საქმე №ას-878-2018 29 აგვისტო, 2018 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - ს.ც–ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - მ.ა. (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის უარყოფა, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი (სარჩელში) - უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა, თანხის დაკისრება

დავის საგანი (შეგებებულ სარჩელში) - ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისი, ..... ს/კ № ... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც სადავო უძრავი ქონება ან სადავო ქონება) 2014 წლის 6 იანვრიდან მ.ა–ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე ან მესაკუთრე) საკუთრებას წარმოადგენს (იხ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან ტ.1. ს.ფ. 28-29, საჯარო რეესტრის შესახებ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი).

2. მოსარჩელის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხულ სადავო უძრავ ქონებას ს.ც–ძე (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი, აპელანტი ან კასატორი) არაკეთილსინდისიერად ფლობს.

3. უძრავ ნივთს მოპასუხე არ ათავისუფლებს, მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული მფლობელობა მესაკუთრის ნებას ეწინააღმდეგება.

4. 2016 წლის 18 იანვარს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ, უკანონოდ დაკავებული ფართის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემისა და 7140 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით. მოსარჩელის მტკიცებით, იგი 2014 წლის 6 იანვრიდან სადავო ქონების მესაკუთრეა, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მოპასუხე განაგრძობს მისი ნივთის უკანონოდ ფლობას და, არაერთი მოთხოვნის მიუხედავად, არ ათავისუფლებს მას. ამასთან, მოპასუხის არაკანონიერი ქმედების შედეგად, ილახება მისი, როგორც მესაკუთრის უფლებები, იგი ვერ სარგებლობს კუთვნილი საცხოვრებელი ბინით და ადგება მატერიალური ზიანი, რომელიც აუდიტორული დასკვნის მიხედვით, საკუთრების უფლების რეგისტრაციიდან 7140 ლარია.

5. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მან წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი და განმარტა, რომ მესაკუთრის სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო, გამომდინარე იქიდან, რომ მას სადავო საცხოვრებელი ბინა არაკანონიერად გადაეცა საკუთრებაში. მოპასუხის განმარტებით, ვინაიდან, შპს „თ–ის“ პროფკომიტეტის ოქმი (დედანი) არ არსებობს, ყველა ის საკუთრების მოწმობა, რომელიც შპს „თ–ის“ თანამშრომლებმა ნაძალადევის გამგეობის მიერ მიიღეს, ყალბია, შესაბამისად, ბათილია სადავო ქონების მოსარჩელის სახელზე აღრიცხვის ჩანაწერიც.

6. 2016 წლის 22 აპრილს მოპასუხემ შეგებებული სარჩელი წარადგინა მოსარჩელის წინააღმდეგ, უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე, 15 760 აშშ დოლარის ანაზღაურების მოთხოვნით. ის ამტკიცებდა, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე საცხოვრებელი პირობების შესაქმნელად მან 15 760 აშშ დოლარის ხარჯი გაიღო, რითაც ქონების ამჟამინდელი მესაკუთრე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა. ამასთან, ვინაიდან, მას სადავო ქონება წლების განმავლობაში სახელმწიფო ნებართვის საფუძველზე ჰქონდა დაკავებული, იგი კეთილსინდიერი მფლობელია და უძრავი ქონების დაკავების უფლება მანამ გააჩნია, სანამ მესაკუთრე სრულად არ აუნაზღაურებს სადავო ქონებაზე გაწეულ ხარჯს.

7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებით, ძირითადი სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ხოლო შეგებებული სარჩელი უარყოფილ იქნა; მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა სადავო უძრავი ქონება; მესაკუთრის სასარჩელო მოთხოვნა თანხის დაკისრების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად სსკ-ის 170-ე, 172-ე, 168-ე, 312-ე, 183-ე, 411-ე, 317-ე, 987-ე, 699-ე და 971-ე მუხლები გამოიყენა.

8. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღების, ძირითადი სარჩელის უარყოფისა და შეგებებული სარჩელის 10 000 ლარის ფარგლებში (სააპელაციო საჩივარში აპელანტმა შეამცირა შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა 10000 ლარამდე და დააზუსტა, რომ მითითებულ თანხაში 6000 ლარი წარმოადგენს ბინის შიდა რემონტზე გაწეული ხარჯების ღირებულებას, რაც მოცემულია აუდიტორულ დასკვნაში, ხოლო 4000 ლარი - გარე ხარჯების თანხებს) დაკმაყოფილების მოთხოვნით, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

8.1. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ მოპასუხემ სადავო ქონებაზე სარემონტო სამუშაოები ქონების იმჟამინდელი მესაკუთრის - ეკონომიკის სამინისტროს თანხმობით ჩაატარა. საქმეში წარმოდგენილი შემდეგი მტკიცებულებებით: აუდიტორული და საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნებით, ასევე, ფოტომასალით უდავოდ დგინდება, რომ მოპასუხემ უძრავი ქონების საცხოვრებლად ვარგის მდგომარეობაში მოყვანისათვის სოლიდური ხარჯები გაიღო. ცალსახაა, რომ დღეის მდგომარეობით, სადავო ბინის კორპუსში შეყვანილია წყალი, გაზი და ელ. ენერგია, ასევე, რეაბილიტირებულია კანალიზაცია, გაკეთებულია სახურავი, მოსახლეობის მიერ შეძენილია ელ. ენერგიის ფიდერი, გაკეთებულია ელექტროტრასა და ჩაყრილია ბოძებიც. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უდავოდ დგინდება, რომ კომუნიკაციები კორპუსში შეყვანილია იქ მცხოვრებლების, მათ შორის - მოპასუხის მიერაც.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 5 თებერვლის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

9.1. სააპელაციო პალატის დასკვნებით, განსახილველ შემთხვევაში, მესაკუთრე უფლებამოსილი იყო მოპასუხისათვის, როგორც სადავო ქონების არაკეთილსინდისიერი, არაუფლებამოსილი მფლობელისათვის უძრავი ნივთის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემა მოეთხოვა;

9.2. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით (აუდიტორული და საინჟინრო-ტექნიკური დასკვნებით) არ დგინდებოდა, თუ კონკრეტულად რა შიდა და გარე სარემონტო სამუშაოები ჩაატარა მოპასუხემ სადავო ბინაში და რა თანხის ფარგლებში. აღნიშნული დასკვნების მიხედვით, იკვეთება მხოლოდ ის გარემოება, რომ ტერიტორიაზე ჩატარებული სამშენებლო-სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩატარებულია კორპუსის მაცხოვრებლების, კერძოდ, 27 ოჯახის მიერ ერთობლივად და არა კონკრეტულად განსახილველი დავის მხარის - მოპასუხის მიერ;

9.3. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, არც აუდიტორული და არც საინჟინრო-ტექნიკური დასკვნა არ შეიცავს კვლევით ნაწილს და ეყრდნობა მხოლოდ მოპასუხისა და კორპუსის მობინადრეთა მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას. მასში არაა ასახული სადავო ბინის შიდა სამუშაოების ჩატარების არც პერიოდი და არც მისი განფასების მეთოდიკა - კონკრეტულად, თუ რომელი სამუშაო როდის იქნა ჩატარებული და მის შესრულებაზე რა თანხა გაიხარჯა, გარე სამუშაოების თაობაზე მიღებული ციფრი კი, კრებსითია და ყველა მობინადრის მიერ გაწულ ხარჯს მოიცავს. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული დასკვნები არ წარმოადგენდა რემონტის ხარჯის დამდგენ რელევანტურ მტკიცებულებას;

9.4. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველიც, ვინაიდან, როგორც მოპასუხე აპელირებდა, მის მიერ სარემონტო სამუშაოები შესრულებულია 2003-2012 წლებში, მოსარჩელე კი, სადავო ფართის მესაკუთრე გახდა ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის გამგეობის 2013 წლის 31 დეკემბრის N773 განკარგულების საფუძველზე, ხოლო სადავო ბინაზე საკუთრება ამ უკანასკნელმა 2014 წელს აღრიცხა საჯარო რეესტრში. მაშასადამე, რემონტის გაწევის დროს ბინის მესაკუთრეს წარმოადგენდა სხვა სუბიექტი - სახელმწიფო, ამ პერიოდში განხორციელებული სარემონტო სამუშაოებით კი, მოსარჩელე ვერ გამდიდრდებოდა. პალატის დასკვნებით, უდავო იყო, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელეს სახელმწიფოს ან ადგილობრივ თვითმმართველობის საკუთრებაში სადავოდ გამხდარი უძრავი ქონების ყოფნის პერიოდში მოთხოვნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსთვის, თბილისის მერიისათვის ან სსიპ „ს.ქ.მ.ს–თვის“ მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გაუმჯობესების შესახებ არ განუცხადებია, ხოლო სარჩელი სასამართლოში მოპასუხე ფიზიკური პირის წინააღმდეგ შეიტანეს მას შემდგომ, რაც უძრავი ქონება განკარგა სახელმწიფომ იმ სახით, რა სახითაც იგი განკარგვის მომენტში არსებობდა. შესაბამისად, მესაკუთრეს არ უნდა დაჰკისრებოდა ის ხარჯი, რაც მოპასუხემ სადავო ქონებაზე გაიღო (ასეთის დადასტურების შემთხვევაში).

10. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღების, ძირითადი სარჩელის უარყოფისა და შეგებებული სარჩელის 10 000 ლარის ფარგლებში დაკმაყოფილების მოთხოვნით. მან სააპელაციო საჩივრის ანალოგიურ საფუძვლებზე მიუთითა (იხ. პ. 8) და დამატებით განმარტა შემდეგი :

10.1. სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ დაასკვნა, რომ მოპასუხე სადავო ქონების არაკეთილსინდისიერი მფლობელია. პალატას სსკ-ის 163-ე მუხლით უნდა ეხელმძღვანელა და ისე მიეღო გადაწყვეტილება. აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, მოპასუხე უფლებამოსილია, განაგრძოს სადავო ქონების ფლობა მანამ, სანამ მოსარჩელე სრულად არ აუნაზღაურებს მას უძრავ ნივთზე გაწეულ ხარჯებს;

10.2. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ უსაფუძვლოდ დაასკვნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი აუდიტის დასკვნაში მითითებული ფაქტობრივი მონაცემები, შესრულებული სამუშაოების სახეობასა და ღირებულებასთან დაკავშირებით არასრული იყო და იგი არ წარმოადგენდა მოპასუხის მიერ ჩატარებული რემონტის ხარჯის დამდგენ რელევანტურ მტკიცებულებას.

11. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 24 ივლისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

12. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

13.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

14. განსახილველ შემთხვევაში, ძირითადი სასარჩელო მოთხოვნის (უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა) სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილი (მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება), ხოლო, შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა (უძრავ ნივთზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურება) ამავე კოდექსის 164-ე მუხლის მესამე წინადადებიდან (ნივთზე გაწეული ხარჯები და გაუმჯობესებანი მას შეუძლია, მხოლოდ მაშინ მოითხოვოს, თუ მათ ნივთის უკან დაბრუნების მომენტისათვის უფლებამოსილი პირის გამდიდრება მოჰყვა შედეგად) და 987-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან (პირს, რომელმაც შეგნებულად ან შეცდომით ხარჯები გასწია მეორე პირის ქონებაზე, შეუძლია მისგან მოითხოვოს თავისი დანახარჯების ანაზღაურება, თუ მეორე პირი ამით გამდიდრდა) შეიძლება გამომდინარეობდეს.

14.1. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე წარმოადგენს უძრავი ნივთის არაკეთილსინდისიერ მფლობელს, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულებით არ დადასტურდა მოპასუხის მხრიდან სადავო უძრავი ქონების ფლობის მართლზომიერი საფუძვლის არსებობა. აქვე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ იცნობს კეთილსინდისიერი და მართლზომიერი მფლობელის ინსტიტუტს, რომელთათვის დამახასიათებელი ელემენტები იკვეთება ამავე კოდექსის 159-ე, 162-ე, 163-ე, 164-ე მუხლების სისტემური ანალიზიდან. მართლზომიერ მფლობელად ითვლება პირი, რომელიც სამართლებრივ საფუძველზე ახორციელებს ნივთის მიმართ ფაქტობრივ ბატონობას, განსხვავებით კეთილსინდისიერი მფლობელისაგან, რომელსაც არ გააჩნია ნივთის ფლობის კანონისმიერი საფუძველი. კეთილსინდისიერება და არაკეთილსინდისიერება მიუთითებს სუბიექტურ კრიტერიუმებზე, რაც განისაზღვრება პირის დამოკიდებულებით ნივთის ფლობის სამართლებრივი საფუძვლების მიმართ. მართლზომიერი და არა მართლზომიერი მფლობელობა მიგვითითებს ობიექტურად არსებულ ფაქტორებზე, რაც ვლინდება მფლობელობის სამართლებრივი საფუძვლის არსებობაში. ამრიგად, მართლზომიერი მფლობელია მესაკუთრე და ის პირი, რომელთა მფლობელობაც მესაკუთრის მფლობელობიდანაა ნაწარმოები (შდრ. სუსგ-ები №ას-1165-1120-2016, 20.03.2017; №ას-1105-1062-2016, 17.03.2017; №ას-524-493-2012, 04.10.2012).

14.2. საკასაციო პალატა ასევე ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს იმ მსჯელობას, რომ შპს „ბ.ა–ის“ საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზისა და ამავე წლის 18 აპრილის დამოუკიდებელი აიუდიტორის დასკვნები არ წარმოადგენს იმ სახის მტკიცებულებებს, რომლებითაც შეიძლება დადგინდეს, თუ კონკრეტულად რა ხარჯები გაიღო მოპასუხემ სადავო უძრავ ნივთზე და რა პერიოდში. აღნიშნული მტკიცებულებები ძირითადად ეყრდნობა კორპუსის მობინადრეთა მიწოდებულ ინფორმაციას და არ შეიცავს კვლევით ნაწილს, სადაც ასახული იქნებოდა სამუშაოების ჩატარების პერიოდი და განფასების მეთოდიკა. ასევე არ დგინდება, თუ რა მდგომარეობა გააჩნდა სადავო ნივთს მოპასუხის მიერ მის დაუფლებამდე. ამ თვალსაზრისით, პალატა მოიხმობს საკასაციო სასამართლოს 2015 წლის 17 აპრილის №ას-406-383-2014 განჩინებას, სადაც განმარტებულია შემდეგი: „მტკიცებულებათა სახეები, რომელიც შეიძლება გამოიყენოს სასამართლომ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დასადგენად, ამომწურავადაა განსაზღვრული სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილით. არცერთ მტკიცებულებას არ გააჩნია რაიმე უპირატესობა სხვა მტკიცებულებასთან შედარებით. აგრეთვე, არცერთ მტკიცებულებას არა აქვს, წინასწარ დადგენილი ძალა სასამართლოსათვის, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამა თუ იმ მტკიცებულების მნიშვნელობა წინასწარ არ არის განსაზღვრული და მისი ძალა და მნიშვნელობა სასამართლოს შეფასებაზეა დამოკიდებული. მტკიცებულებათა შეფასების დროს მხარეებს უფლება აქვთ, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მტკიცებულებების სარწმუნოობა. მათი უტყუარობის თუ სიყალბის შესახებ მოსაზრებები შეიძლება გამოთქვან არამარტო მხარეებმა, არამედ მესამე პირებმა, აგრეთვე, სპეციალისტებმა და ექსპერტებმა, თუ ისინი მონაწილეობენ პროცესში. საბოლოოდ კი, წარმოდგენილ მტკიცებულებებს აფასებს სასამართლო. ექსპერტიზის დასკვნის შეფასებისას, (იმდენად რამდენადაც იგი სპეციალური ცოდნით აღჭურვილი პირის კომპეტენციას ეფუძნება) ყურადღება უნდა მიექცეს რამდენიმე გარემოებას, მათ შორის: გამოსაკვლევად მიწოდებულ მასალას, მის კვლევით ნაწილს, რადგან სწორედ კვლევითი ნაწილია ასახული საბოლოო დასკვნაში“. შესაბამისად, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სწორედ ამ თვალსაზრისით შეაფასეს საქმეში წარმოდგენილი დასკვნებიც, ვინაიდან მტკიცებულების გამოკვლევა, უპირველესად, გულისხმობს მისი შინაარსის სრულყოფილ შესწავლა-ანალიზს, ხოლო შემდეგ მისი იურიდიული ძალის (დამაჯერებლობის, სარწმუნოობის) შემოწმებას (შდრ. სუსგ №ას-406-383-2014, 17.04.2015).

14.3. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავო უძრავი ნივთის უკან დაბრუნებას მოსარჩელის გამდიდრება არ მოჰყვება შედეგად. პალატა ყურადღებას ამახვილებს მოპასუხის განმარტებაზე, რომლითაც დგინდება, რომ მის მიერ სადავო სარემონტო სამუშაოები შესრულებულია 2003-2012 წლებში. უდავოდ დადგენილია, რომ მოსარჩელემ სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება დაირეგისტრირა 2014 წლის 6 იანვარს, ხოლო მითითებულ დრომდე ნივთის მესაკუთრეს სახელმწიფო წარმოადგენდა. სახელმწიფომ 2014 წელს მოსარჩელეზე სადავო უძრავი ნივთი განკარგა უკვე გაუმჯობესებულ მდგომარეობაში, ამდენად, მოსარჩელე უსაფუძვლოდ არ გამდიდრებულა.

14.4. უსაფუძვლოა კასატორის მოთხოვნა მის მიერ გაწეული ხარჯების ანაზღაურებამდე სადავო ნივთზე მფლობელობის შენარჩუნების შესახებ, ვინაიდან, როგორც უკვე აღინიშნა, მოპასუხე წარმოადგენს უძრავი ქონების არაკეთილსინდისიერ მფლობელს, ხოლო ხარჯების ანაზღაურებამდე ნივთის დაბრუნებაზე უარის თქმის უფლება გააჩნია მხოლოდ კეთილსინდისიერ მფლობელს (სსკ-ის 163-ე მუხლი). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ის 164-ე მუხლის გამოყენების წინაპირობას წარმოადგენს ის, რომ ნივთის მფლობელი, რომელმაც გაწია ხარჯები და გაუმჯობესებანი, უნდა იყოს არაუფლებამოსილი და არაკეთილსინდისიერი ნივთის მფლობელობის მიმართ (არაუფლებამოსილი, მაგრამ კეთილსინდისიერი მფლობელის მიმართ გამოიყენება 163-ე მუხლი, რაც 164-ე მუხლისაგან განსხვავებულ წესებს ითვალისწინებს, იხ. სუსგ ას-472-448-2013, 05.12.2013).

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ.Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის იმ პრეტენზიებზე, რომელთაც საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა არ გააჩნიათ.

16. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგები: №ას-406-383-2014, 17.04.2015; ას-472-448-2013, 05.12.2013; №ას-1165-1120-2016, 20.03.2017; №ას-1105-1062-2016, 17.03.2017; №ას-524-493-2012, 04.10.2012; № ას-246-246-2018, 2018 წლის 20 მარტის განჩინება ; № ას-1032-952-2017, 2017 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება; № ას-1082-1039-2016, 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება; № ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება; № ას-901-867-2016, 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება; № ას-750-718-2016, 2016 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება; № ას- 3-3-2016, 2016 წლის 9 მარტის განჩინება).

17. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.

18. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ს.ც–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ს.ც–ძეს (პ/ნ .....) დაუბრუნდეს ს.ა–ძის (პ/ნ .....) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 500 ლარის (საგადახდო დავალება N2, გადახდის თარიღი 28.05.2018წ.) 70% – 350 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი