№ ას-287-273-2016 3 აპრილი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

I საკასაციო საჩივრის ავტორები - დ. ქ-ე, მ. მ-ე, ნ. კ-ე (მოპასუხეები)

II საკასაციო საჩივრის ავტორი - ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ი. დ-აძე (მოსარჩელე)

მესამე პირები - ი. მ-ე, მ. ხ-ი, ა. ბ-ე, ბ. მ-ე, ხ. ჩ–ი, ს. ბ-ე, დ. თ-ე, დ. ჟ-ი, ა. კ-ი, ზ. ბ-ე, ე. ა-ე, ლ. ზ-ე, შ. ბ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილება

I საკასაციო საჩივრის ავტორთა მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

II საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების ოქმების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ი. დ-ემ (შემდგომში - „მოსარჩელე“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ-ის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“, „ამხანაგობა“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“), დ. ქ-ის, მ. მ-ისა და ნ. კ-ის მიმართ (შემდგომში - „მოპასუხეები“, „მოპასუხე ამხანაგობის წევრები“, „კასატორები“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორები“) და მოითხოვა:

1.1. ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6, №7 კრების ოქმების ბათილად ცნობა;

1.2. ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვრის №2 კრების ოქმის ბათილად ცნობა;

2. მოსარჩელემ სარჩელში მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

2.1. მოსარჩელე ცხოვრობს ქ. ბათუმში, ტ-ში მდებარე მრავალბინიან სახლში. მრავალბინიან სახლში დაფუძნებულია ბმა „მ-ი“, რომელიც აერთიანებს ამხანაგობის 36 წევრს;

2.2. 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმების საფუძველზე ამხანაგობამ მოპასუხეებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადასცა სხვენები, თუმცა ამხანაგობის კრებებზე მოსარჩელე არ იყო მიწვეული და, ამასთან, ეს ფართები მანამდე არავის ფაქტობრივ მფლობელობაში არ ყოფილა;

2.3. 2010 წლის 27 იანვარს შედგა ამხანაგობის კრება ბოლო სართულზე მანსარდისა და დამატებითი სართულების დაშენების საკითხთან დაკავშირებით. მანსარდისა და დამატებითი სართულების დაშენება არის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, შესაბამისად, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტას სჭირდება ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილება. ამხანაგობის კრებაზე მოსარჩელემ და ამხანაგობის წევრმა - გ. გ-ემ მხარი არ დაუჭირეს აღნიშნულ საკითხს, თუმცა, კრების ოქმში დაფიქსირდა, რომ გადაწყვეტილება მიღებულია ამხანაგობის წევრთა 100%-ის თანხმობით, რაც არ შეესაბამება სინამდვილეს. გამომდინარე აქედან, ამხანაგობის კრების ოქმი ეწინააღმდეგება კანონით დადგენილ წესს, რის გამოც, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი;

2.4. მოსარჩელემ მიუთითა ამხანაგობის კრების ოქმების ბათილობის იურიდიულ ინტერესზე და განმარტა, რომ გასაჩივრებული ოქმის საფუძველზე დაგეგმილი მშენებლობის განხორციელების შემთხვევაში, მნიშვნელოვნად შეიცვლება მისი, როგორც ამხანაგობის წევრის, წილი ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში, რასაც არსებითი გავლენა ექნება მისი, როგორც თანამესაკუთრის, უფლებებზე.

3. ამხანაგობამ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ:

3.1. მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 10¹ მუხლი, რომელიც ეხება ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების განვითარების პირობებს, რადგან მანსარდის ფართობი მობინადრეებს დარეგისტრირებული ჰქონდათ ინდივიდუალურ საკუთრებაში, ხოლო ამ შემთხვევაში გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო იყო წევრთა 2/3-ის თანხმობა;

3.2. ამასთან, სადავო ამხანაგობის კრების ოქმში მითითებული არ არის, რომ გადაწყვეტილება მიღებულია წევრთა 100%-ის თანხმობით, არამედ, კრების ოქმში აღნიშნულია, რომ ამხანაგობის კრებას ესწრებოდა მობინადრეთა 100%, ხოლო 2 წევრი იყო წინააღმდეგი;

3.3. მოპასუხემ დამატებით მიუთითა, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლომ განიხილა დავა მოპასუხესა და ამხანაგობის ერთ-ერთ წევრს შორის ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვრის №2 კრების ოქმის ბათილობის შესახებ სწორედ იმ საფუძვლით, რომ კრებაზე გადაწყვეტილება არ იქნა მიღებული წევრთა 100%-ის თანხმობით. სასამართლოს 2012 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, ვინაიდან ამხანაგობის წევრებს სხვენის ფართობი დარეგისტრირებული ჰქონდათ ინდივიდუალურ საკუთრებაში და, შესაბამისად, ამ შემთხვევაში გამოიყენებოდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 10¹ მუხლის ნორმები.

4. მოპასუხე ამხანაგობის წევრებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ სადარბაზოში განცხადების გამოკვრის გზით მოსარჩელე ინფორმირებული იყო 2009 წლის 3 ივნისის კრების თაობაზე.

5. ამხანაგობის თავმჯდომარემ რ. ი–მა სასამართლოს მთავარ სხდომაზე სარჩელი არ ცნო, მაგრამ განმარტა, რომ ამხანაგობას 2009 წელს ამხანაგობის წევრებზე სხვენის საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით კრება არ ჩაუტარებია. მომდევნო სხდომაზე მოპასუხე წარმოდგენილი იყო სხვა თავმჯდომარის მიერ (თავმჯდომარეობის საკითხი მხარეებს შორის გახდა სადავო. თუმცა, რ. ი–ი სხდომაზე აღარ გამოცხადებულა. სხდომაზე მონაწილეობის მისაღებად გამოცხადდა ახალი თავმჯდომარე - ბ. თ-ე), რომელმაც განმარტა, რომ სადარბაზოებში გამოკრული იყო განცხადება კრების შესახებ დღის წესრიგთან ერთად, შესაბამისად, მოსარჩელე 2009 წლის 3 ივნისის კრებაზე მოწვეული იყო კანონით დადგენილი წესით, თუმცა არ გამოცხადებულა, რაც არ იწვევს სხვა წევრთა მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას. გარდა ამისა, მან განმარტა, რომ კრებამ სხვენის ფართები გადასცა იმ პირებს, ვისაც დაკავებული ჰქონდათ. მოსარჩელეს სხვენთან არავითარი კავშირი არ ჰქონდა, შესაბამისად, ის ვერ მიიღებდა სხვენს საკუთრებაში. მოპასუხის მოსაზრებით, მოსარჩელის მოთხოვნას არ აქვს იურიდიული ინტერესი, რადგან ოქმების გაუქმების შემთხვევაშიც კი, იგი სარგებელს ვერ მიიღებს.

6. ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 2014 წლის 20 ნოემბრის, 2014 წლის 26 დეკემბრის, 2015 წლის 23 თებერვლის საოქმო განჩინებებით საქმეში მესამე პირებად დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მოსარჩელის მხარეზე ჩააბა ზ. ბ-ე, ე. ა-ე, ლ. ზ-ე, შ. ბ-ე, დ. ჟ-ი, ა. კ-ი, ხოლო მოპასუხის მხარეზე - ბ. მ-ე, ი. მ-ე, ა. ბ-ე, ხ. ჩ–ი, ს. ბ-ე, დ. თ-ე და მ. ხ-ი.

7. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

8. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

9. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა: ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ამხანაგობის წევრთა 2009 წლის 3 ივნისის კრების №5, №6, №7 ოქმები, აგრეთვე - 2010 წლის 27 იანვრის კრების №2 ოქმი.

10. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

10.1. ქალაქ ბათუმში, ტ-ში მდებარე მრავალბინიან სახლში დაფუძნებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ-ი“, რომელიც 2009-2010 წლებში შედგებოდა 36 წევრისაგან; ერთ-ერთი წევრია მოსარჩელეც, რომელსაც ეკუთვნის №7 ბინა;

10.2. იმავე სახლში მდებარე სხვენი საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ამხანაგობის სხვადასხვა წევრების საკუთრებად, მათ შორის: 72.9 მ² სხვენი ეკუთვნის მოპასუხე დ. ქ-ეს; 45 მ² სხვენი ეკუთვნის მოპასუხე მ. მ-ეს; 70.9 მ² სხვენი ეკუთვნის მოპასუხე ნ. კ-ეს. საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველი გახდა ამხანაგობის წევრთა 2009 წლის 3 ივნისის კრების №5, №6 და №7 ოქმები მითითებულ ფართებზე საკუთრების უფლების არსებობის დადასტურების შესახებ;

10.3. 2010 წლის 27 იანვარს შედგა ამხანაგობის წევრთა კრება, რომელმაც მიიღო გადაწყვეტილება - სახურავს ჩატარებოდა რეკონსტრუქცია და მასზე მოწყობილიყო მანსარდული სართული; ასევე - განხორციელებულიყო ტერასის რეკონსტრუქცია და მასზე დაშენებულიყო სამი სართული. ამ გადაწყვეტილებას მხარი არ დაუჭირა ამხანაგობის ორმა წევრმა: მოსარჩელემ და გ. გ-ემ;

10.4. მოსარჩელე სხვენის რომელიმე ნაწილს არ ფლობდა;

10.5. მითითებულ საცხოვრებელ სახლზე მანსარდული სართულების მშენებლობა უკვე დასრულებულია.

11. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქალაქო სასამართლომ ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის კრების მოწვევისა და ჩატარების ფაქტი დადასტურებულად მიიჩნია თავად კრების ოქმებით, მოპასუხეების და მათ მხარეზე ჩაბმული მესამე პირების ახსნა-განმარტებებით, მოწმეების: ა. ქ-ისა და გ. გ-ის ჩვენებებით, რასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა შემდეგზე:

11.1. ბათუმის საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას აღნიშნული კრების ჩატარება უარყო ამხანაგობის წინამორბედმა თავმჯდომარემ - რ. ი–მა და განაცხადა, რომ კრებები არ ტარდებოდა წლების განმავლობაში; ამხანაგობის წევრებმა არც ის იცოდნენ, რომ სხვენი განკარგული იყო (იხ: 2015 წლის 6 თებერვლის სხდომის ოქმი - 15:26 საათიდან);

11.2. ვინაიდან სწორედ ამ კრებაზე მიღებული ოქმების კანონიერება იყო სასარჩელო დავის საგანი, კრების რეალურად ჩატარების დამადასტურებელ უტყუარ მტკიცებულებებად ისინი ვერ მიიჩნეოდა;

11.3. მოპასუხეების და მათ მხარეზე ჩაბმული მესამე პირების ახსნა-განმარტებები, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-5 მუხლით განსაზღვრული მხარეთა თანასწორობის პრინციპიდან გამომდინარე, იმავე დონის მტკიცებულებები იყო, რაც მოსარჩელის ახსნა-განმარტება, ამიტომ ისინი ერთმანეთს აქარწყლებდა;

11.4. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოწმე ა. ქ-ე მოპასუხე დ. ქ-ის შვილია, ხოლო მოწმე გ. გ-ე - მოპასუხე ნ. კ-ის მეუღლე. აღნიშნულ მოწმეთა ჩვენებები იმასთან დაკავშირებით, რომ 2009 წლის 3 ივნისის კრება ნამდვილად ჩატარდა და ამ კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილებებით მათი ოჯახების ფლობა-სარგებლობაში არსებული სხვენის ფართობები გადაეცათ მათვე საკუთრებაში (იხ: ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 23 თებერვლის სხდომის ოქმი, 11:43:54-12:01:13სთ; 12:02:30-12:19:16სთ), სააპელაციო სასამართლომ უტყუარ მტკიცებულებებად არ მიიჩნია, ვინაიდან ისინი, როგორც მოპასუხეების ახლო ნათესავები (პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრეები), საქმის შედეგით პირდაპირ დაინტერესებული პირები იყვნენ, უფრო მეტიც, მოწმე გ. გ-ემ მიუთითა, რომ მოპასუხე მ. მ-ეს საერთოდ არ აინტერესებდა სხვენი, არ ფლობდა მას, რადგან ბინა გაქირავებული ჰქონდა და დროდადრო თუ გამოივლიდა კორპუსში.

12. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხე მხარემ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი წესით, უტყუარი მტკიცებულებების წარმოდგენის გზით, ვერ დაამტკიცა, რომ ამხანაგობის წევრები გაფრთხილებულნი იყვნენ 2009 წლის 3 ივნისის კრების თაობაზე (მისი ჩატარების დროის, ადგილისა და განსახილველი საკითხის შეტყობინების სახით) და რომ ეს კრება რეალურად ჩატარდა; ასევე ვერ დაამტკიცა, რომ სხვენის სადავო ფართებს, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების მომენტისათვის, ფლობდნენ მოპასუხეები.

13. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელე ითხოვდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა გადაწყვეტილებების (ასახული კრების ოქმებში) ბათილად ცნობას იმ მოტივით, რომ ისინი ეწინააღმდეგებოდა კანონით დადგენილ წესს და აღძრული აღიარებითი სარჩელისადმი იურიდიულ ინტერესს ასაბუთებდა იმით, რომ, მართალია, ვეღარ მოახერხებდა სადავო ოქმებით განკარგული ქონების ნატურით დაბრუნებას თავის საკუთრებაში, მაგრამ - გასაჩივრებული ოქმების ბათილად ცნობის შემთხვევაში მიეცემოდა შესაძლებლობა - აღეძრა სარჩელი დაკარგული ქონების შესატყვისი კომპენსაციის გადახდევინების მოთხოვნით.

14. ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელის დასაბუთება აღიარებითი სარჩელისადმი იურიდიული ინტერესის არსებობის თაობაზე ლოგიკური და თანმიმდევრული იყო: უდავო იყო, რომ გასაჩივრებული ოქმებით განკარგული ქონება წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრთა (მათ შორის - მოსარჩელის) საერთო საკუთრებას, რომელიც ამჟამად მოქცეული იყო სხვა წევრების ინდივიდუალურ საკუთრებაში; სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, იმისათვის, რომ მოსარჩელეს გასჩენოდა საფუძველი - აღეძრა და მიეღწია მისთვის დამდგარი ქონებრივი დანაკლისის ფულადი კომპენსირების თაობაზე მიკუთვნებითი სარჩელის დაკმაყოფილებისთვის, აუცილებელი იყო, აღიარებული ყოფილიყო, რომ ეს ოქმები ბათილ გარიგებებს წარმოადგენდნენ, რათა დადასტურებულიყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების ანუ მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული მოქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების არსებობა. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლოს დასკვნა განსახილველი აღიარებითი სარჩელისადმი მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის არარსებობის თაობაზე არასწორი იყო.

15. სააპელაციო პალატის განმარტებით, გასაჩივრებულ ოქმებში ასახული გადაწყვეტილებები წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლით გათვალისწინებულ, ამხანაგობის წევრთა მრავალმხრივი ნების გამოვლენას და, მაშასადამე, გარიგებას, რომელიც მიმართულია გარკვეული სამართლებრივი შედეგების დადგომისაკენ: 2009 წლის 3 ივნისის ოქმების შემთხვევაში - ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებაში არსებულ სამეურნეო სათავსზე - სხვენზე ამხანაგობის გარკვეულ წევრთა საკუთრების უფლების დადასტურებისაკენ, ხოლო 2010 წლის 27 იანვრის ოქმის შემთხვევაში - საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების იმგვარი განვითარებისაკენ, რომელიც იწვევს ამ საკუთრების გარდაქმნას ამხანაგობის ცალკეულ წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებად. გამომდინარე აქედან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნების სამართლებრივი საფუძველი იყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი, რომელიც ბლანკეტურია და მიუთითებს სამართლის სხვა, გარკვეული იურიდიული მოქმედებების განხორციელების პირობების დამდგენი ნორმების დარღვევაზე.

16. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ამგვარ პირობებს ადგენდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი. ამასთან, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში დადგენილი იყო, რომ ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის კრება არ ჩატარებულა; საქმეში არ იყო წარმოდგენილი არც იმ გარემოების დამადასტურებელი უტყუარი მტკიცებულება, რომ ამხანაგობის წევრთა 2/3-მა (ამხანაგობის წესდება სხვაგვარ კვორუმს არ ითვალისწინებს) გამოთქვა თანხმობა - სხვენის ფართები საკუთრებაში გადასცემოდათ მოპასუხეებს, როგორც ამ ფართების ფაქტობრივ მფლობელებს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 ოქმები ეწინააღმდეგებოდა ზემოაღნიშნული ნორმით დადგენილ წესს, რის გამოც ეს ოქმები ბათილ გარიგებებს წარმოადგენდა.

17. რაც შეეხება ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვრის კრების №2 ოქმს, სააპელაციო პალატამ, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის პირველ პუნქტზე დაყრდნობით, მიუთითა, რომ მოცემულ კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად, მნიშვნელოვნად შეიცვალა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონება და ამან გავლენა მოახდინა სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ამგვარი გადაწყვეტილება მიღებული უნდა ყოფილიყო ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად, რაც არ მომხდარა, ხოლო ამ ურთიერთობის მოწესრიგება „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10¹ მუხლით დაუშვებელი იყო, რადგან ეს ნორმა კანონს დაემატა 2011 წელს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილების შედეგად და მას უკუძალა, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი წესით, არ ჰქონდა მიცემული. შესაბამისად, ეს ოქმიც ბათილ გარიგებას წარმოადგენდა.

18. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე ამხანაგობამ (წარმომადგენელი - ბმა-ს თავმჯდომარე ბ. თ-ე) და მოპასუხე ამხანაგობის წევრებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივრები და მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

19. კასატორებმა საკასაციო საჩივრებში მიუთითეს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

19.1. საქალაქო სასამართლოს სარჩელი წარმოებაში არ უნდა მიეღო, რადგან არ არსებობდა აღიარებითი სარჩელის წარმოებაში მიღების აუცილებელი პირობა - იურიდიული ინტერესი. კერძოდ, ამხანაგობის კრების ოქმების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი ვერ დაკმაყოფილდება, რადგან სხვენები და მანსარდები იმყოფება სხვა პირთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში, რომლის მიმართაც მოქმედებს შემძენის კეთილსინდისიერების პრინციპი. ამასთან, მოსარჩელეს არ დაუყენებია მიკუთვნებითი მოთხოვნა, ხოლო, თუ სარჩელის აღძვრის დროს მიკუთვნებითი მოთხოვნის დაყენება შეუძლებელი იყო, აღნიშნული მოსარჩელეს უნდა განემარტა და დაესაბუთებინა მიზეზი;

19.2. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელე სხვენის რომელიმე ნაწილს არ ფლობდა. შესაბამისად, მას ამ ფართების საკუთრებაში გადაცემის პერსპექტივა არ აქვს. ამას გარდა, კასატორების მოსაზრებით, თუ მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში ის მიიღებს საერთო საკუთრებაში მისი წილის კომპენსაციას, მას შეუძლია მოითხოვოს ასეთი საკომპენსაციო თანხა კრების ოქმების ბათილად ცნობის გარეშეც ანუ მოსარჩელეს აღიარებითი სარჩელის გარეშეც შეუძლია საკუთარი მოთხოვნის დაკმაყოფილება;

19.3. უსაფუძვლოა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლზე მითითება, მშენებლობის წარმოებისათვის აუცილებელი არ იყო ამხანაგობის ყველა წევრის თანხმობა. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ აჭარის რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის მიერ შესრულებული №428-2012-08-4 დასკვნით დგინდება, რომ სახეზე არ არის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და რაიმე გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე. ამასთან, მოსარჩელეს, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, არ წარმოუდგენია ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება;

19.4. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში მშენებლობის წარმოება არსებითად ცვლის ამხანაგობის წევრთა წილს საერთო ქონებაში, თუმცა ვერ ასაბუთებს საერთო ქონების წილის არსებით შეცვლაში რას გულისხმობს. ბუნდოვანია, დაირღვა თუ არა სადავო კრებებზე მიღებული გადაწყვეტილებებით ამხანაგობის წევრის უფლებები და, თუ დაირღვა, კონკრეტულად რაში გამოიხატა დარღვევა;

19.5. სხვენის ფართები მოპასუხე ამხანაგობის წევრების მფლობელობაში იყო და, შესაბამისად, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სხვენის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემისთვის არ იყო საჭირო ამხანაგობის წევრთა 100%-ის თანხმობა. ამასთან, მოსარჩელე ამხანაგობის კრებაზე მოწვეული იყო კანონით დადგენილი წესით, კერძოდ, სადარბაზოებში გამოკრული იყო განცხადება დღის წესრიგის მითითებით.

19.6. სააპელაციო პალატამ არანაირი სამართლებრივი შეფასება არ მისცა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებასა და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებას, რომლებიც საქმეზე მტკიცებულების სახით არის წარმოდგენილი და, რომლებშიც ხაზგასმით არის მითითებული 2010 წლის 27 იანვრის №2 კრების ოქმის კანონიერებაზე.

20. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 აპრილის განჩინებით მოპასუხე ამხანაგობის წევრების საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 13 მაისის განჩინებით ამხანაგობის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

22. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით ამხანაგობისა და მოპასუხე ამხანაგობის წევრების საკასაციო საჩივრები ცნობილ იქნა დასაშვებად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

23. საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ამხანაგობისა და მოპასუხე ამხანაგობის წევრების საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.

24. მოცემული დავის საგანია:

24.1. ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6, №7 კრების ოქმების ბათილად ცნობა, რომელთა საფუძველზე მოპასუხეებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაეცათ სხვენის ფართები;

24.2. ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვრის №2 კრების ოქმის ბათილად ცნობა, რომლის თანახმად, კრებამ მიიღო გადაწყვეტილება - სახურავს ჩატარებოდა რეკონსტრუქცია და მასზე მოწყობილიყო მანსარდული სართული; ასევე - განხორციელებულიყო ტერასის რეკონსტრუქცია და მასზე დაშენებულიყო სამი სართული.

25. კასატორების ძირითადი პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს მიერ სადავოდ გამხდარი კრების ოქმების ბათილად ცნობასთან მიმართებით უკავშირდება მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის არარსებობას.

26. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო კრების ოქმები, რომლებშიც აისახა ამხანაგობის გადაწყვეტილებები სხვენების ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემასა და მანსარდების მოწყობასთან დაკავშირებით, წარმოადგენს გარიგებას - ამხანაგობის წევრთა მრავალმხრივი ნების გამოვლენას, რომლის ბათილად ცნობის, როგორც აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილების, წინაპირობად უნდა იკვეთებოდეს მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი.

27. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მოცემული კრების ოქმების ბათილად ცნობის საკითხის არსებით განხილვამდე ვალდებულია დაადგინოს მოცემული დავის მიმართ მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობა.

28. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის თანახმად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობების არსებობა-არარსებობის დადგენის, დოკუმენტების ნამდვილობის აღიარების ან დოკუმენტების სიყალბის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს იმის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს. ამავე კოდექსის 178-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოსარჩელემ აღიარებითი სარჩელის აღძვრისას უნდა მიუთითოს ზემოაღნიშნული 180-ე მუხლით გათვალისწინებულ იურიდიულ ინტერესზე.

29. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განმარტებით, იურიდიული ინტერესი არის ის ფაქტობრივი და სამართლებრივი შედეგი, რომლის მიღწევასაც ცდილობს მხარე აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით. აღიარებითი სარჩელის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არარსებობა არათუ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის, არამედ სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის საფუძველსაც კი წარმოადგენს. დავის მიმართ იურიდიული ინტერესის არსებობის შემოწმება განეკუთვნება სამართლის საკითხს, შესაბამისად, ვიდრე საქმის განმხილველი სასამართლო სარჩელის საფუძვლიანობას შეამოწმებს, მნიშვნელოვანია, შეფასდეს, აქვს თუ არა მოსარჩელეს ნამდვილი იურიდიული ინტერესი დავის მიმართ და უზრუნველყოფს თუ არა მოსარჩელის მოთხოვნა ამ ინტერესის დაკმაყოფილებას. დიდი პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი ადგენს აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის განმსაზღვრელ კრიტერიუმებს, კერძოდ: ა) მოსარჩელეს უნდა ედავებოდნენ უფლებაში; ბ) დავის არსებობა უნდა ქმნიდეს მოსარჩელის უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; გ) აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, კერძოდ, გადაწყვეტილების შედეგად სრულად გარკვეული შედეგი უნდა დგებოდეს მხარისათვის, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება უნდა ქმნიდეს იმ უფლებისა თუ ურთიერთობის განსაზღვრულობას, რაც მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის წარმოშობილი დავის გამო ირღვევა (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განჩინება საქმეზე №ას-121-117-2016; 2016 წლის 17 მარტი).

30. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის განმარტების შედეგად აღნიშნავს, რომ აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით, მოსარჩელემ უნდა განახორციელოს კონკრეტული უფლება და ამ უფლების განხორციელება დაკავშირებული უნდა იყოს უშუალოდ აღიარებითი სარჩელით მოთხოვნილი უფლების აღიარებასთან. სხვა საკითხია იურიდიული შედეგის არსებობის ან არარსებობის დადგენის სურვილი. იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის სამართლებრივი მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განჩინება საქმეზე №ას-121-117-2016; 2016 წლის 17 მარტი).

31. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, იურიდიული ინტერესი ნამდვილია იმ შემთხვევაში, თუ კანონმდებლობიდან გამომდინარე, სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში, შეიძლება დადგეს ის შედეგი, რასაც მხარე ისახავს მიზნად. აღნიშნული პირობა ობიექტური გარემოებაა და არ აქვს მნიშვნელობა, თავად მხარე რა სამართლებრივი შედეგის დადგომას უკავშირებს საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებას. განსახილველ შემთხვევაში, მითითებული ოქმების ბათილად აღიარებაც დაკავშირებული უნდა იყოს მოსარჩელის ინტერესთან მის მიმართ დადგეს კონკრეტული სამართლებრივი შედეგი (სუსგ №ას-148-139-2014, 2015 წლის 26 თებერვალი).

32. საკასაციო სასამართლო ცალ-ცალკე შეამოწმებს ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმებისა და ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვრის №2 კრების ოქმის ბათილად ცნობის მიმართ მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის არსებობას.

33. ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმების ბათილად ცნობის მიმართ სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის მითითება იურიდიულ ინტერესზე, რომლის თანახმად, მოსარჩელეს გასაჩივრებული ოქმების ბათილად ცნობის შემთხვევაში მიეცემა შესაძლებლობა - აღძრას სარჩელი დაკარგული ქონების შესატყვისი კომპენსაციის გადახდევინების მოთხოვნით. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, იმისათვის, რათა მოსარჩელეს გაუჩნდეს საფუძველი - აღძრას და მიაღწიოს მისთვის დამდგარი ქონებრივი დანაკლისის ფულადი კომპენსირების თაობაზე მიკუთვნებითი სარჩელის დაკმაყოფილებას, აუცილებელია, აღიარებული იქნეს, რომ ეს ოქმები ბათილ გარიგებებს წარმოადგენს.

34. ზემოაღნიშნულთან მიმართებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თუ აღიარებითი მოთხოვნის ინტერესი მიკუთვნებითი ხასიათისაა, მაშინ აღიარებითი სარჩელის წარმოებაში მიღებით სასამართლო პროვოცირებას გაუკეთებს ერთ სასარჩელო მოთხოვნაზე ორმაგი სასარჩელო წარმოების ჩატარების აუცილებლობას, რაც ეწინააღმდეგება სწრაფი და ეფექტიანი მართლმსაჯულების წარმართვისა და სასამართლოს ეკონომიურობის ძირითად პრინციპს.

35. უზენაესმა სასამართლომ არაერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ აღიარებითი სარჩელი დაუშვებელია, თუ შესაძლებელია აღიძრას მიკუთვნებითი სარჩელი. აღიარებითი სარჩელის დასაშვებობაზე არსებით გავლენას, იურიდიული ინტერესის თვალსაზრისით, ახდენს ის ფაქტი, რომ სხვა სახის სარჩელის (მაგ., მიკუთვნებითი სარჩელის) აღძვრის გზით დავის გადაწყვეტა არ უნდა იყოს შესაძლებელი. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში აღიარებითი სარჩელი დაუშვებელია, თუ მოსარჩელეს დამდგარი ქონებრივი დანაკლისის ფულადი კომპენსირების თაობაზე მიკუთვნებითი სარჩელი შეეძლო აღეძრა.

36. სხვა საკითხია, რამდენად შესაძლებელია მოსარჩელის მიერ თავად მიკუთვნებითი სარჩელის აღძვრა.

37. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტზე, რომელიც მხარეთა მიერ შედავებული არ არის, რომ მოსარჩელე სხვენის რომელიმე ნაწილს არ ფლობდა, მისით არ სარგებლობდა ანუ მას, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-4.2 მუხლის საფუძველზე, სადავო ფართებზე საკუთრების მოპოვების პერსპექტივა არ აქვს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმების ბათილად ცნობის შემთხვევაში იგი ამ ოქმებით განკარგული ფართების ვერც მის ინდივიდულურ საკუთრებაში გადაცემისა და ვერც ფართების გადაცემის შეუძლებლობის გამო ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას დააყენებს. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, მიკუთვნებითი სარჩელის აღძვრაც უპერსპექტივოა.

38. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით უდავოა, რომ გასაჩივრებული ოქმებით განკარგული ქონება წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრთა (მათ შორის მოსარჩელის) საერთო საკუთრებას.

39. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლის შესაბამისად, ამხანაგობას უფლება აქვს იჯარით გასცეს, გააქირაოს ან გაასხვისოს ამხანაგობის წევრთა საერთო უძრავი ქონება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ასეთ შემთხვევაში, ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების უკანონო განკარგვის გამო სარჩელის აღძვრის უფლება თავად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობას აქვს, რომელიც სამართლებრივ ურთიერთობებში მონაწილეობს თავისი სახელით („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, მუხლი 14.2). ასეთ ურთიერთობებში ამხანაგობას თავმჯდომარე ან საამისოდ უფლებამოსილი სხვა პირი წარმოადგენს („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, მუხლი 14.2), რომელსაც ასეთი უფლებამოსილება ამხანაგობის საერთო კრების მიერ უნდა ჰქონდეს მინიჭებული.

40. ამრიგად, თუ ამხანაგობის რომელიმე წევრს მიაჩნია, რომ მოხდა ამხანაგობის საერთო ქონების უკანონოდ განკარგვა, მან აღნიშნულ საკითხზე ამხანაგობის წევრთა კრების მოწვევისა და გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით, უპირველეს ყოვლისა, ამხანაგობის თავმჯდომარეს უნდა მიმართოს. თუ თავმჯდომარე არ არის, ან იგი თავისი მოვალეობოს საწინააღმდეგოდ თავს არიდებს კრების მოწვევას, კრება შეიძლება მოიწვიოს თავად ამხანაგობის წევრმა („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, მუხლი 27.2). ამხანაგობის წევრთა კრება გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მას ესწრება წევრთა 2/3, ხოლო კრებაზე გადაწყვეტილებები მიიღება დამსწრეთა ხმების ნახევარზე მეტით („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, მუხლი 28.5). ამავე დროს, ამხანაგობის იმ წევრებს, რომელთა წინააღმდეგაც სასამართლოში სარჩელის შეტანასაც ეხება საკითხი, კენჭისყრაში მონაწილეობის უფლება არ აქვთ („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, მუხლი 28.6).

41. მოცემულ შემთხვევაში, 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმების ბათილად ცნობისა და უკანონოდ გადაცემული ქონების დაბრუნების თუ შესაბამისი ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის აღძვრა, თუ აღნიშნული გადაწყვეტილებებით მოხდა ამხანაგობის საერთო ქონების (და არა მოსარჩელის ინდივიდუალურ სარგებლობაში არსებული ქონების) განკარგვა, თავად ამხანაგობის გადაწყვეტილებას საჭიროებს, ხოლო წევრს შეუძლია იმოქმედოს ამხანაგობის სახელით, თუ მას ამხანაგობის კრების მიერ მინიჭებული შესაბამისი უფლება აქვს.

42. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, რაკი მოსარჩელე სადავო ფართებს ინდივიდუალურად არ ფლობდა, ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმების ბათილად ცნობის შედეგად მისთვის შესაბამისი სამართლებრივი შედეგი - ქონების დაბრუნების ან ზიანის ანაზღაურების სახით - მიკუთვნებითი სარჩელის წარდგენის შემთხვევაშიც კი ვერ დადგება. შესაბამისად, მას ზემოაღნიშნული ოქმების ბათილად ცნობის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესი არ აქვს. რაც შეეხება ამხანაგობის საერთო ქონებისადმი მიყენებულ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას, აღნიშნული მოთხოვნით სარჩელი შესაძლებელია მხოლოდ ამხანაგობის წევრთა კრების მიერ საამისოდ უფლებამოსილმა პირმა აღძრას, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის.

43. დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მოთხოვნა ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვრის №2 კრების ოქმის ბათილად ცნობის მიმართაც, იმ პირობებში როდესაც დადგენილია, რომ ტ-ში მდებარე მრავალბიანიანი სახლის სხვენი საჯარო რეესტში რეგისტრირებულია მოპასუხე ამხანაგობის წევრების ინდივიდუალურ საკუთრებად, ხოლო აღნიშნულ კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად მანსარდული სართულების მშენებლობა უკვე დასრულებულია. ბუნდოვანია, აღნიშნული ოქმის ბათილად ცნობით რა სამართლებრივი შედეგის მიღწევა სურს მოსარჩელეს, რადგან მოცემულ შემთხვევაში (პირველი მოთხოვნისაგან განსხვავებით), მოსარჩელე სამომავლო მიკუთვნებითი სარჩელის საგანზე საერთოდ არ უთითებს.

44. ასეთ პირობებში მოსარჩელის მითითება, რომ გასაჩივრებული ოქმის საფუძველზე დაგეგმილი მშენებლობის განხორციელებით მნიშვნელოვნად შეიცვლება მისი, როგორც ამხანაგობის წევრის წილი ამხანაგობის საერთო ქონებაში, არ არის საკმარისი კრების ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნის იურიდიული ინტერესის დასასაბუთებლად, განსაკუთრებით იმ პირობებში როცა დადგენილია, რომ იგი მიწვეული იყო და მონაწილეობდა ამხანაგობის 2010 წლის 27 იანვარს ჩატარებული კრების მიერ გადაწყვეტილების მიღებაში (წინააღმდეგ მისცა ხმა), რომელსაც მხარი დაუჭირა ამხანაგობის წევრთა 2/3-მა. ამხანაგობის 2009 წლის 3 ივნისის №5, №6 და №7 კრების ოქმების მოქმედების პირობებში და იმის გათვალისწინებით, რომ ტ-ში მდებარე მრავალბიანიანი სახლის სხვენი მოპასუხე ამხანაგობის წევრების ინდივიდუალურ საკუთრებას წარმოადგენს, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოსარჩელის მითითებას, რომ 2010 წლის 27 იანვრის კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება ისეთი კატეგორიის გადაწყვეტილებას მიეკუთვნება, რომელიც „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლის შესაბამისად, ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებას საჭიროებდა.

45. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა მოცემული დავის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობა. შესაბამისად, არ არსებობს სადავო კრების ოქმების ბათილად ცნობის თაობაზე მისი სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლები.

46. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება აღიარებით სარჩელებთან დაკავშირებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილებები საქმეზე №ას-664-635-2016, 2017 წლის 2 მარტი; საქმეზე №ას-121-117-2016, 2016 წლის 17 მარტი; იხ. ასევე სუსგ. №ას-937-887-2015, 10.11.2015; №ას-17-14-2015, 01.07.2015; №ას-1069-1008-2015, 16.12.2015; №ას-869-819-2015, 11.12.2015; №ას-773-730-2015, 08.09.2015; №ას-181-174-2016, 06.05.2016; №ას-323-308,-2016, 03.06.2016; №ას-407-390-2016, 10.06.2016; №ას-375-359-2016, 17.06.2016.).

47. ამგვარად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულია კანონის დარღვევით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, ამასთან, არსებობს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნტით გათვალისწინებული აბსოლუტური საფუძველიც, რამდენადაც მიღებული გადაწყვეტილება, მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენის მხრივ, იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

48. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. ვინაიდან, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ამგვარი საფუძვლები და არ არის საჭირო მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა, საკასაციო პალატა უფლებამოსილია თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება.

49. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორების საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.

50. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, აღნიშნული წესები შეეხება, აგრეთვე, სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

51. განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეს ამხანაგობისა და მოპასუხე ამხანაგობის წევრების სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს მოპასუხე ამხანაგობის წევრების მიერ საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 (სამასი) ლარისა და ამხანაგობის მიერ საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 (სამასი) ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა

1. დ. ქ-ის, მ. მ-ის, ნ. კ-ისა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ-ის“ საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. ი. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. ი. დ-ეს (პ/ნ: ---) დ. ქ-ის (პ/ნ: ---), მ. მ-ის (პ/ნ: ---), ნ. კ-ისა (პ/ნ: ---) და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ-ის“ თავმჯდომარის, ბ. თ-ის (პ/ნ: ---) სასარგებლოდ დაეკისროს დ. ქ-ის, მ. მ-ისა და ნ. კ-ის წარმომადგენლის, პ. შ-ის (პ/ნ: ---) მიერ 2016 წლის 18 აპრილს #1 საგადასახადო დავალებით საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 (სამასი) ლარისა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ-ის“ თავმჯდომარის, ბ. თ-ის მიერ 2016 წლის 28 აპრილს #12 საგადახდო დავალებით საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 (სამასი) ლარის გადახდა;

5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე