საქმე №ას-1146-2018 12 ნოემბერი, 2018 weli,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ნ.ჯ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – გ.მ., ქ.ა. (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სესხის თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. გ.მ–მა (შემდეგში: პირველი მოპასუხე, მსესხებელი, მოვალე), 2012 წლის 13 ივნისს, ნ.ჯ–გან (შემდეგში: მოსარჩელე, გამსესხებელი, კრედიტორი, აპელანტი ან კასატორი), დღეში 1% სარგებლის დარიცხვის პირობითა და მცირე ხნით, 1300 ლარი ისესხა. მხარეებს, თანხის დაბრუნების კონკრეტული ვადა არ განუსაზღვრავთ (იხ.ტ. 1, ს.ფ 45).

2. სარჩელის საფუძვლები

2.1. გამსესხებელმა 2017 წლის 4 მაისს სარჩელი აღძრა მოვალისა და ქ.ა–ის (შემდეგში: მეორე მოპასუხე, მოვალის მეუღლე) წინააღმდეგ და მოპასუხეებისათვის მის სასარგებლოდ 32328 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

2.2 მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში ასახულ ფაქტობრივ გარემოებაზე მიუთითა და დამატებით განმარტა, რომ საქმეში წარდგენილია მის მიერ გაცემული თანხისა და დასარიცხი სარგებლის დამადასტურებელი ხელწერილი.

2.3 მოსარჩელის განმარტებით, სესხი მცირე ხნით დაიდო, მაგრამ მხარეებს ხელშეკრულების მოქმედების (თანხის დაბრუნების) ზუსტი დრო არ შეუთანხმებიათ.

2.4 კრედიტორის მტკიცებით, ასეთი ხელწერილის შედგენა სესხის თვეზე ნაკლები დროით გაცემამ განაპირობა.

2.5 მოსარჩელის განმარტებით, მხარეთა შეთანხმებით, ყოველდღიურად, მსესხებელს ძირითადი თანხის 1% უნდა გადაეხადა, რაც აისახებოდა ხელწერილებში, თუმცა, მოპასუხეებს ვალდებულება არ შეუსრულებიათ. სარგებლის ანგარიშში მოპასუხეებმა, საკუთარი რძის ქარხნიდან, კრედიტორს რამდენჯერმე ხაჭო და კარაქი მიუტანეს. შესაბამისად, მას თანხის მოთხოვნის უფლება მანამდე ექნება, სანამ მოპასუხეები სესხის სარგებელსა და ძირითად თანხას სრულად არ დაფარავენ.

2.6 მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ იგი ზიანის ანაზღაურებას არ ითხოვს.

2.7 მოსარჩელემ ყურადღება გაამახვილა სსკ-ის 625-ე მუხლში შეტანილ ცვლილებებზე და განმარტა, რომ დასახელებული ნორმა მოცემულ შემთხვევას არ უკავშირდება.

2.8 მოსარჩელის განმარტებით, პროცენტი (სარგებელი) უნდა დაანგარიშდეს შემდეგი წესით: თვიურად, 1300 ლარის სარგებელი (13*30) 390 ლარს შეადგენდა. თანხის სესხებიდან 54 თვე გავიდა და ძირითადი თანხის სარგებელი (390 * 54) 21 060 ლარია, რაც ძირითად თანხასთან ერთად 22 360 ლარი გახდა.

2.9 მოსარჩელე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 389-ე მუხლზე მითითებით, ფულადი დავალიანების შესრულებას, კურსის სხვაობიდან გამომდინარე, ითხოვს.

2.10 მოსარჩელემ ხანდაზმულობის მომწესრიგებელ მუხლებზე მიუთითა და განმარტა, რომ სარჩელი არ არის ხანდაზმული.

3. მოპასუხეების შესაგებელი

3.1 პირველმა მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებელით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ნასესხები თანხა და სარგებელი, სესხის აღებიდან ორ თვეში დააბრუნა.

3.2 პირველმა მოპასუხემ სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც მიუთითა.

3.3 მეორე მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებელით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მას მოსარჩელისგან სესხი არ აუღია, მხოლოდ დაწერა, რომ მეუღლის (იხ. წინამდებარე განჩინების 2.1 ქვეპუნქტი) ხელწერილს ეთანხმებოდა, რაც ვალდებულებას მისი მხრიდან არ წარმოშობდა.

4. სიღნაღის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

4.1 სიღნაღის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, გამსესხებლის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4.2 რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 10-ე, 129-ე, 130-ე, 316-ე, 317-ე, 361-ე, 623-ე, 626-ე მუხლებით; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) მე-4-ე, 102-ე, 105-ე მუხლებით და განმარტა, რომ მხარეები სახელშეკრულებო ურთირთობაში იმყოფებოდნენ, შესაბამისად, მოთხოვნის მიმართ ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა მოქმედებდა.

4.3 სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელემ დაადასტურა, რომ მოპასუხეებს სესხის ძირითადი თანხა და პროცენტი, სესხის აღებიდან სარჩელის აღძვრამდე, 54 თვის განმავლობაში, არ გადაუხდიათ. ამასთან, პროცენტი ყოველთვიურად უნდა გადახდილიყო. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელემ სესხის გაცემიდან მეორე თვეს საკუთარი უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო და მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა.

4.4 რაიონულმა სასამართლომ, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, დაასკვნა, რომ მოპასუხეების მიმართ გამსესხებლის მოთხოვნა ხანდაზმული იყო.

4.5 მეორე მოპასუხესთან (მოვალის მეუღლესთან) დაკავშირებით სასამართლომ განმარტა, რომ ეს უკანასკნელი მოსარჩელესთან სახელშეკრულებო ურთიერთობებში არ იმყოფებოდა და მის მიმართ თანხის დაკისრების შესახებ მოთხოვნა, უსაფუძვლო იყო.

5. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

5.1 სიღნაღის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ (გამსესხებელმა), მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება.

5.2 აპელანტმა სადავო გახადა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სასამართლოს მსჯელობა ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით.

5.3 აპელანტის მითითებით, მის მიერ მოთხოვნილი საპროცენტო სარგებელი გონივრულია.

5.4 აპელანტის მტკიცებით, გადაწყვეტილება უკანონოა, მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპს არღვევს და მოსარჩელის კანონიერ ინტერესებს აზიანებს.

6. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

6.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილებით, გამსესხებლის (მოსარჩელის) სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებისას ყურადღება გაამახვილა სსკ-ის 626.1-ე მუხლზე „თუ ვალის დაბრუნების ვადა განსაზღვრული არ არის, მაშინ ვალი დაბრუნებულ უნდა იქნეს კრედიტორის ან მოვალის მიერ ხელშეკრულების შეწყვეტისას” და ამავე კოდექსის 128-130-ე მუხლებზე დაყრდნობით იმსჯელა გამსესხებლის მოთხოვნის განხორციელებადობის შესახებ.

6.1.1 სააპელაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეეტილებით, სიღნაღის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება.

6.1.2 აპელანტის (მოსარჩელის) სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.

6.1.3 მოსარჩელის სასარგებლოდ პირველ მოპასუხეს დაეკისრა 2236 ლარის გადახდა, საიდანაც 1300 ლარი - 2012 წლის 13 ივნისის სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების ძირითადი თანხაა, ხოლო 936 ლარი - ბოლო სამი წლის მანძილზე დარიცხული წლიური სარგებლის ჯამი.

6.1.4 დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

6.2 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მხარეთა შორის სესხის ხელშეკრულება 2012 წლის 13 ივნისს გაფორმდა, უდავო იყო, რომ მხარეებს სესხის დაბრუნების ვადა არ განუსაზღვრავთ, ამასთან, პირველი მოპასუხე ვალდებულებას არ ასრულებდა, რის გამოც, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, წარმოდგენილი სარჩელი ძირითადი თანხის მოთხოვნის ნაწილში ხანდაზმული არ არის.

6.3 სასამართლომ აღნიშნა, რომ კრედიტორს (მოსარჩელეს) 2017 წლის მაისამდე (იხ. წინამდებარე განჩინების 2.1 ქვეპუნქტი), მოთხოვნის დაკმაყოფილება არ უცდია, შესაბამისად, მისი მოთხოვნა ნაწილობრივ ხანდაზმულია, 2014 წლის აპრილის ჩათვლით, ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადის გათვალისწინებით.

6.4 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, სარჩელი არ შეიძლება ხანდაზმულად ჩაითვალოს სარჩელის აღძვრამდე სამი წლით ადრე წარმოშობილი დავალიანების მოთხოვნის ნაწილში.

6.5 სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია, რომ მსესხებელს, მხარეთა შეთანხმებით, ყოველდღიურად, ძირითადი თანხის 1% უნდა გადაეხადა.

6.6 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მხარეთა მიერ შეთანხმებული საპროცენტო განაკვეთი მეტად მაღალია. იგი საქართველოს ეროვნული ბანკის, კომერციული ბანკების სტატისტიკური ანგარიშგების საფუძველზე, გაანგარიშებულ წლიურ საბაზრო საპროცენტო განაკვეთს (აღნიშნული შეადგენს 14,5%) ბევრად აღემატება. სასამართლო პრაქტიკისათვის, სარგებლის მსგავს ოდენობაზე შეთანხმება, ფაქტობრივად, უცნობია როგორც ბანკებთან, ასევე, მიკროსაფინანსო ან ფიზიკურ პირებს შორის დადებულ ხელშეკრულებებში.

6.7 სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ წლიურ საბაზრო საპროცენტო განაკვეთს ზემოთ მხარეთა მიერ შეთანხმებული პროცენტის ოდენობა, ამორალურია და ბათილად უნდა ჩაითვალოს.

6.8 სააპელაციო სასამართლომ, სსკ-ის 54-ე მუხლზე მითითებით ,,ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს“, განმარტა, რომ მხარეთა მიერ ვალდებულებების თანაბარი, სამართლიანი გადანაწილება გარიგების ნამდვილობის აუცილებელი პირობაა. მისი უგულებელყოფა კი - გარიგებათა ბათილობის საფუძველია. ეს პრინციპი მოქმედებდა და მოქმედებს საუკუნეების განმავლობაში ევროპის უმეტეს სახელმწიფოებში. ბევრი ქვეყანა გარიგებებს ბათილად მიიჩნევს, თუ აშკარავდება მხარეთა ვალდებულებების დისპროპორცია და დადებულია მეორე მხარის გონივრული განსჯის უუნარობით, ნების მნიშვნელოვანი სისუსტით, მძიმე ვითარებით და ა.შ. (ავსტრიის, გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი, შვეიცარიის კანონი ,,ვალდებულებითი სამართლის შესახებ’’ და ა.შ.). აღნიშნული საკითხის მსგავსი მოწესრიგება ქმნის ხელშეკრულების შედარებით სუსტი მხარის დაცვის წინაპირობებს მეორე მხარის ძალმომრეობისაგან. შესაბამისად, იგი მხარეთა შორის სახელშეკრულებო სამართლიანობას უზრუნველყოფს.

6.9 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, 54-ე მუხლი ამორალურ გარიგებებთან მიმართებით მხოლოდ იმ დათქმას შეიცავს, რომ იგი არის გარიგება, რომელიც არღვევს ზნეობის ნორმებს. განსხვავებით გავლენის ბოროტად გამოყენების შედეგად ან იძულებით დადებული გარიგებებისაგან (სსკ-ის 55-ე, 85-ე მუხლები), გარიგების ამორალურად მისაჩნევად აუცილებელი არ არის იმ გარემოებათა დადგენა-დადასტურება, რამაც ამ გარიგების დადება განაპირობა. საკმარისია, არსებობდეს დისპროპორცია ხელშეკრულების მხარეების მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა შორის, რომ სასამართლომ იგი ამორალურ გარიგებად მიიჩნიოს. შესაბამისად, შეუძლებელია, გარიგების ამორალური ბუნების გამორიცხვა იმის გამო, რომ ერთი მხარის მიმართ მეორე მხარის მიერ იძულების ფაქტი არ დგინდება.

6.10 სამოქალაქო კანონმდებლობა არ აზუსტებს, თუ რა შეიძლება ამორალურ ქმედებად ჩაითვალოს, მაგრამ იგი იცავს საზოგადოებას ზნეობის ნორმების საწინააღმდეგო ქმედებებისგან. შეიძლება ითქვას, რომ საზოგადოებისათვის მნიშვნელოვანი მორალური ღირებულებების დაცვა კანონის საფუძველზე წარმოადგენს საზოგადოებაში არსებული შეხედულებებისა და სამართლის ნორმების ჰარმონიზაციის ნიმუშს. კანონის შესაბამისად, ზნეობის საწინააღმდეგო ქმედებები დაკავშირებულია შესაბამის სამართლებრივ შედეგებთან და იგი ადამიანთა მიმართ არაერთ იძულებით ღონისძიებებს იწვევს. ზნეობის ნორმის დაუცველობა ადამიანთა მიერ გამოვლენილი ნების გაბათილებას განაპირობებს. მისი საწინააღმდეგო შეთანხმებები არარაა და მათ არანაირი სამართლებრივი შედეგების დადგომა არ უკავშირდება.

6.11 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ხშირად საზოგადოება ამორალურად ისეთ შემთხვევებს მიიჩნევს, როდესაც ხელშეკრულების მხარეები ერთმანეთს ბევრად უფრო მძიმე მოთხოვნებს უწესებენ, ვიდრე ეს მიჩნეულია მართებულად ყოველდღიურ ცხოვრებაში. მსგავსი მოთხოვნები საზოგადოებრივი ცხოვრების აუცილებლობიდან არ გამომდინარეობს. პირიქით, ისინი საზოგადოების წევრთა უფლებებსა და ინტერესებს გაუმართლებლად ლახავს, ადამიანის არაერთ ღირებულებას საფრთხეს უქმნიან. ასეთი სახის შემთხვევად შეიძლება განუზომლად მაღალი საპროცენტო განაკვეთის დაკისრება ჩაითვალოს.

6.12 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, შეუძლებელია წლიური 360%-იანი განაკვეთი გონივრული იყოს. შესაბამისად, ბათილია მხარეთა მიერ დათქმული საპროცენტო განაკვეთის ოდენობა, რომელიც საქართველოს ეროვნული ბანკის, კომერციული ბანკების სტატისტიკური ანგარიშგების საფუძველზე გაანგარიშებულ წლიურ საბაზრო საპროცენტო განაკვეთს ბევრად აღემატება.

6.13 სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოვალეს (პირველ მოპასუხეს) საქართველოს ეროვნული ბანკის, კომერციული ბანკების სტატისტიკური ანგარიშგების საფუძველზე გაანგარიშებულ წლიურ საბაზრო საპროცენტო განაკვეთის შესაბამისად, ფიზიკური პირებისათვის დადგენილი საშუალო საპროცენტო განაკვეთით დადგენილი 2% უნდა დაეკისროს ყოველთვიურად.

6.14 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოვალეს კრედიტორის (მოსარჩელის) მიმართ ნაკისრი ვალდებულება არ შეუსრულებია, ხოლო მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა 2014 წლის აპრილის ჩათვლით ხანდაზმულია, შესაბამისად, აპელანტის სასარგებლოდ, მოვალეს უნდა დაეკისროს 2236 ლარის გადახდა, საიდანაც 1300 ლარი - 2012 წლის 13 ივნისის სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების ძირითადი თანხაა, ხოლო 936 ლარი - ბოლო სამი წლის მანძილზე დარიცხული წლიური სარგებლის ჯამი.

11. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

11.1 მოსარჩელემ (გამსესხებელმა) საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, გამსესხებლის სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

11.2 კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ მოვალის მეუღლე მოპასუხედ ცნო და ორივე მოპასუხეს დააკისრა თანხა, თუმცა მოტივაციის დასაბუთებაში მეორე მოპასუხეზე არ მიუთითა.

11.3 კასატორი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უკანონობაზე ამახვილებს ყურადღებას (იხ. საკასაციო საჩივარი - ტ.2, ს.ფ 116-119).

11.4 კასატორი, სსკ-ის 147-ე მუხლზე მითითებით ,,ქონება ამ კოდექსის მიხედვით, არის ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელთა ფლობაც, სარგებლობა და განკარგვა შეუძლიათ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს და რომელთა შეძენაც შეიძლება შეუზღუდავად, თუ კი ეს აკრძალვა არ არის კანონით, ან არ ეწინააღმდეგება ზნეობრივ ნორმებს“, განმარტავს, რომ საბაზრო ეკონომიკის პირობებში, სამოქალაქო ურთიერთობების დროს ფული არის ქონება, რომელმაც ქონების მფლობელს სარგებელი უნდა მოუტანოს.

11.5 კასატორი სსკ-ის 317-ე, 319-ე, 341-ე, 624-ე, 625-ე მუხლებზე მითითებით განმარტავს, რომ მოპასუხემ, სარგებლიანი ვალის აღიარებს ხელწერილი ცალმხრივად შეადგინა, რომლის თანახმადაც, სესხის დაფარვამდე ყოველდღიურად, ძირითადი თანხის 1%-იანი სარგებელი უნდა ეხადა. ეს კი, სსკ-ის 54-ე მუხლის საფუძველს არაფრით უკავშირდება.

11.6 კასატორი სსკ-ის 394-ე, 402-ე-404-ე, 411-ე და 414-ე მუხლებზე დაყრდნობით, ვადის გადაცილებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ უთითებს და განმარტავს, რომ მის მიერ მოთხოვნილი თანხა, ყოველგვარი ზიანის ანაზღაურებისა და პირგასამტეხლოს გარეშე, მხოლოდ ძირითად თანხასა და პროცენტს მოიცავს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მტკიცებით, ამ მოცულობით, მოთხოვილი სარგებელი დასაბუთებული და კანონიერია.

11.7 კასატორის განმარტებით, უდავო სესხის ხელშეკრულების შემთხვევაში, გამსესხებელი უფლებამოსილია, სესხის დაბრუნება ნებისმიერ დროს მოითხოვოს. ამ შემთხვევაში, გამსესხებლის მიერ სესხის დაბრუნების მოთხოვნისას, მსესხებელი ვალდებულია, სესხი მოთხოვნიდან 3 თვის განმავლობაში დააბრუნოს.

11.8 კასატორის განმარტებით, მხარეები სესხის დაბრუნების ვადაზე არ შეთანხმებულან, შესაბამისად, სესხის ხელშეკრულება უვადოდ დაიდო, აღნიშნულიდან გამომდინარე კი, სასარჩელო მოთხოვნა არ არის ხანდაზმული.

11.9 კასატორი სადავოდ ხდის სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას ყოველთვიურ 2%-იან საპროცენტო განაკვეთთან დაკავშირებით.

11.10 კასატორმა 2018 წლის 12 აპრილის განჩინების გაუქმება და, სსსკ-ის 268-ე მუხლის 1 ნაწილის 1¹ პუნქტის საფუძველზე, სასარჩელო მოთხოვნის - 38328 ლარის დაუყოვნებლივ აღსრულება მოითხოვა.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის (კრედიტორის) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

14. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

15. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (იხ. სუსგ-ები # ას-708-662-107, 11.01.2017წ; #ას-506-480-2015, 29.07.2016წ.).

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

19. წინამდებარე შემთხვევაში, კასატორის (მოპასუხის) საკასაციო პრეტენზია უმთავრესად აგებულია იმ მსჯელობაზე, რომ სასარჩელო მოთხოვნა არ არის ხანდაზმული და მოთხოვნილი სარგებლის ოდენობა გონივრულია.

20. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს: „ხანდაზმულობის ვადაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც უფლებამოსილ პირს შეუძლია თავისი უფლების რეალიზაცია ან დაცვა. ხანდაზმულობის ინსტიტუტის სპეციფიკურობა ისაა, რომ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნის უფლება ობიექტურად არსებობს, თუმცა, იგი იძულებით ვერ განხორციელდება, ანუ ამ უფლების რეალიზება სრული მოცულობით დამოკიდებულია მოთხოვნის ადრესატის ნება-სურვილზე (სსკ-ის 144.1-ე მუხლი). სსკ-ის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს, ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისათვის უმნიშვნელოვანესია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა. ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი შეესაბამება დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევებისა, როდესაც მოთხოვნის წარმოშობის ვადის განსაზღვრა ზოგადი წესისაგან განსხვავებულადაა რეგულირებული, მისი წარმოშობა დაკავშირებულია მომენტთან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო უფლების დარღვევის თაობაზე'' (შდრ. სუსგ№ას-934-899-2016, 14.02.17) - (იხ. სუსგ #ას-68-68-2018, 03.04.2018წ).

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, „მოთხოვნის უფლების წარმოშობის გამოსარკვევად, ყურადღება უნდა მიექცეს ორ ელემენტს, რომლებსაც უკავშირდება მოთხოვნის წარმოშობის დრო: პირმა შეიტყო უფლების დარღვევის შესახებ და/ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. პირველ შემთხვევაში, არსებობს ფაქტები, რომლებიც პირდაპირ მიუთითებენ მისი უფლების დარღვევის ცოდნაზე, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, არ არსებობს ის ფაქტები, რომლებიც პირდაპირ უთითებს მისი უფლების დარღვევის შესახებ ცოდნაზე, მაგრამ არსებობს გარემოებები, რომლებიც მიუთითებს იმაზე, რომ პირს უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ, მაგრამ, თავისი დაუდევრობის გამო ვერ შეიტყო“ (იხ. სუსგ # ას- 344-329-2016).

22. მოცემულ შემთხვევაში, გამსესხებელსა და მოვალეს შორის 2012 წლის 13 ივნისს გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება, რომელზეც სსკ-ის 129-ე მუხლით გათვალისწინებული სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა ვრცელდება. დადგენილია, რომ მხარეებს სესხის დაბრუნების ვადა არ განუსაზღვრავთ და, ამასთან, მოვალეს სესხის ძირითადი თანხა და სარგებელი არ გადაუხდია. კრედიტორმა (მოსარჩელემ) 2017 წლის 4 მაისს, სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ძირითადი თანხისა და სარგებლის მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნით მიმართა სასამართლოს.

23. საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სასამართლოსეულ მსჯელობას (იხ. ამ განჩინების 6.2-6.4 ქვეპუნქტები), სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ სასარჩელო მოთხოვნა სარჩელის აღძვრამდე სამი წლით ადრე წარმოშობილი დავალიანების მოთხოვნის ნაწილში არ არის ხანდაზმული, ისევე, როგორც მსჯელობას, რომ დასახელებულ პერიოდამდე არსებული მოთხოვნა ხანდაზმულია (სსკ-ის 129 მუხლი), მიუხედავად იმისა, რომ მხარეები, ხელშეკრულების მოქმედების კონკრეტულ ვადაზე არ შეთანხმებულან და საქმის მასალებით სარჩელის აღძვრამდე სესხის მოთხოვნის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 1996 წლის 22 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში საქმეზე „სტაბინგი და სხვები გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ“ განმარტავს: „... ხანდაზმულობის ვადები ემსახურება რამდენიმე მნიშვნელოვან მიზანს, კერძოდ, სამართლებრივ განსაზღვრულობას და საბოლოობას, პოტენციური მოპასუხეების დაცვას ძველი სარჩელებისგან, რომლებისგან თავის დაცვაც შეიძლება რთული აღმოჩნდეს და უსამართლობის თავიდან აცილებას, რომელიც შეიძლება წარმოიშვას, თუ სასამართლოები იძულებული გახდებიან, გადაწყვიტონ საქმეები, რომლებიც შორეულ წარსულში მოხდა იმ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, რომლებიც, შესაძლოა, დროის გასვლის გამო არასაიმედო ან არასრული იყოს“ (პარ.51).

24. საკასაციო სასამართლო სსკ-ის 319-ე მუხლის პირველი ნაწილზე მითითებით „კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას“, განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსი ამკვიდრებს პრინციპებს, რომ მხარეთა ნების ავტონომია გარანტირებულად დაცულია, თუმცა, ნებისმიერი დავის გადაწყვეტისას, სასამართლო დავის სამართლიანად გადაწყვეტისა და მონაწილეთა ინტერესების დაცვის პრინციპით ხელმძღვანელობს. სამოქალაქო სამართალში ურთიერთობის მონაწილეთა კეთილსინდისიერი ქცევაა პრეზუმირებულია, რაც იმთავითვე გულისხმობს იმის ვარაუდს, რომ ისინი თავიანთ უფლებებს კეთილსინდისიერად ახორციელებენ.

25. სამართალში კეთილსინდისიერების, როგორც ფუნდამენტურად მნიშვნელოვანი პრინციპის შესახებ საკასაციო სასამართლომ სხვადასხვა საქმეში არაერთხელ განმარტა: „სსკ-ის მე-8 მუხლის მესამე ნაწილი განსაზღვრავს კეთილსინდისიერებას, როგორც ვალდებულების ძირითად და აუცილებელ კომპონენტს და მხოლოდ ვალდებულებათა შესრულებით არ შემოიფარგლება. იგი წარმოადგენს კანონისმიერ მოთხოვნას და გულისხმობს, ზოგადად, სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა მიერ ურთიერთობის სხვა მონაწილის ინტერესების პატივისცემას, საკუთარი როლისა და პასუხისმგებლობის გათავისებას, თუნდაც იმ შემთხვევაში, როდესაც მას კონკრეტული პირდაპირი ვალდებულება არ ეკისრება“. „თანამედროვე ქართულ სამართლებრივ სივრცეში კეთილსინდისიერება მატერიალურ სამართლებრივ ნორმად გადაიქცა და სამართლიანობასა და თანასწორობაზე დამყარებულ სამართლებრივ სისტემაში გაერთიანდა, რითაც უფრო ფართო დატვირთვა შეიძინა. კეთილსინდისიერების პრინციპი თანამედროვე განვითარებული ქვეყნების კანონმდებლობასა და დოქტრინაში დიდწილად დაკავშირებულია მორალურ სტანდარტებთან. კეთილსინდისიერება ნიშნავს გულწრფელობას, სამართლიანობას, ვალდებულებების მიმართ პატიოსან დამოკიდებულებას. კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების არა დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა, რაც ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველია. კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით და ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. კეთილსინდისიერება როგორც ნორმატიული, ისე სუბიექტური ნების განმარტების ინსტრუმენტია. მის საფუძველზე აღმოიფხვრება როგორც კანონის, ისე ხელშეკრულების ხარვეზი. კეთილსინდისიერების პრინციპის შინაარსი, უპირველეს ყოვლისა, იმით გამოიხატება, რომ მხარეს, გარდა ვალდებულების ჯეროვანი შესრულებისა, ევალება ვალდებულების კეთილსინდისიერად შესრულებაც, ანუ კონტრაჰენტის პატივსადები ინტერესების გათვალისწინება და დაცვა. ამ მოთხოვნის დარღვევა კი არა მხოლოდ სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების პროცესში, არამედ სახელშეკრულებო მოლაპარაკებათა და ძირითადი ვალდებულებების შესრულების შემდგომ ეტაპზეც შეიძლება პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი გახდეს. კეთილსინდისიერების პრინციპს სამი ფუნქცია ეკისრება: 1) ყველა ხელშეკრულება უნდა განიმარტოს კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე; 2) კეთილსინდისიერების პრინციპს აქვს ხარვეზის (სამართლის ნორმის ხარვეზის) შემავსებელი ფუნქცია, ასევე ხელშეკრულების პირობათა (რომლებიც მხარეთა მიერ ან/და კანონით არ იყო გათვალისწინებული) დამატების ფუნქცია; 3) გამაუქმებელი, შემზღუდავი და „მაკორექტირებელი“ ფუნქცია. კეთილსინდისიერების ზემოაღნიშნული ფუნქციებიდან გამომდინარობს, რომ ნებისმიერ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში, კრედიტორს არ შეუძლია უარი თქვას მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულების მცირე ხელშეწყობაზე, როდესაც მოვალეს კრედიტორის მხრიდან ესაჭიროება ასეთი ხელშეწყობა მასზე ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვნად შესრულებისათვის. კეთილსინდისიერების პრინციპი, უპირველეს ყოვლისა, გულისხმობს კონტრაჰენტის ინტერესების გათვალისწინებას, რომლის არარსებობის შემთხვევაში ადგილი აქვს უფლების ბოროტად გამოყენებას. კეთილსინდისიერების პრინციპი ქართულ სასამართლო პრაქტიკაში მიჩნეულია უშუალოდ მოქმედ სამართალდ და მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად, რომლის მიზანი სამართლიანი შედეგის დადგომა და უსამართლო შედეგის თავიდან აცილებაა კეთილსინდისიერების პრინციპის გამოყენება აქტუალური ხდება მაშინ, როცა პირის მოთხოვნა ან ქმედება ფორმალურად შეესაბამება მოქმედ მატერიალურ კანონმდებლობას, მაგრამ მისი განხორციელება კონკრეტულ შემთხვევაში უსამართლოა, შესაბამისად, მისი ფუნქცია აშკარად უსამართლო შედეგების თავიდან აცილებაა, რაც პირდაპირ უკავშირდება სამოქალაქო ურთიერთობათა სტაბილურობასა და სიმყარეს (იხ. სუსგ-ები: №ას-23-18-2011,24.05.2011წ; №ას-221-213-2012, 24.07.2012წ; №ას-528-501-2015, 04.11.2015წ; №ას-549-521-2015, 18.11.2015წ; . №ას-898-848-2015, 09.03.2016წ).

26. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ უფლებათა ბოროტად გამოყენებისაგან სხვათა თავისუფლებას იცავს სამოქალაქო კანონის იმპერატიული ნორმები (სსკ-ის 10-ე მუხლის მე-3 ნაწილი). შესაბამისად, მხარეთა უფლება, თავისუფლად დადონ ხელშეკრულება და თავისუფლადვე განსაზღვრონ მისი შინაარსი, აბსოლუტური არ არის.

27. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზოგადად კეთილსინდისიერების ჭრილში განიხილება სსკ-ის 54-ე მუხლიც, რომელიც ბათილად ცნობს ისეთ გარიგებას, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს. ამ მუხლთან მიმართებით არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ მყარად დამკვიდრებული პრაქტიკა, რასაც შეესაბამება სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება (შდრ. სუსგ-ებს: №ას-755-811-2011, 10.09,.2012წ ; ას-40-38-2013,25.02.2013წ; ას-63-58-2013, 11.02.2013წ; საქმე №ას-813-764-2015, 28.10.2015წ; საქმე №ას-1167-1087-2017, 23.01.2018წ.).

28. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, მხარეთა შორის დადებული 2012 წლის 13 ივნისს გაფორმებული ხელშეკრულება, რომლითაც სესხისათვის შეუსაბამოდ მაღალი საპრეცენტო სარგებელი განისაზღვრა, საზოგადოებაში დამკვიდრებულ ზნეობრივ ღირებულებებს ეწინააღმდეგება და სსკ-ის 54-ე მუხლის მიხედვით უცილოდ ბათილია. უცილოდ ბათილ გარიგებას სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყვება. მის ასეთად აღიარებას არ სჭირდება არც მხარის შეცილება და არც მისი ბათილობის მოთხოვნა (შდრ. სუსგ Nას-663-629-2015, 28.07.2015წ.).

29. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოვალეს ყოველთვიური 2% სარგებლის გადახდა დააკისრა. ამასთან, მოწინააღმდეგე მხარეს (მოვალეს) აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო საჩივარი არ წარუდგენია. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილ სარგებელთან დაკავშირებით (იხ. წინამდებარე განჩინების 6.6, 6.12-6.13 ქვეპუნქტები) და განმარტავს, რომ მხარეთა მიერ სარგებლზე ამგვარი შეთანხმება მთლიანად ბათილია და არ შეიძლება ნამდვილად იქნეს მიჩნეული სსკ-ის 54-ე მუხლის საფუძველზე, რადგან გარიგების ეს პირობა ზნეობრივ ნორმებთან და საჯარო წესრიგთან აშკარად შეუსაბამოა; ხელშეკრულების მხარეს აყენებს შეუსაბამოდ რთულ მდგომარეობაში. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, გამსესხებლის მიერ ბაზარზე საბანკო და სხვა საკრედიტო დაწესებულებების კრედიტებზე დადგენილი საშუალო პროცენტის განაკვეთებზე ბევრად მეტი ოდენობით პროცენტის განსაზღვრა ეწინააღმდეგება ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობებისთვის დადგენილ კანონის ძირითად პრინციპებს, შესაბამისად - საჯარო წესრიგს და ზნეობრივ სტანდარტებს (შდრ .სუსგ-ას # ას-408-408-2018, 27.04.2018წ). თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში, იმის გათვალისწინებით, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული ახალი გადაწყვეტილება საკასაციო წესით მხოლოდ მოსარჩელემ გაასაჩივრა, ხოლო მოპასუხეს არ გამოუყენებია გასაჩივრების საპროცესო შესაძლებლობა და მოსარჩელის სასარგებლოდ ნაწილობრივ დაკმაყოფილებული მოთხოვნა არც ძირითადი და არც სარგებლის დაკისრების ნაწილში სადავოდ არ გაუხდია, მოგებული მხარის სასარგებლოდ გამოტანილი გადაწყვეტილების შეცვლა პროცესუალური მოწინააღმდეგის შედავების არარსებობის პირობებში, მხარის სასარგებლოდ დაკმაყოფილებული მოთხოვნის საუარესოდ შებრუნებას გამოიწვეს, რაც დაუშვებელია, შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის სასარგებლოდ პირველი მოპასუხისათვის დაკისრებული საპროცენტო სარგებლის ნაწილშიც უცვლელად უნდა დარჩეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

30. საკასაციო სასამართლო, ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით, სსსკ-ის 248-ე მუხლზე მითითებით ,,სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა“ განმარტავს, რომ სასამართლო არ არის უფლებამოსილი სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოვალისათვის დაკისრებული სარგებელი (ყოველთვიური 2%) გააუქმოს, მიუხედავად იმისა, რომ სარგებელზე ამგვარი შეთანხმება მთლიანად ბათილია.

31. კასატორის მოთხოვნას 2018 წლის 12 აპრილის განჩინების გაუქმებაც წარმოადგენს, თუმცა საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასამართლოს ამ თარიღში რაიმე განჩინება არ მიუღია, შესაბამისად, კასატორის მოთხოვნა დაუსაბუთებელია.

32. რაც შეეხება კასატორის მოთხოვნას გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულებასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 268-ე მუხლის 1¹ ნაწილზე მითითებით განმარტავს, რომ ,,ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავებთან დაკავშირებით პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება უნდა მიექცეს დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად, თუ ეს პირდაპირ არის გათვალისწინებული ხელშეკრულებით“, აღნიშნული დანაწესი, ნორმის იმპერატიული მოთხოვნაა, თუმცა მხარეებს ხელშეკრულებით აღნიშნული არ გაუთვალისწინებიათ, ამასთან კასატორის მოთხოვნა, სსსკ-ის 264-ე მუხლის მე-3 ნაწილიდან გამომდინარე დაუსაბუთებელია, ვინაიდან საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება (განჩინება) კანონიერ ძალაში შედის დაუყოვნებლივ, მისი გამოცხადებისთანავე.

33. კასატორის პრეტენზიის პასუხად, რომ სააპელაციო სასამართლომ ორივე მოპასუხეს მის სასარგებლოდ თანხა დააკისრა, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღნიშნული სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით არ დასტურდება. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში პირდაპირ არის მითითებული, რომ მოვალეს (პირველ მოპასუხეს) კრედიტორის (მოსარჩელის) სასარგებლოდ 2236 ლარის გადახდა დაეკისრა. შესაბამისად, კასატორის პრეტენზია, დაუსაბუთებელია, მით უფრო, როცა კასატორსა და მეორე მოპასუხეს (მოვალის მეუღლეს) სახელშეკრულებო ურთიერთობა არ ჰქონიათ, რაც სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა.

34. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

35. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ.ჯ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე