საქმე №ას-618-577-2017 27 ოქტომბერი, 2017 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი, მოწინააღმდეგე მხარე 1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო (მოსარჩელე)
2. შპს „ბ-ი 2009“, დირექტორი მ. დ-ე (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილება
კასატორების მოთხოვნა 1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება;
2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:
1.1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი, პირველი კასატორი, მესაკუთრე ან სამინისტრო) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ბ-ი 2009-ის“ (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, მეორე კასატორი, მფლობელი ან კომპანია) მიმართ და მოსარჩელის კუთვნილი ქონების არამართლზომიერად ფლობის გამო, მოითხოვა მოპასუხისათვის 2012 წლის 1 მარტიდან 2014 წლის 22 სექტემბრის ჩათვლით 76 226,6 ლარის, ხოლო 2014 წლის 23 აპრილიდან ქონების გათავისუფლებამდე ყოველდღიურად 79,20 ლარის დაკისრება.
1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: ქ.ბათუმში, დაბა ხ-ში მდებარე 8259 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი 2012 წლის 1 მარტიდან წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთს სათანადო ნებართვის გარეშე ფლობს და კომერციული მიზნებისათვის იყენებს მოპასუხე. 2014 წლის 21 თებერვლის #01-10/733 წერილით მას ეცნობა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთით სარგებლობდა ნებართვის გარეშე, შესაბამისად, ვალდებული იყო, გადაეხადა ქონებით სარგებლობის საფასური, ქონებით სარგებლობის მთელი პერიოდისათვის 76 266.6 ლარის ოდენობით, ასევე, ქონების არამართლზომიერად სარგებლობის შეწყვეტამდე ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე - 79.20 ლარი. მოპასუხემ მოთხოვნა უსაფუძვლოდ მიიჩნია და უარი განაცხადა თანხის გადახდაზე, ამავე დროს მას არც ქონება დაუბრუნებია მესაკუთრისთვის და კვლავ აგრძელებს სადავო ქონების კომერციული მიზნებისთვის გამოყენებას.
2. მოპასუხის პოზიცია:
მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ შპს-მ, ხ-ის მუნიციპალიტეტისაგან იჯარით აიღო 5002 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (ს/კ #05.35.27.0--). მოსარჩელე მხარის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი (ს/კ 05.35.27.0--) მდებარეობს მოპასუხის მიერ იჯარით აღებული მიწის მომიჯნავედ, ისინი ერთმანეთისგან არ არის გამიჯნული ღობით. იჯარით აღებულ ნაკვეთზე არის განთავსებული მოპასუხის მიერ 2011 წლის 19 მაისს საჯარო აუქციონზე შეძენილი ინერტული მასალების გადამამუშავებელი საამქრო. ამავე ნაკვეთსა და სადავო ნივთის ნაწილზე იყო განთავსებული მოპასუხის მიერ 2011 წლის 14 ნოემბერს ასევე საჯარო აუქციონზე შეძენილი ინერტული მასალები (ბალასტი, ღორღი), ამდენად, სადავო ნივთს მოპასუხე ფლობდა მართლზომიერად, შესაბამისად, დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მოთხოვნა, 8259 კვ.მ ქონებით უკანონოდ სარგებლობის თოაბაზე. გარდა ამისა, მოპასუხემ სადავო გახადა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აუდიტორული დასკვნით განსაზღვრული თანხის ოდენობა, მისი განმარტებით, იჯარით აღიარებული ფართის 1 კვ. მეტრზე იგი წლიური ქირის სახით იხდის 1,44 ლარს.
3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
4. აპელანტის მოთხოვნა:
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი, რომლითაც სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 39 198, 9 ლარის გადახდა. ამავე გადაწყვეტილებით პროცესის ხარჯები განაწილდა, როგორც მხარეებს შორის, ისე _ სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ.
6. კასატორების მოთხოვნა:
6.1. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ (სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში) გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება;
6.2. ამავე გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარემაც, რომლითაც მოთხოვნილია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ (სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში) გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ ისინი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
1. საკასაციო საჩივრების დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:
1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:
1.2.1. სადავო ნივთი 2012 წლის 1 მარტიდან დარეგისტრირდა მოსარჩელის საკუთრებად;
1.2.2. აღმასრულებლის #A11052250-015/018 განკარგულების, შესაგებელში მოპასუხის მიერ გადმოცემული აღიარებისა და სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონული დეპარტამენტის 2015 წლის 25 ივნისის დასკვნის თანახმად, მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე 2011 წლის ნოემბრიდან 2015 წლის 11 ივნისის ჩათვლით განთავსებული იყო აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის კუთვნილი ღორღი. სადავო მიწაზე ღორღის განთავსების ფაქტი მოპასუხემ აღიარა იმ მითითებით, რომ იგი იკავებდა ნივთის მხოლოდ ნაწილს, თუმცა, ამ ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულება მას არ წარმოუდგენია, ამასთანავე, კონკრეტული ტერიტორიის განსაზღვრის მიზნით სააპელაციო პალატის მიერ დანიშნული ექსპერტიზით საკითხის დადგენა ვერ მოხერხდა, რადგანაც ადგილზე გასვლის მომენტში (2015 წლის 12 ივნისი) სადავო მიწაზე მოპასუხის კუთვნილი ქონება (შენობა ან ღორღი) აღარ იყო განთავსებული;
1.2.3. 1 კვ.მ სადავო ქონების სარგებლობის წლიური საფასური შეადგენს 1.44 ლარს, რადგან თავად მოპასუხემ მიუთითა, რომ სადავო ნივთის მომიჯნავედ არსებული მიწის ნაკვეთის იჯარით სარგებლობისათვის სწორედ ამ თანხას იხდიდა, ამ ფაქტის დადგენის მიზნით პალატამ უარყო მოსარჩელის მიერ წარდგენილი შპს „ი-ის“ 2014 წლის 17 თებერვლის №014/02 აუდიტორული დასკვნა, რადგანაც მასში ასახული იყო 2014 წლის მდგომარეობით არსებული ფასები, სამინისტრო კი საფასურის გადახდევინებას 2012 წლიდან ნივთის გამოთავისუფლებამდე მოითხოვდა. შესაბამისად, დადგინდა, რომ:
ა) სადავო ნივთით მოპასუხის მიერ სარგებლობის პერიოდი (2012 წლის 1 მარტიდან 2015 წლის 11 ივნისის ჩათვლით) შეადგენს 39 თვესა და 11 დღეს;
ბ) მთელი სადავო ნივთით სარგებლობის წლიური საფასური შეადგენს 11 892.96 ლარს, ყოველთვიური საფასური _ 995.89 ლარს, ხოლო ყოველდღიური _ 32.58 ლარს. შესაბამისად, 2012 წლის 1 მარტიდან 2015 წლის 11 ივნისის ჩათვლით, სადავო ნივთით სარგებლობის საფასური 39 198.09 ლარია.
1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
1.4. საკასაციო საჩივრების განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორთა შედავება იმის თაობაზე, რომ:
ა) პირველი კასატორის პრეტენზიები:
1.4.1. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა ქონების არამართლზომიერად სარგებლობის საფასური (1 კვ.მ ქონება 1,44 ლარით) იმ დასაბუთებით, რომ მოპასუხე მომიჯნავედ არსებული ქონებით სარგებლობისათვის 1 კვ. მეტრზე იხდიდა 1,44 ლარს. ამ მხრივ სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო მოპასუხის მითითებას და არა საქმეში წარმოდგენილ შპს „ი-ის“ დასკვნას. ამ მხრივ სასამართლომ არასწორად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ დასკვნაში ასახული იყო 2014 წლის მდგომარეობით არსებული ფასი, თუმცა, არ გაითვალისწინა, რომ ამ დასკვნის წინააღმდეგ არ ყოფილა საპირისპირო მტკიცებულება წარმოდგენილი. გარდა ამისა, სასამართლოს მხედველობაში უნდა მიეღო მიწის მდებარეობა (იგი სამრეწველო ზონაშია განლაგებული) და ის გარემოება, რომ აუდიტორულ დასკვნაზე ნაკლებ ფასად მიწით სარგებლობა შეუძლებელი იყო. აღნიშნულით პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4 და 102-ე მუხლები;
1.4.2. სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაუკმაყოფილებლობის მოტივით სასამართლომ პირველ კასატორს მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ არასწორად დააკისრა ექსპერტიზის ხარჯის ნაწილის გადახდა, რაც არასწორია, რადგანაც, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების შემთხვევაში, მოსარჩელეს ამ თანხის გადახდის ვალდებულება არ წარმოეშობოდა.
ბ) მეორე კასატორის პრეტენზიები:
1.4.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4, 102-ე და 105-ე მუხლების შესაბამისად, წარმოდგენილი სარჩელი არ არის დასაბუთებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით, კერძოდ, მოსარჩელე ვერ ასაბუთებს მოპასუხის მხრიდან მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაკავების ფაქტს, მაშინ, როდესაც ჯერ კიდევ 2011 წელს მიწა წარმოადგენდა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკუთრებას. ოფიციალურად, იჯარის საფუძველზე მოპასუხეს გადაეცა მიწა, რომელზეც განთავსებული იყო აუქციონის წესით შეძენილი ქარხანა და ინერტული მასალა. მიწის ნაკვეთი მომიჯნავე ნაკვეთისგან რაიმე სასაზღვრო ნიშნით არაა გამიჯნული, შესაბამისად, მოსარჩელის პრეტენზია დაუსაბუთებელია, ხოლო ფართზე, რომელსაც მართლზომიერად ფლობს მოპასუხე, იხდის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ საფასურს, ხოლო, სამინისტროს, როგორც მიწის ახალ მესაკუთრეს, არ მოუთხოვია ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანა და ახალი ფასის გადახდა;
1.4.4. სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, მოპასუხე, როგორც იჯარის ხელშეკრულების მხარე, ფლობს იჯარით გადაცემულ მიწას, შესაბამისად, სახეზე არ არის უსაფუძლო გამდიდრება. სასამართლო არ მსჯელობს იმაზე, რომ იჯარის საგანი და სადავო მიწა ადრე ერთ ნაკვეთს წარმოადგენდა და იგი მოგვიანებით გაიყო, თუმცა, ფაქტობრივად საზღვარი არ გავლებულა, სახელმწიფოსათვის დღესაც უცნობია, სად გადის ფაქტობრივი საზღვარი. მეორე კასატორმა სააპელაციო სასამართლოში განაცხადა, რომ 2015 წლის თებერვალში საამქრო მან მესამე პირზე გაასხვისა და ამისათვის პირველი კასატორისაგან მოითხოვა თანხმობა, რაზეც სამინისტრო სიტყვიერად დაეთანხმა, ხოლო წერილობით იგი 2015 წლის 19 მარტს გასცა, ამ დროიდან მოყოლებული მოიჯარე არის საამქროს შემძენი;
1.4.5. სასამართლომ არასწორად შეაფასა მის მიერ დანიშნული ექსპერტიზის დასკვნა, ამ დასკვნის მიზანს წარმოადგენდა სადავო მიწის დაფარვისა და დადებით შემთხვევაში, იმის გარკვევა, მის რა ნაწილს იკავებდა მოპასუხე, რაც ექსპერტიზამ ვერ დაადგინა, ხოლო სასამართლომ მაინც ჩათვალა, რომ მოპასუხის სარგებლობაში იყო მთელი მიწის ნაკვეთი. გარდა ამისა, მეორე კასატორმა აღნიშნა, რომ 2011 წლის 14 ნოემბრის აუქციონზე შეძენილი ინერტული მასა მდებარეობდა შპს „დ--ოს“ კუთვნილ მიწაზე. შემძენს არ ეკისრებოდა ვალდებულება, გაეტანა შეძენილი ნივთი მიწიდან, რომელიც შპს „დ--ოს“ ეკუთვნოდა. მოგვიანებით სახელმწიფომ დაყო ეს მიწის ნაკვეთი და შემოსავლების სამსახურს შემძენისათვის არ მოუთხოვია შეძენილი საგნის გატანა, თუმცა, იგი კასატორმა განახორციელა და სააპელაციო პალატამ ეს გარემოება არასწორად მიიჩნია სამეწარმეო საქმიანობად.
1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორთა ზემოხსენებულ პრეტენზიებს იმ დასაბუთებით, რომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნები არ ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს (სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლები), საკასაციო საჩივრების ფარგლებში ძირითად შესაფასებელ საკითხს წარმოადგენს იჯარის აუდიტორის მიერ განსაზღვრული და ფაქტობრივი ფასის თანაფარდობა, სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის გამო პროცესის ხარჯების ნაწილის მოსარჩელისათვის დაკისრების მართლზომიერება (პირველი კასატორი), სხვა პირის ქონების ფაქტობრივად დაუფლების ფაქტის დადგენის მართლზომიერება (მეორე კასატორი). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი არავითარ მტკიცებულებას არ ანიჭებს უპირატეს ძალას, არამედ, მისი იურიდიული ძალმოსილება ემყარება მტკიცებულების წარმდგენი პირის მოწინააღმდეგე მხარის შედავებას. მოცემულ შემთხვევაში, შესაგებლით დასტურდება, რომ მოპასუხემ ჯერ კიდევ პირველი ინსტანციის სასამართლოში გახადა სადავო მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აუდიტორული დასკვნის მართებულობა, რაც სასამართლომ სწორად დაუკავშირა აუდიტორის მიერ საიჯარო ქირის განსაზღვრის პერიოდსა და ამავე ზონაში არსებულ ფაქტობრივ საიჯარო ფასს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, თანხის ოდენობის მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა ფაქტის მიმთითებელ მხარეს, მოსარჩელეს, რომელსაც შედავებული მტკიცებულების საპირისპიროდ სხვა, მეტად წონადი მტკიცებულება არ წარუდგენია, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ სარჩელი ნაწილობრივ საფუძლიანია, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელეს წარმოუშობს წაგებული მოთხოვნის პროპორციულად მოპასუხის სასარგებლოდ პროცესის ხარჯის ანაზღაურების ვალდებულებას. რაც შეეხება მეორე კასატორის პროტენზიას, პალატა შენიშნავს, რომ მას სადავოდაც კი არ გაუხდია სააპელაციო სასამართლოს შეფასება შესაგებელში გადმოცემული ფაქტის აღიარებასთან მიმართებით, კერძოდ, შესაგებლით იგი მიწის ნაწილის ფლობას სადავოდ არ ხდიდა, თუმცა, ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ოდენობაზე არ მიუთითებია, იმ ვითარებაში კი, როდესაც მოპასუხე ადასტურებდა ფლობის ფაქტს, პრეზუმირებული იყო, რომ იგი მთლიან ფართზე ახდენდა ფაქტობრივ ბატონობას. ამ პრეზუმფციის გაქარწყლება კი, ეკისრებოდა მოპასუხეს, რომელსაც, უდავოა, რომ განკუთვნადი მტკიცებულება არ წარუდგენია და ეს საკითხი არც საამართლოს მიერ დანიშნული ექსპერტიზით დადგინდა (ექსპერტის გამოცხადების დროისათვის ინერტული მასალა აღარ იყო განლაგებული სადავო მიწაზე). საკასაციო პრეტენზიის საპირისპიროდ, შესაგებელში გადმოცემული ზემოხსენებული გარემოების საპროცესო შეფასების მიზნით საკასაციო პალატა ხელმძღვანელობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექის 131-ე მუხლის დისპოზიციით (ერთი მხარის მიერ ისეთი გარემოების არსებობის ან არარსებობის დადასტურება (აღიარება), რომელზედაც მეორე მხარე ამყარებს თავის მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, სასამართლომ შეიძლება საკმარის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასამართლო გადაწყვეტილებას) და ვინაიდან, აღიარების ავტორს, ამავე კოდექსის 133-ე მუხლის შესაბამისად, არ გაუქარწყლებია თავად ეს აღიარება, ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას მიწის არამართლზომიერად ფლობის თაობაზე.
1.6. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად მოიძია/განმარტა მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა _ სამოქალაქო კოდექსის 982-ე (1) მუხლი, არსებითად სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი და საქმეში არსებული მტკიცებულებების ყოველმხრივი კვლევის შედეგად მართებულად დაადგინა მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებები, რის წინააღმდეგაც დასაბუთებული პრეტენზია არ არის წარმოდგენილი.
1.7. განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც კონდიქციური ვალდებულებიდან გამომდინარე მოთხოვნის საფუძვლიანობის საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა, რომლისგანაც არ განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. კასატორები ვერ მიუთითებენ იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო კასატორები ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა.
1.8. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.
2. სასამართლო ხარჯები:
2.1. „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1. მუხლის „უ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პირველი კასატორი სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
2.2. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, მეორე კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 10.05.2017წ. #1 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 1960 ლარის 70% _ 1 372 ლარი.
3. სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება:
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 ივნისის განჩინებით პირველი კასატორის შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. განჩინების სამოტივაციო ნაწილით ირკვევა, რომ გამოყენებული ღონისძიება ემსახურებოდა არა მხოლოდ სარჩელის იმ ნაწილს, რომელიც არ იყო დაკმაყოფილებული და ამ ნაწილში კასატორს წარდგენილი ჰქონდა მოთხოვნა, არამედ, იგი ამავდროულად უზრუნველყოფდა სააპელაციო პალატის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულებას (სსსკ-ის 271-ე მუხლი). მართალია, წინამდებარე განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად, თუმცა, პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1991 მუხლის შესაბამისად, გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების წინაპირობები.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1991, 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. შპს „ბ-ი 2009-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
3. კასატორ შპს „ბ-ი 2009-ს“ (ს/კ #2-) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს მის მიერ 10.05.2017წ. #1 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 1960 ლარის 70% - 1 372 ლარი.
4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 13 ივნისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება დარჩეს ძალაში.
5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი
ზ. ძლიერიშვილი