საქმე №ას-749-701-2017 29 სექტემბერი, 2017 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი. მ–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ყ-ი“ (მოპასუხე)

მესამე პირი _ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილენით სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – მიწის ნაკვეთიდან გაზსადენი მილის გატანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ი. მ–მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ყ-ისა“ (შემდგომში - მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე) და დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე მესამე პირის - ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის (შემდგომში _ მესამე პირი) მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, წ-ის დასახლებაში, რ–ის ქ#29-ში მდებარე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან მოპასუხის კუთვნილი გაზსადენი მილის გატანის დავალდებულება.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია უპროექტოდ დამონტაჟებული დაბალი წნევის უკანონო გაზსადენი და მშენებლობის ნორმების დარღვევით დამონტაჟების გამო (ჩაგდებულია ხევში, არ აქვს საყრდენი და ავარიულია) საფრთხეს უქმნის ადამიანთა სიცოცხლეს. მოსარჩელის საკუთრებას ამ მილის მეშვეობით ბუნებრივი აირი არ მიეწოდება, არამედ, იგი ამარაგებს რ–ის ქუჩის მოსახლეობას. მილის გატანის პროექტი დაახლოებით 5 წლის წინ გაკეთდა, თუმცა, ამ დრომდე იგი არ არის გადატანილი. სადავო მიწის ნაკვეთი მოსარჩელემ შეიძინა 2009 წლის 1 მაისს აუქციონზე. მიუხედავად მოსარჩელის მოთხოვნისა, მოპასუხე უარს აცხადებს მილის გატანაზე იმ დასაბუთებით, რომ უძრავი ნივთის მოსარჩელის მიერ შეძენის დროისათვის იგი ამ მიწაზე უკვე იყო განთავსებული. ამ პოზიციის საპირისპიროდ, აუქციონზე გატანილი ქონების მოსამზადებელ ტოპოგრაფიულ რუკაზე სადავო მილი არ არის ასახული, ხოლო მოპასუხე მილის გატანაზე თანახმა მხოლოდ იმ პირობით, თუ ხარჯებს დაფარავს მოსარჩელე, რომელიც 32 180 ლარს შეადგენს.

2. მოპასუხის/მესამე პირის პოზიცია:

2.1. მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ სადავო მილსადენი მოწყობილია 1990-იან წლებში გაზიფიკაციის შესაბამისი პროექტის საფუძველზე უსაფრთხოების შესაბამის ნორმების დაცვით, რაც შეეხება მოსარჩელის მტკიცებას, რომ ქონების შეძენისას ტოპოგრაფიულ რუკაზე არ იყო აღნიშნული სადავო მილის არსებობა, იგი მოპასუხის ქმედების შედეგს არ წარმოადგენს, შესაბამისად, ამ ნაწილში (ნაკლის მქონე ნივთის შეძენა) იგი არ შეიძლება მიჩნეულ იქნას სათანადო მოპასუხედ. საქმეში არსებული გაზიფიკაციის პროექტის გათვალისწინებით, მოპასუხემ შეიძინა ქონება, რომელზეც ათეული წლებია განთავსებულია გაზსადენი ქსელი, რაც სსიპ არქიტექტურის სამსახურის პასუხისმგებლობაზე მეტყველებს.

2.2. მესამე პირი დაეთანხმა სასარჩელო მოთხოვნას იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მოსარჩელემ მიწის ნაკვეთი შეიძინა აუქციონის წესით და ამ მიწის ნაკვეთის ნახაზზე აღნიშნული და რეგისტრირებული არ ყოფილა გაზსადენი მილი.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიიის 2015 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ.თბილისში, წ-ის დასახლებაში, რ–ის ქუჩა #29-ში მდებარე უძრავი ქონება (ს/კ #01.20.01.136.0--) რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრებად. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია აუქციონში გამარჯვების #196 ოქმი (დამოწმების თარიღი: 01/05/2009. დედაქალაქის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების მუდმივმოქმედი სააუქციონო კომისია; საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი: მოწმობა #223. დამოწმების თარიღი: 14/05/2009 დედაქალაქის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეული);

1.2.2. აუქციონის წესით შეძენილ მიწის ნაკვეთზე დაბალი წნევის გაზსადენი მილის არსებობა აუქციონზე გატანილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვით ნახაზზე აღნიშნული არ არის;

1.2.3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ 2017 წლის 7 მარტს ჩატარებულ ადგილზე დათვალიერებისას დადგინდა, რომ გზიდან ხელმარჯვნივ განლაგებულია საცხოვრებელი სახლი, რომელიც გარშემორტყმულია ბეტონის გალავნით (ღობით). ღობის ქვეშიდან ნათლად ჩანს აპელანტის ეზოში გამავალი გაზსადენი მილი, რომლის ძირითადი ნაწილი მდებარეობს მიწის საფარის ზემოთ და ხილულია ადამიანის თვალისათვის. მილი არის რკინის, ის არ არის დაფარული რაიმე სპეციალური კოროზიისგან დამცავი მასალით (მაგალითად გუდრონით). ეზოს პერიმეტრზე განლაგებული მილი ალაგ-ალაგ, მხოლოდ მცირედ მონაკვეთებში გადის მიწაში, ხოლო მისი ძირითადი ნაწილი, როგორც აღინიშნა, მიწის ზედაპირზეა. სადავო მილი განლაგებულია იმდაგვარად, რომ მისი შემჩნევა ობიექტური, მიუკერძოებელი გარეშე პირისათვის სავსებით შესაძლებელია;

1.2.4. საქმეში წარმოდგენილი პროექტის მიხედვით 1978 წელს თბილგაზთან შეთანხმდა წ-ის გაზმომარაგების პროექტი სამუშაოთა საწარმოებლად. „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების 65-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტისა და „ცალკეული ხაზობრივი ნაგებობების განთავსების, სამუშაოების წარმოების ან/და მათი შემდგომი რეგისტრაციის თაობაზე თანხმობის გაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 22 დეკემბრის #19-75 დადგენილების პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, III კატეგორიის გაზსადენი, რომელიც არის გაზმომარაგების (გაზგანაწილების) სისტემების (დაბალი წნევის) გაზსადენი არ საჭიროებს შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებთან თანხმობას. შესაბამისად, მოპასუხის მხრიდან მოსარჩელის უძრავი ქონების სარგებლობის არმართლზომიერება არ დგინდება (ქონების შეძენისას სადავო მილი განთავსებული იყო შესაბამისი პროექტის საფუძველზე).

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორის შედავება იმის თაობაზე, რომ:

1.4.1. სასამართლოს განჩინება დაუსაბუთებელია, რამდენადაც 1987 წლის გაზიფიცირების პროექტთან მიმართებით სასამართლო იყენებს 2009 და 2014 წლის რეგულაციებს, რაც დაუშვებელია და მეტყველებს საქმის არსებითი კანონდარღვევით განხილვის ფაქტზე. სასამართლოს, საკითხზე, რომელზეც სპეციალური ცოდნა არ გააჩნია, არ უსარგებლია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე (1) მუხლით გათვალისწინებული შესაძლებლობით, ამასთანავე, მიღებული განჩინება ეწინააღმდეგება საკასაციო სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას;

1.4.2. ნაცვლად არსებული რეგულაციებისა, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა 1978 წელს არსებული კანონმდებლობა და შეედარებინა, რამდენად შეესაბამება იმდროინდელ მოთხოვნებს სადავო მილსადენის არსებობა. საქმეში არსებული 2009 წლის 16 მაისის პროექტის თანახმად, სასამართლოს უნდა გასჩენოდა ეჭვი, რომ 1987 წლის პროექტში საუბარი არაა სადავო მილზე და ამ მხრივ მას უნდა უზრუნველეყო საქმეში შესაბამისი მტკიცებულებების განთავსება მილსადენის იდენტიფიცირების მიზნით. ამ მხრივ, ადგილზე დათვალიერება არ წარმოადგენდა საკმარის საპროცესო მოქმედებას. სასამართლოს ექსპერტიზის დანიშვნით უნდა დაედგინა, რომ სადავო გაზსადენი მილი არ წარმოადგენს 1978 წლის პროექტით გათვალისწინებულ გაზსადენს, ხოლო იმ ფაქტს, კასატორის მხრიდან ქონების შეძენისას იყო თუ არა მასზე განთავსებული მილი, დავის გადაწყვეტისათვის არ აქვს მნიშვნელობა, რადგანაც მას, მიუხედავად ამ გარემოებისა, არ დაუკარგავს უფლება, ედავოს მოპასუხეს მილის დემონტაჟის თაობაზე, თუკი დაადასტურებს მის უკანონოდ მოწყობას. ამ მხრივ, უშედეგო აღმოჩნდა კასატორის მოთხოვნა, მოწინააღმდეგე მხარეს წარმოედგინა შესაბამისი პროექტი და მისი შეთანხმების საფუძვლები;

1.4.3. გარდა ზემოხსენებულისა, გასაჩივრებული განჩინება განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკისაგან (სუსგ #ას-106-99-2015, 27.04.2015წ.).

1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის ზემოხსენებულ პრეტენზიებს იმ დასაბუთებით, რომ ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნები არ ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნებს (სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლები). პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ არგუმენტაციას და ეთანხმება მის მსჯელობას, რომელიც მესაკუთრის პოზიტიურ და ნეგატიურ უფლებათა კლასიფიკაციას შეეხება და დამატებით განმარტავს შემდეგს:

1.5.1. განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენს ხელშეშლის აღკვეთა და მოსარჩელე, როგორც მესაკუთრე, მოითხოვს მოპასუხის დავალდებულებას, მისი საკუთრებიდან განახორციელოს გაზმომარაგების ქსელის დემონტაჟი. სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების კონტექტში, მოპასუხის შედავების გათვალისწინებით, რომ იგი არამართლოზმიერ მფლობელს არ წარმოადგენდა, მოსარჩელის მტკიცების საგანში შედიოდა სწორედ მოპასუხის მიერ ქონებით მართლსაწინააღმდეგოდ სარგებლობის ფაქტის დადასტურება, ამ მხრივ, მნიშვნელოვანია, რომ მოპასუხემ თავად წარმოადგინა გაზმომარაგების ქსელის მონტაჟის თაობაზე 1978 წლის პროექტი და მოსარჩელე ცდილობს, დაამტკიცოს, რომ არსებული მილი არ არის ამ პროექტით გათვალისწინებული, პალატა განმარტავს, რომ როგორც მოთხოვნის დამფუძნებული, ზემოხსენებული მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის, ისე - საპროცესო სტანდარტის გათვალისწინებით (სსსკ-ის 102-ე მუხლი) ფაქტის მტკიცება ეკისრებოდა მოსარჩელეს, სწორედ ის იყო ვალდებული, კანონით გათვალისწინებული დასაშვები საშუალებების გამოყენებით (სსსკ-ის 102-ე (2) მუხლის შესაბამისად, მათ შორის ექსპერტიზის დასკვნის წარდგენით) ემტკიცებინა ის ფაქტი, რომ არსებული და 1978 წლის პროექტზე აღნიშნული მილი იყო განსხვავებული, რაც შეეხება სასამართლოს მხრიდან ექსპერტიზის დანიშვნას, მას პალატა არ იზიარებს და აღნიშნავს, რომ დემოკრატიული წესწყობილების უმთავრეს ამოცანას მართლმსაჯულების მხარეთა თანასწორობის საწყისზე განხორციელება წარმოადგენს, რაც სამართალში სამართლიანი სასამართლოს კონცეფციითაა დამკვიდრებული და იგი გარანტირებულია არა ერთი შიდასახელმწიფოებრივი თუ საერთაშორისო სამართლებრივი აქტით. საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლით აღიარებულია რა სასამართლო წესით უფლების დაცვის საყოველთაო პრინციპი, მისი კონკრეტული რეალიზაცია ასახულია საპროცესო კანონმდებლობაში. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 (1) მუხლი ადგენს სამართალწარმოების ისეთ ფუნდამენტურ პრინციპს, როგორიცაა შეჯიბრებითობა და განსაზღვრავს, რომ სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამ წესისაგან გამონაკლისი (ნორმის მე-2 ნაწილი) გამართლებულია, თუ ეს შესაბამისი საპროცესო მოქმედების მარეგულირებელი ნორმითაა გათვალისწინებული, ასევე, მხარეთა თანასწორობის საყოველთაო უფლების დაცვის მიზანს ემსახურება. შეჯიბრებითობა, როგორც სამართლიანი სასამართლოს ქვაკუთხედი, არაერთ საპროცესო ნორმაშია გადმოცემული და იგი, ბუნებრივია, მათ შორის მტკიცების ტვირთზე ახდენს გავლენას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით აღიარებულია რა ფაქტზე მიმთითებელი მხარის ვალდებულება, წარადგინოს ამ ფაქტის დამადასტურებელი განკუთვნადი მტკიცებულებები, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, ჩაერთოს ამ პროცესში, რამეთუ აქსიომატურია, რომ მტკიცებულებებს სასამართლოს წარუდგენენ მხარეები (იხ. სსსკ-ის 83-ე, ასევე, 103-ე მუხლები). როგორც ზემოთ აღინიშნა, სასამართლოს აქტიური როლი ამ თვალსაზრისით გამონაკლის შემთხვევაშია დასაშვები, მაგალითად, როდესაც მხარე თავად ვერ უზრუნველყოფს მტკიცებულების მოპოვებას და დასაბუთებულ შუამდგომლობას წარუდგენს საქმის განხმილველ შემადგენლობას (სსსკ-ის 103.2 მუხლი), ასევე, საოჯახო საქმეთა განხილვისას დაშვებული ინკვიზიცია (სსსკ-ის 354.1 მუხლი) და სხვა, ამასთანავე, საგულისხმოა, რომ ამ დანაწესებით სარგებლობისას არ უნდა იქნას დარღვეული მხარეთა თანასწორობის სამართლიანი ბალანსი (სსსკ-ის მე-5 მუხლი). სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ექსპერტის დასკვნას პროცესის მიზნებისათვის დასაშვებ მტკიცებულებათა ნუსხას მიაკუთვნებს, თუმცა, როგორც წესი, მისი მოპოვება და მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტის დადასტურება, მხარის ვალდებულებაა. კანონმდებლობა სასამართლოს ანიჭებს ასევე ექსპერტიზის დანიშვნის უფლებას საქმის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე, თუმცა, ეს უფლება არ არის შეუზღუდავი და მსგავსი საპროცესო მოქმედება ამავე კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 173-ე მუხლის მოთხოვნათა განუხრელად დაცვის გზით უნდა შესრულდეს, კერძოდ, იმ შემთხვევაში, თუ:

ა) საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ საკითხზე მოსამართლეს არ გააჩნია სპეციალური ცოდნა და აღნიშნული საკითხის განმარტებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს საქმის გადაწყვეტისათვის/მის გარეშე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია;

ბ) საქმეში არსებული ექსპერტის დასკვნა არ არის სრული ან გაურკვეველია და ამ დასკვნის არსებობა საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენის უმთავრესი წინაპირობაა;

გ) სასამართლო არ ეთანხმება ექსპერტის დასკვნას დაუსაბუთებლობის მოტივით, აგრეთვე თუ რამდენიმე ექსპერტის დასკვნა ეწინააღმდეგება ერთმანეთს (იხ. სუსგ №ას-1018-979-2016, 21 აპრილი, 2017 წელი).

1.5.2. უდავოა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა, რასაც მხარე უკავშირებს მის საკუთრებაში მოპასუხის მილის არსებობას. ამ მხრივ, მნიშვნელოვანია, რომ მოპასუხემ დაადასტურა ამ მილის 1978 წლის პროექტის შესაბამისად მონტაჟი, რომლის გაქარწყლებაც, როგორც ზემოთ ითქვა, მოსარჩელემ ვერ შეძლო. ამ მხრივ, მართალია, სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა კანონის იმ დებულებებით, რომლებიც მილის მონტაჟის დროს არ არსებობდა, თუმცა, ამ დარღვევას შედეგად არ მოჰყოლია არასწორი გადაწყვეტილება, რამდენადაც, დავის საგნის, ასევე, დავის საპროცესო მხარის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატის მიერ გამოყენებულ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილ რეგულაციას არ შეიძლება რაიმე გავლენა ჰქონდეს. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პოზიციას მიღებული გადაწყვეტილების საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებულობის თაობაზე (რამდენადაც მოხმობილი განჩინებისაგან განსხვავებით, რომლითაც საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, ფაქტობრივი მდგომარეობა წინამდებარე საქმის ანალოგიური არ არის) და მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრქტიკაზე. ერთ-ერთ მსგავს საქმეზე საკასაციო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო ის გარემოება, რომ მილი მოსარჩელის მიერ შეძენილ მიწაზე განთავსებული იყო ქონების შეძენამდე და ხაზი გაუსვა იმ ფაქტს, რომ მხარემ შეიძინა უფლებრივად დატვირთული ქონება. პალატის განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 487-ე და 489-ე მუხლების შესაბამისად, შემძენი მესამე პირთან მიმართებაში იმ უფლებრივი ტვირთის მატარებელია, რაც ნივთის შეძენამდე არსებობდა და უფლებრივი ნაკლის თაობაზე ვალდებულებითი სამართლის ნორმებიდან გამომდინარე, მყიდველს - კრედიტორს პრეტენზია, მხოლოდ გამყიდველის - მოვალის მიმართ შეიძლება გააჩნდეს. მითითებულ საქმეში უდავოს წარმოადგენდა ის ფაქტიც, რომ მაგისტრალური მილი გადიოდა ზუსტად მიწის ნაკვეთის შუაში და მისი არსებობა ტექნიკური თვალსაზრისით ხელს შეუშლიდა თვითმმართველი ერთეულის მიერ დამტკიცებული პროექტისა და გაცემული ნებართვის შესაბამისად მოქმედი სამშენებლო ნორმებისა და წესების დაცვით ობიექტის მშენებლობას. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებით მესაკუთრეს ქონების თავისუფალი ფლობისა და სარგებლობის უფლება ეზღუდება, თუმცა პალატამ დაასკვნა, რომ: „სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილი ამგვარ შეზღუდვას უშვებს, თუკი იგი კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შემოჭვის ფარგლებშია. მოცემულ შემთხვევაში, ნივთზე უფლების კანონისმიერ შეზღუდვასთან გვაქვს საქმე, რადგან ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მყიდველმა უფლებრივად დატვირთული ნივთი შეიძინა და მესამე პირთან მიმართებით იგი ისეთივე უფლება-მოვალეობების მატარებელია, როგორც მისი წინამორბედი მესაკუთრე. სამოქალაქო კოდექსის 174-ე მუხლის თანახმად, მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობებისა, ვალდებული არიან პატივი სცენ ერთმანეთს. მეზობლად მიიჩნევა ყველა ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ქონება, საიდანაც შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ორმხრივი ზემოქმედება. ამდენად, კასატორის არგუმენტის საწინააღმდეგოდ მოცემულ ნივთთან დაკავშირებული დავა სწორედ სამეზობლო სამართლის ნორმებით უნდა იქნეს განხილული. მოპასუხის მიერ სხვისი მიწის ნაკვეთით სარგებლობა სწორედ ამ სამართლებრივი ინსტიტუტის ფარგლებში უნდა იქნეს განხილული. პალატამ ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა სადავო მილის მოპასუხის ხარჯით სხვა ადგილზე გადატანა და მიწის ნაკვეთის განთავისუფლება, რაზედაც მოპასუხე თანახმა არ იყო. ამ შემთხვევაში მოპასუხე იღებდა პასუხისმგელობას იმ იურიდიულ შედეგებზე (თმენის ვალდებულებიდან გამომდინარე), რომელიც სხვისი ნივთით, კონკრეტულ შემთხვევაში, მიწის ნაკვეთის სარგებლობას შეიძლებოდა მოჰყოლოდა, თუმცა, რადგანაც ამგვარი პასუხისმგებლობის დაკისრება დავის საგანს არ წარმოადგენა პალატა არ იმსჯელებდა მასზე. საკასაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა მესაკუთრის პრეტენზია, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის თანახმად, ხაზობრივ ნაგებობაზე აუცილებელი იყო რეგისტრაციის, არსებობა, რადგანაც საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ სადავო მილის განთავსება განხორციელებული იყო მითითებული კანონით დადგენილ რეგულაციამდე, ხოლო მისი ამ ეტაპზე საჯარო რეესტრში აღურიცხაობა განთავსების უკანონობაზე არ მეტყველებდა (იხ. სუსგ №ას-1185-1205-2011, 5 მარტი 2012 წელი).

1.6. ამდენად, განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის, ასევე, სამეზობლო თმენის ვალდებულების საკითხებზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა, რომლისგანაც არ განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლებოდა ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო, კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.7. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის (4) თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს ჟ. ჩ-ის მიერ კასატორის სახელით 19.06.2017წ. #1 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. მ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ი. მ–ს (პ/#0-) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს ჟ. ჩ-ის მიერ კასატორის სახელით 19.06.2017წ. #1 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% - 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი