საქმე №ას-1534-2018 17 იანვარი, 2019 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს "ს.რ."(მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს "ტ-ფ." (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინება

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის უარყოფა

დავის საგანი – სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მიღებული თანხის დაბრუნება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. შპს „ტ-ფ–სა“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე, შემკვეთი ან კომპანია) და სს „ს.რ–ს“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი, რკინიგზა ან შემსრულებელი) შორის 2012 წლის 1 იანვარს გაფორმდა ს.რ–ზე ტვირთების გადაზიდვის შესახებ ხელშეკრულება (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც გადაზიდვის ხელშეკრულება ან ხელშეკრულება). ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2012 წლის 31 დეკემბრამდე, მოგვიანებით კი, 2022 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით გაგრძელდა.

2. ხელშეკრულების 1.1 პუნქტის მიხედვით, შემსრულებელი უზრუნველყოფს შემკვეთის განაცხადის საფუძველზე, ვაგონების გამოყოფასა და წარმოდგენილი ტვირთის გადაზიდვას 90 000 ტონისა და 500 კონტეინერის ოდენობით.

3. მოსარჩელემ 2014 წლის 15 დეკემბერს მოპასუხეს უზბეკეთის რკინიგზის რეფსექციების შემოყვანისა და გამოყენების მოთხოვნით მიმართა. უზბეკეთის რკინიგზამ 2014 წლის 17 დეკემბერს საქართველოს ტერიტორიაზე მიმართა საკუთრებაში არსებული 2 რეფრეჟირატორული სექცია (5+1) კოდით №29, სააღრიცხვო ნომრებით 374-4429453 და 374-430923.

4. უზბეკეთის რკინიგზიდან მიწოდებული რეფრეჟირატორული სექციები შემკვეთს უნდა მიეღო და დაეტვირთა ქალაქ ფოთში, შესაბამისად, გამგზავნს ქ. ფოთის რკინიგზის სადგური წარმოადგენდა.

5. № 477282 საერთო ფორმის აქტის მიხედვით, №2204 მატარებლით 2014 წლის 19 დეკემბერს ქალაქ ფოთის რკინიგზის სადგურში 15:05 საათზე შევიდა შემკვეთისათვის განკუთვნილი ხუთი ვაგონი. მოპასუხის ელექტრონულ ვებგვერდზე არსებული ინფორმაციისა და მტკიცებულებების შესაბამისად, შპს „ა.მ–ის“ საბაჟო ტერმინალზე მოსარჩელეს დასახელებული ვაგონები დასატვირთად 2014 წლის 20 დეკემბერს მიეწოდა. №339423 სადგურის მომსახურებისა და ტვირთის მიღება-ჩაბარების სამახსოვროს მიხედვით, ვაგონები 2014 წლის 21 დეკემბრის 15:30 საათიდან 23:00 საათამდე პერიოდში დაიტვირთა.

6. № 477281 საერთო ფორმის აქტის შესაბამისად, №3010 მატარებლით 2014 წლის 17 დეკემბერს ქალაქ ფოთის რკინიგზის სადგურში 06:10 საათზე შევიდა შემკვეთისათვის განკუთვნილი 5 ვაგონი. მოპასუხის ელექტრონულ ვებგვერდზე განთავსებული ინფორმაციით, შემკვეთს აღნიშნული ვაგონებიც 2014 წლის 20 დეკემბერს მიეწოდა დასატვირთად. № 339421 სადგურის მომსახურებისა და ტვირთის მიღება-ჩაბარების სამახსოვროს თანახმად, ვაგონების დატვირთვა 2014 წლის 21 დეკემბრის 06:00 საათიდან დაიწყო და იმავე წლის 22 დეკემბერს 15:30 საათზე დასრულდა.

7. მოპასუხემ 2014 წლის 22 დეკემბერს მოსარჩელეს კრედიტის თანხიდან 11964,15 ლარი ორ ტრანზაქციად ჩამოაჭრა, იმ საფუძვლით, რომ დამატებითი მომსახურების №023999 და №023998 დარიცხვის ბარათების მიხედვით, მოსარჩელეს ვაგონების მოცდენისათვის ჯარიმის სახით 5438,25 და 6525,90 ლარი ერიცხებოდა (იხ. ანგარუშფაქტურა #22, კლიენტის ტრანზაქციული ბარათი, ტ.1, ს.ფ 29-30).

8. 2015 წლის 2 ივნისს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ, დარიცხვის ბარათებით ჩამოჭრილი თანხის, ჯამში 11964,15 ლარის, როგორც სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მიღებული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნით. მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების 1-7 პუნქტებში აღწერილ გარემოებებზე მიუთითა და განმარტა, რომ მან რეფსექციები კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით დატვირთა და გააფორმა, შესაბამისად, ამ უკანასკნელს რეგულირებით შემოყვანილ რეფსექციებზე ნორმატიული დროის გადაცილებისათვის დაკისრებული ჯარიმა - 11964,15 ლარი, უსაფუძვლოდ ჩამოეჭრა, რაც მისი აზრით, სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქ/პუნქტისა და 979-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, უკან დაბრუნებას ექვემდებარებოდა.

9. მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელეს ჯარიმის სახით დაკისრებული თანხა მოპასუხესთან გაფორმებული გადაზიდვის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ანგარიშიდან ჩამოაჭრა იმის გამო, რომ მიმღებ სადგურში სარკინიგზო რეფსექცია 3 დღეზე მეტი ვადით განთავსდა, რაც რკინიგზის გენერალური დირექტორის 2011 წლის 23 დეკემბრის # 1166 ბრძანებით დამტკიცებული სატვირთო გადაზიდვების ტარიფებისა და დამატებითი საფასურების მე-8 მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, დამატებითი საფასურის დარიცხვის საფუძველი იყო.

10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, სარჩელი დაკმაყოფილდა სრულად. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ, 11964,15 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის, 668-ე, 976-ე, ასევე, საქართველოს სარკინიგზო კოდექსის 64-ე, 44-ე, 45-ე და მე-20 მუხლები გამოიყენა.

11. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღებისა და სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით.

12. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 25 აპრილის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

12.1. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები და განმარტა, რომ სასარჩელო მოთხოვნა მართებულად დაკმაყოფილდა. პალატის დასკვნებით, განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელისათვის სარკინიგზო მომსახურების (მოცდენის) საფასურის დარიცხვის საფუძველი, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდებოდა, შესაბამისად, შემკვეთის ანგარიშიდან უსაფუძვლოდ ჩამოჭრილი 11964,15 ლარი, სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, უკან დაბრუნებას ექვემდებარებოდა;

12.2. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ 2014 წლის 19 დეკემბერს მიწოდებული ვაგონების დატვირთვისა და გაგზავნის ოპერაცია მოსარჩელემ დატვირთვის სადგურში შესვლიდან 3 დღე-ღამის განმავლობაში შეასრულა, შესაბამისად, უსაფუძვლო იყო, რკინიგზის მიერ ხსენებული ვაგონების მოცდენის გამო, მოსარჩელისათვის ჯარიმის დაკისრება. გარდა ამისა, მოსარჩელეს 2014 წლის 17 დეკემბერს ფოთის სადგურში შესული ხუთი ვაგონი დასატვირთად მიეწოდა სატვირთო გადაზიდვების ტარიფებისა და დამატებითი საფასურების წესის მე-8 მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის მეორე წინადადებით განსაზღვრული ვადის დარღვევით - 2014 წლის 20 დეკემბერს, შესაბამისად, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, რეფსექციების დატვირთვის ნორმატიული დროის გადაცილება გამოწვეული იყო თავად შემსრულებლის მოქმედებით (ბრალეულობით), რაც შემკვეთისათვის მატერიალური პასუხისმგებლობის დაკისრებას გამორიცხავდა.

13. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღებისა და სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით :

13.1. მოსარჩელეს სარკინიგზო მომსახურებისათვის დარიცხული საფასური - 11964,15 ლარი, მხარეთა შორის არსებული გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე ჩამოეჭრა ანგარიშიდან. შესაბამისად, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ სსკ-ის 976-ე მუხლის გამოყენება არარელევანტურია;

13.2. საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებმა უგულებელყვეს ის ფაქტი, რომ მიმღებ სადგურში სარკინიგზო რეფსექციები 3 დღე-ღამეზე მეტი ვადით განთავსდა, რაც სარკინიგზო კოდექსის 64-ე მუხლის საფუძველზე, მიღებული სატვირთო გადაზიდვების ტარიფებისა და დამატებითი საფასურების მე-8 მუხლის მე-2 ნაწილის "ე" პუნქტის მიხედვით, სარკინიგზო მომსახურების საფასურის დარიცხვის საფუძველია;

14. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

15. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

16. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

16.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება);

17. განსახილველ შემთხვევაში, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ შედეგობრივი თვალსაზრისით (არსებითად) სწორი გადაწყვეტილება მიიღო. მან საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე სავსებით მართებულად დატოვა ძალაში ქვემდგომი ინსტანციის გადაწყვეტილება (სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ), თუმცა, პალატამ არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტებს და აქედან გამომდინარე, არასწორად განსაზღვრა მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, სახელდობრ:

17.1. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მიღებული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნა სსკ-ის 982.1 (პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი) და 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

18. კასატორის ძირითადი პრეტენზია მდგომარეობს იმაში, რომ მოსარჩელეს სადავო თანხა გადაზიდვის სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში ანგარიშიდან ჩამოეჭრა, სახელდობრ, ეს უკანასკნელი სადავო თანხით დაჯარიმდა მიმღებ სადგურში სარკინიგზო რეფსექციის 3 დღეზე მეტი ვადით განთავსების გამო, ვაგონების მოცდენისათვის, რაც რკინიგზის გენერალური დირექტორის 2011 წლის 23 დეკემბრის № 1166 ბრძანებით დამტკიცებული სატვირთო გადაზიდვების ტარიფებისა და დამატებითი საფასურების მე-8 მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის მე-2 წინადადების მიხედვით, დამატებითი საფასურის გადახდის საფუძველია.

19. განსახილველ შემთხვევაში, უდავოა, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის არსებული გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე, 2014 წლის 17 დეკემბერს ქალაქ ფოთის რკინიგზის სადგურში 06:10 საათზე №2204 მატარებლით შევიდა მოსარჩელისათვის განკუთვნილი 5 ვაგონი; ასევე უდავოა, რომ 2014 წლის 19 დეკემბერს 15:05 საათზე ქალაქ ფოთის რკინიგზის სადგურს №3010 მატარებლით კვლავ მიეწოდა შემკვეთისათვის განკუთვნილი ვაგონები; როგორც 2014 წლის 17 დეკემბერს, ისე იმავე წლის 19 დეკემბერს მიწოდებული ვაგონები, მოსარჩელეს დასატვირთად 2014 წლის 20 დეკემბერს მიეწოდა; სადგურის მომსახურებისა და ტვირთის მიღება-ჩაბარების სამახსოვროების შესაბამისად, №2204 მატარებლით შესული ვაგონების დატვირთვა მოსარჩელემ 2014 წლის 21 დეკემბერს 23 საათზე დაასრულა, ხოლო №3010 მატარებლით შესული ვაგონები ამ უკანასკნელმა 2014 წლის 22 დეკემბერს 15:30 საათამდე დატვირთა.

20. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების შეჯერების საფუძველზე, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობდა მოსარჩელისათვის ვაგონების მოცდენის გამო, დამატებითი საფასურის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი, შემდეგ გარემოებათა გამო :

20.1. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით უდავოდ დასტურდება, რომ №2204 მატარებლით მიწოდებული ვაგონების დატვირთვა და გაგზავნის ოპერაცია მოსარჩელემ დატვირთვის სადგურში შესვლიდან 3 დღე-ღამის განმავლობაში განახორციელა;

20.2. რაც შეეხება №3010 მატარებლით მიწოდებულ ვაგონებს, პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნებს, რომ 2014 წლის 17 დეკემბერს მიწოდებული ვაგონების დატვირთვის ნორმატიული დროის გადაცილება გამოწვეული იყო, თავად რკინიგზის მოქმედებით (ბრალეულობით), კერძოდ, კასატორის მხრიდან მოსარჩელეს აღნიშნული ვაგონები დასატვირთად დაგვიანებით, 2014 წლის 20 დეკემბერს მიეწოდა, რაც, მოსარჩელისათვის მატერიალური პასუხისმგებლობის დაკისრების სამართლებრივ საფუძველს გამორიცხავს.

21. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სახეზეა მოპასუხის გამდიდრება მოსარჩელის ხარჯზე, შესაბამისად, ამ უკანასკნელისათვის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ჩამოჭრილი თანხა - 11964,15 ლარი, სსკ-ის 982.1 და 408-ე მუხლების საფუძველზე, უკან დაბრუნებას ექვემდებარება. აქვე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ის 982-ე მუხლით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ ხსენებული ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, ზემოხსენებულ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება, მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში, მისი ღირებულების ანაზღაურება, ანუ საქმე გვაქვს არა ზიანის ანაზღაურებასთან, არამედ გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევასთან“ (შდრ. სუსგ-ები: №ას-960-2018, 22.11.2018; № ას-472-448-2013, 05.12.2013).

22. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის იმ პრეტენზიებზე, რომელთაც საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა არ გააჩნიათ.

23. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. საკასაციო სასამართლომ არაერთხელ განმარტა, რომ: „უსაფუძვლო გამდიდრების მიზანი არის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე შეძენილი ქონების (რომელშიც უნდა ვიგულისხმოთ უფლების ან გარკვეული შეღავათის, უპირატესობის) ამოღება, რითაც უნდა უზრუნველყოფილ იქნეს სამართლიანობის აღდგენა ანუ იმ მდგომარეობის აღდგენა, რომელიც იარსებებდა არაუფლებამოსილი პირის მიერ დაზარალებულის ხარჯზე გარკვეული შეღავათის, უფლების, უპირატესობის მიღებამდე”... უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის ნორმები აღჭურვილია დაცვითი ფუნქციით, უზრუნველყოფს რა არაუფლებამოსილი სუბიექტისაგან უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების ამოღებას და მისი უფლებამოსილი პირისათვის გადაცემას. შედეგობრივი თვალსაზრისით, სამართლისათვის არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ რა საშუალებით გამდიდრდა პირი – მიიღო, თუ დაზოგა ქონება. ფაქტი ერთია – ვითომ კრედიტორის ქონებრივ სფეროში აღმოჩნდა ქონება, რომელსაც იქ არსებობის სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია და, აქედან გამომდინარე, ექვემდებარება უფლებამოსილი პირისათვის დაბრუნებას„ (შდრ. სუსგ-ები # ას-1193-1122-2015, 31.05.2016; #ას-74-71-2016, 25.05.2016; 225-215-2016, 25.05.2016, #ას-184-171-2015, 20.05.2016; №ას-960-2018, 22.11.2018; № ას-472-448-2013, 05.12.2013).

24. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.

25. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

26. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 598.21 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს "ს.რ–ის" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. სს "ს.რ–ას" (ს/კ ....) დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 598.21 (ხუთას ოთხმოცდათვრამეტი ლარი და 21 თეთრი) ლარის (საგადახდო დავალება N15165, გადახდის თარიღი 17.08.2018 წ.) 70% - 418.75 (ოთხას თვრამეტი ლარი და სამოცდათხუთმეტი თეთრი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი