საქმე №ას-1105-2018 25 იანვარი, 2019 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ზ.ფ. (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს ს.ე.გ.ფ. (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ზ.ფ–ამ (შემდეგში: მოპასუხე, დირექტორი, აპელანტი, კასატორი) 2013 წლის 27 იანვარს, დ.ფ–ას (შემდეგში - სამართალდამრღვევი, მოპასუხის ძმა, მძღოლი) ავტოპარკინგზე გაჩერების მიზნით, სამართავად სს ს.ე.გ.ფ–ის (შემდეგში: მოსარჩელე, ფონდი, მოწინააღმდეგე მხარე, შემსყიდველი) ბალანსზე რიცხული ავტომობილი - ,,მიცუბიში პაჯერო“ გადასცა, სახელმწიფო სარეგისტრაციო ნომრით NXN ... მძღოლი, მანევრირების წესების დარღვევის გამო, წინა მარცხენა მხრიდან ..... საცხოვრებელი სახლის კედელს შეეჯახა (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 18, 19; გადაწყვეტილება - ტ. 1, ს.ფ. 265).

2. მოპასუხეს ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის დროს მოსარჩელე ფონდში დირექტორის თანამდებობა ეკავა (იხ. გადაწყვეტილება - ტ. 1, ს.ფ. 265).

3. საპატრულო პოლიციის მიერ შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის (Nგგ ..) თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდაღვევათა კოდექსის (შემდგომში - ასკ) 125.10-ე მუხლის საფუძველზე (მანევრირების წესების დარღვევა) მძღოლი ცნობილ იქნა სამართალდამრღვევად.

4. სარჩელის მოთხოვნა და საფუძვლები

4.1. ფონდმა 2016 წლის 25 იანვარს სარჩელი აღძრა მძღოლის წინააღმდეგ და მოითხოვა, ამ უკანასკნელს, მოსარჩელის სასარგებლოდ მიყენებული ზიანის - 9392.50 ლარისა და ექსპერტიზის ხარჯის - 570.60 ლარის გადახდა დაკისრებოდა.

4.2 მოსარჩელემ (ფონდმა) 2017 წლის 10 მარტს დაზუსტებული სარჩელი აღძრა მოპასუხის (დირექტორის) მიმართ და მოითხოვა, მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, წინამდებარე განჩინების 4.1 ქვეპუნქტში მითითებული თანხა დაკისრებოდა.

4.2. მოსარჩელემ მიუთითა წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტებში აღწერილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და განმარტა:

4.2.1. დირექტორის დავალებით, ფონდის მძღოლმა შ.დ–ამ დაზიანებული ავტომანქანა შესაკეთებლად ინდმეწარმდე ზ.ე–ს (შემდეგში: ინდმეწარმე) გადასცა. ინდმეწარმემ აღდგენითი სამუშაოები შეასრულა ეტაპობრივად. ფონდმა შესრულებული სამუშაოებისათვის მას 9392.50 ლარი გადაუხადა. აღნიშნული თანხა ავტომანქანის შეკეთებას, დაზიანებული სავალი ნაწილების შეძენა/შეცვლას, სამღებრო სამუშაოებისა და ავტოსადგომით მომსახურების ღირებულებას მოიცავდა.

4.2.2. მოსარჩელემ (ფონდმა) ავტომანქანის ჩატარებული/ჩასატარებელი აღდგენითი სამუშაოებისა და მათი ღირებულების დადგენის მიზნით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს (შემდეგში: ექსპერტიზის ბიურო) ორჯერ მიმართა და ამ უკანასკნელს შესრულებული სამუშაოსათვის - ექსპერტიზის დასკვნებისათვის 570.60 ლარი გადაუხადა.

5. მოპასუხის შესაგებელი

5.1. მოპასუხემ, როგორც წერილობით შესაგებელში, ისე სასამართლოს სხდომაზე, სასარჩელო მოთხოვნა არ ცნო და განმარტა:

5.1.1. 2013 წლის 15 თებერვლიდან ფონდის დირექტორს აღარ წარმოადგენს და ფონდის თანამშრომლის განმარტება, რომ მან ყოფილი დირექტორის დავალება შეასრულა და დაზიანებული ავტომანქანა შესაკეთებლად ინდმეწარმეს გადასცა, უსაფუძვლოა. მით უფრო, როცა მოგვიანებით, ინდმეწარმესთან გაფორმებულ მომსახურების ხელშეკრულებას დირექტორი გ.ბ. აწერს ხელს.

5.1.2 ექსპერტიზის ბიუროს წინაშე დასმული კითხვების მიზანი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიყენებული დაზიანებების განსაზღვრა არ იყო. ამ მიზნით, დაუყოვნებლივ, გონივრულ ვადებში უნდა ჩატარებულიყო ექსპერტიზა. ექსპერტიზას ავტომანქანის დაზიანებული ნაწილები არ დაუდგენია, შესაბამისად, შეუძლებელია მსჯელობა აღდგენილი დაზიანებები იყო თუ არა ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის შედეგი. ასევე, ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტი - მიზეზობრივი კავშირი არ არის დადგენილი, ამის გარეშე კი, ზიანის ანაზღაურების დაკისრება უსაფუძვლოა.

5.1.3 მოპასუხის მიერ მოთხოვნილი თანხა არაგონივრულია. ექსპერტიზის დასკვნით დგინდება, რომ ფონდის მიერ მითითებული ნაწილების შეკეთება/შეცვლას, ტექნიკური მომსახურების ჩათვლით - სჭირდება 3921.75 ლარი.

5.1.4 მოპასუხემ სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც მიუთითა.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

6.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 18 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ 6669.35 ლარისა და მოსარჩელის მიერ გაღებული საპროცესო ხარჯის ნაწილის - 200.38 ლარის გადახდა დაეკისრა.

6.2.სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 128-130-ე, 316-ე, 317-ე, 620-ე, 621-ე და მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) მე-9 და 56-ე მუხლები და განმარტა:

6.3 უდავოა, რომ დაზიანების შემდეგ ავტომობილი შპს ,,ი.ა–ში“ გადაიყვანეს. ამ საწარმოს მიერ 2013 წლის 1 თებერვალს გაცემული ინვოისით ავტომანქანის პირვანდელი სახით აღდგენა, 25%-იანი ფასდაკლების გათვალისწინებით, 9390 ლარად შეფასდა. ფონდის მიერ, 2013 წლის 3 ივნისს, შემთხვევიდან, თითქმის 3 (სამი) თვის შემდეგ, ინდმეწარმესთან გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის საგანს წარმოადგენდა ავტომანქანის შეკეთება, კერძოდ, ე.წ რობოტით გასწორება, სათუნუქე სამუშაო, დაშლა-აწყობა, პლასტმასის ნაწილების გასწორება. ეს მომსახურება ცალ-ცალკე ღირებულების მიხედვით, არც ხელშეკრულებაში და არც ინვოისში არ ასახულა, ხოლო ამ მომსახურების მიღებისათვის მოსარჩელემ 3500 ლარი გადაიხადა. 2013 წლის 5 სექტემბერს, ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნით, ჩატარებული სამუშაოები დამაკმაყოფილებელია, რის გამოც სასამართლომ მიიჩნია, რომ მომსახურებისათვის გაღებული თანხა, ასევე, ექსპერტიზის ღირებულება - 100 ლარი, მოპასუხეს გადასახდელად სრულად უნდა დაკისრებოდა. აღნიშნულის შემდეგ, 2013 წლის 6 სექტემბერს, მოსარჩელესა და ინდმეწარმეს შორის, სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ ხელშეკრულება ისევ გაფორმდა, რომლის საფუძველზეც ამ უკანასკნელმა ვალდებულება იკისრა, დაზიანებული ავტომანქანის შეკეთება და ტექნიკური მომსახურება გაეწია ფონდისათვის (შემსყიდველისათვის), კერძოდ, დაზიანებული ნაწილების ახლით შეცვლა - დამონტაჟება, სამღებრო სამუშაოები, ავტოსადგომით მომსახურება.

6.4 მოსარჩელემ მომსახურების დასრულებამდე და ღირებულების გადახდამდე, ავტომობილის პირვანდელი სახით აღსადგენად საჭირო ნაწილებისა და მომსახურების ღირებულების დასადგენად, ექსპერტიზის ბიუროს მიმართა, რომელმაც სამუშაოები 3135 ლარით შეაფასა.

6.5 სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მეორე ექსპერტიზის დასკვნაში, ნაწილობრივ იყო ასახული მოსარჩელის მიერ ექსპერტიზამდე უკვე მიღებული მომსახურება - დაშლა-აწყობა, მორგება, რაც, სასამართლოს შეფასებით, ექსპერტიზით დადგენილ ჯამურ ღირებულებას უნდა გამოკლებოდა, ისევე როგორც, საქარე მინის მონტაჟისა და წინა საქარე მინის ღირებულება, ვინაიდან მოსარჩელემ ვერ შეძლო დაედასტურებინა, რომ წინა საქარე მინა ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის დროს დაზიანდა. აღნიშნულის გათვალისწინებითაც, სასამართლომ აღნიშნა, რომ დარჩენილი ოდენობით, ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი ღირებულება მოპასუხეს სრულად უნდა დაკისრებოდა, მეორე ექსპერტიზის ღირებულებასთან ერთად. ამასთან, მიუთითა, რომ ფონდზე „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის დებულებანი ვრცელდება და იგი ვალდებულია, თითოეული მომსახურების მიღების შემდეგ მომსახურებისა და სამუშაოების ჩატარება ექსპერტიზის დასკვნით დაადასტუროს.

6.6 სასამართლომ არ გაიზიარა ინდმეწარმისათვის 5892.50 ლარის გადახდის აუცილებლობა და განმარტა, რომ N2 და N3 ინვოისებში არ იყო დაზუსტებული შეცვლილი ნაწილების დასახელება, მათი შეცვლის მიზანშეწონილობა და აუცილებლობა, ასევე - ღირებულება. იმის გათვალისწინებით, რომ ზემოაღნიშნულ ინვოისებში მოცემული მომსახურების ღირებულების დაცალკევება შეუძლებელია, სასამართლოს შეფასებით, ის ვერ იმსჯელებდა სამღებრო სამუშაოების ღირებულებაზე; რაც შეეხება სათუნუქე სამუშაოებს, აღნიშნული მომსახურება ფონდს უკვე მიღებული ჰქონდა იმავე ინდმეწარმისაგან N1 ინვოისით, რის გამოც სასამართლომ, მომსახურების ღირებულება მეორე სასამართლო ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებული ღირებულებიდან დაიანგარიშა, ასევე, სასამართლომ აღნიშნა, რომ დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მიერ ავტოპარკინგის მომსახურებისათვის გადახდილი 540 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნა, ვინაიდან, მოწმის ჩვენებით, ფონდს საკუთარ ავტოსადგომზე შეეძლო გაეჩერებინა დაზიანებული ავტომანქანა.

6.7 სასამართლოს შეფასებით, ზიანის ოდენობა არა რომელიმე კერძო კომპანიის მიერ დადგენილი და შეთავაზებული ოდენობით, არამედ სასამართლო ექსპერტიზის მიერ დადგენილი საბაზრო ფასების შესაბამისად უნდა დადგენილიყო, რის გამოც არ გაიზიარა კერძო კომპანიების მიერ დაანგარიშებული ხარჯთაღრიცხვის მოცულობა, რომელშიც მითითებული ნაწილები თავსებადია და არა ორიგინალი.

6.8 სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელის მოთხოვნა არ არის ხანდაზმული, 2013 წლის 27 იანვარს მომხდარ ავტოსატრანსპორტო შემთხვევაზე სარჩელი 2016 წლის 25 იანვარს აღიძრა. შესაბამისად, ავტომანქანის დაზიანებიდან სარჩელის სასამართლოში შეტანამდე, კანონმდებლობით სახელშეკრულებო ურთიერთობისათვის დადგენილი ხანდაზმულობის 3-წლიანი ვადა არ იყო გასული.

6.9 სასამართლომ განმარტა, რომ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანია მოსარჩელე ფონდის ყოფილ დირექტორსა და მძღოლს (სამართალდამრღვევს) შორის სამართლებრივი ურთიერთობა სწორად შეფასდეს. სასამართლომ სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის პირველ, მე-2 და მე-6 ნაწილებზე მიუთითა: ,,ხელმძღვანელობის უფლება აქვს სააქციო საზოგადოებაში – დირექტორს(ებს), თუ წესდებით (პარტნიორთა შეთანხმებით) სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (იხ. 9.1 მუხლი). ხელმძღვანელობის უფლებამოსილება გულისხმობს უფლებამოსილების ფარგლებში საწარმოს სახელით გადაწყვეტილებების მიღებას, ხოლო წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება გულისხმობს საწარმოს სახელით გამოსვლას მესამე პირებთან ურთიერთობაში (იხ. 9.2 მუხლი). ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული პირები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად; კერძოდ, ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი, და მოქმედებდნენ იმ რწმენით, რომ მათი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის. თუ ისინი არ შეასრულებენ ამ მოვალეობას, საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ (იხ. 9.6 მუხლი)“ და ამავე კანონის 56-ე მუხლზე მითითებით, ,,სააქციო საზოგადოების საზოგადოების ხელმძღვანელობა და წარმომადგენლობა ევალებათ დირექტორებს. დირექტორთა უფლებამოსილებები განისაზღვრება მათთან წესდების შესაბამისად დადებული ხელშეკრულებით. წესდებაში ასეთი განსაზღვრების არარსებობის შემთხვევაში გამოიყენება ამ კანონით დადგენილი ხელმძღვანელობის ზოგადი უფლებამოსილებანი. დირექტორებმა კეთილსინდისიერად და გულმოდგინედ უნდა შეასრულონ დაკისრებული ამოცანები. თუ დირექტორი არ შეასრულებს თავის მოვალეობას, იგი ვალდებულია აუნაზღაუროს საზოგადოებას მიყენებული ზარალი. დირექტორები პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ. თუ დადგენილია ზიანის ფაქტი, მაშინ დირექტორებმა უნდა დაადასტურონ, რომ ისინი საქმეს უძღვებოდნენ ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად“ განმარტა, უდავოა, რომ მოპასუხეს ავტომობილის დაზიანების დროს მოსარჩელე ფონდის დირექტორის თანამდებობა ეკავა, ასევე, იმ დროისათვის ფონდში შექმნილი ფინანსური სირთულეების გამო, თითქმის არც ერთი თანამშრომელი სამსახურში არ დადიოდა. ფონდის კუთვნილი ერთადერთი ავტოსატრანსპორტო საშუალება, მოპასუხის, როგორც საზოგადოების დირექტორის, მართლზომიერ მფლობელობაში იმყოფებოდა. ფონდის რომელიმე თანამშრომელზე ავტომანქანა, როგორც მატერიალური აქტივი, განპიროვნებული არ ყოფილა და მატერიალური პასუხისმგებლობა დირექტორის გადაწყვეტილებით სხვას არ დაკისრებია. ასევე, მოწმის ჩვენებით დადგენილია, რომ, დირექტორის გარდა, ავტომობილი საზოგადოების სხვა თანამშრომლების მიერაც დირექტორთან შეთანხმებითა და მისი თანხმობით გამოიყენებოდა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილისა და 56-ე მუხლში მითითებული დირექტორის ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილება არა მარტო საზოგადოების ქონების მართვის უფლებამოსილებას, არამედ შენახვაზე პასუხისმგებლობასაც გულისხმობდა.

6.10 სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის პრეტენზია, ამ უკანასკნელს, როგორც საზოგადოების დირექტორსა და სამართალდამრღვევს (მოპასუხს ძმას) შორის ზეპირი შრომითი ურთიერთობის დადების შესახებ, რომლის თანახმადაც, მოპასუხის ძმამ უსასყიდლოდ იკისრა ვალდებულება, საზოგადოების ავტომობილი ავტოპარკინგზე გაეჩერებინა. სასამართლომ საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ) მე-2 მუხლის პირველ ნაწილზე მითითებით ,,შრომითი ურთიერთობა არის შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლისათვის სამუშაოს შესრულება ანაზღაურების სანაცვლოდ“ განმარტა, რომ ფონდი კერძო სამართლის იურიდიული პირის სახით დაფუძნებულ საზოგადოებას წარმოადგენს და შრომითსამართლებრივი ურთიერთობა ანაზღაურების გარეშე არ წარმოიშობა. შესაბამისად, მოპასუხის ძმა, მოპასუხის, როგორც ფონდის დირექტორის, მხრიდან გამოვლენილი ნების მიუხედავად, საზოგადოების თანამშრომლად ვერ ჩაითვლებოდა, ვინაიდან მას ავტომანქანა ავტოპარკინგზე ანაზღაურების გარეშე უნდა გაეჩერებინა და იგი საზოგადოების კუთვნილ ავტომობილზე მატერიალურად პასუხისმგებელ პირად ვერ მიიჩნეოდა.

6.11 სასამართლოს განმარტებით, მოპასუხეს, როგორც ფონდის დირექტორსა და მოპასუხის ძმას (მძღოლს) შორის ავტომანქანის გადაცემით, თხოვების ზეპირი ხელშეკრულება დაიდო. მოპასუხის ძმას, როგორც მონათხოვრეს, ვალდებულება ეკისრებოდა, ნათხოვარი ნივთის დანიშნულებიდან გამომდინარე, მისი ცვეთის გათვალისწინებით, იგი გამნათხოვრებლისათვის დაებრუნებინა, ისეთივე სახით გადაეცა მოპასუხისათვის, როგორც ამ უკანასკნელისაგან მიიღო, ხოლო მოპასუხე, როგორც დირექტორი და მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი, თავის მხრივ, ფონდის ქონებაზე, მათ შორის - ავტომანქანაზე, საზოგადოების წინაშე, პასუხს აგებდა მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ.

7. მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი

7.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგ არგუმენტებზე დაყრდნობით:

7.1.1. აპელანტის განმარტებით, მასსა და მძღოლს შორის დაიდო ერთჯერადი მომსახურების/ნარდობისა და არა თხოვების ხელშეკრულება, რომელიც ფონდის დირექტორმა, ფონდის საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე, საკუთარი უფლებამოსილების ფარგლებში დადო. მომსახურების ხელშეკრულებისათვის, არც ფორმა და არც არსებითი პირობები კანონით არ არის დადგენილი, შესაბამისად, იგი სრულად ექცევა სახელშეკრულებო თავისუფლების ფარგლებში და მხარეთა მიერ ხელშეკრულების მიღწევისთანავე დადებულად მიიჩნევა.

7.1.2. სასამართლომ არასწორად იმსჯელა ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირად მოპასუხის მიჩნევის შესახებ. იმ დაშვებითაც, რომ დირექტორსა და მძღოლს (სამართალდამრღვევს) შორის თხოვების ხელშეკრულება მართლაც დაიდო, ეს თხოვება საზოგადოების საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარეობდა. აპელანტმა სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის მე-6 ნაწილზე და 56 მუხლის მე-4 ნაწილზე (იხ. წინამდებარე განჩინების 6.9 ქვეპუნქტი) მითითებით განმარტა, რომ აუცილებელია დირექტორის ფიდუციური მოვალეობის დარღვევა ვლინდებოდეს, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ გამომჟღავნებულა, ვინაიდან დირექტორის ბრალი არ იკვეთებოდა. მას არ შეეძლო განესაზღვრა, რომ ფხიზელი პირი, რომელსაც მართვის მოწმობა ჰქონდა, ავტომანქანას დააზიანებდა.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინება და დასკვნები

8.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის განჩინებით აპელანტის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

8.2. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები.

8.3 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საწარმოს დირექტორთან სასამსახურო ხელშეკრულება იდება და შესაბამისად, განსახილველ დავაზე მსჯელობისას, მეწარმეთა კანონის ნორმებთან ერთად, გამოყენებული უნდა იქნეს არა შრომითი ურთიერთობების, არამედ დავალების ხელშეკრულების მომწესრიგებელი სამართლებრივი ნორმები - სსკ-ის 709-ე და 710-ე მუხლები, რომელთა თანახმად, „დავალების ხელშეკრულება ის სამართლებრივი საშუალებაა, რომლის მეშვეობითაც პირს შეუძლია მიანდოს თავის რწმუნებულს იურიდიული მომსახურების გაწევა, პარტნიორთა კრებაზე მონაწილეობის მიღება, ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოება და ა.შ., ამ ხელშეკრულების საგანია რწმუნებულის მიერ ერთი ან რამდენიმე მოქმედების შესრულება. მარწმუნებელმა შეიძლება დაავალოს რწმუნებულს როგორც იურიდიული, ისე ფაქტობრივი მოქმედების შესრულება, ვინაიდან, თავად დავალების ხელშეკრულების მომწესრიგებელ მუხლში არ არის დაკონკრეტებული რწმუნებულის მიერ შესასრულებელი მოქმედების ხასიათი, ამიტომ ასეთი ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს ყველა იმ მოქმედების შესრულება, რომელიც იწვევს ამა თუ იმ სამართლებრივ შედეგს; დავალების ხელშეკრულების ფარგლებში, მარწმუნებელი ვალდებულია გადაუხადოს რწმუნებულს გასამრჯელო“ (შდრ. სუსგ №ას 895-845-2015, 2016 წლის 29 იანვრის განჩინება).

8.4 სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა, შესრულდა თუ არა დირექტორის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება ისე, როგორი გონივრული მოლოდინიც კრედიტორს ჰქონდა, კერძოდ, სრულად, ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას და მიუთითა, რომ ვალდებულების დარღვევა ზოგადი ფორმულირებაა და იგი შეიძლება სხვადასხვა ფორმით გამოიხატოს, მათ შორის, არაჯეროვანი შესრულებით. მტკიცების ტვირთის ობიექტურად და სამართლიანად განაწილების პირობებში, როგორც ზიანის მიყენების ფაქტის, ასევე, განცდილი ზიანის ოდენობის დამტკიცების ტვირთი მოსარჩელის (კრედიტორის) მხარეზეა. ე.ი მტკიცების ტვირთი იმისა, რომ მოპასუხემ ვალდებულება არაჯეროვნად შეასრულა, მოსარჩელეს ეკისრებოდა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სახელშეკრულებო ვალდებულებების დარღვევისათვის სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობებია: მხარეთა ნამდვილი შეთანხმება ხელშეკრულების არსებით პირობებზე (დაცული უნდა იყოს გარიგების ნამდვილობის ზოგადი პირობები); ერთ-ერთი მხარის მიერ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენა ხელშეკრულების დებულებათა დარღვევის გზით, რამაც განაპირობა ხელშეკრულებიდან გასვლა; სახეზე უნდა იყოს ფაქტობრივად დამდგარი ზიანი; დამდგარი ზიანი მიზეზობრივ კავშირში უნდა იყოს დამრღვევის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასთან; როგორც წესი, ვალდებულების დარღვევა ბრალეული უნდა იყოს. აღნიშნული, თუნდაც ერთ-ერთი ნიშნის არარსებობა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას გამორიცხავს. სააპელაციო სასამართლომ სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის მე-6 ნაწილზე (იხ. წინამდებარე განჩინების 6.9 ქვეპუნქტი) მიუთითა და განმარტა, რომ კორპორაციის ფუნქციონირებისათვის, ზემოაღნიშნული მუხლი დირექტორის მიერ საწარმოს კეთილსინდისიერად მართვის სტანდარტს განსაზღვრავს. აღნიშნულ დასკვნას ამყარებს დათქმა ”ამავე კანონის მე-9 მუხლის მეექვსე ნაწილის მიხედვით, ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული პირები და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად”. შესაბამისად, კანონი მკაცრად ადგენს ხელმძღვანელობის ხარისხსა და დირექტორის მოვალეობას - განსაზღვროს საზოგადოების განვითარების მნიშნელოვანი პრიორიტეტები, რომელიც ხელსაყრელია ამ უკანასკნელისათვის. ამ მიზნების ეფექტური რეალიზაცია შესაძლებელია მხოლოდ კეთილსინდისიერი მმართველობის პირობებში. სამეწარმეო ურთიერთობებში დამკვიდრებული "კეთილსინდისიერი დირექტორის" საბაზისო პრინციპი, არ შეიძლება შეიზღუდოს. უპირველეს ყოვლისა, აღნიშნული პრინციპი კორპორაციის ხელმძღვანელობის მხრიდან დაკისრებული უფლება-მოვალეობების კეთილსინდისიერ განხორციელებას მოიცავს, ხოლო, მეორე მხრივ, მეწარმე სუბიექტისათვის დამახასიათებელი გონივრული მოქმედების სტანდარტის უზრუნველყოფას. შესაბამისად, დირექტორის პასუხისმგებლობის წინაპირობები ამ ორი კომპონენტით განისაზღვრება. დირექტორის არამართლზომიერი მენეჯმენტის შეფასება ორი მიმართულებით არის შესაძლებელი. პირველს განეკუთვნება ე.წ კანონისმიერი მოვალეობების დარღვევა (მოვალეობები, რომლებიც კანონით არის გათვალისწინებული), ხოლო მეორეს - მოვალეობები, რომლებიც დირექტორის გადაწყვეტილების თავისუფლების სფეროდან მომდინარეობს (გულმოდგინე ხელმძღვანელობის მოვალეობა, ერთგულების მოვალეობა).

8.5 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტს (მოპასუხეს), როგორც დირექტორს, პასუხისმგებლობა იმ სამოქალაქო რისკისათვის უნდა დაეკისროს, რომელიც არასათანადოდ გაწია, კერძოდ, მანქანის მძღოლის შერჩევა. სწორედ ამ უკანასკნელს სათანადო წინდახედულება უნდა გამოეჩინა კონტრაჰენტის შერჩევისას, რომელსაც ავტომანქანის გაჩერება დაავალა. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა, რომ, როგორც სპეციალური კანონი, ასევე, სამოქალაქო კოდექსი, სახელშეკრულებო ზიანის დადგომისას კრედიტორის მიმართ ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებულ პირად უშუალოდ ხელშეკრულების მხარეს განსაზღვრავს.

8.6 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის სავალდებულო ოთხივე ელემენტი (მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი, ბრალი) იკვეთებოდა, ე.ი სსკ-ის 394-ე მუხლის შემადგენლობა, რაც ქმნიდა სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, როგორც ზიანის ოდენობასთან, ისე სასარჩელო ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ, მართალია, მოპასუხე ზიანის ოდენობას არ ეთანხმებოდა, თუმცა მას საპირწონედ სათანადო მტკიცებულება არ წარუდგენია. მხოლოდ მხარის ახსნა-განმარტება კი, საკმარის მტკიცებულება არ იყო.

9. მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი

9.1 აპელანტმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის განჩინება. კასატორმა მისი გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა შემდეგ არგუმენტებზე დაყრდნობით:

9.1.1. მოცემულ შემთხვევაში, ზიანი დადგა, თუმცა, მართლწინააღმდეგობა, ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი არ არის გამოვლენილი.

9.1.2 ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს, ავტომანქანას მოსარჩელის (ფონდის) სასარგებლოდ სამსახურებრივი მიზნებისათვის იყენებდნენ. ავტომანქანა გადაეცა იმ პირს, რომელსაც მართვის მოწმობა ჰქონდა და ალკოჰოლი ან სხვა ნივთიერება არ ჰქონდა მიღებული. დირექტორმა ავტომობილი მძღოლს (სამართალდამრღვევს) გადასცა არა პირადი მიზნებისათვის, არამედ - პარკირებისათვის. მოპასუხე კი აღნიშნულ ქმედებაზე უფლებამოსილ პირს წარმოადგენდა, ვინაიდან ფონდს არ ჰყავდა არც ერთი კადრი, რომელიც ავტომობილს მართავდა. ავტომანქანა კონკრეტულად დირექტორისათვის არ იყო გამოყოფილი და გადაცემული, მას ფონდის თანამშრომლები, ფონდის საჭიროებისათვის მართავდნენ.

9.1.3 მოპასუხე სამსახურებრივი შეხვედრის ადგილას ავტომანქანით თავად მივიდა, ვინაიდან ვერსად გააჩერა, თავის ძმას (სამართალდამრღვევს) მანქანის სადგომზე დაყენება დაავალა. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი გულმოდგინე ხელმძღვანელის სტანდარტით მოქმედებდა, ფონდის ინტერესების გათვალისწინებით, რადგან მძღოლს მართვის მოწმობა და შესაბამისი გამოცდილება ჰქონდა და იყო ფხიზელი. შესაბამისად, არ არსებობდა რაიმე გარემოება ან ეჭვის საფუძველი, რომ მისთვის ავტომანქანის გასაჩერებლად გადაცემა რაიმე რისკს შეიცავდა. აღნიშნულის გამო, არ ვლინდებოდა მოპასუხის მხრიდან მართლწინააღმდეგობა. ამასთან, უდავოა, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევაში მოპასუხეს ბრალი არ მიუძღვის.

9.1.4 კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და დასკვნას, რომლის თანახმადაც, მას პასუხიმგებლობა მძღოლის შერჩევისათვის უნდა დაეკისროს და მიუთითებს, რომ, მართალია, სამოქალაქო კოდექსი იცნობს ბრალის გარეშე პასუხისმგებლობას, მაგრამ ეს შემთხვევა აბსოლუტურად სხვაა. მოცემულ შემთხვევაში, სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის მე-6 ნაწილი (იხ. წინამდებარე განჩინების 6.9 ქვეპუნქტი) უნდა გამოყენებულიყო, რომლის შესაბამისადაც კეთილსინდისიერად მოქმედებდა მოპასუხე.

10. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

10.1. საკასაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო განაცხადი წარმოებაშია მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ მოსარჩელის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

11. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

12. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

13. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

14. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

15. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად აქვს გამოკვლეული საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება.

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81; Hirvisaari v. Finland, §32).

17. საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებულ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას, რომელშიც მითითებულია (იხ. საქმე # ას 895-845-2015, 29.01.2016წ.) ,,საწარმოს დირექტორთან იდება სასამსახურო ხელშეკრულება და, შესაბამისად, განსახილველ დავაზე მსჯელობისას, მეწარმეთა კანონის ნორმებთან ერთად, გამოყენებული უნდა იქნეს არა შრომითი ურთიერთობების, არამედ დავალების ხელშეკრულების მომწესრიგებელი სამართლებრივი ნორმები (სსკ-ის 709-ე და 710-ე მუხლები)“ და აღნიშნავს, რომ დირექტორს და ფონდს შორის არსებული ურთიერთობა დავალების ხელშეკრულებიდან გამომდინარეობს. შესაბამისად, სსკ-ის 361-ე მუხლითა და სპეციალური კანონის მე-9 მუხლით განმტკიცებულია მოცემულ სახელშეკრულებო ვალდებულებათა შესრულება იმგვარად, როგორი გონივრული მოლოდინიც კრედიტორს ჰქონდა. ამ დანაწესის დარღვევის შემთხვევაში კრედიტორის მხრიდან ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის წინაპირობები წარმოიქმნება.

18.საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილი ,,მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება“ განსაზღვრავს ვალდებულების დამრღვევი პირის ბრალეული პასუხისმგებლობის პრინციპს და ანიჭებს კრედიტორს ვალდებულების დარღვევის შედეგად წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას, ხოლო მისი გამოყენების წინაპირობებია მართლწინააღმდეგობა, ბრალი, მიზეზობრივი კავშირი და ზიანი. ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაშია მისაღები ის ინტერესი, რომელიც კრედიტორს ჰქონდა ვალდებულების ჯეროვანი შესრულების მიმართ (იხ. სსკ-ის 408-ე მუხლი).

19. კასატორის საკასაციო შედავება დაფუძნებულია მსჯელობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ დაასაბუთა, რაში გამოიხატა კასატორის მხრიდან მართლწინააღმდეგობა, ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი. კასატორის (მოპასუხის) მტკიცებით, მის ქმედებაში აღნიშნული სამი ელემენტი არ გამოვლინდა (იხ წინამდებარე განჩინების 9.1.1 ქვეპუნქტი).

20. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის შედავებას და დავის სწორად გადაწყვეტის მიზნით ყურადღებას ამახვილებს შემდეგზე: ,,ქონებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი აუცილებელი ელემენტია ზიანის არსებობა. სამოქალაქო სამართალში ზიანში მოიაზრება ქონებაზე ან სამართლებრივად დაცულ სხვა სიკეთეზე გარკვეული ზემოქმედებით გამოწვეული უარყოფითი შედეგი. ზიანი წარმოადგენს სამართალდარღვევის შემადგენლობის აუცილებელ ელემენტს. თუ არაა ზიანი, არც ქონებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი შეიძლება დადგეს. ზიანი სწორედ რომ მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების შედეგია. იგი წარმოადგენს სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფის შედეგს. ...ზიანი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით უნდა იყოს მიყენებული. წინააღმდეგ შემთხვევაში, როგორც წესი, ზიანის ანაზღაურების საკითხი არ დადგება. მართლსაწინააღმდეგოდ მოქმედებს ის, ვინც არღვევს სამართლებრივ დანაწესებს, სამართლის ნორმათა მოთხოვნებს. მართლწინააღმდეგობა ობიექტური ნიშანია სამართალდარღვევისა და მისი არსებობა არაა დამოკიდებული მოვალის ცნობიერების ხასიათზე ანუ აცნობიერებდა თუ არა მოვალე თავისი ქმედების სამართლებრივ ხასიათს. მთავარია, რომ მოვალის ქმედება არ შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს. სამოქალაქო სამართალში მართლსაწინააღმდეგოდ მიიჩნევა სხვა პირთა დაცული ინტერესის ხელყოფა. მართლწინააღმდეგობა მოიცავს როგორც კანონით დადგენილი წესების, ისე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების დარღვევას. მიზეზობრივი კავშირი სამართალდარღვევის ერთ-ერთი აუცილებელი ელემენტია. ანაზღაურდება მხოლოდ ისეთი ზიანი, რომელიც მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით იყო გამოწვეული. იმისათვის, რომ მოვალეს დაეკისროს პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა გაირკვეს, წარმოადგენს თუ არა ზიანი მოვალის მოქმედების უშუალო შედეგს. თუ მიზეზობრივი კავშირი სახეზეა, არსებული ზიანი ანაზღაურდება სრულად, მიუხედავად იმისა, თუ რა ოდენობისაა ეს ზიანი ან რამდენად მაღალია მოვალის ბრალეულობა დამდგარ შედეგში. პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება მხოლოდ მაშინაა ზიანის მიზეზი, როცა ის უშუალოდაა დაკავშირებული დამდგარ ზიანთან. ამგვარად, ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მისი გამომწვევი ქმედების უშუალო, აუცილებელი, პირდაპირი შედეგია“ (შდრ.სუსგ # ას-155-145-2017, 26.10.2018წ.).

21. განსახილველ შემთხვევაში, მხარეთა შორის სადავო არაა ის გარემოება, რომ ზიანი დადგა ავტომანქანის არასწორი ექსპლუატაციის შედეგად, რაც შეეხება მართლწინააღმდეგობას, ბრალს (განზრახვა ან გაუფრთხილებლობა), საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორმა (დირექტორმა) დაარღვია სამართლებრივი დანაწესი - ,,კეთილსინდისიერი დირექტორის“ საბაზისო პრინციპი, კერძოდ, სამოქალაქო რისკი არასათანადოდ გასწია მძღოლის შერჩევისას, რადგან წინდახედულება სწორედ მას უნდა გამოეჩინა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომლის თანახმადაც, არ არსებობდა რაიმე რისკი ან ეჭვის საფუძველი, მძღოლისთვის ავტომანქანის გასაჩერებლად გადაცემასთან დაკავშირებით, რადგან მძღოლს ჰქონდა მართვის მოწმობა და შესაბამისი გამოცდილება, ასევე, ფხიზელი იყო. აღნიშნული პრეტენზია უსაფუძვლია, - მართლწინააღმდეგობა სამართალდარღვევის ობიექტური ნიშანია და დირექტორი თავისი ქმედების სამართლებრივ ხასიათს აცნობიერებდა თუ არა, მნიშვნელობა არ აქვს. რაც შეეხება მიზეზობრივ კავშირს, დირექტორს სამოქალაქო რისკი სათანადოდ რომ შეეფასებინა, ზიანი არ დადგებოდა. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის სავალდებულო ოთხივე ელემენტი არსებობს.

22. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

23. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ.ფ–ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ზ.ფ–ას (პ/ნ ....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 333.5 ლარის (საგადახდო დავალება N2, გადახდის თარიღი 2018 წლის 17 აგვისტო), 70% – 233.45 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე