საქმე №ას-495-463-2017 29 სექტემბერი, 2017 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: პაატა ქათამაძე,

ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – G. A.C. (ჯ.ა.კ.) (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს "ლ–ძე" (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 23 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციის გაუქმება, სასაქონლო ნიშნების გამოყენების აკრძალვა და სახელის გამოყენების აკრძალვა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. G. A.C. /ჯ.ა.კ./ (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი, საწარმო, კასატორი) რეგისტრირებულია 2003 წლის 02 მაისს, აშშ-ში, ნიუ-იორკის შტატის ქ. ნიუ-იორკში. მისი აღმასრულებელი დირექტორია ზ.წ. (შემდეგში: მოსარჩელე კომპანიის დირექტორი; იხ. ტ.1,ს.ფ. 19; 327-333; 353-355; ტ.2, ს.ფ. 29-31; 41-43;).

2. სს „ლ–ძე“ (შემდეგში: მოპასუხე, კომპანია) რეგისტრირებულია საქართველოში, ქ. თბილისში, 2001 წლის 02 აგვისტოს. მისი გენერალური დირექტორია თ.ლ–ძე (მ. ლ–ძის ერთ-ერთი შვილიშვილი; შემდეგში: მოპასუხე კომპანიის დირექტორი, აქციონერი; იხ. ტ.1, ს.ფ. 287).

3. მოპასუხე საწარმო 2001 წლის 19 ივლისს დაფუძნდა საწარმოო გაერთიანება „ლ–ძის“ შრომითი კოლექტივის ბაზაზე, 1989 წლის 12 დეკემბერს შექმნილი მეარენდეთა ორგანიზაციის წევრების მიერ. აქციები განაწილდა 88 აქციონერზე, მათ შორის მოპასუხე კომპანიის დირექტორსა და ჯ. ლ–ძეზე (შემდეგში: მოპასუხე კომპანიის აქციონერი, უფლების დამთმობი), რომლებიც მ. ლ–ძის შვილიშვილები არიან, დღესაც არიან აღნიშნული საზოგადოების აქციონერებს წარმოადგენენ და იღებენ დივიდენდებს (ტ.1,ს.ფ. 271-273; 289; 214).

4. სახელგანთქმული მეწარმის, მეცნიერისა და მეცენატის მ. ლ–ძის (შემდეგში:კომპანიის დამფუძნებელი) სახელთან განუყოფლადაა დაკავშირებული საქართველოში მაღალხარისხოვანი უალკოჰოლო სასმელი წყლების წარმოების შექმნა, ხილის წყლების დამზადების ტექნოლოგიის განვითარება და მისი საერთაშორისო დონეზე აღიარება. მე-19 საუკუნის ბოლო წლებში საწარმოს დამფუძნებლის მიერ დაწყებული საქმე, მე-20 საუკუნის დასაწყისში წარმატებული შეიქნა და უკვე რამდენიმე წელიწადში ორი საწარმოს (ქარხნის) სახით არსებობდა: თავიდან ქარხანა ქუთაისში ამუშავდა, შემდეგ - თბილისშიც. თვითონ კომპანია, ამხანაგობის (სავაჭრო ამხანაგობის) ფორმით იყო ჩამოყალიბებული, ყოფილი მეფის რუსეთის მთელ ტერიტორიაზე დადგენილი პრაქტიკის შესაბამისად, რაც 1917 წლისათვის, კომპანიის დასახელებაშიც („მ. ლ–ძე და ამხ.“) იკითხებოდა (იხ. ჟურნ. „თეატრი და ცხოვრება, გარეკანი, /ტ. 1, ს.ფ. 246/; „სახალხო კალენდარი“, /ტ. 1, ს.ფ. 247-248/; მხარეთა ახსნა-განმარტება; www.Distanz.ru; Подлубная А.Н. История развития российского законодателъства об охране интелектуалъной собственности).

5. აღნიშნულ პერიოდში, მ.ლ–ძის მიერ შექმნილი კომპანია (ამხანაგობის ფორმით ფუნქციონირებდა), თავის საქმიანობაში, დამზადებული პროდუქციის (საქონლის) მოსანიშნად იყენებდა ეტიკეტებს (სასაქონლო ნიშნებს): იმ დროს გამოყენებული ორი ეტიკეტის მონაცემების შესახებ, მოსარჩელე მხარის მიერ წარდგენილი სხვადასხვა ინფორმაციის საშუალებით, დგინდება, რომ ორივე მათგანი შედგება გამოსახულებითი და სიტყვიერი ნაწილებისგან:

5.1 ერთი მათგანი (შემდეგში - №1 ეტიკეტი) -ოთხკუთხედი ფორმისაა და მასში უპირატესი ადგილი უჭირავს (თითქმის მთელი შიდა სივრცე უკავია) მუქი ფონის წრეს, ცენტრში - ქართული ეროვნული სამოსით (ჩიხტიკოპით) შემოსილი მანდილოსნის გამოსახულებით, წარწერით - 1900 და გამოსახულების ირგვლივ, წრიულად, ზემოთ განთავსებული, მსხვილი შრიფტით შესრულებული სიტყვებით - „მ. ლ–ძე და ამხ.“ და ამავე წრეზე, ქვემოთ განთავსებული, შედარებით მომცრო შრიფტით შესრულებული სიტყვებით - „საუკეთესო ხილეულის წყალი“. ამ ძირითადი გამოსახულებითი და სიტყვიერი ნაწილის გარდა, ეტიკეტი შედგება ოთხკუთხედის კუთხეებში აღბეჭდილი, ლ–ძის წყლების მიერ იმ დროისათვის მოპოვებული ჯილდოების - მედლების გამოსახულებებისგან და სხვა საინფორმაციო წარწერებისგან. რაც შეეხება ეტიკეტის ცენტრში განთავსებული, ეროვნული სამოსით შემოსილი ქართველი მანდილოსნის გამოსახულებას, ექსპერტ დ. ძ–ის ვარაუდით, ის ფოტოგამოსახულებას წარმოადგენს (და არა - ფერწერულად შესრულებულს). ვერ დგინდება, ეტიკეტი ორიგინალი იქნებოდა თუ არა ფერადი და რა ფერები იყო მასში წარმოდგენილი: საქმეში, მისი ასლი შავ-თეთრ ფერშია მოცემული (იხ. №1 ეტიკეტის გამოსახულება, ტ. 1, ს.ფ. 243-246).

5.2 მეორე მათგანიც (შემდეგში - №2 ეტიკეტი) ოთხკუთხედი ფორმისაა, რომელშიც სიტყვიერი და გამოსახულებითი ნაწილები ნახევარწრიული ელემენტებისგან შექმნილ ერთგვარ სამკუთხედს ქმნის. მასში უპირატესი ადგილი უკავია ცენტრში განთავსებულ, მსხვილი შრიფტით შესრულებულ წარწერას: „წყალი მ. ლ–ძის“. აღნიშნული წარწერის ზემოთ, როგორც წარმოსახვითი სამკუთხედის ფორმის ზედა კუთხეში, მოცემულია წრე, ცენტრში - მუქ ფონზე ქართული ეროვნული სამოსით (ჩიხტიკოპით) შემოსილი მანდილოსნის გამოსახულებით, წარწერით - 1900 და ამ გამოსახულების ირგვლივ, ნახევარწრიულად, ღია ფონზე შესრულებულია წარწერა - „მოითხოვეთ ყველგან“. გამოსახულებათა წარმოსახვითი სამკუთხედის ფორმის დანარჩენ ორ კუთხეში აღბეჭდილია, ლ–ძის წყლების მიერ იმ დროისათვის მოპოვებული ჯილდოების - მედლების გამოსახულებები. მათ შორის, ცენტრში განთავსებულია წარწერა - „თბილისი, ქუთაისი“. ამავე ნაწილებში, ასევე ეტიკეტის ქვედა მხარეს განთავსებულია სხვადასხვა სახის საინფორმაციო წარწერები. განსხვავებით, №1 ეტიკეტისგან, №2 ეტიკეტში, ზედა და ცენტრალური ნაწილების შემაერთებელი ხაზის თითოეულ მხარეს განთავსებულია დროშა, რომელიც სადა, ერთი ფერისაა. ეტიკეტზე ამ დროშების განთავსების დანიშნულება უცნობია, თუმცა მეფის რუსეთის, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, საბჭოთა პერიოდის დროშების ნიშნების გათვალისწინებით, შესაძლებელია აღნიშნული ეტიკეტი ეკუთვნოდეს საქართველოს გასაბჭოების პირველ წლებს, ვიდრე საბჭოთა ხელისუფლება ნაციონალიზებულ წარმოებებს საკუთარი სასაქონლო ნიშნების გამოყენებას აუკრძალავდა (დაახლოებით 1924 წლამდე პერიოდი). აღნიშნულ სასაქონლო ნიშნებს (ეტიკეტებს) მოსარჩელე კომპანია მიიჩნევს თავის საკუთრებად (იხ. სარჩელი; მოსარჩელის ახსნა-განმარტება, იხ. №2 ეტიკეტის გამოსახულება, ტ. 1, ს.ფ. 237;).

6. საყოველთაოდ ცნობილია, რომ 1921 წლიდან, საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისა და 1922 წელს, სსრ კავშირის შემადგენლობაში საქართველოს საბჭოთა რესპუბლიკის შესვლის უახლოესი პერიოდიდან დაწყებული, მოხდა საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული ყველა საწარმოს თუ ფაბრიკა-ქარხნის თანდათანობითი ნაციონალიზაცია - სახელმწიფო საკუთრებაში გადასვლა. შესაბამისად, მ. ლ–ძის კუთვნილი ქარხნები, მაღაზიები სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა, თუმცა, ნაციონალიზებული წარმოების ხელმძღვანელად დაინიშნა თავად დამფუძნებელი, სადაც ის გარდაცვალებამდე (1960 წლამდე) მუშაობდა (იხ. მხარეთა ახსნა-განმარტება; 50-იანი წლების ეტიკეტები, ტ. 1, ს.ფ. 211).

7. სსრ კავშირის სახკომსაბჭოს 1923 წლის 18 მაისის დადგენილებით აიკრძალა იმ სასაქონლო ნიშნების გამოყენება, რომელსაც ნაციონალიზებული საწარმოების მფლობელები (ადრინდელი მესაკუთრეები) ჯერ კიდევ იყენებდნენ. შესაბამისად, მათ ახალი, საბჭოთა წყობილებასთან შესატყვისი სასაქონლო ნიშნები უნდა გამოეყენებინათ. აღნიშნულმა ვითარებამ ასახვა ჰპოვა „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ სსრ კავშირის სახკომსაბჭოს 1926 წლის დადგენილებაში: მოცემული აქტის მიღებიდან უახლოესი პერიოდიდან მოყოლებული, ხილის წყლების (უალკოჰოლო სასმელების) ჩამომსხმელი საწარმო (რომელსაც საწარმოს დამფუძნებელი ხელმძღვანელობდა) ვეღარ იყენებდა ძველ სასაქონლო ნიშნებს: მანაც, სხვა საწარმოების მსგავსად, დაიწყო ახალი სასაქონლო ნიშნების (ეტიკეტების) გამოყენება.

8. საწარმოს მიერ 50-იან წლებში გამოიყენებოდა 6 სახის ეტიკეტი, რომელშიც მოცემული იყო, როგორც სიტყვიერი, ისე გამოსახულებითი ნაწილები:

8.1 სიტყვიერი ნაწილი შესრულებულია ქართულ და რუსულ ენებზე.

8.2 გამოსახულებით ნაწილში ძირითადად სხვადასხვა ხილის გამოსახულებაა აღბეჭდილი. ისინი წინამდებარე განჩინების 5.1-5.2 ქვეპუნქტებში აღწერილი ეტიკეტებისგან რადიკალურად განსხვავებულია, როგორც ფორმით, ისე შინაარსით, ერთგვარი გამონაკლისია „შავი ქლიავის“ ეტიკეტი, რომელიც იმეორებს №2 ეტიკეტის - ფორმას - ნახევრადწრიული ელემენტებისგან შედგენილ ერთგვარი სამკუთხედის ფორმას.

9. ეტიკეტში წამყვანი ფუნქცია აკისრია მის ცენტრალურ ნაწილს - აქ განთავსებულია ნიშნის ძირითადი სიტყვიერი ელემენტები, შესრულებული ორ ენაზე, სახელდობრ: „საქართველოს ლუდის და ლიმონათის“ ტრესტი Трест „Пиво и Лимонад Грузии“ მ. ლ–ძის ხელმძღვანელობით შავი ქლიავის“; აღნიშნული ნაწილის ზემოთ, წრის ცენტრში, ქართულ ენაზე შესრულებული წარწერით _ „სლლტ“ და ასევე, გამოსახულების მეშვეობით აღბეჭდილია დასახელებული ტრესტის აბრევიატურა, ხოლო ირგვლივ, განთავსებულია რუსულ ენაზე შესრულებული წარწერა - „Министерство пищ. пром. ГССР Завод безалкоголъных напитков“. ეტიკეტის წარმოსახვითი სამკუთხედის ფორმის ორ სხვა კუთხეში ისევ მოცემულია დასახელებული ტრესტის აბრევიატურა ორ ენაზე და ასევე, ორ ენაზე აღნიშნულია - „თბილისი Тбилиси“.

10. სარჩელის მოთხოვნა და საფუძვლები

10.1 მოსარჩელე საწარმომ 2014 წლის 23 აპრილს სარჩელი აღძრა მოპასუხე კომპანიის წინააღმდეგ, მოითხოვა ამ უკანასკნელის კუთვნილი შემდეგი სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციის გაუქმება:

10.1.1 სასაქონლო ნიშანი - „მ. ლ–ძის სიტრო“, საიდ №...., რეგისტრაციის №10941, რეგისტრაციის თარიღი - 29.09.1998წ;

10.1.2 სასაქონლო ნიშანი - „ლ–ძე L–ZE“, საიდ. №...., რეგისტრაციის №15670, რეგისტრაციის თარიღი - 10.05.2004წ;

10.1.3 სასაქონლო ნიშანი - „მ. ლ–ძე М.Л. M.L–ZE 1887“, საიდ. №...., რეგისტრაციის №15961, რეგისტრაციის თარიღი - 19.05.2005წ;

10.1.4 სასაქონლო ნიშანი - „ლ–ძის წყლები ВОДЫ Л–ЗЕ L. WATER“ საიდ. №....., რეგისტრაციის №20664, რეგისტრაციის თარიღი 16.08.2010წ;

10.2 მოპასუხე კომპანიისათვის ზემოხსენებული სასაქონლო ნიშნების გამოყენების აკრძალვა;

10.3 მოპასუხე კომპანიისათვის ლ–ძის სახელის გამოყენების აკრძალვა;

10.4 მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში ასახულ გარემოებაზე მიუთითა და განმარტა, რომ მისთვის ცნობილი იყო საქართველოში უალკოჰოლო სასმელების ბრენდის - „ლ–ძის წყლების“ არსებობის შესახებ, რომელიც 1887 წელს იყო დაარსებული. რომლის მფლობელიც აღნიშნული ბრენდის დამაარსებლის შვილიშვილი და მისი ერთ-ერთი აქციონერი იყო (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-3 პუნქტი).

10.5 მოსარჩელე საწარმოსა და მოპასუხე კომპანიის დამფუძნებლის შვილიშვილს (უფლების დამთმობს) შორის 2004 წლის 6 სექტემბერს დაიდო უფლების დათმობის შესახებ ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, უფლების დამთმობმა, როგორც საწარმოს დამფუძნებლის საავტორო უფლებების „ლ–ძის“ ბრენდის, სავაჭრო ნიშნების ერთადერთმა მემკვიდრემ და იმავე ბრენდის საავტორო უფლებების და მათთან დაკავშირებული ყველა უფლების, რეპუტაციისა და საავტორო უფლებების ერთადერთმა მფლობელმა, საავტორო უფლებები და დასახელებულ ბრენდთან დაკავშირებული სხვა უფლებები, პატენტები, სავაჭრო ნიშნები და საწარმოო ინფორმაცია სრულად გადასცა მოსარჩელეს.

10.6 მოსარჩელის განმარტებით, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ წინა პუნქტში დასახელებული ხელშეკრულების შედეგად მიღებულ უფლებებსა და კომპანიის დამფუძნებლის სახელს ისევ იყენებს მოპასუხე ისე, რომ არც მას და არც უფლების დამთმობს თანხმობა არ მიუციათ.

10.7 მოსარჩელის მტკიცებით, მასზე გადაცემულ საავტორო უფლებებს არღვევს მოპასუხე მხარე, რადგან მას თავის სახელზე აქვს რეგისტრირებული ოთხი სასაქონლო ნიშანი და უკანონოდ იყენებს მათ.

10.8 მოსარჩელემ მოთხოვნის საფუძვლებზე მიუთითა და განმარტა - მიუხედავად იმისა, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის გათვალისწინებით უნდა მოეთხოვა სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციის ბათილობა (იხ. სასაქონლო ნიშნების შესახებ საქართველოს კანონის /შემდეგში: სპეციალური კანონი/ 28-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი), აღნიშნული შედეგის მისთვის მიუღებლობის გამო, ითხოვს სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციის გაუქმებას (იხ.დასახელებული სპეციალური კანონის 27-ე მუხლი;).

11. მოპასუხის შესაგებელი

11.1 მოპასუხე კომპანიამ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ საწარმოს აქციონერი (უფლების დამთმობი) მოსარჩელე საწარმოს ვერ გადასცემდა იმ უფლებებს, რაც მას თავად არ გააჩნდა.

11.2 მოპასუხის მითითებით, მოსარჩელემ ფაქტები არასწორად წარმოაჩინა, მაგალითად, ის, რომ მოპასუხე კომპანიის აქციონერი, აღნიშნული კომპანიის დამფუძნებლის ერთადერთი მემკვიდრეა, არ შეესაბამება სიმართლეს. იმ შემთხვევაშიც, თუ ის ერთადერთი მემკვიდრე იქნებოდა, მაინც არ გააჩნდა ის უფლებები, რომელზეც მოსარჩელე უთითებს, ვინაიდან არც ერთი სასაქონლო ნიშანი პირადად მას, ან მის რომელიმე წინამორბედს არ გააჩნდა.

11.3 ზემოხსენებული სასაქონლო ნიშნები თავდაპირველი საწარმოს შემდეგ ჯერ სახელმწიფოს ხოლო შემდეგ კერძო კომპანიის საკუთრებას წარმოადგენდა. სადავო სასაქონლო ნიშნებზე საავტორო უფლებაც არ ეკუთვნოდა არათუ კომპანიის აქციონერებს და დამფუძნებლის მემკვიდრეებს, არამედ - თავად კომპანიის თავდაპირველ დამფუძნებელსაც. კომპანიის დამფუძნებელს, მხოლოდ უალკოჰოლო სასმელების დამზადების ტექნოლოგიაზე გააჩნდა ავტორობის უფლება, რომელიც განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენს.

11.4 მოპასუხის მტკიცებით, მოსარჩელის მოთხოვნა კომპანიის დამფუძნებლის სახელის გამოყენების აკრძალვის თაობაზე, მოკლებულია სამართლებრივ საფუძვლებს.

12. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

12.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12.2 სასამართლომ იხელმძღვანელა „სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენციით“ (შემდეგში: პარიზის კონვენცია), „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ და „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონებით და დაადგინა, რომ ლ–ძის ბრენდთან დაკავშირებული ის უფლებები (სასაქონლო ნიშნები, საავტორო უფლებები, სახელის უფლება), რომლების დამრღვევადაც მოსარჩელე საწარმო მოპასუხე კომპანიაზე უთითებს, მოსარჩელეს არ გააჩნია, ვინაიდან უფლების დათმობის ხელშეკრულებით (იხ. წინამდებარე განჩინების 10.5 ქვეპუნქტი) მას არ გადასცემია და ვერც გადაეცემოდა, ვინაიდან თავად უფლების დამთმობი არ წარმოადგენდა დასახელებული უფლებების მატარებელს.

12.3 აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ დასახელებულ ხელშეკრულებაში ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე მიეთითა სასაქონლო ნიშნებზე საავტორო უფლების დათმობის შესახებ (საქმის მასალებით არ დგინდება, რომ სადავოდ გამხდარი ეტიკეტები კომპანიის თავდაპირველმა დამფუძნებელმა ან თავად შექმნა ან შეკვეთით დაამზადებინა), ამასთან, საერთოდ არ იყო მითითებული სახელის უფლების დათმობის შესახებ.

12.4 ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე საწარმოს ვერ შეელახებოდა ის უფლებები, რომელიც მოთხოვნის დამთმობისგან არ გადასცემია, მოპასუხე კომპანიის მიერ მათი რეგისტრაციითა და გამოყენებით. დასახელებული უფლებები, რომც მიეღო მოსარჩელე საწარმოს, მისი სასარჩელო მოთხოვნები და ამ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები არ იყო სათანადო წესით წარდგენილი და დასაბუთებული (იხ. ქვემორე 12.5 ქვეპუნქტი).

12.5 საქალაქო სასამართლომ წინამდებარე განჩინების 10.8 ქვეპუნქტში ასახული მოსარჩელის პრეტენზიის პასუხად განმარტა, რომ კანონმდებელმა იმპერატიულად განსაზღვრა, როგორც სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმების, ისე მისი ბათილად ცნობის საფუძვლები. სასაქონლო ნიშანზე საავტორო უფლების დარღვევა, მისი დადასტურების შემთხვევაში, იწვევს აღნიშნული სასაქონლო ნიშნის ბათილად ცნობას, რაზეც მოსარჩელე მხარემ, შედეგის მისთვის მიუღებლობის გამო, უარი განაცხადა, შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნა, სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე მოკლებული იყო სამართლებრივ საფუძველს.

12.6 საქალაქო სასამართლოს შეფასებით, უსაფუძვლოა სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხე კომპანიისათვის სახელის გამოყენების აკრძალვის თაობაზე. სასაქონლო ნიშანი, ისევე, როგორც საფირმო სახელწოდება კონკრეტული საწარმოს იმიჯსა და რეპუტაციას ქმნის, რაც მათი დაცვის აუცილებლობას განაპირობებს, აღნიშნულს კი უზრუნველყოფს, როგორც „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი, აგრეთვე პარიზის კონვენცია, რომლის მიხედვითაც, საფირმო სახელწოდება დაცულია მიუხედავად იმისა, დაცულია თუ არა ის სასაქონლო ნიშნად, ან მის ნაწილად.

12.7 საფირმო სახელწოდებასთან ერთად დაცულია ე.წ. „კომერციული დასახელება“, რომლის მიზანი საფირმო სახელწოდების შემოკლებაა. ამასთან, „კომერციული დასახელების“ გამოყენება უფრო მოსახერხებელია და არ საჭიროებს რეგისტრაციას, თუმცა, როგორც ზემოთ აღინიშნა, დაცულია სათანადო წესით.

12.8 განსახილველ შემთხვევაში, კომპანიის დამფუძნებელმა თავისი სამოქალაქო სახელი გადასცა მის მიერვე დაფუძნებულ საწარმოს, რითაც აღნიშნული სახელი კომპანიის ქონების ნაწილად გადაიქცა, არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთედ, რომელიც, თავის მხრივ ,გადაცემაუნარიანია, თუმცა, დღესდღეობით, მას შემდეგ, რაც აღნიშნული საწარმო სახელმწიფოს საკუთრებას წარმოადგენდა, ხოლო 1987 წელს სახელმწიფომ სახელი - „ლ–ძის წყლები“ კომპანიის ერთ-ერთ ნაწილს დაუბრუნა, რომლის სამართალმემკვიდრეც დღევანდელი მოპასუხეა, სახელი კვლავ დასახელებული მოპასუხის საფირმო სახელს წარმოადგენს, შესაბამისად, მისი პრეროგატივაა აღნიშნული სახელის გამოყენება.

12.9 ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა თავისი სასარჩელო მოთხოვნების საფუძვლიანობა.

13. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

13.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება და იმავე სასამართლოს 2015 წლის საოქმო განჩინების (პროფესორ დ. ძ–ის სპეციალისტის სახით მოწვევაზე უარის თქმის შესახებ) გაუქმება მოითხოვა.

13.2 აპელანტის მტკიცებით, სასამართლომ მოპასუხის ახსნა-განმარტების საფუძველზე არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ უფლების დამთმობი მოპასუხე კომპანიიდან იღებს დივიდენდებს.

13.3 სასამართლომ არასწორად დაადგინა გარემოება, რომ არ დგინდებოდა სადავო ეტიკეტების კომპანიის თავდაპირველი დამფუძნებლის შეკვეთით ან მის მიერ დამზადების ფაქტი, ასევე არ არის დადგენილი, რომ სადავო სასაქონლო ნიშნებზე კომპანიის დამფუძნებელს საავტორო უფლება გააჩნდა. აპელანტიდ მტკიცებით, აღნიშნული მჯელობისა და სასამართლოს მიერ წინამდებარე პუნქტში ხსენებული, დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, თავად გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მოდის წინააღმდეგობაში, იმავე გადაწყვეტილების 3.2.5-3.2.6 პუნქტებში დადგენილ გარემოებებთან.

13.4 აპელანტმა საქმეში წარდგენილ საოლქო სასამართლოს 2004 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილებაზე მითითებით განმარტა, რიმ საქალაქო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ უფლების დამთმობს არ გააჩნდა სასაქონლო ნიშნებზე და მათ საავტორო უფლებაზე ვარგისი უფლება, რის გამოც ის ვერ გადასცემდა მოსარჩელეს დასახელებულ უფლებებს. სწორედ ჯ. ლ–ძე წარმოადგენს კომპანიის დამფუძნებლის საავტორო უფლებების მემკვიდრეს საქმეში წარდგენილი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე.

14. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

14.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 23 თებერვლის განჩინებით საწარმოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

14.2 სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტები და მათი სამართლებრივი შეფასება და მიუთითა მათზე (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, შემდეგში: სსსკ 390.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

14.3 სააპელაციო სასამართლომ დამატებით ყურადღება გაამახვილა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ძირითად ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებიც წინამდებარე განჩინების 1-9 პუნქტებსა და 10.5 ქვეპუნქტშია ასახული და განმარტა, რომ სსრ კავშირის სახკომსაბჭოს 1926 წლის „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ დადგენილების მიხედვით, ხილის წყლების ჩამომსხმელ საწარმოებს აეკრძალათ მანამდე არსებული სასაქონლო ნიშნების გამოყენება. რის გამოც თავდაპირველმა კომპანიამ დაიწყო ახალი სასაქონლო ნიშნების წარმოება. შესაბამისად, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დადგენილად იქნებოდა მიჩნეული, რომ კომპნაიის დამფუძნებელი პირადად, როგორც ფიზიკური პირი, წარმოადგენდა წინამდებარე განჩინების 5.1-5.2 ქვეპუნქტებში დახასიათებული ეტიკეტების მესაკუთრეს, ზემოხსენებული გარემოება ცხადყოფს, რომ აღნიშნულ უფლებას მაინც დაკარგავდა, რაც კიდევ ერთხელ მოწმობს, რომ მისი მემკვიდრეები მაინც ვერ მიიღებდნენ ასეთ უფლებას სადავო სასაქონლო ნიშნებზე.

14.4 სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 23-ე მუხლის პირველი პუნქტის მეორე წინადადებაზე, რომლის თანახმად, ინტელექტუალური საკუთრების უფლება ხელშეუვალია. ინტელექტუალური საკუთრების ერთ-ერთ ობიექტს წარმოადგენს სასაქონლო ნიშანი, რომელიც საქართველოში დაცულია პარიზის კონვენციითა და სპეციალური კანონით (იხ. წინამდებარე განჩინების 12.2 ქვეპუნქტი).

14.5 სპეციალური კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშანი არის სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც გამოისახება გრაფიკულად და განასხვავებს ერთი საწარმოს საქონელს ან/და მომსახურებას მეორე საწარმოს საქონლისა ან/და მომსახურებისაგან. სასაქონლო ნიშანი მიეკუთვნება ინტელექტუალური საკუთრების ნაირსახეობას და წარმოადგენს პროდუქციის ინდივიდუალიზაციის საშუალებას, რომელიც იძლევა იურიდიული ან ფიზიკური პირების საქონლის განსხვავების საშუალებას სხვა პირების იგივე სახის საქონლისაგან. ამდენად, სასაქონლო ნიშნის ერთ-ერთ ძირითად დანიშნულებას წარმოადგენს ის გარემოება, რომ მომხმარებელმა განასხვავოს ერთი საწარმოს პროდუქცია სხვა საწარმოს მიერ წარმოებული მსგავსი პროდუქციისაგან. მოცემულ შემთხვევაში, განმსაზღვრელ ფაქტორს წარმოადგენს პროდუქციის ინდივიდუალიზაცია, კერძოდ, უკავშირებს თუ არა მომხმარებელი წარმოებულ პროდუქციას კონკრეტულ კომპანიას..

14.6 სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეგისტრაციით დაცულ სასაქონლო ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან.

14.7 ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქმის განხილვის დროისათვის მოქმედი სამართლებრივი მოწესრიგებით სასაქონლო ნიშანზე პირის საკუთრების უფლება დასტურდებოდა „საქპატენტში“ რეგისტრაციით, რომლის საფუძველზეც ნიშნის მფლობელი იძენს განსაკუთრებულ უფლებას აღნიშნული ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან. რაც შეეხება იმას, ხდებოდა თუ არა 19-ე საუკუნის დასასრულსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში სასაქონლო ნიშანზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, აღნიშნული საქმეში წარდგენილი რაიმე ისტორიული ცნობით არ იყო დადასტურებული.

14.8 იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხე კომპანია თავდაპირველმა დამფუძნებელმა ამხანაგობის ფორმით ჩამოაყალიბა, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო სასაქონლო ნიშნებზე, რომლებსაც აღნიშნული კომპანია იყენებდა, გამორიცხავდა ფიზიკური პირის - მ. ლ–ძის საკუთრებას, რაც, თავის მხრივ, ასევე გამორიცხავს, აღნიშნული უფლებების უშუალოდ უფლების დამთმობის სახელზე გადასვლას.

14.9 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, უფლების დამთმობს მოსარჩელე საწარმოსთვის მ. ლ–ძის სახელის უფლება არ გადაუცია, აღნიშნული, როგორც დათმობილი სიკეთე არ არის დასახელებული უფლების დათმობის ხელშეკრულებაში.

14.10 ამასთან, არ არის დადასტურებული, რომ სავაჭრო ნიშნებზე და მათთან დაკავშირებულ უფლებებზე, რეპუტაციაზე და საავტორო უფლებებზე ხელშეკრულების დადების დროისათვის ან მანამდე, უფლების დამთმობს გააჩნდა კანონიერი უფლება.

14.11 გასათვალისწინებელია, ის გარემოება, რომ სადავო სასაქონლო ნიშანი (რეგისტაციის ნომრით M10941) თავად კომპანიას (მოპასუხეს) და არა უფლების დამთმობს, რეგისტრირებული აქვს გაცილებით ადრე, ვიდრე უფლების დათმობის ხელშეკრულება დაიდო (იხ. სასარჩელო მოთხოვნა 10.1.1 ქვეპუნქტი, სადაც დაფიქსირებულია სადავო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის თარიღი).

15. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

15.1 აპელანტმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 23 თებერვლის განჩინება, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად.

15.2 კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის გარემოება, რომ არ დგინდებოდა მ. ლ–ძის მიერ სადავო სასაქონლო ნიშნების შექმნის ან მისი შეკვეთით დამზადების ფაქტი.

15.3 კასატორის მტკიცებით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით ისტორიულად დადასტურებულია, რომ საწარმოს თავდაპირველმა დამფუძნებელმა სასაქონლო ნიშნები ჩიხტიკოპიანი ქალის გამოსახულებით მხატვარ გ.ზ–ს დაუკვეთა, რომელმაც ეტიკეტზე, დამკვეთის დედა, გ.უ–ძე დახატა. ის გარემოებაც, რომ სასაქონლო ნიშანზე სწორედ საწარმოს დამფუძნებლის გვარი იკითხება მოწმობს, რომ სადავო ქონება კომპანიის დამფუძნებლის საკუთრება იყო, რომელიც უფლების დათმობის ხელშეკრულებით გადაეცა მოსარჩელე საწარმოს.

15.4 კასატორის განმარტებით სასამართლომ არასწორად შეაფასა, რომ მოსარჩელე არ წარმოადგენს სადავო სასაქონლო ნიშნებისა და მათზე საავტორო უფლების მფლობელს, რადგან ასეთი უფლებები მოთხოვნის დამთმობს არ გააჩნდა და შესაბამისად, რაც მას არ გააჩნდა ვერც მოსარჩელეს გადასცემდა.

15.5 კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ არასწორად გააანალიზა საქმეში არსებული 2004 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც დაადგინა, რომ საწარმოს დამფუძნებლის ერთ-ერთი შთამომავლის უპირატესი უფლება საწარმოდან გამომდინარე საავტორო უფლებების მემკვიდრედ ცნობის თაობაზე, მხოლოდ ამავე საქმეში მოპასუხედ დასახელებულ ა.შ–თან მიმართებით მოქმედებდა. ცალსახადაა დადგენილი, რომ კომპანიის დამფუძნებლის საავტორო უფლებებზე მემკვიდრედ ცნობილ იქნა უფლების დამთმობი პირი.

15.6 სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხე კომპანია დაფუძნდა თავდაპირველი საწარმოს კოლექტივის ბაზაზე და წარმოადგენს მის სამართალმემკვიდრეს. აღნიშნული არ ნიშნავს, რომ მოპასუხე კომპანიამ ავტომატურად მიიღო საწარმოს თავდაპირველი დამფუძნებლის სასაქონლო ნიშნების გამოყენების უფლებაც, ვინაიდან აღნიშნული არ ყოფილა სახელმწიფო საკუთრება და ვერ დაუბრუნდებოდა კომპანიას. შესაბამისად, მოპასუხე კომპანიამ სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაირეგისტრირა სადავო სასაქონლო ნიშნები.

15.7 კასატორი სადავოდ ხდის აგრეთვე, სასამართლოს მიერ იმ გარემოების უდავოდ დადგენილად მიჩნევას, რომ უფლების დამთმობს მისთვის კომპანიის დამფუძნებლის სახელის უფლება არ გადაუცია.

15.8 სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის გარემოება, რომ მოთხოვნას სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია. კასატორი სპეციალური კანონის 28-ე მუხლზე უთითებს და განმარტავს, რომ დასახელებული ნორმა წარმოადგენს მისი მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს, თუმცა, ის ითხოვს არა სასაქონლო ნიშნების ბათილობას დასახელებული ნორმის მიხედვით, არამედ - აღნიშნული ნიშნების გაუქმებას.

16. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

16.1 საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელე კომპანიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

17. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

18. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

19. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

22. კასატორი სადავოდ ხდის იმ გარემოებას, რომ უფლების დათმობის ხელშეკრულებით, უფლების დამთმობისგან, როგორც მოპასუხე კომპანიის თავდაპირველი დამფუძნებლის ერთადერთი მემკვიდრისგან, მიღებული აქვს ყველა სახის უფლება, რომელსაც უნებართვოდ და სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე იყენებს მოპასუხე კომპანია და აღნიშნული რეგისტრირებული აქვს თავის სახელზე (იხ. წინამდებარე განჩინების 10.5-10.7 ქვეპუნქტები). აღნიშნულის გათვალისწინებით, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად უთითებს სპეციალური კანონის 28-ე მუხლს, თუმცა განმარტავს, რომ აღნიშნული ნორმის მოხმობით მისთვის არასასურველი შედეგის დადგომის თავიდან აცილების მიზნით, ამავე კანონის 29-ე მუხლის გამოყენებაა საჭირო.

23. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში შესაფასებელია, რამდენად სწორად დაადგინა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინებით საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, ნამდვილი ნების საფუძველზე გადასცა თუ არა მოთხოვნის დამთმობმა კასატორს (მოსარჩელე საწარმოს) სადავო უფლებები, იყო თუ არა თავად მოთხოვნის დამთმობი ასეთი უფლებების მატარებელი და იყენებს თუ არა სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მოპასუხე კომპანია სადავო სასაქონლო ნიშნებს.

24. საკასაციო სასამართლო წინამდებარე განჩინების 1-9, 11.3, 12.3-12.8, 14.8 და 14.11 პუნქტებში ასახულ გარემოებებზე მიუთითებს და განმარტავს, რომ კომპანიის თავდაპირველმა დამფუძნებელმა თავისი სამოქალაქო სახელი გადასცა ამხანაგობის ფორმით დაფუძნებულ საწარმოს, რომელიც მის საფირმო სახელად გარდაიქმნა (კომპანიის დასახელება იკითხებოდა შემდეგნაირად - „მ. ლ–ძე და ამხ.“; იხ. წინამდებარე განჩინების მე-4 პუნქტი). დასახელებული გარემოება, კერძოდ ის, რომ კომპანია საქმიანობდა არა, როგორც ინდივიდუალური მეწარმე, არამედ, როგორც ამხანაგობა, გამორიცხავს სადავო სასაქონლო ნიშნებზე, რომელიმე ფიზიკური პირის, თუნდაც კომპანიის დამფუძნებლის საკუთრების უფლებას.

25. საკასაციო სასამართლო წინამდებარე განჩინების 7, 8 პუნქტებსა და 8.2 ქვეპუნქტებში ასახულ გარემოებებზე დაყრდნობით მიიჩნევს, იმ დაშვებითაც, რომ კომპანიის დამფუძნებელს, როგორც ფიზიკურ პირს, სადავო სასაქონლო ნიშნებზე საკუთრების უფლება ჰქონოდა, მას ვერ შეინარჩუნებდა, რაც, კიდევ ერთხელ გამორიცხავს ჰიპოთეტურად კომპანიის დამფუძნებლის სამკვიდროს მიღების შემთხვევაში, მემკვიდრის (უფლების დამთმობის) მიერ სადავო უფლებების მიღებას.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, უსაფუძვლოა კასატორის მტკიცება, რომ სადავო სასაქონლო ნიშნები, ფიზიკური პირისგან, კომპანიის თავდაპირველი დამფუძნებლისგან მემკვიდრეობით აქვს მიღებული უფლების დამთმობს. გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ უფლების დამთმობი ვერ იქნებოდა ასეთი უფლებების მატარებელი, ამასთან, ხელშეკრულებაში სპეციალურად სახელის უფლების გადაცემაზე არ არის მითითებული (იხ. წინამდებარე განჩინების 10.5 ქვეპუნქტი).

27. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს რომ სადავო უფლებები ვერ იქნებოდა მიღებული მემკვიდრეობით ფიზიკური პირისგან, რადგან კასატორის მოთხოვნის დამფუძნებელი ხელშეკრულება დადებულია 2004 წლის 6 სექტემბერს, ხოლო თავად სადავო სასაქონლო ნიშანი, მოპასუხე კომპანიის განცხადების საფუძველზე რეგისტრირებულია 1998 წელს (იხ. წინამდებარე განჩინების 14.11 ქვეპუნქტი).

28. ზემოაღნიშნულთან ერთად, საკსაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ როგორც სასაქონლო ნიშანი, ისე საფირმო სახელწოდება ქმნის კონკრეტული საწარმოს იმიჯსა და რეპუტაციას, რაც, თავის მხრივ, განაპირობებს მათი დაცვის აუცილებლობას. პარიზის კონვენციის მე-8 მუხლის მიხედვით, საფირმო სახელწოდება დაცულია მიუხედავად იმისა, არის თუ არა დაცული სასაქონლო ნიშნად, ან მის ნაწილად. საფირმო სახელწოდებასთან ერთად დაცულია ე.წ. „კომერციული დასახელება“, რომელიც იგივე მიზანს ემსახურება - გამოიყენება საწარმოს აღსანიშნავად. კომერციული დასახელება წარმოადგენს საწარმოს, მეორე სახელს, როგორც წესი, მისი გამოყენება უფრო მოსახერხებელია.

29. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს აგრეთვე კასატორის იმ პრეტენზიაზე, რომელიც მისი მოთხოვნების სამართლებრივ საფუძვლებს ეხება, კერძოდ, კასატორი მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად ასახელებს სპეციალური კანონის 28-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტს, თუმცა განმარტავს, რომ იმავე კანონის 27-ე მუხლის მიხედვით სურს სადავო სასაქონლო ნიშნების გაუქმება.

30. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სპეციალური კანონის 27-ე მუხლი განსაზღვრავს სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმების საფუძვლებს, ხოლო ამავე კანონის 28-ე მუხლი ასეთი ნიშნების რეგისტრაციის ბათილობის საფუძვლებს. წინამდებარე შემთხვევაში კასატორს, სურს მისთვის სადავოდ ქცეული უფლების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითოს სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილობისათვის გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძვლები, ხოლო შედეგის მიზნებისათვის - სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმების საფუძვლები, რაც ბუნებრივია ეწინააღმდეგება სამართლის ნორმის შინაარსს და მის საფუძველზე სადავოდ ქცეული უფლების აღდგენის პროცესუალურ შესაძლებლობასაც, მით უფრო, იმის გათვალისწინებით, რომ სწორი სამართლებრივი საფუძვლის მითითების შემთხვევაშიც, კასატორმა სათანადო და ვარგისი მტკიცებულებებით ვერ დაასაბუთა სასარჩელო მოთხოვნის მართებულობა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძვლები.

31. საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთ გარემოებაზე გაამახვილებს ყურადღებას, კერძოდ სპეციალური კანონი სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციის გაუქმებისა და ბათილობისათვის განსაზღვრავს, როგორც სხვადასხვა საფუძვლებს, აგრეთვე სხვადასხვდა სამართლებრივ შედეგს. სპეციალური კანონის 29-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით თუ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია გაუქმდა, რეგისტრაციით მინიჭებული უფლებები შეწყვეტილად ითვლება რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ ჩანაწერის რეესტრში შეტანის დღიდან, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებაში სხვა თარიღი არ იქნება მითითებული. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით კი, თუ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია ბათილად იქნა ცნობილი, რეგისტრაციით მინიჭებული უფლებები შეწყვეტილად ითვლება სასაქონლო ნიშანზე ამ უფლებების წარმოშობის დღიდან, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებაში სხვა თარიღი არ იქნება მითითებული.

32. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

34. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% – 210 (ორას ათი) ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. G.A.C.-ის (ჯ.ა.კ.) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. G.A.C-ს (ჯ.ა.კ.) (ს/კ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ვ.მ–ის (პ/ნ .......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადასახადო დავალება N1, გადახდის თარიღი 2017 წლის 22 მაისი), 70% – 210 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ზ. ძლიერიშვილი