საქმე №ას-1558-2018 25 იანვარი, 2019 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – რ.დ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სსიპ აკადემიკოს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ქალაქ თბილისის N53-ე საჯარო სკოლა (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 4 ივლისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. რ.დ. (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი, დასაქმებული ან მასწავლებელი) სსიპ აკადემიკოს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ქალაქ თბილისის N 53-ე საჯარო სკოლაში (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე, დამსაქმებელი ან სკოლა) გეოგრაფიის მასწავლებლად, უვადო შრომით-სამართლებრივი ხელშეკრულების საფუძველზე იყო დასაქმებული. მისი ყოველთვიური შრომითი ანაზღაურება 426 ლარს (საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადების გარეშე - ხელზე ასაღები) შეადგენდა (საქართველოს შრომის კოდექსის, შემდეგში სშკ-ის, მე-6 მუხლი; იხ. ს.ფ. 20, 109-111).

2. 2016 წლის 19 ოქტომბერს სსიპ „საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის სამსახურმა“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მანდატურის სამსახური) დარღვევის აღრიცხვის ფურცელი შეადგინა, რომელშიც მიეთითა, რომ მოსარჩელემ მე-7³ კლასის მოსწავლეს, გ.ჩ–ძეს (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც სკოლის მოსწავლე), ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა (იხ. ს.ფ 50).

3. სკოლის დირექტორს, სკოლის დისციპლინურმა კომიტეტმა 2016 წლის 7 ნოემბერს მისცა რეკომენდაცია, რათა დასაქმებულს დისციპლინური სახდელის სახით, სასტიკი საყვედური გამოცხადებოდა (იხ. ს.ფ 21-23).

4. დამსაქმებლის სამეურვეო საბჭოს 2016 წლის 10 ნოემბრის N 6 სხდომის ოქმის მიხედვით, სკოლის დირექტორის საჩივარი დაკმაყოფილდა და დისციპლინური კომიტეტის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება დისციპლინური სახდელის დაკისრების ნაწილში შეიცვალა, კერძოდ, მოსარჩელეს დისციპლინური სახდელის სახით სამსახურიდან გათავისუფლება შეეფარდა (იხ. ს.ფ 24-26).

5. დირექტორის 2016 წლის 14 ნოემბრის # 1/კ-85 ბრძანებით, მოსარჩელე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან. მის გათავისუფლებას საფუძვლად დამსაქმებლის შინაგანაწესის 22-ე მუხლის მე-2 და მე-9 პუნქტები, ასევე, სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი დაედო (იხ. ს.ფ 20).

6. 2016 წლის 14 დეკემბერს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ, სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების, სკოლის დისციპლინური კომიტეტის N2 და სამეურვეო საბჭოს სხდომის N6 ოქმების ბათილად ცნობის, ასევე, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით, გათავისუფლების დღიდან, სამსახურში აღდგენამდე, თვეში - 426 ლარის გათვალისწინებით. მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების პირველ, ასევე, 3-5 პუნქტებში აღწერილ ფაქტებზე მიუთითა და განმარტა, რომ სამსახურიდან გათავისუფლება განაპირობა სკოლის დირექტორის პირადმა ინტერესებმა, კერძოდ, ის სკოლაში არსებული არაჯანსაღი ვითარების გამო, დირექტორს ხშირად უწევდა წინააღმდეგობას რიგ საკითხებზე, რის გამოც, ამ უკანასკნელმა არაერთხელ შესთავაზა მას დაეტოვებინა დაკავებული თანამდებობა პირადი განცხადების საფუძველზე. გარდა ამისა, გათავისუფლების შესახებ ბრძანება გამოცემულია საქართველოს შრომის კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევით, ის ეფუძნება სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტს, რომელიც ითვალისწინებს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას დასაქმებულის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევის გამო, რასაც, მოცემულ შემთხვევაში, ადგილი არ ჰქონია.

7. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო, წარდგენილი შესაგებლით გამორიცხა მოთხოვნა და განმარტა, რომ მოსარჩელე დაკავებული თანამდებობიდან კანონიერად გათავისუფლდა, სახელდობრ, სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების საფუძველს წარმოადგენს სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის ”ზ” ქვეპუნქტი, ვინაიდან დამსაქმებელმა უხეშად დაარღვია შრომითი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, რაც მოსწავლისათვის ფიზიკური შეურაცხყოფის მიყენებაში გამოიხატა.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სარჩელი უარყოფილ იქნა. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 23-ე და 24-ე მუხლები; სოციალური, ეკონომიკური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის მე-6 და მე-7 მუხლები; ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-4, მე-8 და მე-14 მუხლები; შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) 1982 წლის N158 კონვენცია „შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ“; 1982 წლის N166 რეკომენდაცია შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ; ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს არაერთი გადაწყვეტილება; ასევე, საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლი; სშკ-ის მე-2, 31-ე, 32-ე, 37-ე, 38-ე მუხლები და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის, მე-8, 115-ე, 54-ე და 316-ე-317-ე მუხლები გამოიყენა.

9. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

10. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 4 ივლისის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

10.1. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში განვითარებული ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და მიიჩნია, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება, ამ უკანასკნელის მიერ ჩადენილი დისციპლინური გადაცდომის პროპორციულ საშუალებას წარმოადგენდა;

10.2. სააპელაციო პალატის დასკვნებით, მოსწავლის ფიზიკური შეურაცხყოფის ფაქტი პირველი ინსტანციის სასამართლოში დადასტურებული იყო, სამართალწარმოების მიმდინარეობისას დაკითხული არაერთი მოწმისა და უფლებამოსილი პირების მიერ შედგენილი მტკიცებულებებით. შესაბამისად, ცალსახა იყო, რომ მომხდარი ფაქტის „გამოძიების“ პროცესში ჩართული ყველა პირი ადასტურებდა დასაქმებულის მიერ მოსწავლის ფიზიკური შეურაცხყოფისა და მის მიერ აღნიშნული ფაქტის აღიარებას, მათი განმარტებები არ იყო ურთიერთსაწინააღმდეგო და საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებებს თანმიმდევრულად და ზუსტად ასახავდა, რაც სააპელაციო სასამართლოს მათი გაზიარების საფუძველს უქმნიდა;

10.3. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელის ერთ-ერთი პრეტენზია სწორედ დისციპლინური კომიტეტის მიერ საკითხის განხილვის პროცედურული წესის დარღვევა იყო, სადაც აპელანტი აღნიშნავდა, რომ იგი კომიტეტის სხდომას არ დასწრებია. პალატამ მიუთითა, რომ მოსარჩელის ინფორმირებულობა დისციპლინური კომიტეტის სხდომის ჩატარების შესახებ დასტურდებოდა იმ გარემოებით, რომ ამ კომიტეტზე მიღებული აქტი - „სასტიკი საყვედურის“ გამოცხადების თაობაზე, მას „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლით დადგენილი წესით არ გაუსაჩივრებია. ამ უკანასკნელმა დისციპლინური გადაცდომის არსებობა და კომიტეტის სხდომის ჩატარების პროცედურული წესი მხოლოდ მას შემდეგ გახადა სადავოდ, რაც იგი დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც დადგენილი იყო, რომ მხარემ არ გამოიყენა მისთვის კანონით მინიჭებული გასაჩივრების წესი, რაც მისი უფლებრივად აღდგენის წინაპირობა შეიძლება გამხდარიყო, ივარაუდება, რომ იგი გადაცდომის ფაქტს აღიარებდა და დისციპლინური გადაცდომისთვის შეფარდებული სახდელი ადეკვატურ ღონისძიებად მიაჩნდა.

11. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით, შემდეგ საფუძვლებზე მითითებით :

11.1. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად გაანაწილეს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი. უსაფუძვლოა გასაჩივრებულ განჩინებაში განვითარებული მსჯელობა, რომ მოწმეთა ჩვენებები და მანდატურის მიერ შედგენილი აქტი გაქარწყლებული ვერ იქნება მხოლოდ მოსარჩელის ზეპირი განმარტებით;

11.2. საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებმა არასწორად დაადგინეს ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელემ სკოლის მოსწავლეს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა;

11.3. მოსარჩელე არ ყოფილა მიწვეული დისციპლინური კომიტეტის სხდომაზე. მიწვევის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმის მასალებში არ მოიპოვება;

11.4. მოწმეთა ჩვენებები განსახილველ შემთხვევაში, არაპირდაპირი მტკიცებულებაა, ვინაიდან ისინი ადასტურებენ იმ ფაქტებს, რომლის უშუალო მომსწრენიც არ ყოფილან, კერძოდ, მათი ჩვენებები ეფუძნება ფარულად გადაღებულ ვიდეოს, რომლის ავთენტურობის შეფასებაც შეუძლებელია, ვინაიდან ის საქმის მასალებში არ მოიპოვება;

12. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

14. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

14.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

15. განსახილველ შემთხვევაში, იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა (უფლებრივი რესტიტუცია) და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სშკ-ის 38.8 (სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით), 44-ე (შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით), ასევე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394.1-ე (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებ) და 408.1-ე (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლები.

16. დამსაქმებელმა მოსარჩელე სამსახურიდან გაათავისუფლა სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის, ასევე, დამსაქმებლის შინაგანაწესის 22-ე მუხლის მე-2 და მე-9 პუნქტების საფუძველზე, რაც დაკისრებული ვალდებულების უხეშ დარღვევას გულისხმობს. მოპასუხის მტკიცებით, უხეში დარღვევა გამოიხატა მოსარჩელის მიერ სკოლის მოსწავლისათვის ფიზიკური შეურაცხყოფის მიყენებაში, რაც ხელშეკრულებისა და შრომის შინაგანაწესით დადგენილი ქცევის სტანდარტების ისეთი დარღვევაა, რომელიც მისთვის ნაკლებად მკაცრი დისციპლინური ღონისძიების გამოყენებას გამორიცხავდა.

17. საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმაზე, რომ შრომითი ურთიერთობა არის, შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში, დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლისათვის სამუშაოს შესრულება, ანაზღაურების სანაცვლოდ. შრომითი ურთიერთობა წარმოიშობა მხარეთა თანასწორუფლებიანობის საფუძველზე, ნების თავისუფალი გამოვლენის შედეგად მიღწეული შეთანხმებით. შრომითი ხელშეკრულება მხარეებს შორის იდება წერილობითი ან ზეპირი ფორმით, განსაზღვრული, განუსაზღვრელი ან სამუშაოს შესრულების ვადით (შდრ. სუსგ № ას-921-871-2015, 26.11.2015).

18. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას მტკიცების ტვირთის არასწორად განაწილებასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, შრომით სამართალში არსებობს მტკიცების ტვირთის გადანაწილების სპეციალური სტანდარტი, კერძოდ, „სამართალწარმოებაში მოქმედებს მტკიცების ტვირთის განაწილების ორი ძირითადი წესი : ზოგადი წესი, რომელიც სსსკ-ის 102-ე მუხლის თანახმად ეკისრება თითოეულ მხარეს, და სპეციალური წესი, რომელსაც თავად გამოსაყენებელი მატერიალური ნორმა აწესებს. შრომით-სამართლებრივი დავები მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურებით ხასიათდება, რასაც მტკიცებულებების წარმოდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს და ამდენად, უნდა ვიხელმძღვანელოთ მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციალური სტანდარტით, რომლის თანახმად, სწორედ დამსაქმებელია ვალდებული ადასტუროს დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების კანონიერი და საკმარისი საფუძვლის არსებობა. ამგვარი სტანდარტის გამოყენების ნორმატიულ საფუძველს ქმნის ის, რომ დამსაქმებელს გააჩნია მტკიცებითი უპირატესობა, სასამართლოს წარუდგინოს მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები“ (შდრ. სუსგ # ას-483-457-2015, 07.10.2015).

18.1. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ დამსაქმებელი ვალდებული იყო, ემტკიცებინა მოსარჩელის მიერ იმ დისციპლინური გადაცდომის ფაქტი, რომელიც ამ უკანასკნელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი გახდა. აღნიშნულის სამტკიცებლად საქმეში წარმოდგენილია მანდატურის სამსახურის დარღვევის აღრიცხვის ფურცელი, რომლითაც მოსარჩელის მიერ მოსწავლის ფიზიკური შეურაცხყოფის ფაქტია დადგენილი, ასევე საქმის მასალებში არსებობს ამავე სკოლის საქმისმწარმოებლის ახსნა-განმარტება, რომელიც დეტალურად აღწერს მასწავლებლის მიერ მოსწავლეზე განხორციელებული ფიზიკური ძალადობის შემდგომ განვითარებულ მოვლენებს; სკოლის დირექტორის მოადგილეების ახსნა-განმარტებები, თავად დირექტორის წერილი, სადაც იგი დეტალურად აღწერს სადავო გარემოებებს; გარდა ამისა, მოპასუხემ საქალაქო სასამართლოში უზრუნველყო მოწმეთა გამოცხადება, რომლებმაც პროცესზე სადავო ბრძანებებში მითითებული ფაქტები დაადასტურეს. ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებს და აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლივი გამოკვლევის შედეგად მასწავლებლის მიერ მოსწავლის მიმართ ფიზიკური შეურაცხყოფის ფაქტი ერთმნიშვნელოვნად დგინდება და ამ ფაქტის ნამდვილობას ეჭვქვეშ ვერ დააყენებს მხოლოდ ის გარემოება, რომ საქმეში არ არსებობს ამ დარღვევის ამსახველი ვიდეომასალა.

19. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მხრიდან საქმეში არსებული მტკიცებულებების არასწორ შეფასებასთან და დასაქმებულის მიერ ვალდებულების უხეში დარღვევის არარსებობასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებმა სსსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად შეაფასეს საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებები, მხარეთა ახსნა-განმარტებები და მოსარჩელის მხრიდან მოსწავლისათვის ფიზიკური შეურაცხყოფის მიყენების ფაქტი მართებულად დაადგინეს.

20. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს ასევე კასატორის მტკიცებას, რომ მოპასუხის მიერ დისციპლინური საქმისწარმოებისას მნიშვნელოვან პროცედურულ დარღვევებს ჰქონდა ადგილი. პალატა ეთანხმება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას ამ ნაწილშიც და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის ინფორმირებულობა დისციპლინური კომიტეტის სხდომის ჩატარების შესახებ დასტურდებოდა იმ გარემოებით, რომ დისციპლინურ კომიტეტზე მიღებული აქტი - დასაქმებულისათვის „სასტიკი საყვედურის“ გამოცხადების თაობაზე, მას „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლით დადგენილი წესით არ გაუსაჩივრებია, მან დისციპლინური გადაცდომის არსებობა და კომიტეტის სხდომის ჩატარების პროცედურული წესი მხოლოდ მას შემდეგ გახადა სადავოდ, რაც იგი დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც დადგენილი იყო, რომ მხარემ არ გამოიყენა მისთვის კანონით მინიჭებული გასაჩივრების წესი, რაც მისი უფლებრივად აღდგენის წინაპირობა შეიძლება გამხდარიყო, ივარაუდება, რომ დასაქმებული გადაცდომის ფაქტს აღიარებდა და დისციპლინური გადაცდომისთვის შეფარდებული სახდელი, პროპორციულად მიაჩნდა.

აქვე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სასამართლო მოსარჩელის მოსაზრებას გაიზიარებდა და დაადგენდა, რომ სადავო ბრძანების გამოცემას წინ უსწრებდა პროცედურული დარღვევები (მოსარჩელის ინფორმირება სხდომების დანიშვნის შესახებ) აღნიშნული მაინც ვერ შეცვლიდა დასაქმებულის მიმართ დამდგარ სამართლებრივ შედეგს, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც სახეზეა, მძიმე/უხეში დისციპლინური გადაცდომა, რომლის გამოც თავად სკოლის დირექტორსაც, ერთპიროვნული გადაწყვეტილებით, მასწავლებლის გათავისუფლება („ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის საფუძველზე) შეეძლო.

20.1. დისციპლინური წარმოებისას დაშვებული ტექნიკური ხარვეზი, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე მოსარჩელეს დისციპლინური კომიტეტის ოქმის გასაჩივრების უფლება გააჩნდა, მის უკანონობას ან გამოყენებული პასუხისმგებლობის ზომის არაადექვატურობას არ მოწმობს, რადგან ასეთი დარღვევის არარსებობის პირობებშიც კი, ზუსტად ის სამართლებრივი შედეგი დადგებოდა რაც დადგა, რადგან მოსარჩელის მიერ ჩადენილი გადაცდომა სკოლის შინაგანაწესისა და „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად სანქციად მხოლოდ პირის სამსახურიდან გათავისუფლებას ითვალისწინებდა (შდრ. სუსგ # ბს-806-798 (კ-15).

21. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა არის უკიდურესი ღონისძიება, რომელიც გამოყენებული უნდა იქნეს გამონაკლის და მხოლოდ კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მყარი საფუძვლის არსებობის პირობებში. საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისას გამოყენებული უნდა იქნეს ე.წ. “favor prestatoris” პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. სწორედ აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტში (შდრ. სუსგ № ას-941-891-2015, 2016 წლის 29 იანვრის განჩინება).

21.1. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა თვლის, რომ დამსაქმებელმა მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება კეთილსინდისიერად გამოიყენა, სახელდობრ: მომსახურების გამწევ ისეთ საპასუხისმგებლო სეგმენტში, სადაც მოსარჩელე მუშაობდა, სამუშაოს გულისხმიერად, კეთილსინდისიერად და მაღალი ეთიკური სტანდარტით შესრულების ფაქტორს უაღრესად დიდი მნიშვნელობა ენიჭება. პალატა დასაქმებულის მიერ ჩადენილი ქმედების შეფასებისას, ითვალისწინებს დარღვევის სიმძიმეს და მიიჩნევს, რომ დასაქმებულმა საგანმანათლებლო სფეროში მოქმედი სამართლებრივი აქტებისა და მასწავლებლის პროფესიული ეთიკის სტანდარტების ისეთი დარღვევა ჩაიდინა, რომელიც დამსაქმებლის მხრიდან დისციპლინური პასუხისმგებლობის ყველაზე მძიმე ზომის - შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის აბსოლუტური საფუძველია.

22. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა სრულად ეთანხმება გასაჩივრებულ განჩინებაში განვითარებულ მსჯელობასა და დასკვნებს და აღნიშნავს, რომ სასარჩელო მოთხოვნა სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე უსაფუძვლოა და მართებულად იქნა უარყოფილი.

23. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის ყველა პრეტენზიაზე.

24. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.

25. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

26. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. რ.დ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. რ.დ–ს (პ/ნ .....) დაუბრუნდეს ბ.ვ–ძის (პ/ნ .....) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N14, გადახდის თარიღი 25.10.2018 წ.) 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი