საქმე №ას-1204-2018 25 იანვარი, 2019 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – მ.ბ. (მოპასუხე, შეგებებულ სარჩელში მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს “ბ.” (მოსარჩელე, შეგებებულ სარჩელში მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 24 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება

დავის საგანი – უსაფუძვლოდ დაზოგილი თანხის დაკისრება, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, მიუღებელი შემოსავლის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მ.ბ–ს (შემდეგში: შეგებებული მოსარჩელე, მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი) და ნ.ბ–ს (შემდეგში: შეგებებული მოსარჩელის მამა, მოპასუხის მამა) შორის, 2005 წლის 19 აპრილს, გაფორმდა უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოპასუხის სახელზე აღირიცხა უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისში, ......., საკადასტრო კოდი /......../ (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 130-133).

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით, შპს ,,ბ.“ (შემდეგში: თავდაპირველი მოსარჩელე, შეგებებული მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე, კომპანია) ქ. თბილისში, ......, საკადასტრო კოდი ......., 76.4 კვ.მ ფართიდან 11.59 კვ.მ-ის მესაკუთრედ იქნა ცნობილი. გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში შევიდა 2015 წლის 2 თებერვალს (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 14-19; გადაწყვეტილება ს.ფ 266).

3. საჯარო რეესტრის ამონაწერების თანახმად, ქალაქ თბილისში, ........ მდებარე არასაცხოვრებელი ფართიდან, 75.71 და 11.59 კვ.მ უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებულია თავდაპირველი მოსარჩელის (კომპანიის) საკუთრების უფლება (იხ. ტ.1, ს.ფ. 20; 34).

4. სარჩელის საფუძვლები

4.1 მოსარჩელემ (კომპანიამ) სარჩელი აღძრა წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში დასახელებული მოპასუხის წინააღმდეგ და, მოითხოვა, ამ უკანასკნელს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, 2009 წლის 17 თებერვლიდან 2011 წლის 19 მარტამდე უსაფუძვლოდ დაზოგილი თანხის, 11770.88 აშშ დოლარისა და 2011 წლის 29 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 389.23 აშშ დოლარის გადახდა დაკისრებოდა (იხ. მოთხოვნის დაზუსტება, გადაწყვეტილება ს.ფ 269).

4.2 მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტებში ასახულ გარემოებებზე მიუთითა და დამატებით განმარტა, რომ 2013 წლის 22 აპრილის სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგინა - მოპასუხის მამის (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) მიერ საწარმოს პარტნიორობიდან გასვლის დროს, თავისი წილის ნატურით გატანისას, ქ. თბილისში, ....... მდებარე უძრავი ქონებიდან, ზედმეტად 23.18 კვ.მ ფართი მიიღო, რითაც იგი უსაფუძვლოდ გამდიდრდა. ეს მოიცავს მოსარჩელისათვის (კომპანიისათვის) კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით მიკუთვნებულ 11.59 კვ.მ ფართს (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტი), რომლითაც მოპასუხე კანონიერი საფუძვლის გარეშე დღემდე სარგებლობს, რაც მოსარჩელეს ფართით სარგებლობისა და იმ შემოსავლის მიღების შესაძლებლობას უსპობს, რომელსაც იგი ფართის გაქირავების შედეგად მიიღებდა.

5. შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა

5.1 შეგებებული მოსარჩელის მოთხოვნას, უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვა და მიუღებელი შემოსავლის სახით, 8400 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 20160 ლარის შეგებებული მოპასუხისათვის დაკისრება წარმოადგენდა.

5.2 შეგებებული მოსარჩელის მითითებით, მამამისი (იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი პუნქტი), სხვა პარტნიორებთან ერთად, შპს „ს-ის“ დამფუძნებელი იყო, 33% წილით. მან, 1999 წელს, საწესდებო კაპიტალში მისი კუთვნილი წილიდან 13% ჯ.მ–ს დაუთმო, ხოლო დარჩენილი ნაწილის შესაბამისი ფართი 76.4 კვ.მ შეგებებულ მოსარჩელეს (თავდაპირველი სარჩელის მოპასუხეს- იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი პუნქტი) აჩუქა, რაზეც საწარმოს პარტნიორებმა თანხმობა განაცხადეს. ზემოაღნიშნულისაწარმო , 2009 წელს ორ სუბიექტად გაიყო: შპს „ს“ და თავდაპირველ მოსარჩელე კომპანიად. შპს ,,ს–ს“ დირექტორმა და ბ.კ–მა (შემდეგში: კომპანიის მფლობელი) შეგებებული მოსარჩელის მამას სთხოვეს, 7 კვ.მ ფართი მათთვის დროებით ეთხოვებინათ, რაზეც შეგებებულმა მოსარჩელემ თანხმობა განაცხადა. შეთანხმდნენ, რომ კომპანიის მფლობელი ქირის თანხას არ გადაიხდიდა, თუმცა, სანაცვლოდ, ფართს გაარემონტებდა, მისით დანიშნულებისამებრ ისარგებლებდა და, როდესაც მოსარჩელეს კუთვნილი ფართი დასჭირდებოდა, მაშინვე დაუბრუნებდა უძრავ ნივთს. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელემ, 2012 წლის ბოლოს, კომპანიის მფლობელს კუთვნილი ფართის დაბრუნება მოსთხოვა, თუმცა, ამ უკანასკნელს გაქირავებული აქვს უძრავი ქონება, შემოსავალს იღებს და მის დაბრუნებაზე უარს აცხადებს.

6. მოპასუხის პოზიცია თავდაპირველ სარჩელზე

6.1 მოპასუხემ (რომელიც იმავდროულად შეგებებული სარჩელის ავტორია) წერილობით წარდგენილი შესაგებლით კომპანიის სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მისი მხრიდან თავდაპირველი მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი არ დასტურდება, ვინაიდან ზემოაღნიშნულ ქონებაზე მან საკუთრების უფლება ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე მოიპოვა და აღნიშნული ფაქტის მიმართ კეთილსინდისიერია. მანვე განმარტა, რომ მოსარჩელე კომპანია მისი კუთვნილი 7 კვ.მ ფართით სარგებლობს და უსაფუძვლოდ მდიდრდება.

7. მოსარჩელის შესაგებელი შეგებებულ სარჩელზე

7.1 შეგებებულმა მოპასუხემ (კომპანიამ) წერილობით წარდგენილი შესაგებლით, მის წინააღმდეგ აღძრული შეგებებული სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ შეგებებული სარჩელი ურთიერთსაწინააღმდეგო და დაუდასტურებელ გარემოებებზეა დაფუძნებული, რაც მისი დაკმაყოფილების შესაძლებლობას გამორიცხავს.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება და დასკვნები

8.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით, კომპანიის თავდაპირველი სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. ამ უკანასკნელის სასარგებლოდ მოპასუხეს, 2015 წლის 2 თებერვლიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველთვიურად 389.23 აშშ დოლარის გადახდა დაეკისრა. სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხისათვის 2009 წლის 17 თებერვლიდან 2015 წლის 1 თებერვლამდე თანხის დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

8.2 მოპასუხის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

8.3 საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 170-ე, 172-ე, 183-ე, 312-ე, 317-ე, 982-ე, 985-ე, 979-ე, 991-ე მუხლებით და დაადგინა, რომ მოპასუხე, 11,59 კვ.მ. კომერციულ ფართს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს 2015 წლის 2 თებერვლიდან და, სასამართლოს მოსაზრებით, მოპასუხეს მხოლოდ ამ თარიღიდან უნდა დაკისრებოდა ზიანის _ სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფის ანაზღაურება.

8.4 საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი 2015 წლის 12 აგვისტოს და 2014 წლის 03 თებერვლის ამონაწერების შესაბამისად, თბილისში, ........ მდებარე არასაცხოვრებელი ფართიდან თავდაპირველი მოსარჩელის საკუთრების უფლება 75,71 და 11,59 კვ.მ. უძრავ ნივთზეა აღრიცხული. შესაბამისად, იგი არის 87,3 კვ.მ ფართის მესაკუთრე. 2017 წლის 17 იანვრის ადგილზე დათვალირების ოქმის თანახმად კი, დგინდება, რომ კომპანიის ფაქტობრივ სარგებლობაში არსებული უძრავი ქონების ფართობი რეალურად 80,82 კვ.მ-ია. აქედან გამომდინარე, სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელე არათუ არ იყო დაუფლებული მოპასუხის საკუთრებას, არამედ იგი საჯარო რეესტრის ამონაწერით მის საკუთრებაში არსებულ ნივთსაც სრულყოფილად ვერ ფლობდა.

8.5 სასამართლომ აღნიშნა, რომ იმ გარემოებათა მტკიცების ტვირთი, რომ შეგებებული მოპასუხე უკანონოდ ფლობს შეგებებული მოსარჩელის 7 კვ.მ მეტრ ფართს, ამ უკანასკნელს ევალებოდა, რომელმაც ამ გარემოების დადასტურება ვერ შეძლო.

9. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

9.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება თავდაპირველმა მოსარჩელემ და შეგებებულმა მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს. თავდაპირველი მოსარჩელის (კომპანიის) სააპელაციო საჩივარი, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს, 2017 წლის 7 ივლისის განჩინებით, განუხილველად დარჩა, ხოლო შეგებებული მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი, მიღებულ იქნა განსახილველად.

9.2 აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არასწორია მოპასუხისათვის, მოსარჩელის სასარგებლოდ, 2015 წლის 02 თებერვლიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე 389,23 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში. გადაწყვეტილების ასეთი ფორმულირება მძიმე მდგომარეობას უქმნის მხარეს, რამეთუ მისი აღსრულება შესაძლოა, განუსაზღვრელი ვადით გაჭიანურდეს.

9.3 აპელანტის მტკიცებით, სასამართლომ შეგებებული სარჩელის განხილვისას სათანადოდ არ შეაფასა მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება: მოპასუხემ 76,4 კვ.მ კომერციული ფართი საჩუქრად მიიღო მამისაგან, მაგრამ რეალურად 68,25 კვ.მ აქვს სარგებლობაში, ე.ი. იმაზე ნაკლები, ვიდრე საჯარო რეესტრშია რეგისტრირებული. აპელანტის მითითებით, სასამართლომ, ადგილზე დათვალიერების დროს, ეს გარემოება დააფიქსირა, თუმცა მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარე (კომპანია), აპელანტის საკუთრებას არ არის დაუფლებული, ვინაიდან, იგი თავად საჯარო რეესტრის ამონაწერით მის საკუთრებაში არსებულ ნივთსაც კი სრულყოფილად არ ფლობს.

9.4 აპელანტის მტკიცებით, სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ გარემოებას, რომ 7 კვ.მ ფართი, რომელშიც მოწინააღმდეგე მხარის სველი წერტილია განთავსებული, მოპასუხის ფართის გაგრძელებაა და სავარაუდოა, რომ ადრე ამ კედლიდან შესასვლელი იყო.

10. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

10.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილებით აპელანტის (მოპასუხის) სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება ნაწილობრივ შეიცვალა და ახალი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხეს თავდაპირველი მოსარჩელის (კომპანიის) სასარგებლოდ, 2015 წლის 2 თებერვლიდან, გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველთვიურად 389.23 აშშ დოლარის გადახდა (1.1. პუნქტი) დაეკისრა. ამ ნაწილში, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, თავდაპირველი მოსარჩელის (კომპანიის) სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს, თავდაპირველი მოსარჩელის სასარგებლოდ, 2015 წლის 2 თებერვლიდან 389.23 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა დაეკისრა ყოველთვიურად, თავდაპირველი მოსარჩელის მიერ მოპასუხის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გამოთავისუფლებამდე. დანარჩენ ნაწილში აპელანტის (მოპასუხის) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

10.2 სააპელაციო სასამართლომ სსკ-ის 168 მუხლზე მითითებით ,,სამოქალაქო კოდექსის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას“ განმარტა, რომ მოხმობილი ნორმა განსაზღვრავს მფლობელობის შეწყვეტის საფუძველს მესაკუთრის დასაბუთებული პრეტენზიის წარდგენის გზით.

10.3 სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის პრეტენზია დასაბუთებული იყო. ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებულ 11.59 კვ.მ-ის ფართზე მოპასუხის მფლობელობით (რაც უდავო ფაქტია) თავდაპირველ მოსარჩელეს ადგებოდა ზიანი, კერძოდ, მესაკუთრე უძრავი ნივთით ვერ სარგებლობდა და შესაბამისად, შემოსავალს კარგავდა.

10.4 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, თავდაპირველმა მოსარჩელემ (კომპანიამ) მისი მტკიცების ფარგლებში, ვერ წარადგინა სათანადო მტკიცებულებები, რაც დაადასტურებდა, რომ აპელანტი (მოპასუხე) 11,59 კვ.მ. კომერციულ ფართს 2011 წლის 29 მარტიდან ფლობდა სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. სასამართლომ, საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილად მიიჩნია, რომ კომპანიის საკუთრების უფლება ქ.თბილისში, ...... მდებარე 11,59 კვ.მ. კომერციულ ფართზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის თარიღიდან, 2015 წლის 2 თებერვლიდან არის წარმოქმნილი და დადასტურებული. აღნიშნული გარემოება საკმარისი საფუძველი გახდა დასკვნისათვის, რომ აპელანტი 11.59 კვ.მ კომერციულ ფართს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, სწორედ, 2015 წლის 2 თებერვლიდან ფლობს. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამავე თარიღს უნდა დაკავშირებოდა მოწინააღმდეგე მხარის (კომპანიის) პრეტენზია ნივთის მფლობელობის შეწყვეტის შესახებ და მოპასუხეს მხოლოდ ამ თარიღიდან უნდა დაჰკისრებოდა სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფის შედეგად დაკისრებული ზიანის ანაზღაურება.

10.5 საჯარო რეესტრიდან 2015 წლის 12 აგვისტოს და 2014 წლის 3 თებერვლის ამონაწერების შესაბამისად, ქ.თბილისში, ...... მდებარე არასაცხოვრებელი ფართიდან კომპანიის საკუთრების უფლება აღრიცხულია 75.71 და 11.59 კვ.მ ნივთზე. იგი არის 87.3 კვ.მ ფართის მესაკუთრე. 2017 წლის 17 იანვრის ადგილზე დათვალიერების ოქმით კი დადგენილია, რომ კომპანია საჯარო რეესტრში მის საკუთრებად რეგისტრირებულია 87.3 კვ.მ-ს და რეალურად/ფაქტობრივად მხოლოდ 80.82 კვ.მ ფართს ფლობს, რაც გამორიცხავს აპელანტის (მოპასუხის, შეგებებული სარჩელის ავტორის) შედავებას მოწინააღმდეგე მხარის (კომპანიის) მიერ მოპასუხის კუთვნილი 7 კვ.მ ფართის დაუფლებასთან დაკავშირებით.

10.6 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ აპელანტის კუთვნილ 7 კვ.მ ფართს კომპანია უკანონოდ ფლობს, აპელანტს ეკუთვნის, თუმცა, მან სასამართლოს დასაბუთებული პრეტენზია ვერ წარუდგინა. სააპელაციო სასამართლომ კომპანიის სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სსკ-ის 982-ე მუხლზე, ხოლო შეგებებული სარჩელის მოთხოვნის უარსაყოფად სსკ-ის 170-ე, 172-ე,183-ე, 311-ე მუხლებზე, ასევე, იმსჯელა მხარეთა მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებებზე და მათ შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების წესზე სსსკ-ის 102-ე და 105-ე მუხლებზე დაყრდნობით. ხსენებული მოტივაციით, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი, რომლის შედეგად ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა კომპანიის სარჩელი, ხოლო მოპასუხეს უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

11. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

11.1 აპელანტმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მას, კომპანიის სასარგებლოდ, 2015 წლის 2 თებერვლიდან, ამ უკანასკნელის კუთვნილი ფართის გამოთავისუფლებამდე, ყოველთვიურად 389.23 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა დაეკისრა.

11.2 კასატორმა მიუთითა, რომ ფართის გამოთავისუფლებამდე, ყოველთვიურად 389.23 აშშ დოლარის დაკისრება მას მძიმე მდგომარეობაში ჩააყენებს. მას თანხა უნდა დაეკისროს სარჩელის აღძვრამდე დროის მონაკვეთის გათვალისწინებით, რომელიც შეადგენს 216 დღეს, შესაბამისად - 3052.08 აშშ დოლარს.

11.3 კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს სსკ-ის 115-ე მუხლზე უნდა ემსჯელა და დაედგინა, რომ კომპანია თავის სამოქალაქო უფლებას ბოროტად იყენებს, არ ზრუნავს რეალური წილის გამოყოფაზე და სადავო ფართით სარგებლობას არ ითხოვს, რადგან მისთვის უფრო მომგებიანია თანხის მიღება. ამასთან, მოწინააღმდეგე მხარეს მოპასუხისათვის (კასატორისათვის) პრეტენზია არ წაუყენებია ფართის გადაცემასთან დაკავშირებით. კომპანიამ ფართი დაირეგისტრირა და მიუღებელი შემოსავლისათვის ბრძოლა დაიწყო.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1 საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ პირველი მოპასუხის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

14. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

15. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (იხ. სუსგ-ები # ას-708-662-107, 11.01.2017წ; #ას-506-480-2015, 29.07.2016წ.).

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

18. წინამდებარე შემთხვევაში, კასატორი, სადავოდ ხდის მისთვის, 389.23 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრებას ფართის გამოთავისუფლებამდე, ვინაიდან, ეს მძიმე ფინანსურ მდგომარეობას უქმნის.

19. საკასაციო სასამართლო სსკ-ის 982-ე მუხლის ,,პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი“ მოხმობით იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივ დასაბუთებას და მიუთითებს, რომ „განსახილველი ნორმით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ ხსენებული ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, ზემოხსენებულ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება, მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში, მისი ღირებულების ანაზღაურება, ანუ საქმე გვაქვს არა ზიანის ანაზღაურებასთან, არამედ გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევასთან. ამდენად, სადავო ფაქტობრივი სიტუაცია არ ითვალისწინებს ზიანის ინსტიტუტს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის მიხედვით" (იხ. სუსგ, #ას-472-448-2013, 05.12.2013წ.) .

20. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს კასატორის საკასაციო საჩივარში მითითებულ განმარტებაზე, რომლის თანახმადაც ეს უკანასკნელი სადავოდ არ ხდის მის მიერ კომპანიის კუთვნილი უძრავი ქონებით სარგებლობას, მეტიც მიუთითებს, რომ მოწინააღმდეგე მხარე რეალური წილის გამოყოფაზე არ ზრუნავს და არ ითხოვს სადავო ფართით სარგებლობას.

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მესაკუთრის უფლებაა და არა ვალდებულება, მფლობელს წაუყენოს პრეტენზია, ანდა მოითხოვოს რეალური წილის გაყოფა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ 2015 წლის 2 თებერვალს სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლას (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტი) სწორად დაუკავშირა კომპანიის პრეტენზია ნივთის მფლობელობის შეწყვეტის შესახებ, რაც გამორიცხავს ამ უკანასკნელის მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენებას.

22. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მითითებას სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებასთან დაკავშირებით იმ ნაწილში, რომლითაც მას 2015 წლის 2 თებერვლიდან, ფართის გამოთავისუფლებამდე, ყოველთვიურად, 389.23 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა დაეკისრა კომპანიის (თავდაპირველი მოსარჩელის) სასარგებლოდ. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მძიმე მატერიალური მდგომარეობა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივ საფუძველს არ წარმოადგენს. ამასთან, კასატორი კომპანიის კუთვნილი უძრავი ნივთის გამოთავისუფლებამდე უსაფუძვლოდ მდიდრდება, შესაბამისად, მან, როგორც ხელმყოფმა უნდა აუნაზღაუროს (გაუთანაბროს) უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა.

23. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

25. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ.ბ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. მ.ბ–ს (პ/ნ .......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1890,67 ლარის (საგადახდო დავალება N7194525947, გადახდის თარიღი 2018 წლის 29 ოქტომბერი), 70% – 1323,46 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე