საქმე №ას-771-720-2017 3 ნოემბერი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – თ. ა-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ა(ა)იპ მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „ე-ა“ (მოსარჩელე)

თავდაპირველი თანამოპასუხეები - დ. კ–ი, ვ. მ–ი, ა. ხ-ია, პ. კ-ე, ვ. ს-ი, ა. დ–ია, ა(ა)იპ „ა-ა“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით თ. ა-ის, დ. კ–ის, ვ. მ–ის, ა. ხ–აიას, პ. კ-ისა და ვ. ს–ისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 2 234,10 ლარის დაკისრება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ა(ა)იპ მოქალაქეთა პოლიტიკურმა გაერთიანებამ „ე–ამ“ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე, დაზარალებული ან კრედიტორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. კ–ის, ვ. მ–ის, ა. ხ–აიას, პ. კ-ის, ვ. ს–ის, ა. დ–იას, ა(ა)იპ „ა-ისა“ და თ. ა-ის (შემდგომში _ მოპასუხეები, აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარეები, თ.ა-ე ასევე წოდებული, როგორც კასატორი, ზიანის მიმყენებლები (გარდა ა.დ–იასი) ან მოვალეები) მიმართ მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მიყენებული მატერიალური ზიანის _ 9 720 ლარისა და მიუღებელი შემოსავლის _ 5 555,55 ლარის მოპასუხეებისათვის საოლიდარულად დაკისრების მითხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: ქ.თბილისში, კ–ი #45^ა-ში მდებარე უძრავი ქონება (ს/კ #01.19.21.003.0--) საკუთრების უფლებით აღრიცხულია მოსარჩელის სახელზე. 2015 წლის 2 მარტს მოსარჩელის კუთვნილ ცენტრალური ადმინისტრაციული შენობის მიმდებარე ტერიტორიაზე მოპასუხეთა მიერ წინასწარ მომზადებული წითელი საღებავის შიგთავსის მქონე კვერცხების სროლის შედეგად დაზიანდა დაზარალებულის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონება - მიწასთან უძრავად ბეტონის მყარ მონოლითზე განთავსებული ორგანიზაციის შუქამრეკლი ორენოვანი აბრა, ცენტრალური ადმინისტრაციული შენობის ფასადი და პოლიტიკური გაერთიანების ლოგოს გამოსახულების მქონე მიწაზე უძრავად განთავსებული პარტიის საკუთრებაში არსებული, ღამის განათების ფუნქციით აღჭურვილი დეკორატიული აბრა. მოპასუხეთა მიერ მოსარჩელისთვის ზიანის მიყენების ფაქტი დადასტურებულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხეთა წინააღმდეგ წარმოებული საქმეებითა და სხვა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების საქმეებზე სასამართლო სხდომის ოქმებსა თუ კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლო დადგენილებებში ასახული მოპასუხეთა აღიარებებით. მიყენებულ ზიანთან დაკავშირებით სერტიფიცირებული დამოუკიდებელი აუდიტორის მიერ შედგენილ იქნა დასკვნა, რომლის თანახმადაც, მოსარჩელის საკუთრებაში რიცხული ნივთებისათვის ზიანის ფულად ეკვივალენტში გამოხატული ოდენობა, მისი თავდაპირველ მდგომარეობაში აღდგენისთვის გასაწევი დანახარჯები შეადგენს 9 720 ლარს. მოგვიანებით დაზარალებულმა გაზარდა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა მიუღებელი შემოსავლის ამაზღაურება 5 555,55 ლარის ოდენობით, რაც იმ გარემოებას დაუკავშირა, რომ მიყენებული ზიანის აღმოფხვრაზე გაწეული ხარჯების სადეპოზიტო ანგარიშზე განთავსების შემთხვევაში, იგი მიიღებდა ამ თანხის ოდენობით დანამატს.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

მარტივი შედავებით მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს. შესაგებლის თანახმად, სამართალდარღვევა ჩადენილ იქნა ა(ა)იპ „ა-ის“ მიერ და მოპასუხეებად დასახელებულ ცალკეულ ფიზიკურ პირებს ზიანის ანაზღაურება არ უნდა დაეკისროთ, სასამართლო სხდომებზე კი, მოპასუხეებმა განმარტეს, რომ ეჭვქვეშ აყენებდნენ აუდიტის დასკვნას ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით, რაც შეეხება მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების მოთხოვნას, იგი უსაფუძვლოა რაც მის დაკმაყოფილებას გამორიცხავს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მოთხოვნა ა. დ–იას მიმართ არ დაკმაყოფილდა, სხვა თანამოპასუხეების მიმართ კი, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მათ მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ მიყენებული მატერიალური ზიანის _ 2 234,10 ლარის, ასევე, პროცესის ხარჯების ანაზღაურება.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ (სარჩელეზე უარის თქმის ნაწილში) გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 6 აპრილის, 6 ივნისის, 22 ივნისის და 13 ივლისის საოქმო (დანიშნული სხდომის სხვა დროისთვის გადადების თაობაზე) განჩინებების გაუქმების, გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადების სხვა დროისთვის გადადების შესახებ 2016 წლის 27 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმების, მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებისა და ა. დ–იას მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა, დანარჩენ ნაწილში სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ შეცვლით კრედიტორის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თ. ა-ეს, დ. კ–ს, ვ. მ–ს, ა. ხ–აიას, პ. კ-ეს, ვ. ს–სა და ა(ა)იპ „ა-ას“ დაზარალებულის სასარგებლოდ, ზიანის ანაზღაურების სახით სოლიდარულად დაეკისრათ 9 720 ლარის, ასევე, პროცესის ხარჯების გადახდა.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით თ. ა-ის, დ. კ–ის, ვ. მ–ის, ა. ხ–აიას, პ. კ-ისა და ვ. ს–ისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 2 234,10 ლარის დაკისრება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. 2015 წლის 2 მარტს თ. ა-ის, დ. კ–ის, პ. კ-ის, ვ. მ–ის, ა. ხ–აიას, ვ. ს–ისა და ა(ა)იპ „ა-ის“ მიერ ქ.თბილისში, კ-ის #45^ა-ში მდებარე ა(ა)იპ მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „ე-ის“ კუთვნილი ცენტრალური ადმინისტრაციული შენობის მიმდებარე ტერიტორიაზე მოპასუხეთა მიერ წინასწარ მომზადებული წითელი საღებავის შიგთავსის მქონე კვერცხების სროლით დაზიანდა მოსარჩელის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონება: მიწასთან, ბეტონის მყარ მონოლითზე უძრავად განთავსებული ორგანიზაციის შუქამრეკლი ორენოვანი აბრა, ცენტრალური ადმინისტრაციული შენობის ფასადი და პოლიტიკური გაერთიანების ლოგოს გამოსახულების მქონე, მიწაზე უძრავად განთავსებული, პარტიის საკუთრებაში არსებული, ღამის განათების ფუნქციით აღჭურვილი დეკორატიული აბრა (ეს ფაქტები დადგენილ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ და მოპასუხეს ეს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით არ გაუსაჩივრებია, შესამისად, ამ ნაწილში გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული და ამ ფაქტებს უდავო მტკიცებულების ძალა გააჩნიათ). მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ 2 234.10 ლარის გადახდის დაკისრება. მოსარჩელის ერთ-ერთი ძირითადი პრეტენზია ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით შეფასებას ექვემდებარება მხოლოდ იმ კონტექსტში, თუ რამდენად სწორად მოხდა სასამართლოს მიერ თანამოპასუხეების მიერ მიყენებული ზიანის ოდენობის განსაზღვრა. მოწინააღმდეგე მხარემ სააპელაციო წესით საქმის განხილვისას აღნიშნა, რომ არ მიეცათ შესაძლებლობა, თავადვე გამოესწორებინათ დაზიანებები, შესაძლებელი იყო პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა და არ არსებობდა თანხის დაკისრების საფუძველი, თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ მოპასუხეს არ გაუსაჩივრებია 2016 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება, მისი შედავება სააპელაციო წესით შეფასებას აღარ ექვემდებარებოდა.

1.2.2. მოსარჩელის მიერ წარდგენილი 2015 წლის 6 მარტის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, დაზარალებულის ცენტრალური ოფისის დაზიანებული ადგილების თავდაპირველ მდგომარეობაში მოყვანისათვის აუცილებელი ხარჯები მთლიანად შეადგენდა 9 720 ლარს. ამავე დასკვნის თნახმად, თანხის მითითებული ოდენობა (9 720 ლარი) შედგებოდა შემდეგი ხარჯებისაგან:

- შრომითი დანახარჯი - 375 ლარი;

- სპეციალური მასალები და მოწყობილებობები - 72,5 ლარი;

- ამწის დაქირავება - 312,5 ლარი;

- დაზიანებული ორენოვანი წარწერის ღირებულება - 7485 ლარი;

- დაზიანებული ორენოვანი წარწერის შეცვლა ახლით - 1450 ლარი;

- სარეკლამო სტელაზე დაზიანებული ფირფიტის შეცვლა - 25 ლარი.

1.2.3. აუდიტორული დასკვნის დაუსაბუთებლობასთან დაკავშირებით მოპასუხეს დასაბუთებული შედავება არ წარუდგენია, კერძოდ, საქმეში არ მოიპოვება საპირისპირო მტკიცებულება, მაშინ, როდესაც ზიანის მიმყენებელს შეეძლო ალტერნატიული კვლევის ჩატარება და შესაბამისი დასკვნის წარმოდგენა. მიუხედავად იმისა, რომ შესაგებელში უთითებდა ალტერნატიული საექსპერტო კვლევის ჩატარების საჭიროებაზე, მოპასუხის მხრიდან ალტერნატიული დასკვნა საქმეში არ ყოფილა წარდგენილი. მიუხედავად ამისა, განვითარებული მსჯელობა არ არის გადამწყვეტი მნიშვნელობის აპელანტის პრეტენზიის გაზიარებისთვის და მოწინააღმდეგე მხარის პოზიციის უარყოფისთვის, კერძოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ დაზიანებული ქონების პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანისათვის რეალურად გაწეულ დანახარჯებზე (საგადახდო დავალებები) მითითებით, არ გაიზიარა 2015 წლის 6 მარტის აუდიტორული დასკვნა და საქმეში მოსარჩელის მიერვე წარდგენილი ხარჯის გაწევის დამადასტურებელი მტკიცებულებების (საგადახდო დავალებები) საფუძველზე დაასკვნა, რომ ქონების პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენისათვის რეალურად გაწეული იქნა 2 334.10 ლარი, რის კვალობაზეც მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის მოცულობა განსაზღვრა 2 334.10 ლარით. პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებით, აუდიტის დასკვნის შესაბამისად განსაზღვრული ზიანის ოდენობა (9 720 ლარი) გაცილებით აღემატებოდა მიყენებული ზიანის გამო ქონების პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანისათვის რეალურად გაწეულ დანახარჯებს (2 234.10 ლარი). აღნიშნულის საპირისპიროდ სააპელაციო პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ საქალაქო სასამართლომ, მიუხედავად მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნის უარყოფისა, ფაქტობრივად მაინც გაიზიარა დასახელებულ აუდიტორულ დასკვნაში გაწერილი თითქმის (გარდა თავდაპირველი ორენოვანი წარწერის ღირებულების ანაზღაურებისა) ყველა იმ სამუშაოთა და მასალის ხარჯების აუცილებლობა, რომლებიც საჭირო იყო მიყენებული ზიანის აღმოფხვრისათვის, კერძოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ზიანის ოდენობის დადგენის მიზნით გათვალისწინებულ იქნა: ა) 375 ლარის ოდნობით ხარჯი (რაც აუდიტორული დასკვნის მიხედვით წარმოადგენს შრომით დანახარჯებს); ბ) სპეციალური მასალების (საწმენდი საშუალებები) ღირებულება 72.5 ლარი, (რაც ასევე დასკვნის თანახმად წარმოადგენს საწმენდი საშუალებების და მოწყობილეობების ღირებულებას); გ) ამწის დაქირავების ღირებულება 312,5 ლარი (რაც ასევე დასკვნის მიხედვით წარმოადგენს ამწის დაქირავებისათვის აუცილებელ ხარჯს); დ) დაზიანებული ორენოვანი წარწერის გამოცვლის ღირებულება - 1 450 ლარი, (რაც ასევე დასკვნის მიხედვით წარმოადგენს ორენოვანი წარწერის გამოცვლისათვის აუცილებელ ღირებულებას), აგრეთვე - 24 ლარი. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობაში სასამართლომ არ გაითვალისწინა დაზიანებული ორენოვანი წარწერის ღირებულება 7 485 ლარი, თუმცა, ზიანის ოდენობაში ამ კომპონენტის გაუთვალისწინებლობის შესახებ დასაბუთებას გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს. ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ ორენოვანი წარწერის დამზადებისა და დამონტაჟებისათვის გადახდილ იქნა 7 485 ლარი, დადასტურებულია მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ხელშეკრულებითა და საგადახდო დავალებით. მონოლითურ კედელზე დამონტაჟებული, 7 485 ლარის ღირებულების ორენოვანი წარწერის („ნ-ა“) დაზიანება, კონკრეტულ შემთხვევაში, შემოიფარგლა არა მხოლოდ იმით, რომ საღებავით დაისვარა ამ წარწერის შემადგენელი რამდენიმე ასო, არამედ, როგორც 2015 წლის 5 მარტის მიღება-ჩაბარების აქტის, ასევე, აუდიტის დასკვნის შინაარსიდან და მოსარჩელის ახსნა-განამრტებით დგინდება, რომ საღებავით დასვრილი მონოლითური კედლის გასუფთავების საჭიროებიდან გამომდინარე, აუცილებელი გახდა მონოლითური კედლიდან ორენოვანი წარწერის დემონტაჟი, რის შედეგადაც ეს წარწერა გამოუსადეგარი გახდა შემდეგი გამოყენებისათვის და აუცილებელი იყო მისი შეცვლა (საქალაქო სასამართლომ ორენოვანი წარწერის შეცვლის ხარჯი - 1 450 ლარი, გაითვალისწინა ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას). შესაბამისად, ორენოვანი წარწერის მოპასუხე მხარის ქმედებით გამოწვეულმა დაზიანებამ საბოლოოდ გამოიწვია სადავო 7 485 ლარის ღირებულების ორენოვანი წარწერის განადგურება, რისი გათვალისწინებითაც მოპასუხის მხრიდან მართლსაწინააღდმეგო ქმედების შედეგად გამოწვეული პირდაპირი ქონებრივი დანაკლისი სახეზეა (აუდიტის დასკვნისაგან დამოუკიდებლადაც საქმეში წარმოდგილი მტკიცებულებებით დასტურდება მოსარჩელისათვის 7 485 ლარის ღირებულების მქონე ნივთის (მონოლითურ კედელზე არსებული ორენოვანი წარწერის) განადგურებით მოსარჩელისათვის პირდაპირი ქონებრივი დანაკლისის სახით ზიანის მიყენება).

1.2.4. მოსარჩელის მოსაზრებით, მიუღებელ შემოსავალს წარმოადგენს საქართველოში ლიცენზირებულ ბანკებში ეროვნული ვალუტით გათვალისწინებული დეპოზიტების წლიური საპროცენტო განაკვეთი, რასაც იგი მიიღებდა მიყენებული ზიანის ოდენობის ექვივალენტი ბრუნვაუნარიანი ობიექტის – ფულის, შეგროვებად ანაბარზე განთავსების შედეგად, თუმცა, ამგვარი მითითება მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის მიყენებისათვის არარელევანტურია (ამ მოთხოვნასთან მიმართებით მოსარჩელემ ვერ დაძლია მტკიცების ტვირთი) მოსარჩელის სტატუსისა და საქმიანობის გათვალისწინებით, სარჩელით მოთხოვნილი მიუღებელი შემოსავლის მიღების სავარაუდობა არ იკვეთება.

1.2.5. მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა ა. დ–იას მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით ზიანის მიყენების ფაქტი. იგი შესაძლოა მართლაც იყო შეკრების ერთ-ერთი ორგანიზატორი და მონაწილე, რისი სრული უფლებაც მინიჭებული აქვს საქართველოს კონსტიტუციის 25-ე მუხლით, თუმცა, ეს უცილობლად არ ადასტურებს მის მიერ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენას. დაზარალებულის მიერ წარდგენილი 01:15 წუთიანი ვიდეო-მასალა უალტერნატივოდ არ ადასტურებს, რომ სწორედ მისი მოწოდებისა და წაქეზების შედეგად მოახდინეს დანარჩენმა მოპასუხეებმა მოსარჩელის ქონების დაზიანება და რომ არა ა. დ–იას მოწოდება, მითითებულ ფაქტს ადგილი არ ექნებოდა.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებისაგან განსხვავებით, რომელიც საქმეში არსებული მტკიცებულებების შემოწმებას ემყარებოდა და სწორედ პირვანდელი მდგომაროების აღდგენისათვის განსაზღვრული ოდენობის თანხა იქნა დადგენილი, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ გაზარდა იგი. სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი ავალდებულებს მოსარჩელეს, დაამტკიცოს, რომ მოთხოვნილი თანხა ადეკვატურია მიყენებული ზიანისა. ნორმის შემადგენელ ელემენტთაგან თუნდაც ერთის არარსებობა, გამორიცხავს მოთხოვნის დაკმაყოფილებას;

1.4.2. სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთების ერთ-ერთ არგუმენტად მიუთითა მოპასუხე მხარის მიერ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუსაჩივრებლობა და ზიანის მიყენების ფაქტი ამ გარემოებას დაამყარა, რაც არასწორია, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 და მე-4 მუხლების ფარგლებში მოპასუხე მხარემ, როგორც პირველი ინსტანციის, ისე _ სააპელაციო სასამართლოში მისცა განმარტება და საქალაქო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, დაკისრებული ზიანის ადეკვატურობის გამო, მიიჩნია კანონიერად, სააპელაციო სასამართლო, მართალია, ხელმძღვანელობს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, თუმცა ის ფაქტი, რომ მხარეს გადაწყვეტილება არ გაუსაჩივრებია, არ შეიძლება მისთვის გაუმართლებელი ზიანის მიყენების წინაპირობად იქცეს;

1.4.3. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ შეაფასა ექსპერტის ჩვენება, რომელმაც სასამართლო სხდომაზე ვერ დაასაბუთა საქმეში არსებული, მის მიერ გაცემული დასკვნის კანონიერება. ეს ფაქტი ასევე ადასტურებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უკანონობას.

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის ზემოხსენებულ პრეტენზიებს იმ დასაბუთებით, რომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნები არ ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს (სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლები), კერძოდ:

1.5.1. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებები საქმეში არსებული მტკიცებულებების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით დადგენილი წესით კვლევას ემყარება. პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო საჩივრის ფარგლებში შესაფასებელ საკითხს წარმოადგენს არა ზიანის მიყენების ფაქტი, არამედ, მისი სამართლიანი ოდენობა. საკასაციო პალატა ამ თვალსაზრისით იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივ დასკვნებს, რომელიც ემყარება საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს (და არა მხოლოდ ექსპერტის/აუდიტორის დასკვნებს). საკასაციო სასამართლო სრულად გაეცნო სასამართლო სხდომაზე აუდიტორის მიერ მიცემულ განმარტებებს და სრულად იზიარებს კასატორის პრეტენზიას მის ურთიერთწინააღმდეგობრიობის თაობაზე, უფრო მეტიც, აუდიტორი ადასტურებს მოსარჩელესთან შრომით ურთიერობაში ყოფნის ფაქტს, რაც მისი დასკვნის კანონიერებას ეჭვქვეშ აყენებს, თუმცა, აუდიტორული დასკვნის მტკიცებულებათა სიიდან ამორიცხვის შემთხვევაშიც კი, მხედველობაშია მისაღები ის მტკიცებულებები (ხელშეკრულებები, თანხის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტები და სხვა), რომლებიც ადასტურებენ კრედიტორის მხრიდან მოთხოვნილი ოდენობით თანხის (მატერიალური ზიანის) გაწევის ფაქტს და საერთო ჯამში ემთხვევა აუდიტორულ დასკვნაში ასახული მატერიალური ზიანის ოდენობას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში). ამდენად, მტკიცებულებათა ერთობლიობა გამორიცხავს კასატორის შედავებას მატერიალური ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით.

1.5.2. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის დისპოზიცია მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მოიყენებული ზიანის ყველა კომპონენტის მტკიცებას ავალდებულებს პრეტენზიის წარმდგენ პირს, რამეთუ სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლით განმტკიცებული უფლება-მოვალეობათა კეთილსინდისიერად განხორციელების პრინციპიდან გამომდინარე, ივარაუდება, რომ ნებისმიერი პირის ქმედება მართლზომიერია, ამ პრეზუმფციის გაქარწყლება კი ეკისრება იმას, ვინც დელიქტური ვადებულებიდან გამომდინარე მოთხოვნას აყენებს (იხ. ასევე სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლები). მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ეთანხმება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელემ დაძლია კანონმდებლობით დაკისრებული მტკიცებს ტვირთი, შესაბამისად, დღის წესრიგში დგება მოპასუხის შედავების საფუძვლიანობის შემოწმების წინაპირობები. ამ მხრივ, მოპასუხე მხარე შემოიფარგლება მხოლოდ მოსარჩელის პოზიციის ზეპირი კრიტიკით და რამე იურიდიულად ღირებული მტკიცებულებით ვერ ასაბუთებს საკუთარ პოზიციას, შესაბამისად, მისი პრეტენზიები გაზიარებას არ ექვემდებარება.

1.6. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად მოიძია/განმარტა მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმები: სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 998-ე, 411-ე და 412-ე მუხლები, სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი (სსსკ-ის 102-ე მუხლი) და საქმეში არსებული მტკიცებულებების სწორი ანალიზის შედეგად (სსსკ-ის 105-ე მუხლი) მართებულად დაადგინა მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებები, რის წინააღმდეგაც დასაბუთებული პრეტენზია არ არის წარმოდგენილი.

1.7. განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც დელიქტური ვალდებულების შესრულების საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა, რომლისგანაც არ განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.8. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

2.1. „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1. მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ ანგარიშსწორებისაგან კასატორი გათავისუფლებულია;

2.2. რაც შეეხება მოწინააღმდეგე მხარის შუამდგომლობას იურიდული მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის _ 2 400 ლარის, ასევე, სასამართლოსგარეშე ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე, პალატა მას მხოლოდ ნაწილობრივ იზიარებს და ყურადღებას გაამახვილებს შემდეგზე:

2.2.1. საქმეში წარმოდგენილი მინდობილობას საფუძველზე დასტურდება, რომ მოსარჩელესა და მის წარმომადგენელს შორის არსებობს დავალების ხელშეკრულება, რომლის მიმართაც კანონმდებლობა წერილობითი ფორმის დაცვის აუცილებლობას არ ითვალისწინებს, შესაბამისად, ირკვევა, რომ მხარეთა შორის წარმოშობილია დავალების ხელშეკრულება (სკ 709-ე მუხლი), სამოქალაქო კოდექსის 710-ე მულის პირველი ნაწილის თანახმად კი, მარწმუნებელი ვალდებულია, გადაუხადოს რწმუნებულს გასამრჯელო მხოლოდ ხელშეკრულებით ან კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. ერთ-ერთ საქმეზე (იხ. სუსგ №ას-330-315-2015, 29 ივნისი, 2015 წელი) საკასაციო პალატამ განმარტა შემდეგი: როგორც წესი, მართლმსაჯულების განხორციელება დაკავშირებულია სასამართლო ხარჯებთან და სასამართლოსგარეშე ხარჯებთან... ამგვარი ხარჯების ოდენობა უნდა განისაზღვროს მხარის მიერ სასამართლოში წარდგენილი ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების ოდენობის დამადასტურებელი მტკიცებულებების საფუძველზე. ამგვარი მტკიცებულების არარსებობის შემთხვევაში, სასამართლოს მხარის მოთხოვნის საფუძველზე თვითონაც შეუძლია გონივრულ ფარგლებში განსაზღვროს დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების ოდენობა, თუკი აშკარაა, რომ პირის უფლების დარღვევის აღკვეთის მიზნით ხარჯი გაღებულია (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება „პინკოვა და პინკი ჩეხეთის რესპუბლიკის წინააღმდეგ“). სასამართლომ მხარეს ხარჯების ანაზღაურება უნდა დააკისროს მხოლოდ იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც ისინი რეალურად და საჭიროებისამებრ იქნა გაღებული იმ მიზნით, რომ აღკვეთილიყო სამოქალაქო უფლების დარღვევა (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება „ასანიძე საქართველოს წინააღმდეგ“). ამდენად, სასამართლომ ხარჯების განსაზღვრისას უნდა მოახდინოს მხარის სამართლიანი დაკმაყოფილება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სასამართლოს შეხედულებით ხარჯების ოდენობის განსაზღვრისას, დავის საგნის ღირებულებიდან გამომდინარე, პროცენტული ცენზის დადგენა გამორიცხავს ხარჯების ხელოვნურად გაზრდას და უზრუნველყოფს იმ მხარის ინტერესების დაცვას, რომელსაც ხარჯების გადახდა უნდა დაეკისროს (იხ. სუსგ №ას-792-1114-07, 11 თებერვალი, 2008 წელი).

2.2.2. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ითვალისწინებს, რომ სასამართლოსგარეშე ხარჯების გაწევის დამადასტურებელი მტკიცებულება მოწინააღმდეგე მხარეს არ წარმოუდგენია, ამასთანავე, პრეზუმირებულია, რომ გარკვეული ხარჯები, მათ შორის იურიდიული მოსახურებისა, გასწია მხარემ. მხედვალობაშია მისაღები ის გარემოებაც, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლადაა მიჩნეული, შესაბამისად, საკასაციო პალატა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის კონტექსტში მიიჩნევს, რომ მტკიცებულებათა არარსებობის პირობებში გონივრულ და სამართლიან ოდენობას პროცესის ხარჯებისა წარმოადგენს 200 ლარი, რომელიც, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო უნდა დაეკისროს კასატორს მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თ. ა-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. მოწინააღმდეგე მხარის შუამდგომლობა კასატორისათვის სასამართლოსგარეშე ხარჯების დაკისრების შესახებ ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

3. თ. ა-ეს (პ/#0-) ა(ა)იპ მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „ე-ის“ (ს/კ #2-) სასარგებლოდ დაეკისროს 200 ლარის გადახდა.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი