საქმე №ას-1597-2018 25 იანვარი, 2019 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „გ.ი.ა.მ.გ.“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „კ.ბ.ჯ.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 23 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, საქმის წარმოების შეწყვეტა და შესაბამისად, სარჩელის უარყოფა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. შპს „კ.ბ.ჯ–სა“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე, მიმღები ან მყიდველი) და შპს „გ.ი.ა.მ.გ–ს“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი, მიმწოდებელი ან გამყიდველი) შორის 2014 წლის 22 აპრილს დაიდო მიწოდების ხელშეკრულება (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც ხელშეკრულება ან შეთანხმება), რომლის მიხედვითაც, მოპასუხეს მოსარჩელისათვის მთლიანობაში უნდა მიეწოდებინა რუმინული წარმოების 8 000 000 კგ. თეთრი კრისტალური შაქარი. მიწოდება უნდა განხორციელებულიყო ხელშეკრულების გაფორმების დღიდან - 2014 წლის ბოლომდე. ყოველთვიური მიწოდების ოდენობა 1 000 000 კგ-ით (+-5%) განისაზღვრა. ერთი კილოგრამი საქონლის ღირებულება 1,32 ლარი იყო.

2. ხელშეკრულების მე-4 პუნქტით განისაზღვრა მხარეთა პასუხისმგებლობა ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში, კერძოდ: 4.6. პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულებით განსაზღვრული საქონლის რაოდენობისა და მისი მიწოდების ყოველთვიური გრაფიკის დარღვევის ან შეუსრულებლობის შემთხვევაში, „მიმწოდებელი“ იტოვებს უფლებას დააკისროს მყიდველს პირგასამტეხლოს გადახდა, თვეში ასათვისებელი საქონლიდან ყოველ აუთვისებელ ტონაზე 30 აშშ დოლარის ოდენობით. ამავე ხელშეკრულების 4.7. პუნქტის თანახმად კი, ცალმხრივად, ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე უარის თქმის შემთხვევაში, ასეთი ინიციატივის მქონე მხარე, მეორე მხარეს უხდის პირგასამტეხლოს ყოველ აუთვისებელ ტონაზე 30 აშშ დოლარის ოდენობით.

3. შეთანხმების 5.1 და 5.2 პუნქტების თანახმად, ყველა სადავო საკითხს ამ ხელშეკრულების შესრულებასთან დაკავშირებით მხარეები გადაწყვეტდნენ ურთიერთმოლაპარაკების გზით. შედეგის მიუღწევლობის შემთხვევაში, დავა გადაწყდებოდა ინგლისის სამართლის გამოყენებით. იურისდიქციის ადგილი: ლონდონი.

4. 2014 წლის 15 ივლისს მხარეთა შორის გაფორმდა 2014 წლის 22 აპრილის მიწოდების ხელშეკრულების დანართი N1, რომლის მიხედვითაც, მიწოდების ხელშეკრულების 3.1. პუნქტი შეიცვალა და ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: 1 (ერთი) ტონა საქონლის ღირებულება განისაზღვრა 752 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარით, საქონლის მიწოდების დღეს სს „ს. ბ–ში“ არსებული კომერციული კურსით, დღგ-ს ჩათვლით, რაც უნდა ასახულიყო ყოველ მიწოდებულ პარტიაზე გამოწერილ ანგარიშ-ფაქტურაში.

5. მოპასუხემ მოსარჩელეს ნაცვლად 8 000 000 კგ შაქრისა, 5 465 150 კგ შაქარი მიაწოდა. მიწოდებული პროდუქციის ღირებულება მოსარჩელემ სრულად გადაიხადა.

6. მოსარჩელემ 2014 წლის ივნისში ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პროდუქციის შეთანხმებული ოდენობის მიუწოდებლობის გამო, დამატებით შეიძინა 520 000 კგ შაქარი (1 კგ. 1,35 ლარად); 2014 წლის ივლისში - 728 000 კგ შაქარი (1 კგ. 1,35 ლარად) და 2014 წლის აგვისტოში - 468 000 კგ შაქარი (1 კგ 1,35 ლარად). მთლიანობაში მოსარჩელემ მითითებულ საქონელში გადაიხადა 33 835 ლარით მეტი, ვიდრე ეს უკანასკნელი მოპასუხის მიერ ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადაიხდიდა.

7. 2014 წლის 22 აპრილის ხელშეკრულება მოპასუხემ ცალმხრივად შეწყვიტა.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2016 წლის 26 აგვისტოს განჩინებით მოპასუხის შუამდგომლობა ლონდონში საარბიტრაჟო ტრიბუნალის 2015 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილების (რომლითაც, მოსარჩელეს მოპასუხის სასარგებლოდ, დაეკისრა: 262.788.70 აშშ დოლარი, უბრალო პროცენტი აღნიშნულ თანხაზე, წლიური 8.5 % საპროცენტო განაკვეთით, 2015 წლის 31 იანვრიდან გადახდის თარიღამდე; ასევე, 100.00 გირვანქა სტერლინგი ფიქსირებული კომპენსაცია ვალის გადახდის დაგვიანებისათვის) ცნობასა და აღსრულებაზე, უარყოფილ იქნა (იხ. სუსგ №ა-887-შ-21-2016, 26.08.2016).

9. 2015 წლის 18 მარტს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ, ზიანის - 33 835 ლარისა და პირგასამტეხლოს 76 045,50 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით. მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების 1-8 პუნქტებში აღწერილ ფაქტებზე მითითებით განმარტა, რომ მას მოპასუხის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობით ზიანი მიადგა, შესაბამისად, ეს უკანასკნელი ვალდებული იყო, მისთვის აენაზღაურებინა როგორც მიყენებული ზიანი, ისე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო.

10. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით განმარტა, რომ მხარეთა შორის 2014 წლის 22 აპრილს ნამდვილად გაფორმდა მიწოდების ხელშეკრულება იმ პირობებით, რაც ხელშეკრულებაში იყო ასახული. აღნიშნული ხელშეკრულების მე-5 მუხლით განისაზღვრა, რომ მხარეთა შორის წარმოშობილი ნებისმიერი დავა უნდა გადაწყვეტილიყო არბიტრაჟის მეშვეობით, რა დროსაც უნდა გამოყენებულიყო ინგლისის სამართალი, ხოლო იურისდიქციის ადგილი ლონდონი იყო. ხელშეკრულების ასეთი დათქმა გამორიცხავდა მოცემული საქმის განხილვას საქართველოს საერთო იურისდიქციის სასამართლოების მიერ და მათ შორის, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერაც. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სხვა რაიმე ფაქტობრივი გარემოება განსახილველ შემთხვევაში, არ უნდა ყოფილიყო გაზიარებული, ვინაიდან განსახილველი დავა არ ექვემდებარებოდა საქართველოს საერთო სასამართლოებს.

მოპასუხის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიხედვით, მოსარჩელისთვის მას 8 000 000 კგ შაქარი უნდა მიეწოდებინა, სწორედ მოსარჩელის სურვილის შესაბამისად განხორციელდა უფრო ნაკლები ოდენობის (5 465 150 კგ. შაქრის) ამ უკანასკნელისთვის მიწოდება, სახელდობრ, მიუხედავად გამყიდველის მზადყოფნისა და შესაძლებლობისა მიეწოდებინა მოსარჩელისთვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონლის ოდენობა, მყიდველმა თავად არ შეიძინა დარჩენილი (2 534 850 კგ) ოდენობა. შესაბამისად, სხვაობა შესასყიდ (შეთანხმებულ) და რეალურად შესყიდულ საქონელს შორის წარმოადგენს ზიანს გამყიდველისთვის.

მოპასუხის პოზიციით, მას თავად გააჩნდა პრეტენზიები და მოთხოვნები მოსარჩელის მიმართ, თუმცა, მოცემული სამართალწარმოების ფორმატში იგი, როგორც მხარე, არ შედიოდა დავაში მოსარჩელესთან, რადგან როგორც უკვე აღინიშნა, მიაჩნდა, რომ მოცემული საქმის განხილვა უნდა მომხდარიყო ლონდონში და არა საქართველოში, ვინაიდან ასეთი დათქმა წერილობით შეთანხმებაში მხარეებმა თავად გაითვალისწინეს.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ, მიყენებული ზიანის - 33 835 ლარისა და პირგასამტეხლოს 76 045,50 აშშ დოლარის ანაზღაურება დაეკისრა.

12. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების შეწყვეტის მოთხოვნით.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 23 მაისის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

13.1. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხე გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმისწარმოების შეწყვეტას მოითხოვდა მოცემულ დავაზე საქართველოს სასამართლოს კომპეტენციის არარსებობაზე მითითებით. ამ თვალსაზრისით, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის შინაარსი დაკავშირებული იყო მხოლოდ ერთ მოქმედებასთან - დავის შემთხვევაში ინგლისის სამართლის გამოყენებით დავის გადაწყვეტასთან (იურისდიქციის ადგილი ლონდონი), რაც თავისთავად არ მიუთითებდა, რომ დავა უნდა განეხილა ინგლისის სასამართლოს. გარდა ამისა, აღნიშნულ მუხლში არც ის ასახულა, რომ დავის შემთხვევაში, საქმე არბიტრაჟს ან ინგლისის სასამართლოს უნდა განეხილა;

13.2. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოპასუხეს მიაჩნდა რა, რომ მხარეთა შორის შეთანხმება სწორედ რომ არბიტრაჟზე იყო, თავისი დარღვეული უფლებების დასაცავად სწორედ ლონდონის არბიტრაჟს მიმართა, თუმცა, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არ ცნო უცხო ქვეყნის საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება და განმარტა, რომ ხელშეკრულების მე-5 მუხლი მხარეთა შორის ასეთ შეთანხმებას არ ითვალისწინებდა. ამდენად, თუკი მხარეთა შორის არსებული დავა არ იყო ლონდონში საარბიტრაჟო ტრიბუნალის განხილვის საგანი, რაზეც უკვე იმსჯელა საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ, აღნიშნული თავისთავად არ მიუთითებდა, რომ მხარეთა შორის დავა განეკუთვნებოდა ინგლისის სასამართლოს კომპეტენციას. ამასთან, მართალია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებით არ მომხდარა ხელშეკრულების მე-5 მუხლის ბათილად ცნობა, თუმცა მისი განმარტების შედეგად მუხლმა, სადაც საუბარი იყო არბიტრაჟზე და არა ინგლისის სასამართლოზე, დაკარგა თავისი მოქმედების სფერო, რომელიც მხოლოდ არბიტრაჟს ეხებოდა, შესაბამისად, ამავე მუხლის სხვა საფუძვლითა და სხვა კონტექსტით გამოყენება საფუძველს მოკლებული იყო;

13.3. სააპელაციო პალატის დასკვნებით, ხელშეკრულების მე-4 პუნქტით განისაზღვრა მხარეთა მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობისა თუ არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ოდენობა და დარიცხვის წესი. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხემ ცალმხრივად განაცხადა უარი ვალდებულების შესრულებაზე, კერძოდ, მან მოსარჩელეს ხელშეკრულებით შეთანხმებული საქონელი არ მიაწოდა, შესაბამისად, მის მიმართ უნდა გავრცელებულიყო იმავე ხელშეკრულების 4.7. პუნქტი, რომლის მიხედვითაც, ცალმხრივად, ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე უარის თქმის შემთხვევაში, ასეთი ინიციატივის მქონე მხარე, მეორე მხარეს უხდის პირგასამტეხლოს ყოველ აუთვისებელ ტონაზე 30 აშშ დოლარის ოდენობით.

14. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმისწარმოების შეწყვეტის მოთხოვნით, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით :

14.1. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს, რომ აღნიშნული დავა არა საქართველოს სასამართლოების მიერ და ქართული სამართლით, არამედ ინგლისის სასამართლოების მიერ და ინგლისური სამართლის შესაბამისად უნდა განხილულიყო, სახელდობრ: მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულების მე-5 მუხლით დადგენილია, რომ დავის გადასაწყვეტად გამოყენებული უნდა იყოს ინგლისური სამართალი, ხოლო იურისდიქციის ადგილი არის ლონდონი. მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ მოცემულ საქმეზე მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის შეთანხმება არ შეიცავდა ნამდვილ საარბიტრაჟო დათქმას, რის გამოც მოპასუხეს უარი ეთქვა საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების ცნობა-აღსრულებაზე. თუმცა, განჩინებაში არ განვითარებულა მსჯელობა, რომ ბათილად იქნა ცნობილი ხელშეკრულების მე-5 მუხლი. შესაბამისად, მუხლის შემადგენელი კომპონენტებიდან ნამდვილი დარჩა შეთანხმება, რომ დავა გადაწყდებოდა ლონდონში და რომ გამოყენებული იქნებოდა ინგლისის სამართალი.

15. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

17.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება);

18. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, ზიანის ანაზღაურებისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია: სსკ-ის 477.1-ე (ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი), 394.1-ე (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებ), 408.1-ე (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 417-ე-418-ე (პირგასამტეხლო – მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა – მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის; ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ, თავისუფლად განსაზღვრონ პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება, აღემატებოდეს შესაძლო ზიანს, გარდა ამ კოდექსის 625-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; შეთანხმება პირგასამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმას) მუხლები. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სწორად დაადგინეს ამ ნორმებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი გარემოება და აქედან გამომდინარე, სწორად დააკმაყოფილეს სარჩელი.

19. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ განსახილველი დავა საქართველოს სასამართლოების განსჯადი არ არის, ვინაიდან მხარეთა შეთანხმებიდან გამომდინარე, ის ინგლისის სასამართლოების მიერ, ინგლისური სამართლის შესაბამისად უნდა განხილულიყო.

20. „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის 35.1 და 36.1 მუხლების მიხედვით, სახელშეკრულებო ურთიერთობებიდან გამომდინარე უფლება-მოვალეობების განსაზღვრა, კერძოდ, ხელშეკრულებათა განმარტება, შესრულება, შეწყვეტა, აგრეთვე, ბათილობის შედეგები, ვალდებულებათა დარღვევა, წინასახელშეკრულებო და ხელშეკრულების შემდგომი ვალდებულებების დარღვევის ჩათვლით, წესრიგდება მხარეების მიერ არჩეული ქვეყნის სამართლით, ხოლო თუ მხარეებს არ აურჩევიათ რომელიმე ქვეყნის სამართალი, ხელშეკრულება დაექვემდებარება მასთან ყველაზე უფრო მჭიდროდ დაკავშირებული ქვეყნის სამართალს. ივარაუდება, რომ ხელშეკრულება ყველაზე მჭიროდაა დაკავშირებული იმ ქვეყანასთან, სადაც მხარეს, რომელსაც დამახასიათებელი სახელშეკრულებო ვალდებულება უნდა შეესრულებინა, ხელშეკრულების დადებისას ჰქონდა ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელი ან ადმინისტრაციის რეზიდენცია.

21. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის შინაარსი (იხ. ამ განჩინების მე-3 პუნქტი) დაკავშირებული იყო მხოლოდ ერთ მოქმედებასთან - დავის შემთხვევაში ინგლისის სამართლის გამოყენებით დავის გადაწყვეტასთან (იურისდიქციის ადგილი ლონდონი), რაც თავისთავად არ მიუთითებდა, რომ დავა ინგლისის სასამართლოს უნდა განეხილა. გარდა ამისა, მითითებულ მუხლში არც ალტერნატივა ასახულა, რომ დავის შემთხვევაში, საქმე არბიტრაჟს ან ინგლისის სასამართლოს უნდა განეხილა.

მოპასუხეს მიაჩნდა რა, რომ მხარეთა შორის შეთანხმება არბიტრაჟზე იყო, დარღვეული უფლებების დასაცავად სწორედ ლონდონის არბიტრაჟს მიმართა, თუმცა, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არ ცნო უცხო ქვეყნის საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება და განმარტა, რომ ხელშეკრულების მე-5 მუხლი მხარეთა შორის ასეთ შეთანხმებას არ ითვალისწინებდა. ამდენად, თუკი მხარეთა შორის არსებული დავა არ იყო ლონდონის საარბიტრაჟო ტრიბუნალის განხილვის საგანი, რაზეც უკვე იმსჯელა საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ, აღნიშნული თავისთავად არ გულისხმობდა იმას, რომ მხარეთა შორის წარმოშობილი დავა ინგლისის სასამართლოს კომპეტენციას განეკუთვნებოდა. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ ხელშეკრულების მე-5 მუხლი ბათილად არ ცნო, მისი განმარტების შედეგად, ამ მუხლმა (სადაც საუბარი იყო არბიტრაჟზე და არა ინგლისის სასამართლოზე), დაკარგა თავისი მოქმედების სფერო, რომელიც მხოლოდ არბიტრაჟს ეხებოდა, შესაბამისად, ამავე მუხლის სხვა საფუძვლითა და სხვა კონტექსტით გამოყენება ყოველგვარ საფუძველს იყო მოკლებული.

ამრიგად, გამომდინარე იქიდან რომ, მხარეთა შორის არც საარბიტრაჟო და არც ინგლისის სასამართლოს მიერ დავის განხილვაზე ყოფილა შეთანხმება, ამასთან, რადგანაც ორივე მხარის იურიდიული მისამართი საქართველოშია, მოცემულ საქმეზე განსჯად სასამართლოებს სწორედ საქართველოს სასამართლოები წარმოადგენენ.

22. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგ №ას-667-667-2018, 28.06.2018).

23. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.

24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

25. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „გ.ი.ა.მ.გ–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს „გ.ი.ა.მ.გ–ს“ (ს/კ ......) დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის (საგადახდო დავალება N080, გადახდის თარიღი 09.07.2018 წ.) 70% - 5600 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი