№ ას-269-257-2017 18 დეკემბერი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ლ. გ–ი, ი. გ–ი (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. პ-ას უფლებამონაცვლე ზ. ვ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, თ. პ-ამ (შემდგომში „მოსარჩელე“) ლ. გ–ს (შემდგომში „პირველი მოპასუხე“) 6000 ლარად მიჰყიდა ქ. თბილისში, ჭ-ის ქუჩაზე, კორპუსი №-...ში მდებარე 57 კვ.მ ბინა №19 (შემდგომში „სადავო უძრავი ქონება“) შესაბამის წილ მიწის ნაკვეთთან ერთად.

2. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, სადავო უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებულია მოპასუხის საკუთრების უფლება. უფლების დამდგენ დოკუმენტად მითითებულია 2006 წლის 14 თებერვალს ნოტარიუს ლ. გ-ის მიერ დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება (რეესტრის №1-326).

3. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო- კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2013 წლის 24 იანვრის №36/გრ ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულების უკანა გვერდზე ნაბეჭდი ტექსტის ბოლოს არსებული ხელმოწერა სავარაუდოდ შესრულებულია ი. გ-ის (შემდგომში „მეორე მოპასუხე“) მიერ.

4. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 1 აპრილის №0-... ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა მოსარჩელის სახელით შესრულებულია მეორე მოპასუხის მიერ.

5. გამომძიებელ ნ. კ-ის 2013 წლის 14 მაისის №0-... წერილით მოსარჩელეს განემარტა, რომ ხელმოწერის კომისიური ექსპერტიზით დადგინდა 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მოსარჩელის სახელით ხელმოწერათა გაყალბების ფაქტი.

6. ქ. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურატურის პროკურორის, 2013 წლის 22 მაისის №0-... დადგენილებით საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის 22-ე ნაწილისა და ამავე კოდექსის 33-ე და 56-ე მუხლების შესაბამისად, მოსარჩელე ცნობილ იქნა დაზარალებულად.

7. ქ. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურატურის პროკურორის 2016 წლის 21 სექტემბრის დადგენილებით სისხლის სამართლის საქმეზე შეწყდა გამოძიება სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო.

8. მოსარჩელემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს პირველი და მეორე მოპასუხეების მიმართ (შემდგომში „მოპასუხეები“, „კასატორები“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორები“) და მოითხოვა 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა და მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ მორალური ზიანის, 15 000 ლარის ანაზღაურების დაკისრება.

9. მოსარჩელის განმარტებით, მასსა და მოპასუხეებს (რომლებიც არიან დედა-შვილი) შორის მიღწეული შეთანხმების მიხედვით, მოპასუხეები ვალდებულნი იყვნენ მზრუნველობა გაეწიათ მოსარჩელისათვის, თუმცა შეთანხმება დაარღვიეს, თაღლითური გზით ხელში ჩაიგდეს მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, რასაც არ დასჯერდნენ და როგორც ფიზიკურად, ასევე ფსიქოლოგიურად უსწორდებოდნენ უმწეო მდგომარეობაში მყოფ მოხუცს, რის გამოც მოსარჩელემ არა მხოლოდ მატერიალური, არამედ მორალური ზიანიც განიცადა.

10. მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მხარეთა შორის რაიმე შეთანხმება მოსარჩელის რჩენის თაობაზე არ დადებულა, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა კანონით დადგენილი წესით და სახეზე არ არის თაღლითობის ფაქტი, ვინაიდან არ არსებობს მოპასუხეთა მიმართ მიღებული, კანონიერ ძალაში შესული, გამამტყუნებელი განაჩენი. შესაბამისად, არ არსებობს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველიც. მოპასუხეებმა ასევე უარყვეს მოსარჩელისათვის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური შეურაცხყოფის მიყენების ფაქტი.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ლ. გ-ის მიერ დამოწმებული 2006 წლის 14 თებერვლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება და დადგინდა პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა; სარჩელი მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

12. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა და მოითხოვეს ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 4 მაისის განჩინებით მოსარჩელის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა ზ. ვ-ე.

14. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ძალაში დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

15. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-7 პუნქტებში ასახული ფაქტობრივი გარემოებები.

16. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საექსპერტო დასკვნებით ცალსახად და არაორაზროვნად დასტურდებოდა სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მოსარჩელის ნაცვლად მეორე მოპასუხის მიერ ხელმოწერის განხორციელების ფაქტი. აღნიშნულის საწინააღმდეგო რაიმე მტკიცებულება კი საქმეში არ მოიპოვება. სასამართლომ ასეთ მტკიცებულებად არ მიიჩნია მოპასუხეთა განმარტება და მითითება 2013 წლის 31 მაისის ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომლითაც დადგენილია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე, სამკვიდრო მოწმობასა და თანხმობაზე ხელმოწერა განხორციელებულია ერთი და იგივე პირის მიერ.

17. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე, რომელიც აღძრული იყო მოპასუხეების მიმართ, დადგინდა მოსარჩელის მიმართ თაღლითობის ჩადენის ფაქტი. კერძოდ, გამოძიებამ დაადგინა, რომ 2003 წლიდან მეორე მოპასუხე დაუახლოვდა მარტოხელა მოსარჩელეს, მოიპოვა მისი ნდობა და აღუთქვა სიცოცხლის ბოლომდე მოვლა-პატრონობა, რასაც კეთილსინდისიერად ასრულებდა 2006 წლამდე. 2006 წლის იანვარში მან მოსარჩელის მაგივრად ხელი მოწერა სამკვიდრო მოწმობას, ხოლო 2006 წლის 14 თებერვალს ნასყიდობის ხელშეკრულებას და უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში დაარეგისტრირა თავისი შვილის, პირველი მოპასუხის სახელზე. ამის შემდეგ მან შეწყვიტა მოსარჩელის მოვლა-პატრონობა.

18. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 54-ე, 61-ე, 327-ე, 477-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ვინაიდან საქმის მასალებით დგინდება სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მოსარჩელის ნაცვლად მეორე მოპასუხის მიერ ხელის მოწერის ფაქტი, შესაბამისად ხელშეკრულების დადების ნება მოსარჩელეს არ გამოუხატავს და სახეზეა უცილოდ ბათილი გარიგება. ამდენად, არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი. ამასთან, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხეთა პრეტენზია მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ უცილოდ ბათილი გარიგების მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ხანდაზმულობის 10 წლიანი ვადა, რაც მოსარჩელეს მოცემულ შემთხვევაში დაცული აქვს.

19. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხეებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივარი, მოითხოვეს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ასევე სისხლის სამართლის საქმის მასალების გამოთხოვისა და კალიგრაფიული ექსპერტიზის დანიშვნაზე უარის თქმის შესახებ განჩინებების გაუქმება.

20. კასატორების განცხადებით, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს არ გამოუვლენია ნება 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებაზე უსაფუძვლოა. სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ ფაქტს, რომ გამოძიების მიერ ჩატარებული ექსპერტიზების დროს, ექსპერტს ხელთ არ ჰქონდა მოსარჩელის ხელმოწერის არცერთი ნიმუში სრულყოფილი ექსპერტიზის ჩასატარებლად. შესაბამისად, დაიდო მცდარი დასკვნა იმის შესახებ, რომ სადავო ხელშეკრულებაზე ხელი მოაწერა არა მოსარჩელემ, არამედ მეორე მოპასუხემ.

21. საკასაციო საჩივრის ავტორები ასევე მიუთითებენ, რომ პირველი მოპასუხის მოთხოვნით 2013 წლის 1 მაისს ჩატარებულმა ექსპერტიზის დასკვნამ გამორიცხა ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მეორე მოპასუხის ხელმოწერის არსებობა, ვინაიდან დადგინდა, რომ 1998 წლის თავისუფალ ნიმუშსა და ექსპერტისათვის წარდგელ სხვა დოკუმენტებზე დატანილი ხელმოწერები ეკუთვნოდა ერთსა და იმავე პირს, ხოლო მოსარჩელე და მეორე მოპასუხე 1998 წელს ერთმანეთს არ იცნობდნენ.

22. კასატორების განცხადებით, სისხლის სამართლის საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები წინააღმდეგობაშია წინამდებარე საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან, რომლის მიხედვით დადასტურებულია სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობა. კერძოდ, მოწმის სახით დაკითხულმა ნოტარიუსმა ლ. გ-მა სასამართლოსთვის მიცემულ ჩვენებაში დააფიქსირა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე შესრულებული ხელმოწერა გამოხატავდა მოსარჩელის ნებას. ამასთან, მოცემულ საქმეზე წარდგენილ შესაგებელზე დართულია დოკუმენტი, რომლითაც ირკვევა, რომ მოსარჩელემ მიიღო ბინის სყიდვის საფასური. ამ დოკუმენტით დასტურდება, რომ მოსარჩელის ნება ბინის გაყიდვის თაობაზე ნამდვილი იყო.

23. კასატორები ასევე მიუთითებენ სარჩელის ხანდაზმულობაზე და განმარტავენ, რომ მოსარჩელეს დარღვეული აქვს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით განსაზღვრული ხანდაზმულობის 6 წლიანი ვადა, ვინაიდან ხელშეკრულება, რომლის ბათილობასაც ითხოვს მოსარჩელე დადებულია 2006 წელს, ხოლო სარჩელი მისი ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრულია 2013 წელს.

24. საკასაციო საჩივრის ავტორებმა იშუამდგომლეს სასამართლოს წინაშე იმ სისხლის სამართლის საქმის მასალების გამოთხოვის შესახებ, რომელზეც გამოტანილია 2016 წლის 21 სექტემბრის დადგენილება გამოძიების შეწყვეტის თაობაზე, ასევე მოითხოვეს კალიგრაფიული ექსპერტიზის ჩატარება მოსარჩელის ხელმოწერის ნამდვილობის დადგენის მიზნით.

25. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 6 მარტის განჩინებით მოპასუხეების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

26. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

27. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე

28. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

29. მოცემულ შემთხვევაში კასატორების ძირითადი პრეტენზია ემყარება იმას, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული კალიგრაფიული ექსპერტიზის დასკვნები და არასწორად დაადგინა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელმომწერი პირი იყო არა მოსარჩელე, არამედ მეორე მოპასუხე.

30. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, კასატორებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

31. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ყოველი კონკრეტული საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოქმნილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე, ანუ ისეთი ფაქტების საფუძველზე, რომლებსაც სამართლის ნორმა უკავშირებს გარკვეულ იურიდიულ შედეგს (იხ. სუსგ №ას-1117-1074-2016, 2017 წლის 6 მარტი).

32. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მის უფლებამოსილებაში არ შედის ფაქტების დადგენა, არამედ იგი ამოწმებს მხოლოდ იმას, თუ რამდენად სწორად განახორციელა ეს პროცესი სააპელაციო სასამართლომ.

33. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით გათვალისწინებულია სასამართლოს მიერ მტკიცებულებების შეფასების წესი. კერძოდ, მოცემული მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

34. მტკიცებულებათა შეფასება სათანადოდ მოტივირებული და დამაჯერებელი უნდა იყოს. მტკიცებულებათა შეფასება ეფუძნება შეჯიბრებითობის ფარგლებში მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას.

35. სასამართლოს, როგორც ნეიტრალური არბიტრის როლი მტკიცების პროცესში შემოიფარგლება მტკიცების საგნის სწორად განსაზღვრით, მხარეთა შეჯიბრებითობის ხელმძღვანელობით, წარმოდგენილი მტკიცებულებების დასაშვებობა-განკუთვნადობის შემოწმებითა და შეკრებილ მტკიცებულებათა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით დადგენილი წესით შესწავლა-ანალიზით, სწორედ მათ საფუძველზე ყალიბდება მოსამართლის შინაგანი რწმენა და იგი საფუძვლად დაედება მიღებულ გადაწყვეტილებას (იხ. სუსგ №ას-839-805-2016, 2017 წლის 6 მარტი).

36. განსახილველ დავაში სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2013 წლის 24 იანვრის #36/გრ და სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 1 აპრილის #0-... ექსპერტიზების დასკვნებით, ასევე, სისხლის სამართლის საქმის მასალებით დაადგინა, რომ სადავო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ნება მოსარჩელეს (როგორც ქონების მესაკუთრეს) არ გამოუვლენია - ხელშეკრულებაზე არსებული ხელმოწერა მას არ ეკუთვნოდა. შესაბამისად, სახეზე იყო არარა (უცილოდ ბათილი) გარიგება და არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

37. საკასაციო სასამართლო დასაბუთებულ და დასაშვებ საკასაციო პრეტენზიად ვერ მიიჩნევს მოპასუხეთა განმარტებას, რომ სასამართლოს საქმეში არსებული ექსპერტიზების დასკვნების საფუძველზე არ უნდა შეეფასებინა მოსარჩელის ხელმოწერის ნამდვილობა, ვინაიდან ექსპერტიზების ჩატარებისას ექსპერტს ხელთ არ ჰქონდა მოსარჩელის ხელმოწერის არცერთი ნიმუში, რაც გაცემული დასკვნების მცდარობაზე მიუთითებდა. სასამართლო მიიჩნევს, რომ იმ პირობებში, როდესაც საკასაციო საჩივრის ავტორებს, გარდა საკუთარი განმარტებისა, არ წარმოუდგენიათ რაიმე მტკიცებულება, რაც საქმეში არსებულ საექსპერტო დასკვნებს გააბათილებდა, მხოლოდ მითითება მათ მცდარობაზე, ვერ გააქარწყლებს აღნიშნული დასკვნების საფუძველზე სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნების არანამდვილობასთან დაკავშირებით. საკასაციო სასამართლო ვერც კასატორების იმ პრეტენზიას გაიზიარებს, რომ მათი ინიციატივით ჩატარებული 2013 წლის 31 მაისის #0-... საექსპერტო დასკვნა გამორიცხავდა სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მეორე მოპასუხის მიერ ხელმოწერის განხორციელების ფაქტს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მითითებულ დასკვნაში არსებული ჩანაწერი იმის თაობაზე, რომ 2006 წლის 14 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე, 2006 წლის 20 იანვრის სამკვიდრო მოწმობასა და 1998 წლის 25 ივლისის თანხმობაზე ხელმოწერა შესრულებულია ერთი და იმავე პირის მიერ, არ ადასტურებს სადავო ხელშეკრულებაზე მოსარჩელის მიერ ხელმოწერის განხორციელების ფაქტს. აღნიშნული დასკვნა ვერც იმ გარემოებას აბათილებს, რომ ხელმოწერა შესრულებული არ არის მეორე მოპასუხის მიერ.

38. ამრიგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად შეაფასა საქმეში არსებული საექსპერტო დასკვნები და მათ საფუძველზე მართებულად დაადგინა, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას ქონების გასხვისების ნება მესაკუთრეს (მოსარჩელეს) არ გამოუვლენია. შესაბამისად, არსებობდა აღნიშნული გარიგების, როგორც უცილოდ ბათილ (არარა) გარიგებად მიჩნევის საფუძველი [სსკ 54-ე, 61-ე მუხლები].

39. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორების პრეტენზიას მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ხანდაზმულობის საკითხის შეფასებისას მართებულად არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ როდესაც სახეზეა უცილოდ ბათილი გარიგება, მის მიმართ გამოიყენება არა სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით განსაზღვრული სახელშეკრულებო მოთხოვნის ექვსწლიანი, არამედ ხანდაზმულობის საერთო - ათწლიანი ვადა (იხ. სუსუგ №225-215-2016, 25 მაისი, 2016 წელი). შესაბამისად, კასატორების ზემოთმითითებულ პრეტენზიას სამართლებრივად ვარგისი საფუძველი არ გააჩნია.

40. საკასაციო საჩივრის ავტორები სადავოდ ხდიან ასევე სისხლის სამართლის საქმის მასალების გამოთხოვისა და კალიგრაფიული ექსპერტიზის დანიშვნაზე უარის თქმის თაობაზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ მიღებულ განჩინებებს, თუმცა ვინაიდან საკასაციო საჩივარში არ არის მითითებული, თუ რა ფაქტობრივ-სამართლებრივ გარემოებებს ემყარება მათი პრეტენზია, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, შეამოწმოს მათი კანონიერება.

41. რაც შეეხება კასატორების შუამდგომლობას საკასაციო სასამართლოს მიერ კალიგრაფიული ექსპერტიზის ჩატარებისა და სისხლის სამართლის საქმის მასალების გამოთხოვის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ აღნიშნული მოთხოვნაც უსაფუძვლოა, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. მითითებული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი ექსპერტიზის დანიშვნისა და ექსპერტიზის დასკვნის, როგორც ახალი მტკიცებულების საკასაციო პალატის მიერ მიღების შესაძლებლობას საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს, მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა მოეპოვებინა და სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ის (იხ. სუსგ №ას-238-229-2013, 22 აპრილი, 2013 წელი).

42. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

43. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით. ამდენად, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

44. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1000 ლარის 70% – 700 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ლ. და ი. გ–ების საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორებს ლ. გ-–სა (პ/ნ: 0-...) და ი. გ–ს (პ/ნ: 0-...) დაუბრუნდეთ ლ. გ–ის (პ/ნ: 0-...) მიერ 2017 წლის 14 თებერვალს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 1000 ლარის 70% – 700 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე