საქმე №ას-795-795-2018 25 იანვარი, 2019 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

პირველი კასატორი – ლ.ხ–ძე

მეორე კასატორი - მ.ქ–ძე

მოწინააღმდეგე მხარე – თ.ს.

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 მარტის განჩინება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

მეორე კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრების დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. თ.ს–ს (შემდეგში: მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე, მესაკუთრე, მყიდველი) და მ.ქ–ძეს (შემდეგში: გამყიდველი, მეორე აპელანტი, მეორე კასატორი, მოპასუხის მეუღლე) შორის, 2016 წლის 14 ივლისს დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად მყიდველმა გამყიდველისაგან შეიძინა ქ. ხონში, ..... მდებარე უძრავი ქონება /ს/კ ...../ - (იხ. ტ.2.ს.ფ.15-16).

2. ნასყიდობის საგანი, მოსარჩელის საკუთრებად აღირიცხა საჯარო რეესტრში (ტ.2, ს.ფ.17-18).

3. უძრავი ქონების საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი 14/06/2016, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (ტ.2, ს.ფ.17-18).

4. სარჩელების საფუძვლები

4.1. მესაკუთრემ 2017 წლის 7 ივლისს სარჩელი აღძრა ლ.ხ–ძის (შემდეგში: მოპასუხე, პირველი აპელანტი, პირველი კასატორი) წინააღმდეგ, სადავო ქონების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა და მესაკუთრისათვის თავისუფალ მდგომარეობაში გადაცემა მოითხოვა.

4.2. მოსარჩელემ თავისი სასარჩელო მოთხოვნა ამ განჩინების 2-3 პუნქტებში დასახელებულ გარემოებებს დააფუძნა და დამატებით განმარტა, რომ აღნიშნულ უძრავ ქონებას მოპასუხე ფლობს, რაც მესაკუთრის ნებას ეწინააღმდეგება.

4.3. გამყიდველმა (იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი პუნქტი) 2017 წლის 18 აგვისტოს სარჩელი აღძრა მყიდველის წინააღმდეგ, ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და საჯარო რეესტრში შესაბამისი რეგისტრაციის ბათილად ცნობა მოითხოვა.

4.4. გამყიდველმა, წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტებში ასახულ ფაქტობრივ გარემოებაზე მიუთითა და განმარტა, რომ მის მეუღლეს (იხ. წინამდებარე განჩინების 4.1 ქვეპუნქტი) მოსარჩელის ვალი ჰქონდა, რომლის გასტუმრების ვადაც გავიდა. მყიდველი, 2016 წლის 14 ივნისს, მასთან მივიდა და უთხრა, რომ ვალთან დაკავშირებით რაღაცაზე სჭირდებოდა ხელის მოწერა. გამყიდველი ენდო, როგორც ახლობელს და, მოტყუებით, რაღაცაზე ხელი მოაწერა. მყიდველმა მისი მძიმე მდგომარეობით ისარგებლა, რადგან იმ დროისათვის ავად იყო. ხშირ შემთხვევაში, განსაკუთრებით იმ პერიოდში, აღენიშნებოდა შაქრის მაღალი დონე სისხლში და თავის ტკივილები. ცნობიერებას კარგავდა და ფაქტობრივ სიტუაციას ვერ აღიქვამდა. კითხვა არ შეეძლო, რომ წაეკითხა რაზე აწერდა ხელს, ვერ გააცნობიერებდა.

5. მოპასუხეების შესაგებელი

5.1. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ამჟამად მის მფლობელობაში არსებული ქონება ერთადერთი საცხოვრებელი სახლია, რაც მოსარჩელის სახელზე უკანონოდ აღირიცხა. სასამართლო სხდომაზე კი მოპასუხემ განმარტა, რომ დაახლოებით ერთი თვეა, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაში აღარ ცხოვრობს.

5.2. მესაკუთრემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სარჩელი უსაფუძვლოა, ვინაიდან არავინ მოუტყუებია. მან უძრავი ნივთი შეიძინა, რომლის ღირებულებაც სრულად გადახდილია. სარჩელის მიზანს წარმოადგენდა, გამოსახლების თაობაზე გადაწყვეტილების აღსრულებისათვის ხელის შეშლა. ამასთან, უსაფუძვლოა მყიდველის მითითება, თითქოს სადავო ხელშეკრულება მოტყუებით დაიდო, რადგან თვით მის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნითაც დგინდება, რომ ექსპერტიზის ჩატარების დროისათვის, მას მხოლოდ მსუბუქი კოგნიტური აშლილობა აღენიშნებოდა, ხოლო 2016 წლის 14 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების შედგენის დროს შეეძლო თუ არა თავისი მოქმედების მნიშვნელობა შეეცნო, ამის დადგენა შეუძლებელა, რაც მოთხოვნის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა.

6. სამტრედიის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებები და დასკვნები

6.1. სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მესაკუთრის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა უძრავი ქონება. მოპასუხეს დაევალა უძრავი ქონების მესაკუთრისათვის თავისუფალ მდგომარეობაში გადაეცა.

6.2. რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 168-ე, 170-ე, 172-ე, 183-ე, 311-312-ე მუხლებით, საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით, ,,ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის“ 1952 წლის 20 მარტის დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით და განმარტა, რომ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისათვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს ნივთის მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

6.3. რაიონულმა სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოპასუხე მოსარჩელის საკუთრებაში აღრიცხულ უძრავ ქონებას ფლობს. სასამართლო, უპირველესად, მოპასუხე მხარის შესაგებელს დაეყრდნო. სასამართლომ არ გაიზიარა, მოპასუხის მტკიცება, რომ სადავო უძრავ ქონებაში აღარ ცხოვრობდა, რადგან აღნიშნული, წინააღმდეგობრივი იყო შესაგებლით მის მიერვე წარდგენილ განმარტებასთან და შესაბამისი მტკიცებულებებით დადასტურებას საჭიროებდა, რაც საქმეზე წარდგენილი სხვა მტკიცებულებებით არ დადასტურდა, ხოლო მოპასუხის ახსნა-განმარტება, იმ პირობებეში, როცა მას მოწინააღმდეგე მხარე უარყოფდა, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოების დამტკიცებულად ცნობისათვის საკმარის მტკიცებულებად ვერ იქნა მიჩნეული.

6.4. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მტკიცების ტვირთზე და მიიჩნია, რომ იმ ფაქტობრივი გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მოპასუხე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას ფლობდა, მოსარჩელეს ეკისრებოდა, ხოლო მას შემდეგ, რაც შესაგებლით აღნიშნული დადასტურდა, მესაკუთრე მტკიცების ტვირთისაგან გათავისუფლდა და საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი მოპასუხეზე გადავიდა, რაც მან ვერ განახორციელა სათანადოდ.

6.5. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეს სადავო ნივთს ფლობის უფლება არ ჰქონდა. ამასთან არ არსებობდა კანონისმიერი საფუძვლი რაიმე შებოჭვისათვის, შესაბამისად, მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთზე კანონით გარანტირებული უფლებები განეხორციელებინა.

6.6. სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გამყიდველის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

6.7. რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ს 50-ე, 54-ე, 55-ე, 56-ე, 58-ე, 183-ე, 477-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) მე-4, 102-ე მუხლებით და განმარტა, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას გარიგება მოტყუებით, გავლენის ბოროტად გამოყენებით, თვალთმაქცურად, ანდა მოჩვენებით არ დადებულა. არც პირის მიერ ნების გამოვლენას ცნობიერების დაკარგვის ან დროებითი ფსიქიკური აშლილობის დროს ჰქონია ადგილი.

6.8. სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელეს (სადავო ქონების გამყიდველს), გარდა განმარტებისა, არ წარუდგენია არც ერთი მტკიცებულება, რომელიც გარიგების მოტყუებით, გავლენის ბოროტად გამოყენებით, თვალთმაქცურად ანდა მოჩვენებითად დადებას დაადასტურებდა.

6.9. რაიონულმა სასამართლომ დაასკვნა, რომ მარტოოდენ გამყიდველის მეუღლის (იხ. წინამდებარე განჩინების 4.1 ქვეპუნტი) განმარტებას და სამედიცინო დოკუმენტებს, რომელიც სამედიცინო ექსპერტიზისთვის საკმარისი არ აღმოჩნდა, მხარისათვის სასურველი დასკვნის მისაღებად, სასამართლო ვერ შეაფასებდა სხვაგვარად.

6.10. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ფსიქიატრიული ექსპერტიზის ჩამტარებელი ექსპერტის მიერ სასამართლო სხდომაზე მიცემული ჩვენების თანახმად, მსუბუქი კოგნიტური აშლილობის დროს პირს შენარჩუნებული აქვს როგორც გარემოს აღქმა, ასევე - ობიექტური გააზრების უნარი. ასეთ დროს აზროვნების პროცესი თანმიმდევრულია, პროდუქტიულია, სიტყვა მსუბუქიც სწორედ ამაზე მიანიშნებს, რომ ინტელექტუალური ფუნქციები შენარჩუნებულია. გამოსაკვლევი პირის მდგომარეობა მსუბუქი კოგნიტური აშლილობის დონეს არ სცდება. რაც შეეხება, ხელშეკრულების დადების პერიოდში, მის ფსიქიკურ მდგომარეობას ამაზე განმარტება შეუძლებელია, რადგან, წარსულში, გარკვეულ მომენტში პირის ფსიქიკური მდგომარეობის დადგენა სათანადო სამედიცინო დოკუმენტებისა და მასში ასახული მონაცემების არარსებობის გარეშე საკმაოდ რთულია. მისივე ჩვენებით, გამყიდველმა, თუ იმ მდგომარეობაში მოაწერა ხელი, როგორადაც გამოკვლებისათვის ექსპერტიზაზე წარდგა, მაშინ ხელს რაზე აწერდა, აცნობიერებდა.

6.11. სასამართლომ აღნიშნა, რომ გამყიდველმა ძირითადად გარიგების ბათილობის მოთხოვნა სსკ-ის 58-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებზე დააფუძნა, რომლის თანახმად, ,,ბათილად შეიძლება ჩაითვალოს პირის მიერ ნების გამოვლენა ცნობიერების დაკარგვის ან დროებითი ფსიქიკური აშლილობის დროს. ბათილია ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირის მიერ ნების გამოვლენა გარიგების დადებისას, როცა ეს რეალური ვითარების სწორად აღქმას არ შეესაბამება, თუ ეს პირი ამ გარიგებით სარგებელს არ იღებს, თუნდაც იგი სასამართლოს მიერ მხარდაჭერის მიმღებად არ იყოს ცნობილი“, თუმცა, გამყიდველმა შესაბამისი მტკიცების ტვირთის რეალიზება ვერ შეძლო სათანადო და დამაჯერებელი მტკიცებულებით.

7. სააპელაციო საჩივრების საფუძვლები

7.1. სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ (გამყიდველის მეუღლემ), აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

7.2. პირველი აპელანტის სააპელაციო პრეტენზიები მისი შესაგებლის გარემოებების იდენტურია (იხ. წინამდებარე განჩინების 5.1 ქვეპუნქტი). ამასთან, მან დამატებით განმარტა, რომ საქმეში არ არის მტკიცებულება, რომელიც მისი სადავო უძრავი ქონებით ფლობის ფაქტს დაადასტურებდა. ის დაახლოებით 2 თვეზე მეტია, რაც სადავო სახლში არ ცხოვრობს. სწორედ, მოსარჩელის (მყიდველის) უკანონო ქმედებების გამო, მეუღლესთან პრობლემები შეექმნა, რის გამოც იძულებული გახდა, სახლიდან წასულიყო.

7.3. სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სადავო უძრავი ქონების გამყიდველმა, აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

7.4. მეორე აპელანტის პრეტენზიები მისი სარჩელის გარემოებების იდენტურია (იხ. წინამდებარე განჩინების 4.4 ქვეპუნქტი). მეორე აპელანტმა დამატებით მიუთითა, რომ სასამართლომ ექსპერტიზის დასკვნა და მასში ასახული გარემოებები არასწორად შეაფასა, ისევე, როგორც სასამართლო სხდომაზე მიცემული ექსპერტისა და მოწმის ჩვენებები.

7.5. მეორე აპელანტი მიუთითებს, რომ სასამართლო არასწორად დაეყრდნო 2017 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილებას გამოსახლების თაობაზე, რადგან კანონიერ ძალაში არ არის შესული და, როგორც დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, იგი არ შეიძლება სხვა საქმეს საფუძვლად დაედოს.

7.6. მეორე აპელანტის მტკიცებით, საქმეში წარდგენილი იყო ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის გასაბათილებლად, რაიმე სხვა მტკიცებულება მოწინააღმდეგე მხარეს არ წარუდგენია. დასკვნაში აღწერილია, რომ გამყიდველი (აპელანტის მეუღლე) არის ინსულინდამოკიდებული, დიაბეტიკი და ამის საფუძველზე აქვს ინვალიდობა მინიჭებული. ,,აღენიშნება კოგნიტური აშლილობა (კოდი - F06.7; დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციის მე-10 გადასინჯვის მიხედვით), ამას მიუთითებს ანამნეზური მონაცემები: 2009 წელს ქალას ტრეპენაციის შემდგომ გადატანილი ჰემორაგული ინსულტი, შედეგად განვითარებული კომატოზური მდგომარეობა; შემდგომ პერიოდში ნევროლოგიური და ინტელექტუალურ-მნესტიკური ფუნქციების გარკვეული დეფიციტი“; აღნიშნულის გამო დადგენილია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირის სტატუსი, რაც დასტურდება ინვალიდობის მოწმობით. დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციის მე-10 გადასინჯვის მიხედვით, ეს დაავადება განმარტებულია, კერძოდ: შეიცავს ფსიქიკურ აშლილობებს, რომლებიც გამოწვეულია პირველადი ცელემბრალური დაავადებით, სისტემური დაავადებით, რომელიც ტვინზე გავლენას ახდენს, ეგზოგენური ტოქსიკური ნივთიერებებით ან ჰორმონებით, ენდოკრინული მოშლილობებით ან სხვა სომატური დაავადებებით.

7.7. აპელანტის განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილება ზემოაღნიშნულის შეფასებით (იხ. წინამდებარე განჩინების 7.6 ქვეპუნქტი) უნდამიიღოს. .

7.8. აპელანტის მითითებით, გამოვლენილია არაერთი კანონდარღვევა, რაც სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველია. ჯერ ერთი, აღნიშნული სარჩელის მოპასუხემ (მყიდველმა) ახლობლური კავშირი ბოროტად გამოიყენა, მხარის (გამყიდველის) არაადეკვატურობით ისარგებლა და ხელი ნასყიდობის ხელშეკრულებას მოაწერინა. გარიგება დაიდო, რომ უძრავი ქონება ხელში ჩაეგდო მყიდველს. რეალურად ნასყიდობას იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია, გამყიდველი (მყიდველის სარჩელის მოპასუხე) ისევ სადავო სახლში ცხოვრობს, ასევე, ნასყიდობის თანხის გადაცემა არ მომხდარა და, რაც მთავარია, გამყიდველი, იმ დროისათვის, ფაქტობრივად უგონო მდგომარეობაში იყო და არ შეეძლო რეალური ვითარების გაცნობიერება.

8. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

8.1. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 იანვრის განჩინებით, ზემოაღნიშნული საქმეები ერთ წარმოებად გაერთიანდა (იხ. ტ.2, ს.ფ.181-184).

8.2. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 მარტის განჩინებით, სადავო უძრავი ოქნების გამყიდველისა და მისი მეუღლის (პირველი და მეორე აპელანტების) სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებები.

8.3. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტები, სამართლებრივი შეფასება და მიუთითა მათზე (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში: სსსკ, 390.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

8.4. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, არ მტკიცდება, რომ გამყიდველი, ხელშეკრულების დადების დროს გამოვლენილ ნებას ვერ აცნობიერებდა.

8.5. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს გამყიდველის ნება არ იყო ნამდვილი.

8.6. სასამართლომ მიიჩნია, რომ გამყიდველის მიერ სასამართლოსათვის წარდგენილი მტკიცებულებები საწინააღმდეგოს ვერ ამტკიცებდა, ხოლო მოწმის ჩვენება არ იყო დამაჯერებელი, რადგან მოწმე გამყიდველის მეუღლეს და დავაში, თავად მხარეს წარმოადგენდა.

8.7. სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ სადავო ქონებაზე ფაქტობრივ ბატონობას მოპასუხე ახორციელებდა. აღნიშნულს ადასტურებდა არა მარტო მოპასუხის შესაგებელი, არამედ ორივე აპელანტის განმარტება, რომ გამყიდველი ავად იყო და მას სწორედ მეუღლე უვლიდა.

8.8. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ექსპერტიზის დასკვნის კვლევით ნაწილზე, რომლის მიხედვით, გამყიდველი კითხვებზე პასუხის გასაცემად დახმარებას მეუღლისგან ითხოვდა, რაც ადასტურებდა, რომ აპელანტების ურთიერთობა სულაც არ არის დაძაბული და ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად (განცალკევებულად) არ ცხოვრობდნენ.

9. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

9.1. აპელანტებმა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 მარტის განჩინება. პირველმა კასატორმა მისი გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოთხოვნა.

9.2. პირველი კასატორის (გამყიდველიის მეუღლის) საკასაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზიები მისი შესაგებლისა და სააპელაციო საჩივრის იდენტურია (იხ. წინამდებარე განჩინების 5.1 და 7.2 ქვეპუნქტები). ამასთან, კასატორმა დამატებით მიუთითა, რომ ავადმყოფი მეუღლის მოვლა და ექსპერტიზაზე გაყოლა არ ნიშნავს, რომ სადავო უძრავ ქონებაში ცხოვრობს და მათ დაძაბული ურთიერთობა არ აქვთ.

9.3. პირველმა კასატორმა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა მისი არასათანადო მოპასუხედ ცნობა.

9.4. მეორე კასატორმა (გამყიდველმა), ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 მარტის განჩინების გაუქმების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

9.5. პირველი კასატორის საკასაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზიები მისივე სარჩელის გარემოებებისა და სააპელაციო საჩივრის იდენტურია (იხ. წინამდებარე განჩინების 4.4, 7.4, 7.5, 7.6, 7.8 ქვეპუნქტები).

10. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

10.1. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 სექტემბრის განჩინებით - გამყიდველის საკასაციო საჩივარი, ამავე წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით კი - მოპასუხის (გამყიდველის მეუღლის) საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სსსკ-ის საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

11. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

12. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

13. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

14. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81; Hirvisaari v. Finland, §32).

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორების საკასაციო საჩივრები დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით, კასატორებს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენიათ.

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება და დასაბუთებულია გასაჩივრებული განჩინება იურიდიული კვალიფიკაციის თვალსაზრისითაც.

17. სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო ბოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას;

18. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება;

19. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეს, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან, რომლის მიმართაც, სსკ-ის 312-ე მუხლის თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

20. პირველი კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ბინას არ ფლობს, საკასაციო სასამართლო იზიარებს რაიონული სასამართლოს დასკვნას, რომელსაც დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოც და აღნიშნავს, რომ უძრავი ქონების მოპასუხის მიერ ფლობასთან დაკავშირებით მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს ეკისრება. ვინაიდან, შესაგებლით პირველმა კასატორმა ქონების ფლობა დაადასტურა, მოსარჩელე მტკიცების ტვირთისგან გათავისუფლდა და საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი პირველ კასატორზე გადავიდა. მან კი ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება, საქმეში სათანადო მტკიცებულებების არარსებობის გამო.

21. შესაბამისად, დადგენილია, რომ მოპასუხე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მფლობელს. მან, სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ შეძლო კუთვნილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც დადასტურდებოდა სადავო ნივთზე მისი მფლობელობის მართლზომიერება;

22. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს პირველი კასატორის საკასაციო საჩივარში მითითებულ შუამდგომლობაზე, რომლითაც ის არასათანადო მოპასუხედ ცნობას ითხოვს. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მას არასათანადო ცნობასთან დაკავშირებით, დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია არ წარუდგენია. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო სასამართლომ გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომლის თანახმად პირველი კასატორი სადავო უძრავ ქონებას ფლობს, რაც თავისთავად არასათანადო მოპასუხედ ცნობასთან დაკავშირებით, მისი შუამდგომლობის დაკმაყოფილებას გამორიცხავს.

23. საკასაციო სასამართლო მეორე კასატორის პრეტენზიებს, პირველ რიგში, დაუსაბუთებლად მიიჩნევს იმის გამო, რომ 2016 წლის 14 ივნისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნა პროცესუალურად დასაშვებიც არ იყო. სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღიარებითი სარჩელის დასაშვებობის, ისევე, როგორც მისი დასაბუთებულობის საკითხის შემოწმება სამართლის საკითხია და აქედან გამომდინარე, სასამართლომ პროცესის მონაწილე მხარის პრეტენზიის არარსებობის პირობებშიც, საკუთარი ინიციატივით უნდა შეამოწმოს სარჩელის დასაშვებობა საქმისწარმოების ნებისმიერ ეტაპზე. კანონის დანაწესიდან გამომდინარე, აღიარებითი მოთხოვნა დასაშვებია, თუ იკვეთება მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს, მაგალითად, მამად ცნობა, მამობის დადგენა, ქორწინების ბათილად ცნობა, ლიტერატურული ნაწარმოების ავტორად აღიარება და ა.შ. ამ სახის სარჩელების მიზანია არა სუბიექტური უფლების მიკუთვნება, არამედ უფლების სადავოობის აღმოფხვრა. ამ დროს სულაც არ არის აუცილებელი, რომ პირის უფლება დარღვეული იყოს, მაგრამ ვარაუდი იმისა, რომ მომავალში შეიძლება დაირღვეს, წარმოადგენს პირის იურიდიულ ინტერესს. ამიტომაც, ამ ტიპის სარჩელებს „უფლების დამდგენ“ სარჩელებსაც უწოდებენ. მიკუთვნებითი სარჩელებისგან განსხვავებით, აღიარებითი სარჩელის დავის საგანია თვით მატერიალურსამართლებრივი ურთიერთობა, რომელიც სუბსიდიურია და იურიდიული ინტერესის არსებობა გამორიცხულია, თუ შესაძლებელია მოპასუხის მიმართ მიკუთვნებითი მოთხოვნის წარდგენა (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე # ას-664-635-2016, 02.03.2017წ; შეადარეთ ასევე, სუსგ-ებს: # ას-437-409-17 29.09.17, #-ას 916—857-17 12.09.17, #ას-302-285-17, 16.06.17, #ას-244-232-17 19.05,17 #ას-937-887-2015, 10.11.2015წ.; # ას- 17-14-2015, 01.07.2015წ.; # ას-1069-1008-2015, 16.12.2015წ.; # ას-869-819-2015, 11.12.2015წ.; # ას- 773-730-2015, 08.09.205წ.; # ას-181-174-2016, 06.05.2016წ.; # ას-1025-967-2015, 23.12.2015წ.; # ას- 323-308, 2016, 03.06.2016წ.; #ას-407-390-2016, 10.6.2016წ; # ას-375-359-2016, 17.06.2016წ.)

24. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სარჩელის სახეებად დაყოფას (მიკუთვნებითი, გარდაქმნითი და აღიარებითი) პრაქტიკული მნიშვნელობა გააჩნია და უზრუნველყოფს პირის კანონით დაცული უფლებისა და ინტერესების სასამართლო წესით დაცვას. როგორც წესი, მოსარჩელის ინტერესი განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის მიღწევას უკავშირდება (მაგ. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, ქონების დაბრუნება, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, ზიანის ანაზღაურება და ა.შ), რომელიც მხოლოდ მიკუთვნებითი სარჩელით მიიღწევა და ასეთ შემთხვევაში, აღიარებითი სარჩელის აღძვრა დაუშვებელია, რადგანაც, პროცესის ეკონომიის პრინციპიდან გამომდინარე, დარღვეული უფლების აღდგენასა და სამართლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებას პირმა ერთი და არა რამდენიმე სარჩელის აღძვრის გზით უნდა მიაღწიოს, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებას მოსარჩელისათვის მისთვის სასარგებლო შედეგი უნდა მოჰქონდეს და მიკუთვნებითი სარჩელის აღძვრის საჭიროება აღარ უნდა არსებობდეს. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ აღძრული აღიარებითი სარჩელი არ იყო დასაშვები, რადგანაც ის არ პასუხობდა სსსკ-ის 178-ე მუხლის მოთხოვნებს. ამ ნორმის პირველი ნაწილის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სარჩელში უნდა ყოფილიყო აღინიშნული სსსკ-ის 180-ე მუხლით გათვალისწინებული იურიდიული ინტერესი („სსსკ-ის 180-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარეობს აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესის განმსაზღვრელი შემდეგი კრიტერიუმები: ა) მოსარჩელეს უნდა ედავებოდნენ უფლებაში; ბ) დავის არსებობა უნდა ქმნიდეს მოსარჩელის უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; გ) აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, კერძოდ, გადაწყვეტილებით სრულად გარკვეული შედეგი უნდა მიიღებოდეს მხარისათვის, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება უნდა ქმნიდეს იმ უფლებისა თუ ურთიერთობის განსაზღვრულობას, რაც მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის წარმოშობილი დავის გამო ირღვევა...) (შდრ.სუსგ # ას-838-802-2014, 19.03.2015წ.).

25. სასამართლო მიიჩნევს, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მყიდველსა და გამყიდველს შორის სადავო უძრავ ქონებაზე დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა გამყიდველის მხარის დარღვეული უფლების აღდგენის წინაპირობა ვერ გახდებოდა, ვინაიდან, მის მიერ სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში არ არის მოთხოვნილი რაიმეს მიკუთვნება ან შესრულება, ხოლო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, საკუთარი ინიციატივით მიაკუთვნოს მხარეს ის, რაც მას არ მოუთხოვია (სსსკ-ის 248-ე მუხლი). მართალია, სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია თუ რამდენად დასაშვები იყო სარჩელი, მაგრამ საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ამით სამართლებრივი სურათი არ იცვლება და მეორე კასატორის მდგომარეობა ვერ გაუმჯობესდება, რადგანაც ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებსაც მყიდველის წინააღმდეგ იყენებს გამყიდველი, ამ უკანასკნელის მიერ მიკუთვნებითი მოთხოვნის წარდგენის შემთხვევაშიც არ იქნებოდა დაკმაყოფილებადი, რადგან ქონების მყიდველის (ამჟამინდელი მესაკუთრის) სავინდიკაციო სარჩელის წინაპირობები განხორცილებულია (იხ. წინამდებარე განჩინების 17-19 პუნქტები), კერძოდ:

25.1 მეორე კასატორი ძირითად პრეტენზიას სსკ-ის 58-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებზე აფუძნებს, თუმცა, ქვემდგომი სასამართლოებისს მსჯელობისა და დასკვნების გათვალისწინებით, აღსანიშნავია, რომ მან არაკვალიფიციური და დაუსაბუთებელი პრეტენზია წარმოადგინა, რომელიც ვერ გახდება გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი.

25.2 საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ფსიქიკური აშლილობის გამო, გარიგების ბათილად ცნობის საკითხს არეგულირებს სსკ-ის 58-ე მუხლი, რომლის თანახმად, ,,ბათილად შეიძლება ჩაითვალოს პირის მიერ ნების გამოვლენა ცნობიერების დაკარგვის ან დროებითი ფსიქიკური აშლილობის დროს. ბათილია ფსიქიკური აშლილობის მქონე პირის მიერ ნების გამოვლენა გარიგების დადებისას, როცა ეს რეალური ვითარების სწორად აღქმას არ შეესაბამება, თუ ეს პირი ამ გარიგებით სარგებელს არ იღებს, თუნდაც იგი სასამართლოს მიერ მხარდამჭერის მიმღებად არ იყოს ცნობილი“.

25.3 საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 102 -ე მუხლზე მიუთითებს, რომლის თანახმადაც „1. თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. 2. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით“. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებულ მსჯელობას და მიიჩნევს, რომ საქმეში არც ერთი კონკრეტული მტკიცებულება არ მოიპოვება, რომელიც დაადასტურებს, რომ მეორე კასატორს ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერის დროს ცნობიერება ჰქონდა დაკარგული ან - დროებითი ფსიქიკური აშლილობა, ანდა რეალურ ვითარებას სწორად არ აღიქვავდა.

25.4 საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ფსიქიატრიული ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, 2016 წლის 14 ივნისის დროისათვის მეორე კასატორის (სადავო უძრავი ქონების გამყიდველის) ფსიქიკური მდგომარეობის ამსახველი ობიექტური მონაცემების არარსებობის გამო იმ დროისათვის შეუძლებელია მისი ფსიქიკური მდგომარეობის შეფასება და დასკვნის გაცემა იმის თაობაზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს შეეძლო თუ არა მას შეეგნო თავისი მოქმედების მნიშვნელობა და განეგო იგი. აღნიშნული თანხვედრაშია ექსპერტის ჩვენებასთანაც. რაც შეეხება გამყიდველის მეუღლის ჩვენებას, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და ასკვნის, რომ მისი ჩვენება არადამაჯერებელია, რადგან იგი დავაში თავად მხარეს წარმოადგენს. შესაბამისად, არ არსებობს მეორე კასატორის მიერ მითითებული სსკ-ის 58-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებით დადგენილი სამართლებრივი მოწესრიგების გამოყენების წინაპირობები.

26. სასამართლო ასევე, ფაქტობრივად და სამართლებრივად დაუსაბუთებლად მიიჩნევს მეორე კასატორის მოსაზრებას სსკ-ის 54-ე, 55-ე, 56-ე, 58-ე და 81-ე მუხლების საფუძველზე გარიგების ბათილობის თაობაზე, ვინაიდან სადავოდ გამხდარი ხელშეკრულება არ არის ბათილი არც აღნიშნული და არც ბათილობის კანონით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით. ქონების გამყიდველმა დაუსაბუთებელი სასარჩელო მოთხოვნა წარადგინა, ვერ მიუთითა ვერც ერთ გარემოებაზე, რომელიც მის მიერ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერის ნების ნამდვილობას საფუძველს გამოაცლის.

27. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არსებითად განსახილველად დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.

28. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ.ხ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. მ.ქ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;

3. ლ.ხ–ძეს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 150 ლარის (საგადახდო დავალება N22, გადახდის თარიღი 2018 წლის 15 ოქტომბერი), 70% – 105 ლარი;

4. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე