საქმე №ას-736-688-2017 15 სექტემბერი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – ნ. ხ–ი, ა. კ–ი, ა. კ–ი, შ. კ–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ჯ. კ–ი, ლ. კ–ი, ი. ხ–ი, ნ. ჯ-ა, გ. მ-ი, ი. ც-ე, ნ. ვ-ა (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლება, ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ნ. ხ-კ–მა, ა., ა. და შ. კ–ებმა (შემდგოში - მოსარჩელეები, აპელანტები, კასატორები) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ჯ. და ლ. კ–ების, ი. ხ–ის, ნ. ჯ-ას, გ. მ-ის, ი. ც-ისა და ნ. ვ-ას (შემდგოში - მოპასუხეები, მოწინააღმდეგე მხარეები) მიმართ და მოითხოვეს:

ა) ჯ. და ლ. კ–ებს შორის 2011 წლის 25 ოქტომბერს დადებული საგარეჯოს რაიონის სოფელ გ-აში მდებარე უძრავი ქონების (ს/კ #5-- შემდგომში - უძრავი ქონება) ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ამ ქონების 1/6-1/6-ის თანამესაკუთრეებად მოსარჩელეების ცნობა;

ბ) მსესხებელ ჯ. კ–სა და გამსესხებლებს: ნ. ჯ-ას, ნ. ვ-ას, გ. მ-ისა და ი. ც-ეს შორის 2011 წლის 24 სექტემბერს დადებული #111029345 სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ნაწილობრივ _ უზრუნველყოფის ნაწილში ბათილად ცნობა;

გ) ლ. კ–ს, ი. ც-ესა და ი. ხ–ს შორის 2012 წლის 11 აპრილს დადებული #120381110 მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულების ნაწილობრივ - ი. ხ–ისათვის მოთხოვნის დათმობის ნაწილში ბათილად ცნობა;

დ) სადავო უძრავი ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლება.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: საჯარო რეესტრის 2015 წლის 1 იანვრის ამონაწერით მოსარჩელეებისათვის ცნობილი გახდა, რომ სადავო უძრავი ქონება რეგისტრირებული იყო კომლის უფროს ჯ. კ–ის საკუთრებად, რომელმაც სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით იგი დატვირთა იპოთეკის უფლებით, ხოლო 2011 წლის 25 ოქტომბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრებაში გადასცა ლ. კ–ს, შვილს. სადავო ქონება წარმოადგენს კომლის საკუთრებას და წილთა პროპორციულად ეკუთვნის მის ყველა წევრს, რაც დაარღვია ჯ.კ–მა ქონების ინდივიდუალურ საკუთრებაში აღრიცხვით, თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე იპოთეკით დატვირთვითა და შემდგომში - გასხვისებით. მსესხებელმა ვერ შეასრულა რა სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, მიმდინარეობს იძულებითი აღსრულება იპოთეკის საგანზე კრედიტორ ი. ხ–ის სასარგებლოდ (მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულების საფუძველზე). გარდა ამისა, სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევის გამო სააღსრულებო წარმოება ჯ.კ–ისა და მისი შვილის - ლ.კ–ის მიმართ დაწყებულია კრედიტორების: ნ. ჯ-ასა და გ. მ-ის მოთხოვნების საფუძველზე. სააღსრულებო წარმოების ფარგლებში დაყადაღებულია სადავო უძრავი ქონება. არც ერთი სააღსრულებო წარმოების გამო საჯარო აუქციონი არ არის გამოცხადებული.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

2.1. ჯ. და ლ. კ–ებს შესაგებელი არ წარუდგენიათ, სასამართლო სხდომაზე კი, სრულად ცნეს სარჩელი;

2.2. მოპასუხეებმა: ი. ხ–მა, ნ. ჯ-ამ, გ. მ-მა, ი. ც-ემ, ნ. ვ-ამ მოთხოვნის განხორცილებების გამომრიცხველი შესაგებელი წარადგინეს და განმარტეს, რომ არ არსებობს სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების, ასევე, ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძვლები, რადგანაც ისინი დადებულია კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად, ამასთან, მოსარჩელეები და ჯ. და ლ. კ–ები არიან ოჯახის წევრები და თავიდანვე იცოდნენ საჯარო რეესტრში, როგორც საკუთრების რეგისტრაციის, ისე -შემდგომში ჩუქების, ასევე, სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების გაფორმების თაობაზე.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 26 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტების მოთხოვნა:

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 21 მარტის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩვრებული გადაწყვეტილება ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და ქონების 1/6-1/6-ის მესაკუთრედ ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ჯ. კ–სა და ლ. კ–ს შორის 2011 წლის 25 ოქტომბერს გაფორმებული უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულება, მოსარჩელეები ჯ. და ლ. კ–ებთან ერთად აღიარებულ იქნენ სოფელ გ-აში მდებარე უძრავი ქონების (დაზუსტებული ფართობი - 2850 კვმ, შენობა ნაგებობები - #01 საცხოვრებელი სახლი, გაშენების ფართობი - 202.5 კვ.მ, #2 დამხმარე ფართობი - 89.71 კვმ, #3 დამხმარე ფართი - 56.02 კვ.მ; ს/კ #5--) თანამესაკუთრეებად თითოეულზე 1/6 ნაწილში. სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 26 ნოემბრის გადაწყვეტილება 2012 წლის 11 აპრილის #120381110 მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულების, 2011 წლის 24 სექტემბრის #111029345 სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების უზრუნველყოფის ნაწილში ბათილად ცნობისა და ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლების სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში დარჩა უცვლელად.

6. კასატორების მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს აპელანტებმა, მოითხოვეს მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. საჯარო რეესტრის 08.10.2010წ. ამონაწერის თანახმად, სოფელ გ-აში მდებარე უძრავი ქონება (დაზუსტებული ფართობი - 2850 კვ.მ, შენობა-ნაგებობები - #01 საცხოვრებელი სახლი, გაშენების ფართობი - 202.5 კვ.მ, #2 დამხმარე ფართობი - 89.71 კვმ,#3 დამხმარე ფართი - 56.02 კვ.მ, საკადასტრო კოდი - 5--), საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული იყო ჯ. კ–ის სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენდა ცნობა-დახასიათება, დამოწმებული 25.11.2009 წელს, (საგარეჯოს სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივი). ჯ. კ–ის სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა 30.11.2009 წ;

1.2.2. 2011 წლის 24 სექტემბრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე ნ. ჯ-ამ ჯ. კ–ს ასესხა 11 000.00 აშშ დოლარი 2011 წლის 24 დეკემბრამდე; ნ. ვ-ამ - 3 000.00 აშშ დოლარი 2011 წლის 24 დეკემბრამდე; გ. მ--მა - 2 500.00 ევრო 2011 წლის 24 დეკემბრამდე; ი. ც-ემ - 19 000.00 აშშ დოლარი 2011 წლის 24 დეკემბრამდე. ამავე ხელშეკრულებით, სესხის უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებლის საკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონება;

1.2.3. 2011 წლის 25 ოქტომბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, აღნიშნული უძრავი ნივთი ჯ. კ–მა (მჩუქებელი) აჩუქა ლ. კ–ს (დასაჩუქრებული);

1.2.4. საჯარო რეესტრის 15.01.2015წ. ამონაწერის თანახმად, ხსენებული ქონება საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ლ. კ–ის სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს 25.10.2011წ. ჩუქების ხელშეკრულება;

1.2.5. 2012 წლის 11 აპრილს, ი. ც-ესა და ი. ხ–ს შორის გაფორმდა მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულება, რომლითაც ი. ც-ემ (მოთხოვნის დამთმობი), ი. ხ–ს (ახალი კრედიტორი) დაუთმო მის საკუთრებაში არსებული მოთხოვნა ლ. კ–ის მიმართ (მოვალე), მოთხოვნას წარმოადგენს ფულადი ვალდებულების შესრულების შესახებ მოთხოვნის უფლება, რომელიც წარმოშობილია 24.09.2011 წლის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე;

1.2.6. საქმის მასალებში წარმოდგენილია 17.12.2014 წლის წინადადება გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ, რომლის თანახმადაც, მოვალეების: ჯ. კ-ისა და ლ. კ–ის მიმართ კერძო აღმასრულებლის მ. ს–ის წარმოებაშია სააღსრულებო საქმე კრედიტორ ი. ხ–ის მიერ წარმოდგენილი სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე. შეუსრულებელი ფულადი ვალდებულებების გამო, რომელიც წარმოშობილია 24.09.2011წ. სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე. აღსრულების ვალდებულების მოცულობაა 32 800 აშშ დოლარი. სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე უნდა მოხდეს იპოთეკის საგნის _ სადავო უძრავი ქონების რეალიზაცია;

1.2.7. 17.12.2014წ. წინადადებაში გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ, აღნიშნულია, რომ მოვალეების: ჯ. და ლ. კ–ების მიმართ კერძო აღმასრულებელ ნ. ე–ის წარმოებაშია სააღსრულებო საქმე კრედიტორ ნ. ჯ-ას მიერ წარმოდგენილი სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე შეუსრულებელი ფულადი ვალდებულებების გამო, რომელიც წარმოშობილია 24.09.2011წ. სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე. აღსრულების ვალდებულების მოცულობაა 11 000 აშშ დოლარი. სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე უნდა მოხდეს იპოთეკის საგნის რეალიზაცია;

1.2.8. 31.12.2014წ. წინადადებაში გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ, მითითებულია, რომ მოვალეების: ჯ. და ლ. კ–ების მიმართ კახეთის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია სააღსრულებო საქმე კრედიტორ გ. მ-ის მიერ წარდგენილი სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე შეუსრულებელი ფულადი ვალდებულებების გამო, რომელიც წარმოშობილია 24.09.2011 წლის სესხისა და იპოთეკის საფუძველზე. აღსასრულებელი ვალდებულების მოცულობაა 2500 ევრო. სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე უნდა მოხდეს იპოთეკის საგნის რეალიზაცია;

1.2.9. 14.01.2015წ. საარქივო ცნობის თანახმად, აღმოსავლეთის რეგიონულ არქივში დაცულ საგარეჯოს რაიონის გ-ას სასოფლო საბჭოს სოფელ გ-ას 1986-1998 წლების საკომლო წიგნში ჯ. კ–ი ცალკე კომლად არ ფიქსირდება. იგი ირიცხება კომლში, რომლის უფროსად ჩაწერილია ბ. კ–ი. კომლის შემადგენლობაში ასევე ირიცხებიან: მეუღლე - თ. კ–ი; შვილი - ა. კ–ი; შვილიშვილი - ლ. ჯ-ს ასული კ–ი; შვილიშვილი - ა. ჯ-ს ასული კ–ი; რძალი - ნ. კ-ი; შვილიშვილი - ბ. კ–ი; რძალი - მ. კ–ი, შვილიშვილი - ა. ჯ-ს ძე კ–ი, შვილიშვილი - შ. ჯ-ს ძე კ–ი, შვილიშვილი ი. კ–ი. საგარეჯოს რაიონის გ-ას სასოფლო საბჭოს სოფელ გ-ას 1986-1998 წლების საკომლო წიგნში კომლის უფროსად ჩაწერილია ჯ. ბ-ს ძე კ–ი. კომლის შემადგენლობაში ირიცხებიან: მეუღლე - ნ. კ–ი; შვილი - ლ. კ–ი; შვილი - ა. კ–ი; შვილი ა. კ–ი, შვილი - შ. კ–ი. კომლს პირად საკუთრებაში ერიცხება 100 კვ.მ საცხოვრებელი სახლი, ხოლო, მონაცემი მიწის ფართობის შესახებ აღნიშნული წლების საკომლო წიგნში შეტანილი არ არის.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორთა შედავება იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ დაუსაბუთებია, თუ რატომ იყო კანონიერი სიღნაღის რაინოული სასამართლოს გადაწყვეტილება მოთხოვნის დათმობისა და სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში. ის ფაქტი, რომ მოსარჩელეები წარმოადგენდნენ კომლის წევრებს, მოპასუხეებს წარმოუშობდა ვალდებულებას, გადაემოწმებინათ მათი მფლობელობა, რომელიც, საკუთრების წარმოშობის საფუძველს იძლეოდა და შესაძლოა ჰქონოდათ პრეტენზია ქონებასთან დაკავშირებით. სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად, ამ ფაქტობრივი გარემოებების გარკვევა მოპასუხის ვალდებულებას წარმოადგენდა. ამ მხრივ, სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილი და 312-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, არ შეაფასა სასამართლო სხდომაზე დადგენილი გარემოება იმის შესახებ, რომ მოპასუხეებს არ უარუყვიათ ჯ. კ–ის ოჯახის თაობაზე ინფორმაცია, რაც თავისთავად ნიშნავს იმას, რომ მათთვის ცნობილი იყო კომლის თანასაკუთრების ფაქტი.

