საქმე №ას-587-587-2018 6 ნოემბერი, 2018 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ბესარიონ ალავიძე,
ზურაბ ძლიერიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – მ.გ–ძე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ი.ფ–ძე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება
დავის საგანი - ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების გაყოფა, წილის მიკუთვნება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. ი.ფ–ძე (შემდეგში: მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე, საჩივრის ავტორი) და მ.გ–ძე (შემდეგში: მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი) 1998 წლის 29 იანვრიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ (იხ. ტ.1, ს.ფ. 14).
2. დაქორწინებამდე მოპასუხის საკუთრებად, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო უძრავი ქონება, მდებარე ქ. ბათუმში, ...., საკადასტრო კოდი ..... (იხ. გადაწყვეტილება, ტ.1, ს.ფ 159).
3. მოპასუხე, 2012 წლის 30 ოქტომბერს დამოწმებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,პ–ის“ N22 კრების ოქმის საფუძველზე, ქ. ბათუმში, ..... მდებარე 59.40 კვ.მ სხვენის /ს/კ ....../ მესაკუთრე გახდა (იხ. ტ.1, ს.ფ 16).
4. მეუღლეები 2016 წლის 29 ივლისს, ერთობლივი განცხადების საფუძველზე, განქორწინდნენ (იხ. ტ.1, ს.ფ. 15).
5. მოპასუხემ 2016 წლის 22 აგვისტოს წინამდებარე განჩინების მე-2 და მე-3 პუნქტებში მითითებული უძრავი ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულებებით, მიჰყიდა თავის დისშვილს, რ.ბ–ძეს (შემდეგში: მყიდველი, მოპასუხის დისშვილი). წინამდენარე განჩინების მე-2 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონების ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 40 000 აშშ დოლარით, ხოლო მე-3 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონების - 18 000 აშშ დოლარით.
6. სარჩელის საფუძვლები
6.1 მოსარჩელემ 2016 წლის 29 აგვისტოს სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა, თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისების შედეგად მიღებული სარგებლიდან, მოპასუხისათვის 13000 აშშ დოლარისა და მოძრავი ნივთების ღირებულების - 18390 ლარის დაკისრება (იხ. მოთხოვნის დაზუსტება, განცხადება ს.ფ 142).
6.1 მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში ასახულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითა და დამატებით განმარტა, რომ ყოფილმა მეუღლეებმა განქორწინება ურთიერთშეთანხმებით გადაწყვიტეს და ქორწინების რეგისტრაციამდე შეთანხმდნენ, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილ ქონებას მორიგების აქტზე ხელმოწერით გაიყოფდნენ.
6.2 მოპასუხე, მორიგების აქტით, ვალდებულებას კისრულობდა, მოსარჩელისათვის 15 000 აშშ დოლარი და ქორწინების პერიოდში შეძენილი მოძრავი ნივთების ნახევარი მიეცა. მოპასუხეს მორიგების აქტზე ხელი განქორწინებიდან რამდენიმე დღეში უნდა მოეწერა, თუმცა არ მოაწერა. მოჩვენებითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ორივე უძრავი ქონება თავის დისშვილს გადაუფორმა.
6.3 მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხის ქორწინებამდე არსებული უძრავი ქონება ქორწინების პერიოდში მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა, ამასთან, აღნიშნულ ფართს 2012 წელს 59.40 კვ.მ სხვენიც მიემატა.
6.4 ქორწინების პერიოდში, მოსარჩელემ 46294 ლარის ავეჯი და ჭურჭელი შეიძინა, რომელსაც მოპასუხე ფლობს და უარს აცხადებს, მოსარჩელეს ნივთების ნაწილი გადასცეს.
7. მოპასუხის შესაგებელი
7.1 მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ორივე ქონება ქორწინების პერიოდში გასხვისდა აუცილებლობის გამო, კერძოდ, მოპასუხემ, მოსარჩელის მკურნალობისათვის გადახდილი თანხების უმეტესი ნაწილი სხვადასხვა პირებისგან და საკუთარი დისგან ისესხა, რომლის შვილსაც ბინა გადაუფორმა.
8. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები
8.1 ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 აპრილის გადაწყვეტილებით, მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისებით მიღებული სარგებლიდან 13 000 აშშ დოლარის, ხოლო მოძრავი ქონების ღირებულებიდან - 18 390 ლარის გადახდა დაეკისრა.
8.2 საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 1158-ე, 1159-ე, 1160-ე, 1163-ე, 1164-ე, 1165-ე, 1168-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ არ დასტურდებოდა, ქონების გასხვისება აუცილებლობის გამო.
8.3 საქალაქო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მტკიცების ტვირთზე და განმარტა, რომ საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა, რომ მხარეებს საერთო ვალები ჰქონდათ, რომელიც ერთობლივი ქონებიდან დაიფარა.
8.4 საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეები, ქორწინების განმავლობაში შეძენილი უძრავი და მოძრავი ქონების გაყოფასთან დაკავშირებით განქორწინების რეგისტრაციამდე შეთანხმდნენ და 2016 წლის 29 ივლისს მორიგების აქტი შეადგინეს.
8.5 საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეებმა, მორიგების აქტით, ქორწინების განმავლობაში შეძენილი 46 292 ლარის ავეჯი, ჭურჭელი და სხვა მოძრავი ნივთები აღწერეს, რომელსაც ნატურით გაიყოფდნენ. უძრავ ნივთებთან დაკავშირებით კი, შეთანხმდნენ, რომ მოპასუხე მოსარჩელეს 15 000 აშშ დოლარს გადასცემდა, ერთი თვის ვადაში, ხოლო ეს უკანასნელი სხვა ქონებაზე პრეტენზიას არ განაცხადებდა.
8.6 საქალაქო სასამართლომ სსსკ-ის 1158-ე და 1163-ე მუხლებზე მითითებით ,,1.მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. 2. ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო მეურნეობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი (1158-ე მუხლი); თითოეული მეუღლის ქონება შეიძლება ჩაითვალოს მეუღლეთა თანასაკუთრებად, თუ დადგინდება, რომ ქორწინების განმავლობაში გაწეული ხარჯების შედეგად ამ ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად გადიდდა (გადაგეგმარება, მშენებლობის დასრულება, გადაკეთება და სხვა). მოცემული წესი არ გამოიყენება, თუ საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ იქნება გათვალისწინებული (1163-ე მული)“, განმარტა, რომ მოპასუხეს ქორწინების რეგისტრაციამდე ინდივიდუალურ საკუთრებაში ჰქონდა წინამდებარე განჩინების მეორე პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება, რომელიც მეუღლეებმა ქორწინების განმავლობაში გაარემონტეს, კერძოდ, ფანჯრები გამოიცვალეს და საცხოვრებელ ფართზე დააშენეს 59.40 კვ.მ სხვენი, რომელიც, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო კრების ოქმის საფუძველზე, მოპასუხის საკუთრებად აღირიცხა საჯარო რეესტრში.
8.7 სასამართლომ დაასკვნა, რომ წინამდებარე განჩინების მეორე პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება, ქორწინების განმავლობაში გაღებული ხარჯების შედეგად, მეუღლეთა თანასაკუთრებად გადაიქცა. ასევე მეუღლეთა თანასაკუთრებას სხვენიც წარმოადგენდა.
8.8 სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხემ 2016 წლის 22 აგვისტოს, მოსარჩელესთან შეთანხმების გარეშე, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, წინამდებარე განჩინების მეორე და მესამე პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება გაყიდა.
8.9 საქალაქო სასამართლომ, სსკ-ის 1160-ე მუხლზე მითითებით ,,იმ ქონების განკარგვა, რომელიც მეუღლეთა თანასაკუთრებაშია, ხდება მეუღლეთა შეთანხმებით, მიუხედავად იმისა, თუ რომელი მეუღლე განკარგავს ამ ქონებას. მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით ერთის მიერ დადებული გარიგება ვერ იქნება ბათილად ცნობილი მეორის მოთხოვნით იმ საფუძველზე, რომ: ა) მან არ იცოდა გარიგების შესახებ; ბ) ის არ ეთანხმებოდა გარიგებას. მეუღლეს, როგორც თანამესაკუთრეს, უფლება აქვს, მოითხოვოს ქონების განკარგვით მიღებული სარგებელი“, განმარტა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვით მიღებული სარგებლიდან წილის მოთხოვნის თაობაზე საფუძვლიანი იყო.
8.10 სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხემ სადავო მოძრავი ნივთებიდან ნაწილი განკარგა, რის გამოც მოძრავი ნივთების ნატურით გაყოფა შეუძლებელი იყო.
8.11 სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეებს თანასაკუთრებაში 46 292 ლარის მოძრავი ნივთები ჰქონდათ.
9. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები
9.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 აპრილის გადწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.
9.2 აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
9.3 აპელანტმა სადავოდ გახადა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სასამართლოს მსჯელობა, რომლის თანახმადაც, მხარეები განქორწინებამდე ქონების გაყოფაზე შეთანხმდნენ და 2016 წლის 29 ივლისს მორიგების აქტი შეადგინეს.
9.4 აპელანტის შეფასებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ მხარეებმა, ქორწინების განმავლობაში, 46292 ლარის საერთო ღირებულების საოჯახო ნივთები შეიძინეს.
9.5 აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს არ გამოუკვლევია მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ნივთების ჩამონათვალი ფიზიკურად იყო თუ არა მათ ოჯახში.
9.6 აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს დასკვნა, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ქონების რაოდენობისა და ღირებულების დადგენილად მიჩნევის შესახებ, დაუსაბუთებელია და ეჭვს იწვევს.
9.7 აპელანტის მტკიცებით, უძრავი ქონებით ის ვალი დაიფარა, რომელიც მოპასუხემ საკუთარი დის ოჯახიდან ნაწილ-ნაწილ აიღო, მეუღლის (მოსარჩელის) სამკურნალოდ.
9.8 აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასახული უძრავი და მოძრავი ქონების გარდა, მოსარჩელის საკუთრებაშია ავტომანქანა ,,ბმვ“ ნარჩენი ღირებულებით - 6000 აშშ დოლარით და შპს ,,მ-ჯ-ს“ ბალანსზე რიცხული 12500 აშშ დოლარად ღირებული ტრაქტორი, რომელიც მოსარჩელემ გაყიდა, ასევე, მოსარჩელემ, 2016 წლის იანვრიდან - ივლისამდე, მოპასუხის კუთვნილი 17 000 აშშ დოლარი ,,პ.ბ–ან“ აიღო. ამ ფაქტზე, ორივე მხარემ, სასამართლოში შესაბამისი მტკიცებულებები წარადგინა, თუმცა სასამართლომ საბოლოო გადაწყვეტილება ისე მიიღო, რომ გადაწყვეტილებაში აღნიშნული ქონებისა და აპელანტის (მოპასუხის) კუთვნილი თანხის შესახებ არაფერი თქვა.
9.9 აპელანტის განმარტებით, საცხოვრებელი ბინა ქორწინებამდეა შეძენილი და მხარეთა საერთო საკუთრებას არასდროს წარმოადგენდა. სასამართლომ, ინდივიდუალური ქონება საერთო ქონებად ისე ჩათვალა, რომ შესაბამისი მტკიცებულება საქმეში არ ყოფილა წარდგენილი.
9.10 აპელანტის განმარტებით, კუთვნილი საცხოვრებელი ბინა, რომელიც საკუთარი დის ოჯახს გადასცა ვალის სანაცვლოდ, 1993 წელს შეიძინა. ბინა, ქორწინებამდე გარემონტდა. აპელანტს, ქორწინების პერიოდში, რადგანაც მე-6 სართულის დაშენებას აპირებდა, ბინა არ გაურემონტებია. იმის გამო, რომ ქუჩიდან ხმაური შედიოდა, ახლობელს წაბლის მასალისგან დამზადებული ფანჯრები მეტალოპლასტმასის ფანჯრებში გაუცვალა, შესაბამისად, სასამართლოს მსჯელობა, რომლის თანახმადაც, მოპასუხის ინდივიდუალური საკუთრება, მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიიჩნია, დაუსაბუთებელია.
10. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და დასკვნები
10.1 ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 3 ოქტომბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, აპელანტის სააპელაციო საჩივრი, სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის (მოსარჩელის) გამოუცხადებლობის გამო, დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და მოსარჩელის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
10.2 სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 372-ე, 387.2-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს 2017 წლის 3 ოქტომბრის 16:00 საათზე დანიშნულ სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) არ გამოცხადდა, ხოლო მოპასუხემ და მისმა წარმომადგენელმა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანა იშუამდგომლეს.
10.3 სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს, სსსკ-ის 70-ე-78-ე მუხლების მოთხოვნათა დაცვით, ეცნობა სასამართლო სხდომის თარიღის, დროისა და ადგილის თაობაზე, კერძოდ, მოსარჩელის წარმომადგენელს სარჩელში მითითებულ მისამართზე გაეგზავნა სააპელაციო საჩივრის გზავნილი და სასამართლო უწყება, რომელიც მისი ოჯახის წევრს ჩაბარდა. სასამართლო უწყება გაეგზავნა მოსარჩელესაც, რომელიც ოჯახის წევრს-დედას ჩაბარდა.
10.4 სააპელაციო სასამართლომ სსსკ-ის 233-ე მუხლზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ არ არსებობდა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების დამაბრკოლებელი გარემოებები.
10.5 სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები დამტკიცებულად ჩათვალა.
10.6 სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ, ვინაიდან, საცხოვრებელი ბინა ქორწინების განმავლობაში არ შეძენილა, რემონტი არ ჩატარებულა, ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ნივთების რაოდენობა და ღირებულება არ დადგენილა, აპელანტის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყო და მოპასუხის მიმართ, ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების გაყოფის თაობაზე მოსარჩელის სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.
11. მოსარჩელის საჩივარი
11.1 ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 3 ოქტომბრის დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაზე საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ, მოითხოვა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის განხილვის განახლება.
11.2 საჩივრის ავტორის განმარტებით, ვინაიდან საქალაქო სასამართლოში დასაბუთებული პოზიცია და საკმარისი მტკიცებულებები წარადგინა, მეორე ინსტანციის სასამართლოში წარმომადგენელი აღარ ჰყოლია, რადგან ეს დამატებით ხარჯებთანაა დაკავშირებული.
11.3 საჩივრის ავტორის განმარტებით, მას ყოფილი ადვოკატი დაუკავშირდა და სხდომის თარიღის შესახებ აცნობა, თუმცა 2017 წლის 3 ოქტომბერს ავად გახდა (მოიწამლა), სასამართლოში მიდიოდა, როდესაც, გზად კიდევ უფრო შეუძლოდ შეიქმნა და ქობულეთის საავადმყოფოში მივიდა, სადაც გადასხმა გაუკეთეს, თუმცა განუმარტეს, რომ გზის გაგრძელებას ვეღარ შეძლებდა.
11.4 გზავნილში მოსამართლის თანაშემწის ნომერი არ იყო მითითებული, რომ ავადმყოფობის შესახებ სასამართლოსთვის ეცნობებინა.
11.5 საჩივრის ავტორის განმარტებით, სააპელაციო საჩივარში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები იურიდიულად არ ამართლებს სასარჩელო მოთხოვნას, ამასთან, მას მოპასუხის მიერ სასამართლოში წარდგენილი მტკიცებულებები არ ჩაჰბარებია.
12. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები
12.1 ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით, მოსარჩელის საჩივარი დაკმაყოფილდა, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმისწარმოება განახლდა.
12.2 სააპელაციო სასამართლომ სსსკ-ის 233-ე მუხლის მეორე ნაწილი მოიხმო და აღნიშნა, რომ აპელანტი (მოპასუხე) არ დავობდა, რომ ყოფილმა მეუღლეებმა, ერთ-ერთი სადავო ქონება რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში შეიძინეს და აპელანტმა გაასხვისა. ასევე, უდავო იყო, რომ მხარეებმა, თანაცხოვრების პერიოდში მოძრავი ნივთები შეიძინეს და მოწინააღმდეგე მხარეს ღირებულების ნაწილი მაინც ეკუთვნოდა.
12.3 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო საჩივარში მითითებული და დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები აპელანტის მოთხოვნას სრულად არ ამართლებდა.
12.4 სააპელაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 241-ე მუხლის საფუძველზე, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გააუქმა და საქმისწარმოება განაახლა.
13. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვტილება და დასკვნები
13.1 ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით, მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.
13.1.1 ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 24 აპრილის გადაწყვეტილება ნაწილობრივ შეიცვალა და ახალი გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისებით მიღებული სარგებლიდან 13 000 აშშ დოლარისა და სახელმწიფო ბაჟის - 1529,70 ლარის გადახდა დაეკისრა.
13.1.2 ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, მოსარჩელის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს 9000 აშშ დოლარის გადახდა დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ (იხ. განჩინება, ს.ფ. 350).
13.1.3 მოძრავი ნივთების ღირებულების დაკისრების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.
13.2 სააპელაციო სასამართლომ სსკ-ის 1158-ე მუხლის პ– ნაწილზე და 1160-ე მუხლის მესამე ნაწილზე მითითებით (ნორმის დეფინიცია იხ. წინამდებარე განჩინების 8.6 და 8.9 ქვეპუნქტებში) განმარტა, რომ წინამდებარე განჩინების მე-3 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება მხარეთა თანასაკუთრება იყო. ვინაიდან აპელანტმა თანასაკუთრებაში არსებული ქონება 18 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარად გაასხვისა, მან მოწინააღმდეგე მხარეს ამ თანხის ნახევარი, ე.ი. 9 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი უნდა გადაუხადოს.
13.3 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, აპელანტმა ვერ დაამტკიცა, რომ ქონების გასხვისებით მიღებული თანხით არსებული ვალი გაისტუმრა.
13.4 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ ამ ფაქტის დასადასტურებლად წარდგენილი ხელწერილი და მოწმის ჩვენება სარწმუნო და დამაჯერებელი არ იყო, თუმცა, ასეც რომ ყოფილიყო, აპელანტმა, საქმეში არსებული ხელწერილის თანახმად, საკუთარი დისგან - 38 000 აშშ დოლარი ისესხა, ამ ვალის გასასტუმრებლად კი, კუთვნილი ბინის გასხვისებიდან მიღებული 40 000 აშშ დოლარიც სავსებით საკმარისი იყო.
13.5 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, მხარეთა განმარტებით, აპელანტმა მოწინააღმდეგე მხარეს, 2016 წლის 10 იანვრიდან - იმავე წლის 7 ივლისამდე 17 000 აშშ დოლარი გადაურიცხა. ამ ვითარებაში, სააპელაციო სასამართლომ არადამაჯერებლად მიიჩნია იმავე პერიოდში მკურნალობისთვის 38 000 აშშ დოლარის სესხის საჭიროება, მით უფრო, როცა ამ თანხის ხარჯვის დამადასტურებელი არც ერთი მტკიცებულება საქმეში არ წარდგენილა.
13.6 სააპელაციო სასამართლომ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2017 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებაზე მითითებით, განმარტა, რომ პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანმიმდევრობით უნდა აისახოს მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში ასახულ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია, მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისად; წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს. მოპასუხე ვალდებულია, პასუხს დაურთოს მასში მითითებული ყველა მტკიცებულება. თუ მოპასუხეს საპატიო მიზეზით არ შეუძლია პასუხთან ერთად მტკიცებულებათა წარდგენა, ამის შესახებ უნდა მიუთითოს პასუხში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოპასუხეს ერთმევა უფლება, შემდგომში წარადგინოს მტკიცებულებები. სამოქალაქო პროცესში მტკიცების საგანი, ანუ სადავო მატერიალურსამართლებრივი ფაქტები, რომელზეც მიუთითებენ მოსარჩელე და მოპასუხე, მოთხოვნისა თუ შესაგებლის დასასაბუთებლად ან გასაქარწყლებლად შეუძლებელია, წარმოვიდგინოთ მტკიცებითი საქმიანობის გარეშე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილით ნათლად დასტურდება, რომ მოპასუხე ვალდებულია, საქმის მომზადების მიზნით აქტიურად იმოქმედოს, რაც, უპ–ესად, სასამართლოსათვის სარჩელზე მისი წერილობითი მოსაზრებების წარდგენაში გამოიხატება. მოპასუხის მიერ ამ უფლების განუხორციელებლობა, სსსკ-ის 206-ე მუხლის შესაბამისად, ართმევს მას უფლებას, შეასრულოს ასეთი მოქმედება ამ საქმის არსებითად განხილვის დროს (ანუ, სასამართლოს სხდომაზე მხარისაგან მტკიცებულებები აღარ მიიღება). ამ შემთხვევისათვის სხვა რაიმე სპეციალურ შედეგს კანონი არ ადგენს. (იხ. სუსგ. #ას-664-635-2016; 2.03.2017).
13.7 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტი წარდგენილი შესაგებელით მოსარჩელის მიერ მითითებულ ფაქტებს არ შედავებია, კერძოდ, მხარეების მიერ ქორწინების პერიოდში სარჩელში ჩამოთვლილი ნივთების შეძენაზე, მათ ღირებულებაზე, ხელმოუწერელ მორიგების აქტში დაფიქსირებულ მონაცემებზე და არც იმაზე, რომ ეს ნივთები ქორწინების პერიოდში შეძენილი მოძრავი ქონების მესამედ ნაწილი იყო. ეს კი ნიშნავდა, რომ აპელანტმა ამ გარემოებათა შედავების უფლება დაკარგა და ისინი სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით დამტკიცებულია.
13.8 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ქორწინების პერიოდში ნივთების შეძენის ფაქტი, საქმის არსებითად განხილვის დროსაც, აპელანტს სადავოდ არ გაუხდია. მოპასუხე მხოლოდ მათ ღირებულებასა და ოდენობაზე დავობდა სააპელაციო სასამართლოში, თუმცა, სსსკ-ის 380-ე მუხლის საფუძველზე, ეს შედავება დაუშვებელი იყო. ასეც რომ არ ყოფილიყო, სადავო ნივთები აპელანტის მიერ გასხვისებულ უძრავ ქონებაში იყო განთავსებული. ამ ვითარებაში კი, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტების საწინააღმდეგო გარემოების მტკიცების ტვირთი აპელანტს ეკისრებოდა, რომელსაც თავისი პოზიციის დასადასტურებლად სასამართლოსთვის მტკიცებულებები არ წარუდგენია.
13.9 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელის მოთხოვნა რემონტისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების თაობაზე უსაფუძვლოა.
13.10 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) იმ ხარჯის ნაწილის ანაზღაურებას ითხოვს, რომელიც წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონების რემონტისთვის გაწია, თუმცა, მისივე განმარტებით, ეს თანხა მთლიანად აპელანტს ეკუთვნოდა.
13.11 სასამართლოს განმარტებით, მართალია, სსკ-ის 1158-ე მუხლის პირევლი ნაწილის თანახმად, ჩვეულებრივ, ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება მეუღლეთა თანასაკუთრებაა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მეუღლეს მეორე მეუღლის მიერ მიღებული შრომის ანაზღაურების ნახევარი ეკუთვნის.
13.12 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს არ განუმარტავს, გარდა ფანჯრების გამოცვლისა, აპელანტის კუთვნილ ბინაში რა სარემონტო სამუშაო შესრულდა, რამდენი ღირდა ბინა რემონტამდე და მის შემდეგ რამდენით გაიზარდა, ამავდროულად, მას ამ გარემოების დამადასტურებელი არცერთი მტკიცებულება არ წარუდგენია.
13.13 სააპელაციო სასამართლომ, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე დაასკვნა, რომ ბინა აპელანტს ეკუთვნოდა და გასარემონტებლად მან საკუთარი სახსრები დახარჯა.
14. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები
14.1 აპელანტმა (მოპასუხემ) საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილება და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება.
14.1.1 კასატორმა სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 იანვრის განჩინების გაუქმებაც მოითხოვა, რომლითაც მას ახალი მტკიცებულებების წარდგენაზე და პოლიციიდან მტკიცებულებათა გამოთხოვაზე უარი ეთქვა.
14.2 კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა სააპელაციო სასამართლოში ახალი ფაქტებისა და მტკიცებულებების წარდგენის შესახებ სსსკ-ის 380-ე მუხლის მოთხოვნა.
14.3 სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა, მოპასუხეს სააპელაციო სასამართლოში მტკიცებულებების წარდგენის სსსკ-ის 215 მუხლის მესამე ნაწილით გათვალისწინებული საპატიო მიზეზი ჰქონდა თუ არა, რომელსაც სასამართლოს საპროცესო მოქმედებებში მონაწილეობა არ მიუღია.
14.4 კასატორის განმარტებით, მოსარჩელეს როგორც ფაქტების, ისე მათი დამტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა, კერძოდ, მას უნდა დაემტკიცებინა, რომ მორიგების აქტი ორივე მხარის შეთანხმებით გაფორმდა.
14.5 სასამართლომ წარდგენილი მტკიცებულება არ შეაფასა და მოსარჩელის საჩივარზე დართული ყალბი, არარსებული საავადმყოფოს მიერ გაცემული ცნობის საფუძვლზე მიიღო გადაწყვეტილება და დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმებასთან დაკავშირებით, მოსარჩელის საჩივარი დააკმაყოფილა.
14.6 კასატორი, უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე (№ას-288-789-2008წ. 17.07.2009წ.) უთითებს და განმარტავს, რომ ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს, რომ სსსკ-ის 102-ე მუხლის მოთხოვნიდან გამომდინარე, გარემოებები დამტკიცება მხარეთა და არა წარმომადგენელთა ახსნა-განმარტებებით. სასამართლომ კი, მოსარჩელე მხარის წარმომადგენლის ახსნა-განმარტებები გაიზიარა და უტყუარ მტკიცებულებებად მიიჩნია.
14.7 კასატორის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლო მოსარჩელის წარმომადგენლის ახსნა-განმარტებას დაეყრდნო, ხელმოუწერელი ქაღალდი მტკიცებულებად მიიღო და სარჩელი ისე დააკმაყოფილა.
14.8 სააპელაციო სასამართლოსათვის საქმის მასალების გაცნობისთანავე ცნობილი იყო, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება საოჯახო ნივთების განაწილების ნაწილში უსაფუძვლო იყო, რადგან მოსარჩელე მხარის წარმომადგენლის მიერ წარდგენილი ხელმოუწერელი აქტის პროექტით არ შეიძლებოდა, საქმეზე ჭეშმარიტება დადგენილიყო.
14.9 სააპელაციო სასამართლომ, ყოველგვარი მტკიცებულებების გარეშე, გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, თითქოს მხარეებმა ქორწინების განმავლობაში 46292 ლარის საოჯახო ნივთები შეიძინეს.
15. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
15.1 საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 23 ივლისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული, სსსკ-ის საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:
16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
18. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (იხ. სუსგ-ები №ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება; №ას-901-867-2016, 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება; №ას-3-3-2016, 2016 წლის 9 მარტის განჩინება; №ას-1082-1039-2016, 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება; №ას-292-276-2017, 2017 წლის 31 მარტის განჩინება; №ას-358-334-2017, 2017 წლის 13 აპრილის განჩინება).
19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:
ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;
ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.
20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81; Hirvisaari v. Finland, §32).
21. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იმ პრეტენზიებზე არ იმსჯელებს, რომლესაც არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს საქმის გადაწყვეტისათვის.
22. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება გამოიკვლია.
23. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მართებულადაა მითითებული შესაგებლის საპროცესო სამართლებრივ დანაწესთან დაკავშირებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილების განმარტებაზე, რომელიც სავალდებულოა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებისათვის (იხ. „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-17 მუხლის მე-5 ნაწილი „უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის სამართლებრივი შეფასება (ნორმის განმარტება) სავალდებულოა ყველა ინსტანციის საერთო სასამართლოებისათვის“) და განმარტავს, რომ სსსკ-ის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ, დასაბუთებულ მოთხოვნას ანუ დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები (და არა მისი სამართლებრივი შეხედულებები) დამტკიცებულად მიიჩნევა.
24. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოპასუხე ვალდებულია, საქმის მომზადების მიზნით, აქტიურად იმოქმედოს, რაც, უპ–ესად, სასამართლოსათვის სარჩელზე მისი წერილობითი მოსაზრებების წარდგენაში გამოიხატება. მოპასუხის მიერ ამ უფლების განუხორციელებლობა, სსსკ-ის 206-ე მუხლის შესაბამისად, ართმევს მას უფლებას, შეასრულოს ასეთი მოქმედება ამ საქმის არსებითად განხილვის დროს (ანუ, სასამართლოს სხდომაზე მხარისაგან მტკიცებულები აღარ მიიღება). ამ შემთხვევისათვის სხვა რაიმე სპეციალურ შედეგს კანონი არ ადგენს (შდრ. სუსგ №ას-664-635-2016, 02.03.2017).
25. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის მიერ წარდგენილი შესაგებელი არ შეიცავს სარჩელში მითითებული ძირითადი ფაქტობრივი გარემოებების უარყოფის შესაბამის მიზეზებსა და არგუმენტებს. შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ მითითებული და მოპასუხის მიერ არაკვალიფიციურად შედავებული გარემოებები, მათ შორის, ქორწინების განმავლობაში შეძენილი მოძრავი ნივთების ღირებულება, ისევე, როგორც, მორიგების აქტის პროექტი, სხვა მტკიცებულებებთან ერთად, სამართლებრივად ქმნიან იმის პრეზუმფციას, რომ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები დამტკიცებულია, ხოლო პრეზუმირებული გარემოებების დამაჯერებლად და სარწმუნოდ გაქარწყლება სწორედ მოპასუხის ვალდებულებაა და მისი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში უნდა დაიძლიოს. შესაბამისად, კასატორის პრეტენზია, რომელიც სამართალწარმოების შესაბამის საპროცესო ეტაპზე შესაგებლით შედავებული არ არის, უსაფუძვლოა და მოპასუხისათვის უარყოფით სამართლებრივ შედეგებს იწვევს.
26. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს სსსკ-ის 215-ე მუხლის მესამე ნაწილის გათვალისწინებით უნდა ემსჯელა, მოპასუხეს, რომელიც პროფესიით მეზღვაურია, მტკიცებულების წარდგენის საპატიო მიზეზი ჰქონდა თუ არა სააპელაციო სასამართლოში.
27. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხარეთა მიერ მათი მოთხოვნების დასასაბუთებლად და მითითებული ფაქტების დასამტკიცებლად საჭირო მტკიცებულებების წარდგენის საკმაოდ მკაცრად გაწერილ პროცედურას, რომლის შესაბამისად, მხარეებს მტკიცებულებათა წარდგენა შეუძლიათ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას შესაბამისი წესების დაცვით. გამონაკლის შემთხვევაში, კანონით დადგენილი წინაპირობების არსებობისას, დასაშვებია ახალი მტკიცებულების წარდგენა სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოშიც (სსკ-ის 380-ე მუხლი), თუმცა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი საპატიო მიზეზით მხარემ ვერ წარადგინა პირველიინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას (შდრ: საქმე №ას-816-767-2015, 19 ნოემბერი, 2015 წელი; Nას-1493-1413-2017, 26 იანვარი, 2018 წელი).
28. კასატორი საპატიო მიზეზთან დაკავშირებით, უთითებს, რომ იგი მეზღვაურია და ამიტომ საპროცესო მოქმედებებში მონაწილეობა არ მიუღია სასამართლოში.
30. საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 93-ე მუხლის მეორე ნაწილზე მითითებით ,,მხარეებს შეუძლიათ აგრეთვე საქმე აწარმოონ სასამართლოში წარმომადგენლის მეშვეობით“ განმარტავს, რომ შესაგებელს თან ერთვის მოპასუხის მიერ სანოტარო წესით გაცემული მინდობილობა, რომლის თანახმადაც, ამ უკანასკნელმა წარმომადგენელს უფლებამოსილება მიანიჭა, მისი ქონებრივი და არაქონებრივი ინტერესები დაეცვა სასამართლოში. შესაბამისად, წარმომადგენლის მიერ მხარისაგან მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში შესრულებული ყოველი საპროცესო მოქმედება აღიქმება და უთანაბრდება თავად მხარის პოზიციას და მის მიერ განხორციელებად მიიჩნევა (იხ. სუსგ №ას-1138-1084-2014, 22 დეკემბერი, 2014 წელი).
31. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, წინამდებარე განჩინების 30-ე პუნქტში მითითებული მსჯელობიდან გამომდინარე, კასატორის 14.6 ქვეპუნქტში მითითებული პრეტენზია, დაუსაბუთებელია.
32. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს კასატორის პრეტენზიებში მითითებულ საკასაციო სასამართლოს ერთ-ერთ გადაწყვეტილება/განჩინებაზე (№ას-288-789-2008წ. 17.07.2009წ.) და მიიჩნევს, რომ მასში განვითარებული მსჯელობა არ ეწინააღმდეგება სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების შეფასებებსა და დასკვნებს.
33. საკასაციო სასამართლოს ზემოხსენებულ გადაწყვეტილება/განჩინებაში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები - მოჩვენებითი გარიგების დადება, რომლის საფუძველზეც, სადავო უძრავი ქონება გაიყიდა და სასამართლომ არ შეაფასა ისეთი გარემოებები, რაც სადავო გარიგების მონაწილე სუბიექტების ნების გამოვლენის მოჩვენებით ხასიათზე მიუთითებდა, მხოლოდ საჯარო რეესტრის ამონაწერს დაეყრდო და წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება გაიზიარა. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები, არსებითად განსხვავდება მოცემული შემთხვევისაგან.
34. კასატორის მოთხოვნას 2018 წლის 30 იანვარის განჩინების გაუქმებაც წარმოადგენს, რომლის თანახმადაც, კასატორის განმარტებით დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმისწარმოება განახლდა.
35. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ 2018 წლის 30 იანვრის სხდომაზე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება არ გაუქმებულა, აღნიშნული 2017 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით გადაწყდა (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-12 პუნქტი). იმ შემთხვევაში, თუ კასატორი, მტკიცებულებათა დართვაზე და პოლიციიდან მტკიცებულებათა გამოთხოვაზე უარის თქმის შესახებ სასამართლოს საოქმო განჩინებას ასაჩივრებს, სასამართლო მიუთითებს წინამდებარე განჩინების 30-ე პუნქტებში განვითარებულ მსჯელობაზე.
36. თუ კასატორი დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმისწარმოების განახლებას ასაჩივრებს, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, მოსარჩელე არ გამოცხადებულა საქმის ზეპირი მოსმენით ჩატარებულ სხდომაზე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას, რა დროსაც სსსკ-ის 230-ე მუხლი დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღებით სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას ითვალისწინებს, გარკვეული წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში. ასეთ წინაპირობას წარმოადგენს სააპელაციო საჩივრის ავტორის შუამდგომლობა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის თაობაზე და სარჩელში მითითებული გარემოებების საფუძვლიანობა. სსსკ-ის 387-ე მუხლის მეორე ნაწილი ადგენს, რომ, თუ საქმის განხილვაზე მოწინააღმდეგე მხარე არ გამოცხადდება, სააპელაციო საჩივრის შემტანი პირის თხოვნით სააპელაციო სასამართლო გამოიტანს დაუსწრებელ გადაწყვეტილებას, რომელიც შეიძლება დაემყაროს მომჩივნის ახსნა-განმარტება. აღნიშნული ნორმით კანონმდებელი უშვებს შესაძლებლობას, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას ყოველგვარი გამოკვლევის გარეშე დადგენილ და გაზიარებულ იქნეს სააპელაციო საჩივარში დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებანი, თუ ისინი იურიდიულად ამართლებს სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნას (სსსკ-ის 230-ე მუხლი), სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდება.
37. საქმის მასალებით დადგენილია და არც კასატორი დავობს, რომ წინამდებარე განჩინების მე-3 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება, კასატორის (მოპასუხის) საკუთრებად ქორწინების პერიოდში აღირიცხა საჯარო რეესტრში, რომელიც ამ უკანასკნელმა, განქორწინების შემდეგ გაასხვისა. კასატორი სადავოდ არ ხდის იმ გარემოებასაც, რომ მხარეებმა თანაცხოვრების პერიოდში მოძრავი ნივთები შეიძინეს, აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები კი, გამორიცხავს აპელანტის მოთხოვნის იურიდიულ მართებულობას.
38. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქვემდგომმა სასამართლომ გამოიკვლია და შეაფასა საქმისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება და დადგენილ ფაქტებს მართებული იურიდიული კვალიფიკაცია მისცა. კასატორს არ წარუდგენია არც ერთი არგუმენტი, დასაბუთებული შედავება, თუ რა საფუძვლით უნდა იქნეს დასაშვებად ცნობილი წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადი.
39. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადის დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.
40. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, კასატორებს დაუბრუნდებათ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. მ.გ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. მ.გ–ძეს (პ/ნ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 589,50 ლარის (საგადახდო დავალება N1, გადახდის თარიღი 2018 წლის 11 ივლისი), 70% – 412,65 ლარი;
3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე
