საქმე №ას-874-816-2017 20 ოქტომბერი, 2017 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები – შპს „ა-ი“, შ. ბ–ი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ჩ–ი (მოსარჩელე)
თავდაპირველი თანამოპასუხე _ იმა „ა-ის“ თავმჯდომარე ი. ბ-ე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 მაისის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – პირგასამტეხლოს დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:
1.1. მ. ჩ–მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე ან კრედიტორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში იმა „ა-ის“ თავმჯდომარე ი. ბ-ის (შემდგომში _ თავდაპირველი თანამოპასუხე), შპს „ა-ისა“ და შ. ბ–ის (შემდგომში _ მოპასუხეები, აპელანტები, კასატორები ან მოვალეები) მიმართ მოპასუხეებისათვის პირგასამტეხლოს _ 12 548 აშშ დოლარის სოლიდარულად დაკისრების მოთხოვნით.
1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: 2005 წლის 15 სექტემბერს მოსარჩელესა და ამხანაგობა „ა-ს“ შორის დაიდო #აპ-17-19 ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ამხანაგობას მოსარჩელისათვის საკუთრებაში უნდა გადაეცა ს–ოს ქ#32-ში მდებარე საცხოვრებელ კომპლექსში არსებული ბინა. მშენებლობა უნდა დასრულებულიყო 2008 წლის პირველ სექტემბერს. მოსარჩელემ შეასრულა ვალდებულება და სრულად გადაიხადა ბინის საფასური _ 58 237 აშშ დოლარი, ხოლო ამხანაგობას არ შეუსრულებია ვალდებულება. ხელშეკრულების 5.5. მუხლით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მშენებლობის ვადის სამ თვეზე მეტი ხნით გადაცილების შემთხვევაში, თუკი წევრს არ ექნებოდა დარღვეული ხელშეკრულების რომელიმე დებულება, მაშინ მისი წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე თავმჯდომარე დაუბრუნებდა ფაქტობრივად შეტანილი თანხის 0,3%-ს ყოველ ვადაგადაცილებულ თვეზე. მოსარჩელემ, მშენებლობის ვადის დარღვევის გამო, წერილობით მოითხოვა შეთანხმებული პირგასამტეხლოს გადახდა, რაზეც მოპასუხეები აცხადებენ უარს.
2. მოპასუხეების პოზიცია:
2.1. ი. ბ-ემ (იმა „ა-ის“ თავმჯდომარე) სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ იგი არ არის ამხანაგობის დამფუძნებელი ე.წ „ინვესტორი წევრი“ და მოსარჩელის მოვალე, მოპასუხე ამხანაგობის თავმჯდომარე გახდა მოსარჩელის ამხანაგობაში გაწევრიანების შემდეგ _ 2010 წლის 13 მაისს და მანამდე ამხანაგობასთან შეხება არ ჰქონია, ამიტომ 2005 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულებით მოსარჩელეს პირგასამტეხლოზე ვერ შეუთანხმდებოდა. მას არც ბრალი მიუძღვის მოსარჩელის მიმართ ვალდებულების შეუსრულებლობაში;
2.2. შპს „ა-მა“ ასევე არ ცნო სარჩელი იმ საფუძვლით, რომ 2005 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულებით და ამხანაგობის დებულებით, შპს „ა-იც“ და მოსარჩელეც, წარმოადგენენ ამხანაგობის რიგით წევრებს და ამხანაგობის მიმართ ორთავეს იდენტური მოვალეობები გააჩნიათ. განსხვავება მათ შორის მხოლოდ ისაა, რომ შპს „ა-მა“ ამხანაგობაში შესატანი უძრავი ქონებით განახორციელა, მოსარჩელემ კი - ფულადი თანხით. ამდენად, შპს „ა-ი“ მოსარჩელის მოვალეს არ წარმოადგენს და მისთვის 2005 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირგასამტეხლოს თაობაზე ცნობილი არ ყოფილა. ამასთან, შპს „ა-ის“ მითითებით, პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალია. გარდა ამისა, მოპასუხის მითითებით, საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის 2009 წლის 12 ნოემბრის #03-03/108 ცნობის მიხედვით, 2008 წლიდან 2009 წლის პირველი ნახევრის ჩათვლით საქართველოში არსებობდა ფორსმაჟორული მდგომარეობა, რამაც შესრულების გაძნელება გამოიწვია;
2.3. შ. ბ–მა სარჩელის წინააღმდეგ განმარტა, რომ იგი არ არის ამხანაგობა „ა-ის“ დამფუძნებელი ე.წ „ინვესტორი წევრი“ და მოსარჩელის მოვალე, შესაბამისად, მოსარჩელის მიმართ რაიმე ვალდებულება არ დაურღვევია.
3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ა-სა“ და შ. ბ–ს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ 12 548 აშშ დოლარის გადახდა, ამავე გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მოთხოვნა ამხანაგობა „ა-ის“ თავმჯდომარე ი. ბ-ის მიმართ არ დაკმაყოფილდა.
4. აპელანტების მოთხოვნა:
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოვალეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
6. კასატორების მოთხოვნა:
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს აპელანტებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:
1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:
1.2.1. ერთობლივი საქმიანობის შესახებ 2004 წლის 4 ოქტომბრის წერილობითი, სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს „ა-მა“ და ა. ო-ამ დააფუძნეს ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ს-ო 2005“, რომლის მიზანს წარმოადგენდა მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსის აშენება. ხელშეკრულების 3.1.1 პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულებით განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად, შპს „ა-ის“ შენატანს წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთი, რაც მას უნდა შეესყიდა თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონის ტერიტორიაზე, ასევე, მშენებლობისათვის საჭირო ინვესტიციების მოზიდვა და მშენებლობის წარმოების ორგანიზება. ა. ო-ას შენატანს კი, 3.1.2 პუნქტის მიხედვით, წარმოადგენდა ასაშენებელი კომპლექსის დაპროექტების უზრუნველყოფა და სათანადო ნებართვების მოპოვების ორგანიზება, ასევე, ერთობლივი საქმიანობის მიზნის მიღწევისათვის სხვადასხვა სახის საქმიანობის შესრულება ამხანაგობის თავმჯდომარის მითითებების შესაბამისად. ხელშეკრულების მიხედვით, ამხანაგობის თავმჯდომარედ აირჩიეს ა. მ-ე;
1.2.2. ხელშეკრულების 3.6 პუნქტის თანახმად, თამჯდომარე წარმოადგენს ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მიერ დადებული გარიგებები ნამდვილია. იმა „ს–ო 2005-ის“ 2005 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით, ამხანაგობას შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა - იმა „ა-ი“. იმა „ა-ის“ 2005 წლის 15 ივნისის კრების #5 ოქმით, ასევე, იმა „ა-ის“ საინიციატივო ჯგუფის წევრ ა. ო-ასა და შ. ბ–ს შორის გაფორმებული წილის დათმობის შესახებ შეთანხმებით ა. ო-ამ ამხანაგობაში თავისი წილი - ასაშენებელი კომპლექსის დაპროექტების უზრუნველყოფა და სათანადო ნებართვების მოპოვების ორგანიზება, ასევე, ერთობლივი საქმიანობის მიზნის მიღწევისათვის სხვადასხვა სახის საქმიანობის შესრულება ამხანაგობის თავმჯდომარის მითითებების შესაბამისად, დაუთმო (საკუთრებაში გადასცა) შ. ბ–ს, რომელმაც ამხანაგობაში დაიკავა ა. ო-ას ადგილი და მასზე გადავიდა ამ უკანასკნელის უფლება-მოვალეობები იმავე მდგომარეობაში, როგორც ისინი წილის დამთმობის ხელში იყვნენ;
1.2.3. 2005 წლის 15 სექტემბერს იმა „ა-სა“ (თავმჯდომარე) და მ. ჩ–ს (წევრი) შორის წერილობით გაფორმდა #აპ-17-19 ხელშეკრულება „საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ“, რომლის მიხედვით (ხელშეკრულების საგანი) მხარეები ერთიანად იმოქმედებდნენ ქ.თბილისში, ს–ოს ქ#32-ში „ა-ში“ მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლის აშენებისა და შემდგომ მხარეთა შორის წილების განაწილების მიზნით. ამხანაგობა თავის საქმიანობას განახორციელებდა ამხანაგობის დებულების შესაბამისად, ხოლო, მხარეთა შორის ურთიერთობა რეგულირდებოდა ამ ხელშეკრულების მიხედვით. წევრის - მ. ჩ–ის წილი შეადგენდა ოროთახიან ბინას (#19), პირველ სადარბაზოში, მე-7 სართულზე, ფართით 77,03 კვ.მ; ლოჯია - 3,85 კვ.მ. ხელშეკრულების #1 დანართით განსაზღვრულ მდგომარეობაში, რომლის შესაბამისად, მ. ჩ–ის შესატანი განისაზღვრა 47 557 აშშ დოლარით, რაც მას უნდა გადაეხადა განვადებით, გადახდის გრაფიკის შესაბამისად (დანართი №2);
1.2.4. ხელშეკრულების 4.4.1 პუნქტით განისაზღვრა თავმჯდომარის ვალდებულება, უზრუნველეყო ს–ოს ქ#32-ში მდებარე საცხოვრებელი კომპლექსის მე-2 სადარბაზოს აშენების ორგანიზება დამტკიცებული პროექტის მიხედვით მშენებლობის დაწყებიდან 36 თვის განმავლობაში (01.09.05წ.-01.09.08წ.) (შენიშვნა: 16.02.2015წ. საქმის ზეპირი მოსმენისას პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხარეებმა დაადასტურეს, რომ 4.4.1 პუნქტში მე-2 სადარბაზოს მითითება არის ბეჭდური შეცდომა ნაცვლად პირველი სადარბაზოსი). ხელშეკრულების 5.5 პუნქტის თანახმად, თუ სახლის მშენებლობის ვადა გადააჭარბებდა 4.4.1 პუნქტით განსაზღვრულ 36-თვიან პერიოდს სამ თვეზე მეტი ხნით და წევრს არ დაურღვევია ხელშეკრულების რომელიმე პუნქტი, მაშინ წევრის წერილობითი მოთხოვნის შემთხვევაში, თავმჯდომარე ვალდებულია, დაუბრუნოს წევრს მის მიერ შეტანილი თანხის 0,3%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ თვეზე;
1.2.5. მოსარჩელეს ფაქტობრივად გადახდილი აქვს 59 756 აშშ დოლარი. საცხოვრებელი ბლოკის მშენებლობა, რომელშიც მოსარჩელის ბინა უნდა აშენებულიყო, გაჩერებულია და ამდენად, მოსარჩელის ბინა აშენებული არ არის;
1.2.6. იმა „ა-ს“ გააჩნია 2007 წლის 28 მარტს სანოტარო წესით დამოწმებული დებულება, რომლის პირველი მუხლის მიხედვით, ამხანაგობა წარმოადგენს ერთობლივ საქმიანობას, რომლის მიზანია თბილისში, ს-ოს ქ#32-ში მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსის აშენება. მე-18-მე-20 მუხლების თანახმად, ამხანაგობას ჰყავს თავმჯდომარე, რომელიც მართავს ამხანაგობის ყოველდღიურ საქმიანობას, წარმოადგენს ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მიერ დადებული გარიგებები ნამდვილია. იმა „ა-ის“ კრების ოქმის თანახმად, ი. ბ-ე ამხანაგობის თავმჯდომარედ აირჩიეს 2010 წლის 13 მაისს. 2010 წლის 29 ნოემბერს იმა „ა-ის“ თავმჯდომარე - ი. ბ-ესა და მოსარჩელეს შორის გაფორმდა წერილობითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, მათ შორის 2005 წლის 15 სექტემბერს დადებული #აპ-17-19 ხელშეკრულების საფუძველზე, ამხანაგობამ მოსარჩელეს გადასცა საკუთრების უფლება საცხოვრებელ ბინაზე, მდებარე ქ.თბილისში, ს–ოს ქ#32-ში, ბინა #1-20, ს/კ #0-. ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 2010 წლის 29 ნოემბერს და საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ბინა არის მშენებარე. მხარეები ადასტურებენ, რომ მშენებარეს სტატუსის მიუხედავად, მ. ჩ–ის ბინის (სართულის) მშენებლობა დაწყებული არ არის (ბინა არის ე.წ. „ჰაერი“);
1.2.7. 2014 წლის 22 იანვარს მოსარჩელემ წერილობით მიმართა იმა „ა-ს“ და მშენებლობის ვადის გადაცილების გამო, მოითხოვა 2005 წლის 15 სექტემბრის ხელშეკრულების 5.5 პუნქტით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს გადახდა. წერილის პასუხად იმა „ა-ის“ თავმჯდომარე ი. ბ-ემ 2014 წლის 3 თებერვალს კრედიტორს აცნობა, რომ მშენებლობის შეფერხება გამოწვეული იყო რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომით, საფინანსო-ეკონომიკური კრიზისით, ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური მდგომარეობით, რამაც განაპირობა სამშენებლო მასალებსა და მუშახელზე ფასების გაზრდა. ამიტომ, ვინაიდან მშენებლობა ხელშეკრულებით დათქმულ ვადაში ვერ სრულდებოდა, ი. ბ-ემ მ--- ჩ–ს შესთავაზა ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანა შეცვლილ გარემოებებთან მისადაგების მიზნით (შენიშვნა: მიუხედავად წერილის შინაარსისა, რაიმე კონკრეტული წინადადება ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანის მიზნით ი. ბ-ეს მ. ჩ–ისათვის არ შეუთავაზებია);
1.2.8. ხელშეკრულებით გათვალსწინებული რაიმე ვალდებულება მოსარჩელეს არ დაურღვევია;
1.2.9. აპელანტებს არც პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი შესაგებლებით და არც საქმის მოსამზადებელ ეტაპზე, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი პირგასამტეხლოს ოდენობის (12 548.00 აშშ დოლარი) გაანგარიშების სისწორე სადავოდ არ გაუხდიათ.
1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
1.4. საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა ვერ გახდება კასატორთა შედავება იმის თაობაზე, რომ:
1.4.1. სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა მხარეთა შორის გაფორმებულ ხელშეკრულებას, როდესაც იგი განიხილა ნარდობად, რაც არ არის გამყარებული შესაბამისი მტკიცებულებებით, საქმეში წარმოდგენილი #აპ-17-19 ხელშეკრულების შესაბამისად, მოსარჩელე, მსგავსად კასატორებისა, წარმოადგენს ამხანაგობის წევრს, რომლებიც მოქმედებენ ერთობლივად, ამხანაგობის მიზნის მისაღწევად და არ შეიძლება ერთმანეთის მიმართ წარმოეშვათ დაპირისპირებული ინტერესები;
1.4.2. სასამართლომ გვერდი აუარა იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელის ბინას 2012 წლის 7 ივლისიდან ჰყავს სხვა მესაკუთრე, შესაბამისად, არც პირგასამტეხლოს კალკულაციისას იქნა გაზიარებული ეს გარემოება. ამ გარემოების გაუთვალისწინებლობით შესაძლებელია მოპასუხეებს ერთი და იმავე ვალდებულების შესრულება მოუწიოს ორი სხვადასხვა სუბიექტის მიმართ.
1.5. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორების ზემოხსენებულ პრეტენზიებს და მიიჩნევს, რომ ქვემდგომი სასამართლოების დასკვნები შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს, ამდენად, არ არსებობს მიღებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები. პალატა დამატებით განმარტავს შემდეგს:
1.5.1. ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნების დადგენისათვის საკმარისი არ არის ხელშეკრულების დასათაურება, არამედ სამართლებრივი თვალსაზრისით, თუ რა ნება იქნა გამოვლენილი მხარეების მიერ, უნდა დადგინდეს ამ ნების შინაარსითა და იმ უფლება-მოვალეობების შეფასების შედეგად, რომლითაც შეიბოჭეს ხელშემკვრელმა მხარეებმა თავი. მოცემულ შემთხვევაში, ქვემდგომმა სასამართლოებმა სწორად დაადგინეს ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ #აპ-17-19 ხელშეკრულების შესაბამისად, მოსარჩელის ვალდებულებას წარმოადგენდა მხოლოდ თანხის გადახდა, რომლის სანაცვლოდაც მოპასუხე ამხანაგობას მისთვის საკუთრებაში უნდა გადაეცა უძრავი ქონება, შესაბამისად, უდავოა, რომ ერთობლივი საქმიანობისა (ამხანაგობა) და ფიზიკური პირის მიერ გამოვლენილი ნება არა სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლით გათვალისწინებული ამხანაგობის ხელშეკრულება, არამედ, ამავე კოდექსის 629-ე მუხლით რეგულირებული ნარდობის ხელშეკრულებაა (ერთობლივი საქმიანობისა და ნარდობის ხელშეკრულების, ასევე, ამ ტიპის ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე მხარეთა უფლება-მოვალებების ურთიერთგამიჯვნის თაობაზე იხ. სასამართლო პრაქტიკა: სუსგ №ას-482-458-2013, 16 იანვარი, 2014 წელი). საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილ, შეუდავებელ გარემოებას, რომ მოვალემ დაარღვია ვალდებულება (სკ-ის მე-400 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვადაგადაცილება), ასევე დადგენილია, რომ კრედიტორმა _ შემკვეთმა სრულად შეასრულა ნარდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საზღაურის გადახდის ვალდებულება და რადგანაც მხარეები წერილობით იყვნენ შეთანხმებული ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილების გამო პირგასამტეხლოს გადახდაზე (სკ-ის 418-ე მუხლი), სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის შესაბამისად, პირგასამტეხლოს მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრების მოთხოვნის წინაპირობების არსებობა დგინდება (სკ-ის 937-ე (1) მუხლის შესაბამისად, მათ კრედიტორის წინაშე ეკისრებათ სოლიდარული პასუხისმგებლობა).
1.5.2. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორთა მითთებას, რომ ქვემდგომ სასამართლოს პირგასამტეხლოს დაკისრებისას უნდა გაეთვალისწინებინა ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ შეძენილი ქონების მესაკუთრე სხვა პირია. თავად კასატორები ადასტურებენ, რომ ქონება მესამე პირის საკუთრებად ირიცხება 2012 წლიდან. უდავოა, რომ ამხანაგობას/მის წევრებს ამ ფაქტის თაობაზე უნდა სცოდნოდათ ნივთის გასხვისებისთანავე, თუმცა, როგორც სააპელაციო პალატამ აღნიშნა და ეს გარემოება საქმის მასალებითაც დასტურდება, მოვალეებს ნივთის გასხვისების შესახებ არც შესაგებელში და არც საქმის მომზადების დასრულების ეტაპის ჩათვლით არ განუცხადებიათ. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლი ადგენს პროცესის უმთავრეს პრინციპს _ შეჯიბრებითობას, რაც მათ შორის მხარეთა საპროცესო თავდაცვის საშუალებების განკარგვას შეეხება და ამ პრინციპის გამართლებაა ახალ ფაქტებზე მითითების უფლების შეზღუდვა (იხ, მაგ: სსსკ-ის 219-ე (1) მუხლი). იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხემ, ქონებაზე უფლების მქონე პირის ცვლილების თაობაზე იცოდა ნივთის გასხვისებისთანავე (სარჩელი აღიძრა 2014 წლის 3 სექტემბერს) და არასაპატიოდ არ მიუთითა ამ ფაქტის შესახებ საქმის მომზადების დასრულებამდე, სააპელაციო პალატამ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის თანახმად, სწორად არ მიიჩნია დასაშვებად სააპელაციო ეტაპზე ამ ფაქტის მითითება და მართებულად არ გაითვალისწინა იგი გადაწყვეტილების გამოტანისას.
1.6. ამდენად, განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც პირგასამტეხლოს დაკისრების საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა. კასატორები ვერ მიუთითებენ იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლება ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო კასატორები ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ვერ ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
1.7. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
2. სასამართლო ხარჯები:
ვინაიდან კასატორებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 31.07.2017წ. განჩინებით გადავადებული ჰქონდათ სახელმწიფო ბაჟის _ 627,4 აშშ დოლარის გადახდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მათ უნდა დაეკისროთ გადავადებული თანხის 30%-ის _ 188,22 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდა.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „ა-ისა“ და შ. ბ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ შპს „ა-ს“ (ს/კ #2-) სახელმწიფო ბიუჯეტის (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) სასარგებლოდ დაეკისროს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 31.07.2017წ. განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის _ 627,4 აშშ დოლარის 30%-ის _ 188,22 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი
ზ. ძლიერიშვილი