№ ას-185-174-2017 18 დეკემბერი, 2017 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს ფ.მ.წ.ს–ში (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.ნ. (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. საქართველოში ფ.მ–ის წარმომადგენლობის (შემდგომში „მოპასუხე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) დირექტორის 2012 წლის 14 ნოემბრის #382 ბრძანებით, 2012 წლის 15 ნოემბრიდან ნ.ნ–ი (შემდგომში „მოსარჩელე“) დაინიშნა სამედიცინო წარმომადგენლის თანამდებობაზე და მისი ხელზე ასაღები ყოველთვიური ხელფასი განისაზღვრა 700 ლარით, აგრეთვე დადგინდა, რომ ნ.ნ–ს გამოეყოფოდა ყოველთვიური სახელფასო დანამატი - 340 ლარი.

2. 2012 წლის 15 ნოემბერს მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის დაიდო შრომითი ხელშეკრულება. მოსარჩელის ყოველთვიური ანაზღაურება განისაზღვრა 700 ლარით, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა - 2012 წლის 31 დეკემბრამდე.

3. მოპასუხის 2012 წლის 30 დეკემბრის #398, 2013 წლის 31 მარტის #422, 2013 წლის 30 ივნისის #453, 2013 წლის 31 სექტემბრის #458, 2013 წლის 31 დეკემბრის #522, 2014 წლის 31 მარტის #533, 2014 წლის 30 ივნისის #590 და 2014 წლის 30 სექტემბრის #626 ბრძანებებით მოსარჩელეს კონტრაქტის მოქმედების ვადა უგრძელდებოდა სამ-სამი თვით.

4. მოპასუხის 2014 წლის 25 დეკემბრის #658 ბრძანების შესაბამისად, მოსარჩელე 2015 წლის 1 იანვრიდან გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან ხელშეკრულების ვადის გასვლის გამო.

5. მოსარჩელემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ მოპასუხის მიერ გამოცემული ბრძანების, კონტრაქტის მოქმედების ვადის გაგრძელების შესახებ ბრძანებისა და სამგზავრო ხარჯებისა და ანაზღაურების განსაზღვრის შესახებ ბრძანებების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურისა და მიუღებელი ხელფასის (შვებულების პერიოდის) ანაზღაურება.

6. მოსარჩელის განცხადებით, არასწორია სამუშაოდან მისი გათავისუფლების შესახებ ბრძანებაში გათავისუფლების საფუძვლად შრომითი კონტრაქტის ვადის გასვლის მითითება, ვინაიდან აღნიშნულს ადგილი არ ჰქონია. მოსარჩელე 2012 წლის 15 ნოემბრიდან ასრულებდა მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს და იღებდა შესაბამის ანაზღაურებას. მისთვის უცნობი იყო ის ფაქტი, რომ მოპასუხე თავისი ინიციატივით შრომითი კონტრაქტის ვადას უგრძელებდა 3-3 თვით. აღნიშნულის შესახებ მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა 2015 წლის 20 თებერვალს, როცა ჩაბარდა გათავისუფლების შესახებ ბრძანება.

7. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და უარყო მოსარჩელის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ მან არ იცოდა შრომითი კონტრაქტის ვადის ამოწურვის თაობაზე. მოპასუხემ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე ესწრებოდა ყველა საერთო კრებას, სადაც ხდებოდა დასაქმებულებთან შრომითი ხელშეკრულებების გაგრძელება, შესაბამისად, მოსარჩელემ იცოდა ყველა იმ ბრძანების შინაარსი, რომლითაც ხდებოდა მასთან შრომითი კონტრაქტის ვადის გაგრძელება.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი მოპასუხის 2014 წლის 25 დეკემბრის #659 ბრძანება მოსარჩელის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ; მოსარჩელე აღდგენილ იქნა სამედიცინო წარმომადგენლის თანამდებობაზე; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2015 წლის 1 იანვრიდან სამსახურში აღდგენამდე, ყოველთვიურად 700 ლარის ოდენობით; სასარჩელო მოთხოვნა დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

9. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

10. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: სარჩელი იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2015 წლის 1 იანვრიდან სამსახურში აღდგენამდე ყოველთვიურად 735 ლარის ოდენობით; დანარჩენ ნაწილში საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

11. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-4 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

12. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სადავო პერიოდში მოქმედი შრომის კოდექსის 6.1 მუხლით და აღნიშნა, რომ შრომითი ხელშეკრულების ვადა ხელშეკრულების არსებითი პირობაა და ხელშეკრულების კონკრეტული ვადით განსაზღვრის შესახებ მხარეთა შეთანხმების ფაქტის მტკიცების ტვირთი ეკისრება დამსაქმებელს. ხელშეკრულების ვადაზე შეთანხმებისას აუცილებელია დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის მკაფიო და არაორაზროვანი შეთანხმება, წინააღმდეგ შემთხვევაში ყოველგვარი ბუნდოვანება და ეჭვი დასაქმებულის სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ნათლად არ იყო გამოხატული დასაქმებულის ნება, რომ მან მიიღო დამსაქმებლისაგან შეთავაზებული პირობა და შრომითი ურთიერთობის სამ-სამი თვით გაგრძელებას დაეთანხმა. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ თუნდაც დასტურდებოდეს ფაქტი იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს ეცნობა ბრძანების შინაარსი, აღნიშნული არ არის საკმარისი მხარეებს შორის ხელშეკრულების მოქმედების კონკრეტულ ვადასთან დაკავშირებული შეთანხმების დასადასტურებლად.

13. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე 2013 წლის იანვრიდან გათავისუფლების დღემდე აგრძელებდა მასზე დაკისრებული უფლება-მოვალეობების შესრულებას, ხოლო დამსაქმებელმა, რომლის მტკიცების ტვირთს შეადგენდა სადავო გარემოებების დადგენა, შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა, რომ 2013 წლის იანვრის შემდგომ მხარეთა შორის ვადიანი შრომითსამართლებრივი ურთიერთობა არსებობდა, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის არსებული შრომითი ურთიერთობა იყო უვადო.

14. შრომითი კონტრაქტის ვადის გაგრძელების თაობაზე ბრძანების ბათილად ცნობის შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთვევაში, ვინაიდან დადგინდა მხარეთა შორის უვადო შრომითსამართლებრივი ურთიერთობა და შესაძლებელია მოსარჩელის დარღვეული უფლების აღდგენა, არ არსებობდა მითითებული ბრძანების ბათილად ცნობის მიმართ მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი.

15. სააპელაციო სასამართლომ ასევე შეაფასა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანობა, იხელმძღვანელა შრომის კოდექსის 32-ე, 44-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ ვინაიდან მოსარჩელის ყოველთვიური ხელფასი 2014 წლის 1 მარტიდან ნაცვლად 700 ლარისა შეადგენდა 735 ლარს, არსებობდა მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ყოველთვიურად 735 ლარის დაკისრების საფუძველი სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გამოცემიდან სამსახურში აღდგენამდე.

16. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას შვებულების პერიოდში მიუღებელი თანხის (კვებისა და ტრანსპორტის ხარჯი) მოპასუხისათვის დაკისრების თაობაზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მოთხოვნა მოკლებული იყო ფაქტობრივ-სამართლებრივ საფუძველს, ვინაიდან მითითებული თანხა მოსარჩელეს გამოეყოფოდა სამუშაოს შესრულებასთან დაკავშირებული ხარჯების საკომპენსაციოდ და ამ დანამატის გაცემა სწორედ სამუშაოს შესრულებასთან იყო დაკავშირებული. შესაბამისად, დანამატი შვებულებაში ყოფნის პერიოდში არ გაიცემოდა.

17. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა მოპასუხემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

18. საკასაციო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, გაუგებარია, თუ რატომ მიიჩნია სააპელაციო სასამართლომ უვადო შრომით ხელშეკრულებად მოსარჩელესთან დადებული ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებები და რატომ მიიჩნია უკანონოდ შრომის კონტრაქტის ვადის ამოწურვის საფუძვლით მისი სამსახურიდან გათავისუფლება.

19. სასამართლომ ისე აღადგინა მოსარჩელე გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე, არ გამოურკვევია, რომ ეს პოზიცია ამჟამად გაუქმებულია და შეუძლებელია მისი აღდგენა. მოპასუხის მოთხოვნის მიუხედავად, სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ სამსახურში დაბრუნების სანაცვლოდ მოსარჩელისათვის გადაეხადა კომპენსაცია.

20. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 6 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

21. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად.

22. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

23. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

24. განსახილველ შემთხვევაში, სადავოა საკითხი იმასთან დაკავშირებით, მხარეებს შორის შრომითი ხელშეკრულება განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელებულად უნდა ჩაითვალოს, თუ აღნიშნული ურთიერთობა შებოჭილია სახელშეკრულებო ვადით.

25. აღნიშნულთან მიმართებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულება იდება წერილობითი ან ზეპირი ფორმით, განსაზღვრული, განუსაზღვრელი ან სამუშაოს შესრულების ვადით. ამავე კანონის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით დადგენილია შრომითსამართლებრივ ურთიერთობებში სამართლის ნორმათა გამოყენების პრინციპი, კერძოდ, შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომელსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით.

26. სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით განმარტებულია, თუ რა ჩაითვლება არსებით პირობად. ასეთია ხელშეკრულების ის პირობები, რომლებზედაც ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით მიღწეულ უნდა იქნეს შეთანხმება. საკასაციო პალატის შეფასებით, ვადა წარმოადგენს ხელშეკრულების არსებით პირობას, რომელიც საჭიროებს მხარეთა შორის შეთანხმებას.

27. მხარეთა მიერ ვალდებულების შესრულების ვადის განსაზღვრა გამომდინარეობს სამოქალაქო სამართალში აღიარებული სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპიდან, რომელმაც ნორმატიული ასახვა ჰპოვა სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის პირველ ნაწილში _ „კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებები, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას.“ შესაბამისად, მხარეებს სრული თავისუფლება აქვთ, შეთანხმდნენ ვალდებულების შესრულების ვადებზე. ისინი ამით საკუთარი ნებით განსაზღვრავენ ვალდებულების შესრულების დროს. როდესაც ხელშეკრულებით რაიმე მოვლენის დადგომის მომენტი მკაფიოდაა განსაზღვრული, სახეზეა განსაზღვრული ვადით დადებული ხელშეკრულება. საწინააღმდეგო შემთხვევაში, ივარაუდება, რომ სახეზეა განუსაზღვრელი ვადით დადებული ხელშეკრულება (იხ. სუსგ საქმე №ას-371-349-2014 , 31 ივლისი, 2014 წელი).

28. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ 2012 წლის 15 ნოემბერს მხარეთა შორის დაიდო შრომითი ხელშეკრულება 2012 წლის 31 დეკემბრამდე და მხარეებმა გამოხატეს ნება მის ყველა არსებით პირობასთან დაკავშირებით, მათ შორის ხელშეკრულების ვადასთან დაკავშირებით, ხელშეკრულება ხელმოწერილია ორივე მხარის მიერ (იხ. ს.ფ. 17-22). დადგენილია ასევე, რომ მოპასუხის 2012 წლის 30 დეკემბრის #398, 2013 წლის 31 მარტის #422, 2013 წლის 30 ივნისის #453, 2013 წლის 31 სექტემბრის #458, 2013 წლის 31 დეკემბრის #522, 2014 წლის 31 მარტის #533, 2014 წლის 30 ივნისის #590 და 2014 წლის 30 სექტემბრის #626 ბრძანებებით მოსარჩელეს კონტრაქტის მოქმედების ვადა უგრძელდებოდა სამ-სამი თვით , თუმცა ხელშეკრულების ვადასთან დაკავშირებით მხარეთა მიერ ორმხრივად დადასტურებული გარიგება საქმის მასალებში არ მოიპოვება.

29. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოპასუხის მტკიცებას იმის შესახებ, რომ ვინაიდან მოსარჩელე ესწრებოდა ყველა იმ საერთო კრებას, სადაც განიხილებოდა მისი შრომითი ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების საკითხი, არსებობდა მხარეთა შეთანხმება აღნიშნულზე.

30. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე უზენაესი სასამართლოს დადგენილ პრაქტიკაზე, რომლის შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების ვადასთან დაკავშირებით დასაქმებულისათვის მხოლოდ ამ შინაარსის ბრძანების გაცნობა, არ ნიშნავს ამ უკანასკნელის თანხმობას ვადიან შრომით ურთიერთობაზე გადასვლასთან დაკავშირებით. „...შრომითი ხელშეკრულების ვადა ამ ხელშეკრულების არსებითი პირობაა, ამიტომ ამ პირობის შეცვლის თაობაზე უნდა არსებობდეს დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მკაფიო და არაორაზროვანი შეთანხმება... ... წინააღმდეგ შემთხვევაში, ყოველგვარი ბუნდოვანება და ეჭვი დასაქმებულის სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს“ (იხ. სუსგ საქმე №ას-281-269-2015, 20 ივლისი, 2015 წელი).

31. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა შორის 2012 წლის 15 ნოემბერს დადებული ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება ამოიწურა 2012 წლის 31 დეკემბერს, ხოლო 31 დეკემბრის შემდგომ ხელშეკრულების ვადაზე მხარეთა შორის მკაფიო შეთანხმება საქმის მასალებით არ იკვეთება, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მართებულია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა მოსარჩელესთან დადებული შრომითი ხელშეკრულების განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელებასთან დაკავშირებით. კასატორს არც საკასაციო სასამართლოში წარმოუდგენია სამართლებრივად წონადი არგუმენტები, რომლებიც გააქარწყლებდა მოცემულ საკითხზე გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობასა და დასკვნებს.

32. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ ვინაიდან ამჟამად გაუქმებულია პოზიცია, რომელზეც სასამართლომ აღადგინა მოსარჩელე, არსებობდა თანამდებობაზე აღდგენის სანაცვლოდ მოსარჩელისათვის კომპენსაციის გადახდის საფუძველი.

33. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებაზე მითითება საქმის საკასაციო წესით განხილვისას დაუშვებელია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხეს არც საქმის პირველ ინსტანციაში განხილვისას წარდგენილი შესაგებლისა და არც სააპელაციო საჩივრის წარდგენისას პირვანდელ სამუშაო ადგილზე მოსარჩელის აღდგენის შემაფერხებელი გარემოების თაობაზე არ მიუთითებია. შესაბამისად, აღნიშნული საკითხი არც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობის საგანი გამხდარა. გამომდინარე აქედან, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრის განხილვისას მოპასუხის მიერ დასახელებულ ახალ გარემოებას ვერ შეაფასებს.

34. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახული მსჯელობა სრულად შეესაბამება ზემოაღნიშნულ განმარტებებს და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილურ პრაქტიკას. შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

35. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

36. ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

37. რაც შეეხება კასატორის მიერ წარმოდგენილ ახალ მტკიცებულებებს, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხარეთა მიერ მათი მოთხოვნების დასასაბუთებლად და მითითებული ფაქტების დასამტკიცებლად საჭირო მტკიცებულებების წარდგენის საკმაოდ მკაცრად გაწერილ პროცედურას, რომლის შესაბამისად, მხარეებს მტკიცებულებათა წარდგენა შეუძლიათ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას შესაბამისი წესების დაცვით. გამონაკლის შემთხვევაში, კანონით დადგენილი წინაპირობების არსებობისას, დასაშვებია ახალი მტკიცებულების წარდგენა სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოშიც (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლი), თუმცა საქმის საკასაციო სასამართლოში განხილვისას მხარე ასეთ შესაძლებლობას მოკლებულია. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. აღნიშნულ წესზე გავლენას ვერ მოახდენს მხარის მითითება, რომ მისთვის კონკრეტული გარემოების ან მტკიცებულების არსებობის შესახებ ცნობილი გახდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ან დოკუმენტები, რომელთა წარდგენაც მხარეს სურდა, შეიქმნა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ. ამგვარი მტკიცებულებები მოცემული დავის ფარგლებში საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანი ვერ გახდება. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (ამონაწერები მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან), მთლიანობაში „04“ ფურცლად (ს.ფ. 375-376; 379-380);

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს ფ.მ.წ.ს–ში საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორს (ს/ნ: .....) დაუბრუნდეს მის მიერ 2017 წლის 14 იანვარს №5 საგადახდო დავალებით ზედმეტად გადახდილი 300 ლარი, ასევე 2017 წლის 23 თებერვალს #5 საგადახდო დავალებით გადახდილი 1 323 ლარის 70% - 926.1 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. კასატორს დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (ამონაწერები მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან), მთლიანობაში „04“ ფურცლად (ს.ფ. 375-376; 379-380);

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე