოადგენს მოცემული დავის სუბიექტს.
1.3.5. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის სააბონენტო ბარათზე რიცხული დავალიანება 2 979,99 ლარის ოდენობით ხანდაზმულია და ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი განაცხადოს შესრულებაზე, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილისა. ამდენად, პალატა ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების შეფასებებსა და დასკვნებს სარჩელის საფუძვლიანობის თაობაზე, რომლის წინააღმდეგაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით განსაზღვრული შედავება არ ყოფილა წარმოდგენილი კასატორის მხრიდან. ამავე კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.
2. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილი წარმოადგენს საკასაციო სამართალწარმოების სპეციალურ ნორმას, რაც გამორიცხავს ამ ნორმით მოწესრიგებული საკითხის სხვაგვარ რეგულაციას (სსსკ-ის 399-ე მუხლი), თავად მოხმობილი ნორმის მიხედვით კი, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება, მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. ამდენად, საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითებას და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენას კანონი კრძალავს, ხოლო საქმეში უკვე არსებული მტკიცებულებების განმეორებით წარდგენა არ ემსახურება მართლმსაჯულების ეფექტიანად განხორციელების მიზანს. ამავე კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვის საფუძველი, შესაბამისად, ისინი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს.
3. სასამართლო ხარჯები:
რადგანაც წინამდებარე განჩინებით კასატორის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, არ არსებობს პროცესის ხარჯების მხარეთა შორის განაწილების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლით განსაზღვრული წინაპირობები, ხოლო, ამავე კოდექსის 55-ე მუხლის შესაბამისად, კასატორის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი უნდა დარჩეს ბიუჯეტში.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 55-ე, 104-ე, 407-ე, 410-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სს „თ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.
2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 7 მარტის განჩინება დარჩეს უცვლელად.
3. სს „თ-ს“ დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილების (საქმე #2/305-17) ასლი 1 (ერთი) ფურცლად, ხოლო ი. ს-ს _ საკასაციო პასუხზე დართული ამავე სასამართლოს 2017 წლის 23 თებერვლის განჩინების (საქმე #2/37689-16) ასლი 3 (სამი) ფურცლად.
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი
ზ. ძლიერიშვილი