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორთა ზემოხსენებულ პრეტენზიებს და მიიჩნევს, რომ ქვემდგომი სასამართლოების დასკვნები შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს, შესაბამისად, არ არსებობს მიღებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები. პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:

1.5.1. რეესტრის ჩანაწერის მიმართ კანონით დადგენილი სისწორის პრეზუმფცია ემსახურება სამოქალაქო ბრუნვის თავისუფლების პრინციპს და ხელს უწყობს ქვეყანაში თავისუფალი ეკონომიკური ბრუნვის დაშვების შესაძლებლობას. ჩანაწერის პრეზუმირებული სისწორე, ბუნებრივია, შედავებადი გარემოებაა, თუმცა, პირის არაკეთილსინდისიერების მტკიცების ტვირთი ეკისრება მას, ვინც ამ გარემოებაზე მიუთითებს (სსსკ-ის 102-ე მუხლი), თავის მხრივ, კანონით გათვალისწინებული პრეზუმფციის გაქარწყლება არ შეიძლება, მხოლოდ ვარაუდზე იყოს დამყარებული, რამეთუ მესამე პირისათვის არ შეიძლება გარიგების დადების წინაპირობად იქნას დაწესებული იმგვარი ვალდებულება, რომელიც კანონის მოთხოვნებს ცდება. კასატორთა პრეტენზიის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრების უფლების მესამე პირებისაგან დაცვის თვალსაზრისით არა ამ პირებს შეიძლება დაეკისროთ კანონით გაუთვალისწინებელი ვალდებულებების შესრულება, არამედ, არატიტულოვანი მესაკუთრე (როგორიც, მოცემულ შემთხვევაში, კასატორები არიან) თავადაა ვალდებული, განახორციელოს რეგისტრაციაუნარიანი უფლების საჯაროდ გავრცელება, რადგანაც, წინააღმდეგ შემთხვევაში, კანონისმიერი ბალანსი არარეგისტრირებულ მესაკუთრესა და მესამე პირს შორის უფლებათა კონკურენციის თაობაზე წყდება სწორედ მესამე პირის სასარგებლოდ, რამეთუ, უძრავ ნივთზე გარიგების დადების თვალსაზრისით კანონი ავალდებულებს კონტრაჰენტს, გადაამოწმოს საჯარო რეესტრის ამონაწერი, ხოლო, მისგან განსხვავებით, ქმედების მეტად ეფექტური გზა და საშუალება გააჩნია მესაკუთრეს, ამგვარი ჩარევებისაგან თავდაცვის მიზნით დაარეგისტრიროს საკუთარი უფლება. რეესტრის ჩანაწერის წინააღმდეგ საჩივრის არსებობა ან პირისათვის სუბიექტურად ჩანაწერის უსწორობის ცოდნა მოცემულ შემთხვევაში ვერ დაადასტურეს კასატორებმა, შესაბამისად, მათი შედავება უსაფუძვლოა. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო სასამართლომ სწორად მოიძია და სწორადვე განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 185-ე და 312-ე მუხლები, ამასთან, დამატებით აღნიშნავს, რომ ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის თანახმად, „სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილი კლასიკური გაგებით, შეეხება რეესტრის ჩანაწერის იმგვარ უზუსტობას, როდესაც შემძენი წინდახედულობის გონივრულ ფარგლებში გამსხვისებლის უფლებას ნამდვილად მიიჩნევს, თუმცა, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ეს ნორმა ასევე არეგულირებს იმგვარ ურთიერთობებს, რომლებიც შეეხება ქონებაზე რეგისტრირებულ ვალდებულებებსაც, ანუ ამ ნორმათა ანალიზით, შეიძლება დავასკვნათ, რომ როდესაც საქმე ეხება უძრავი ქონების უფლებრივ მდგომარეობას, შემძენს, თავის უფლების დასამტკიცებლად, შეუძლია დაეყრდნოს რეესტრში რეგისტრირებული ფაქტების სისწორის ვარაუდს, თუნდაც სინამდვილეში არასწორი იყოს რეესტრის მონაცემები, ამ მდგომარეობას არა არსებითად აქცევს შემძენის კეთილსინდისიერი დამოკიდებულება, რაც საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უსწორობის არცოდნაში გამოიხატება. ერთადერთი, რაც რეესტრის უტყუარობის ფიქციას არღვევს, სწორედ შემძენის არაკეთილსინდისიერებაა. დასახელებული ნორმები შეიცავს არაკეთილსინდისიერების იურიდიული შედეგის განმსაზღვრელ ელემენტებს და ნორმით გათვალისწინებულ პრეზუმფციაზე - რეესტრის ჩანაწერის სისწორეზე დაყრდნობისას უნდა შემოწმდეს არა მარტო საჯარო რეესტრის მონაცემები, ასევე უტყუარად უნდა ირკვეოდეს, რომ შემძენმა ნივთის შეძენამდე არ იცოდა და არც შეიძლება სცოდნოდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უზუსტობის თაობაზე“ (იხ. სუსგ №ას-394-373-2013, 20 მაისი, 2014 წელი).

1.6. ამდენად, განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც რეესტრის ჩანაწერის მიმართ კონტრაჰენტის კეთილსინდისიერების გამორკვევის საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა. კასატორები ვერ მიუთითებენ იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლება ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო კასატორები ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებენ მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.7. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. განსახილველი ნორმის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, სახელმწიფო ბიუჯეტში რჩება საკასაციო საჩივარზე გადახდილი ბაჟის 30%. საკასაციო პალატის 15.06.2017წ. განჩინებით კასატორებს გადაუვადდათ რა სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, ხოლო, წინამდებარე განჩინებით დაუშვებლად იქნა მიჩნეული საკასაციო საჩივარი, პალატა თვლის, რომ კასატორებს ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ გადავადებული ბაჟის 30%-ის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ხ–ის, ა. კ–ის, ა. კ–ისა და შ. კ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორებს: ნ. ხ-კ–ს (პ/#3--), ა. კ–ს (პ/#3--), ა. კ–სა (პ/#3--) და შ. კ–ს (პ/#3--) სახელმწიფო ბიუჯეტის („სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) სასარგებლოდ დაეკისროთ საკასაციო სასამართლოს 15.06.2017წ. განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის - 3 320 ლარის 30%-ის - 996 ლარის გადახდა.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური