საქმე №ას-833-833-2018 16 ნოემბერი, 2018 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ა.შ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – უ.შ. (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი – ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, საკუთრების უფლების აღდგენა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ა.შ–ას (შემდეგში: მოსარჩელე, მყიდველი, აპელანტი ან კასატორი) და ნ.კ–ას (შემდეგში: მოსარჩელის ძმის ცოლი ან რძალი, გამყიდველი) შორის, 2007 წლის 4 დეკემბერს, გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება (იხ. ტ.1, ს.ფ. 25-27).

2. ხელშეკრულების თანახმად, ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა უძრავი ქონების 36/48 ნაწილი, მდებარე ქ. თბილისში, ......, /ს/კ ...../.

3. ერთი მხრივ, მოსარჩელეს და, მეორე მხრივ, ლ.ხ–ას (შემდეგში: მოსარჩელისა და მოპასუხის დედა) და უ.შ–ას (შემდეგში: მოპასუხე, მოსარჩელის ძმა, მოწინააღმდეგე მხარე) შორის, 2008 წლის 23 დეკემბერს, გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მოსარჩელემ წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონებიდან 12/48 ნაწილი მიჰყიდა დედას 20000 ლარად, ხოლო 12/48 ნაწილი - ძმას 20000 ლარად (იხ. ტ.1, ს.ფ. 31).

4. მოსარჩელის დედასა და მოსარჩელის რძალს (იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი პუნქტი) შორის, 2011 წლის 15 ივნისს, გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, მოსარჩელის დედამ მოსარჩელის რძალს, წინამდებარე განჩინების მე-3 პუნქტში მითითებული საკუთარი უძრავი ქონების ნაწილი მიჰყიდა (იხ. ტ.1, ს.ფ. 34-36).

5. მოსარჩელის რძალმა, 2014 წლის 18 ივლისს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, წინამდებარე განჩინების მე-4 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება დ.შ–ას (შემდეგში: მოსარჩელისა და მოპასუხის ძმისშვილი) მიჰყიდა (იხ. ტ.1, ს.ფ. 39-42).

6. სარჩელების საფუძვლები

6.1. მოსარჩელემ 2016 წლის 10 მაისს სარჩელი აღძრა საკუთარი ძმის (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-3 ქვეპუნქტი) წინააღმდეგ, მოითხოვა წინამდებარე განჩინების მესამე პუნქტში მითითებული ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, კერძოდ, ძმისათვის სადავო ქონების 12/48 ნაწილის მიყიდვის ნაწილში და ამ ნაწილში, უძრავ ქონებაზე მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა.

6.2. მოსარჩელემ, წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში ასახულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითა და დამატებით განმარტა, რომ წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტში მითითებულ მისამართზე მდებარე სახლთმფლობელობაში 1988 წლის მაისიდან არის ჩაწერილი და ცხოვრობს კიდეც.

6.3. მოსარჩელის განმარტებით, მისი ძმა ა.შ–ა (შემდეგში: მოსარჩელისა და მოპასუხის გარდაცვლილი ძმა, მოსარჩელისა და მოპასუხის ძმისშვილის მამა), ქ. მოსკოვში ცხოვრობდა და საკუთარი დანაზოგით ქ.თბილისში ბინის შეძენა სურდა.

6.4. მოსარჩელემ 1995 წელს შეიტყო, რომ მეზობელი ბინას ჰყიდდა, რის შესახებაც ძმას აცნობა და ბინის ყიდვა ურჩია.

6.5. მოსარჩელემ, 1995 წელს, გარდაცვლილი ძმის თანხით წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება შეიძინა, მაგრამ რადგან მისმა ძმამ თბილისში ჩამოსვლა ვერ შეძლო და მოსარჩელეც, იმ დროისათვის, მასთან იმყოფებოდა ქ. მოსკოვში, უძრავი ქონება, 1995 წლის 26 ოქტომბრის ხელშეკრულების საფუძველზე, მეორე ძმის მ.შ–ას (შემდეგში: მოსარჩელის მეორე ძმა) მეუღლის (მოსარჩელის რძლის) (იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი პუნქტი) სახელზე გაფორმდა, იმ განზრახვით, რომ ეს უკანასკნელი შემდგომში ბინას აწ გარდაცვლილს გადაუფორმებდა.

6.6. მოსარჩელის განმარტებით, 1998 წელს, მისი ძმა (მოპასუხე) და დედა, ჩამოვიდნენ თბილისში და სადავო უძრავ ქონებაში დაიწყეს ცხოვრება.

6.7. მოსარჩელის დედამ, 2000 წელს, მოპასუხეს იმავე სახლთმფლობელობაში არსებული მოსარგებლეებისაგან, 5000 აშშ დოლარად ფართი უყიდა.

6.8. მოსარჩელის ძმა (იხ. წინამდებარე განჩინების 6.3 ქვეპუნქტი) 2001 წელს ქ. მოსკოვში გარდაიცვალა, რის შემდეგაც, ოჯახის წევრებმა მოილაპარაკეს, რომ მისი კუთვნილი ქონება, რომელიც მოსარჩელის რძლის სახელზე იყო აღრიცხული, მოსარჩელეს უნდა გადაეფორმებინა, ხოლო ძმისშვილის (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-5 პუნქტი) სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ, ეს ქონება მისთვის გადაეცა.

6.9. მოსარჩელის რძალმა, 2007 წლის 4 დეკემბერს, თავის სახელზე რიცხული უძრავი ქონების (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტი) 36/48 ნაწილი მოსარჩელეს უსასყიდლოდ გადაუფორმა, თუმცა მხარეთა შორის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა.

6.10. მოსარჩელის განმარტებით, მას 2008 წელს, დედამ და ძმამ (მოპასუხემ) სთხოვეს, რომ მის საკუთრებად რიცხული ფართი სამ ნაწილად გაეყო და მათთვისაც გადაეფორმებინა, ხოლო ძმისშვილის სრულწლოვანების მიღწევისთანავე, სამივეს ეს წილები მისთვის უნდა გადაეცათ.

6.11. მოსარჩელე, ნდობისა და პატივისცემის გამო, წინადადებას დასთანხმდა და წინამდებარე განჩინების მე-3 პუნქტში მითითებული ხელშეკრულება გაფორმდა, თუმცა რეალურად თანხის გადაცემა არ მომხდარა.

6.12. მოსარჩელის განმარტებით, რძალმა, 2014 წლის 18 ივლისს, მოსარჩელის ძმისშვილს წინამდებარე განჩინების მე-5 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონება გადაუფორმა, მაგრამ ეს უკანასკნელი ქონებას ვერ დაეუფლა, რადგან მოსარჩელის ძმამ (მოპასუხემ) სადავო ქონება დაიკავა და დღემდე სარგებლობს.

6.13. ზემოაღნიშნულმა ფაქტმა მხარეთა შორის დიდი დაპირისპირება წარმოშვა, მოპასუხემ როგორც მას, ისე დედამისს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.

6.14. მოსარჩელის მტკიცებით, მხარეებს შორის, 2008 წლის 23 დეკემბერს, გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ბათილია, რადგან, რეალურად, ნასყიდობის ხელშეკრულება არ გაფორმებულა და ნასყიდობის საფასურიც არ გადახდილა.

7. მოპასუხის შესაგებელი

7.1 მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მას და მის გარდაცვლილ ძმას ერთობლივი ბიზნესი ჰქონდათ მოსკოვში და წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტში მითითებული უძრავი ქონებაც ერთობლივი თანხით შეიძინეს.

7.3 მოპასუხის განმარტებით, დედამისს მისთვის უძრავი ქონება არ უყიდია. ამას მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ხელწერილიც ადასტურებს.

7.4 მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელეს უძრავი ქონების ყიდვისათვის საკუთარი არც ერთი თეთრი არ გადაუხდია, რასაც ის თავადაც აღიარებს.

7.5 მოპასუხემ სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც მიუთითა.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

8.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

8.2 საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 50-ე, 54-ე, 56-ე, 128-ე, 129-ე, 130-ე, 144-ე, 185-ე, 477-ე, 524-ე, 529-ე მუხლებით; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ის) მე-2, 180-ე მუხლებით.

8.3 საქალაქო სასამართლომ, სხვა ფაქტობრივ გარემოებებთან ერთად, დაადგინა, რომ 2008 წლის 23 დეკემბრის სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება მოჩვენებითი გარიგებაა, ვინაიდან, მხარეებს არა ნასყიდობის, არამედ სხვა გარიგებით განსაზღვრული იურიდიული შედეგი სურდათ.

8.5 საქალაქო სასამართლომ სსკ-ის 529-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე მითითებით ,,ჩუქება შეიძლება გაუქმდეს ერთი წლის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც მჩუქებელი შეიტყობს იმ გარემოებების შესახებ, რომელიც მას ჩუქების გაუქმების უფლებას აძლევს“, განმარტა, რომ პოლიციის ორგანოსათვის წარდგენილი განცხადებებით და მოწმეთა ჩვენებებით დასტურდება, მხარეთა შორის შეურცხყოფისა და უმადურობის ფაქტების 2013-2014 წლებში გამოვლენა.

8.6 სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარჩელეს ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით სარჩელი უნდა აღეძრა ამ მოვლენებიდან არა უგვიანეს 1 წლისა, რაც არ მომხდარა. სარჩელი სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით, სასამართლოში 2016 წლის 10 მაისს აღიძრა. შესაბამისად, ამ თვალსაზრისით მოპასუხის შესაგებლის არსებობის პირობებში, სასამართლოს შეფასებით, სარჩელი ხანდაზმულია.

9. სააპელაციო საჩივრების საფუძვლები

9.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, მისი სარჩელის დაკმაყოფილება.

10. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

10.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინებით, აპელანტის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად, უცვლელად დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება გამყიდველის სარჩელის უარყოფის თაობაზე;

10.2 სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა და გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები (სსსკ-ის 390.-3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

10.3 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის, რეალურად, დაიდო არა ნასყიდობის, არამედ ჩუქების ხელშეკრულება, შესაბამისად, ურთიერთობა ჩუქების ხელშეკრულების ნორმებით უნდა მოწესრიგდეს.

10.4 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მხარეთა შორის სადავოა მოთხოვნის წარმოშობის მომენტი.

10.5 სააპელაციო სასამართლომ, აღნიშნა, რომ, უმადურობის გამოვლენის გამო, ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმების მოთხოვნის ერთწლიანი ხანდაზმულობის ვადა აითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც მჩუქებელი იმ გარემოების შესახებ შეიტყობს, რაც, მისი აზრით, ჩუქების გაუქმების საფუძველია.

10.6 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მჩუქებელმა (მოსარჩელემ), მხოლოდ სააპელაციო საჩივარში აღნიშნა, რომ დიდ უმადურობად მიიჩნევდა არა მხარეთა შორის 2013-2014 წლებში დაპირისპირებას, არამედ 2015 წლის ზაფხულში მოპასუხის მიერ ძმისშვილისათვის სადავო უძრავი ქონების გადაუფორმებლობას და, უფრო მეტიც, საკუთარ სახლში შესვლის აკრძალვას.

10.7 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტმა, სააპელაციო საჩივარში მითითებული ახალი გარემოებებით დიდი უმადურობის გამოვლენა 2015 წელს დაუკავშირა.

10.8 სააპელაციო სასამართლომ ახალ ფაქტობრივ გარემოებაზე მითითება, სსსკ-ის 380-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, დაუშვებლად მიიჩნია და აღნიშნა, რომ რაიმე საპატიო მიზეზის არსებობა, რის გამოც მხარემ ამ გარემოებაზე მითითება ადრეულ ეტაპზე ვერ შეძლო, არ დასტურდებოდა.

10.9 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ახალი გარემოების დასაშვებად მიჩნევის პირობებშიც, აპელანტი 2015 წელს უმადურობის გამოვლინებას მაინც ვერ ადასტურებდა. კერძოდ, აპელანტი აღნიშნულ გარემოებას ძმისშვილის 2015 წლის ზაფხულში საქართველოში ჩამოსვლას უკავშირებდა, მაშინ, როდესაც მოწინააღმდეგ მხარე აღნიშნულ ფაქტს უარყოფდა და მიუთითებდა, რომ მათი ძმისშვილი, 2014 წლიდან სავალდებულო სამხედრო სამსახურს გადიოდა რუსეთის ფედერაციაში, როგორც იმ ქვეყნის მოქალაქე და იგი 2015 წლის ზაფხულში თბილისში ვერ ჩამოვიდოდა.

10.10 სასამართლოს შეფასებით, 2015 წელს ძმისშვილის, საქართველოში ჩამოსვლისა და ბინაში შეუშვებლობის დამადასტურებელი სხვა მტკიცებულება მოსარჩელემ ვერ წარადგინა სასამართლოში.

10.11 სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელე 2013 - 2014 წლებში აქტიურად მიმართავდა სამართალდამცავ ორგანოებს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების ხელყოფის ან სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით, კერძოდ, მოპასუხისათვის სხვისი (რძლის/ძმისშვილის) საკუთრებით სარგებლობის აკრძალვას მოითხოვდა, თუმცა ვინაიდან მესაკუთრეთა წილები არ იყო გამიჯნული, მისი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

10.12 სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოპასუხის მხრიდან უმადურობისა და შეურაცხყოფის ფაქტები ჯერ კიდევ 2013-2014 წლებში გამოვლინდა, როდესაც მან გარდაცვლილი ძმისთვის განკუთვნილი ფართი თვითნებურად დაიკავა. შესაბამისად, სწორედ ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმების მოთხოვნისთვის კანონით დადგენილი ერთწლიანი ვადა ამ დროიდან უნდა ათვლილიყო, მოსარჩელეს ჩუქების გაუქმების მოთხოვნით, 2015 წლის ბოლომდე უნდა აღეძრა სარჩელი. მან კი, სარჩელი 2016 წლის 10 მაისს აღძრა, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით სარჩელი ხანდაზმულია, რაც მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საკმარისი საფუძველია.

11. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

11.1 აპელანტმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინება. კასატორმა მისი გაუქმება და, საქმის ხელახლა იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვა.

11.2 კასატორი დავობს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სასამართლოსეულ მსჯელობაზე, სააპელაციო საჩივარში ახალი გარემოებების მითითებასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ სასამართლო სარჩელსა და სასამართლოს მთავარი სხდომის ოქმს, კერძოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტებას არ გასცნობია, ვინაიდან, მის მიერ, ეს გარემოება სარჩელშიც და ახსნა-განმარტების ეტაპზეც მითითებული იყო.

11.3 კასატორის მტკიცებით, მას მხარეთა შორის 2013-2014 წლებში არსებულ კონფლიქტზე არ მიუთითებია სარჩელში, რომელიც საერთო სარგებლობაში არსებული ქონების განკარგვასა და გამოყენებას უკავშირდებოდა, თუმცა, კასატორისათვის ეს არ წარმოადგენდა იმ უმადურობას, რის გამოც საკუთარ ძმას (მოპასუხეს) დაუპირისპირდა.

11.4 კასატორის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, მნიშვნელობა ჰქონდა მოპასუხის მიერ გამოვლენილი უმადურობის ხარისხის დადგენას, კერძოდ, მისი გარდაცვლილი ძმის ფულით შეძენილია სადავო ქონება, რომელიც, ძმისშვილს უნდა გადასცემოდა სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ, თუმცა მისმა ძმამ (მოპასუხემ), 2015 წლის ზაფხულში ჩამოსულ ძმისშვილს, არათუ ქონება არ გადაუფორმა, არამედ - სახლშიც კი არ შეუშვა.

11.5 კასატორის განმარტებით, ზემოაღნიშნული ფაქტი, დიდი უმადურობის გამოვლენაა და სწორედ ეს გახდა მხარეებს შორის დაპირისპირების მიზეზი.

11.6 კასატორის მტკიცებით, მოწინააღმდეგე მხარეს (მოპასუხეს) წინამდებარე განჩინების 10.6 ქვეპუნქტში მითითებული გარემოება სადავოდ არ გაუხდია, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ის უფრო მეტ მტკიცებულებას წარადგენდა სასამართლოში, თუნდაც ძმისშვილის პასპორტის ასლს, სადაც მის მიერ რუსეთ-საქართველოს საზღვრის კვეთის დრო დაფიქსირდებოდა.

11.7 კასატორის მტკიცებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა, თუ რაში გამოიხატებოდა მოპასუხის უმადურობა და სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულად არასწორად მიიჩნია. სააპელაციო სასამართლომ კი, ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცების ტვირთის არასწორად დადგენის გამო, დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება მიიღო.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 სექტემბრის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სსსკ-ის საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

14. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

15. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით, კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება და დასაბუთებულია გასაჩივრებული განჩინება იურიდიული კვალიფიკაციის თვალსაზრისითაც.

18. წინამდებარე შემთხვევაში, კასატორის (მოსარჩელის) საკასაციო პრეტენზია უმთავრესად აგებულია იმ მსჯელობაზე, რომ სასამართლომ მტკიცების ტვირთი არასწორად გადაანაწილა და მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც არასწორად იმსჯელა.

19. კასატორის პრეტენზიის პასუხად, რომ სააპელაციო სასამართლომ მტკიცების ტვირთი არასწორად გადაანაწილა საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ,,ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს მტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლენი, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. მტკიცების ტვირთზე მითითებას აკეთებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთი დამოკიდებულია არა მხარის როლზე პროცესში, არამედ მოთხოვნის საფუძველზე. ის ვინც ითხოვს ვალდებულების შესრულებას, უნდა დაამტკიცოს მოთხოვნის საფუძვლის არსებობა არა მხოლოდ მაშინ, როდესაც იგი ითხოვს თავისი მოთხოვნის შესრულებას, ან აღიარებას, არამედ მაშინაც, როდესაც იგი თავს იცავს მოწინააღმდეგე მხარის ნეგატიური აღიარებითი სარჩელისაგან (მოთხოვნისაგან). მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გავმიჯნოთ ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. მხარეები სსსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალნი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს - ეს უკვე სასამართლის პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კრიტერიუმი, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს სასამართლომ იმისათვის, რომ სწორად განსაზღვროს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებიდან, თუ რომელი ამართლებს სამართლებრივად მხარეთა მოთხოვნებს (შესაგებელს) და რომელი არა, ესაა - სარჩელის საგანი (მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსი), მოპასუხის შესაგებელი და შესაბამისი მატერიალურ სამართლებრივი ნორმა. მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებებიდან ერთი ნაწილი უნდა დაამტკიცოს მოსარჩელემ, მეორე ნაწილი კი - მოპასუხემ. ამასთან ერთად, დამტკიცების ტვირთის განაწილების საფუძველზე, მოსარჩელე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოპასუხემ უნდა დაამტკიცოს და პირიქით, მოპასუხე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს. მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების ინსტიტუტი მიუთითებს არა მარტო იმაზე, თუ რომელმა მხარემ რა ფაქტები უნდა დაადგინოს, არამედ იმაზეც, თუ რომელი ფაქტების დადგენის მოვალეობისაგან თავისუფლდება ესა თუ ის მხარე. შესაბამისად, მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი - ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ., ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64). საგულისხმოა ისიც, სამოქალაქო საქმეებზე დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებისა და ზოგადად, მართლმსაჯულების განხორციელების უწინარეს საფუძველს წარმოადგენს იმის სწორად განსაზღვრა, თუ რა სამართლებრივი საფუძვლიდან გამომდინარეობს მხარეთა შორის წარმოშობილი დავა. ამ მიზნით, საქმის განხილველმა სასამართლომ პირველყოვლისა, უნდა დაადგინოს მოთხოვნის მატერიალური საფუძველი [მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა]. მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა გამოარკვიოს მოძიებული ნორმის წინაპირობები, მისი აბსტრაქტული შემადგენლობა და შემოაწმოს განხორციელებულია თუ არა განსახილველ საქმეზე ყველა მათგანი. ამ ასპექტში, ფორმალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, სასამართლო შეზღუდულია სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებებით: იგი ამოწმებს რომელ კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითებს მოსარჩელე, ქმნიან თუ არა ისინი დამფუძნებელი ნორმის უკლებლივ ყველა წანამძღვარს. ამის შემდეგ მოწმდება, მოპასუხის პოზიცია რამდენად აქარწყლებს წარმოშობილ წანამძღვრებს (პროცესუალური და მატერიალური თვალსაზრისით)“ - იხ სუსგ # ას-860-860-2018, 16.11.2018წ.

20. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორმა (მოსარჩელემ) სარჩელში მისი მოთხოვნის დამფუძნებელი კონკრეტული ფაქტები მიუთითა, კერძოდ, კასატორის განმარტებით, მისმა რძალმა, 2014 წლის 18 ივლისს მის ძმისშვილს სადავო უძრავი ქონების 12/48 ნაწილი გადაუფორმა, მაგრამ ეს უკანასკნელი უძრავ ქონებას ვერ დაეუფლა, რადგან მოსარჩელის ძმამ (მოპასუხე) სადავო უძრავი ქონება დაიკავა, რომლითაც დღემდე სარგებლობს. მოსარჩელის მტკიცებით, სწორედ ამ ფაქტმა გამოიწვია მხარეთა შორის დაპირისპირება.

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია მხარის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებითა და წარდგენილი მტკიცებულებებით, ამასთან, მოსარჩელემ სარჩელს დაურთო არაერთი მტკიცებულება, რომლიც მხარეთა შორის 2013-2014 წლებში არსებულ კონფლიქტს ადასტურებს, შესაბამისად, წინამდებარე განჩინების 11.3 ქვეპუნქტებში მითითებული საკასაციო პრეტენზია, მოცემულ შემთხვევაში, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია.

22. კასატორის 11.2 ქვეპუნქტში მითითებულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და საქმის გაცნობისა და 2017 წლის 21 მარტის სასამართლოს მთავარი სხდომის ოქმის (იხ. მოსარჩელის წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება, ტ.1, ს.ფ 209) მოსმენის შემდეგ განმარტავს, რომ კასატორმა (მოსარჩელემ) მხოლოდ სააპელაციო საჩივარში მიუთითა, 2015 წელს გამოვლენილი უმადურობის შესახებ. სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, ძმისშვილის საქართველოში ჩამოსვლის შესახებ მოსარჩელის წარმომადგენელმა, ზოგადად მიუთითა, თუმცა, უმადურობის ფაქტი ამ თარიღს არ დაუკავშირა, ამასთან, მოსარჩელის წარმომადგენელმა სააპელაციო საჩივარში მითითებულის საწინააღმდეგოდ, ძმისშვილის ჩამოსვლის თარიღად, 2015 წლის აპრილი დაასახელა.

23. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსსკ-ის 380-ე მუხლის დანაწესის თანახმად, ახალი ფაქტებზე მითითება, ზემდგომი სასამართლოს სამართალწარმოების ეტაპზე დასაშვებია მხოლოდ საგამონაკლისო წესით. თავის მხრივ, ახალ ფაქტებზე მითითების საპატიოობაც ამავე კოდექსით დადგენილ სტანდარტს (სსსკ-ის 215.3 მუხლი) სრულად უნდა შეესაბამებოდეს, რათა პროცესის ფუნდამენტური შეჯიბრებითობის პრინციპი (სსსკ-ის მე-4 მუხლი) დაუსაბუთებლად არ შეილახოს. კანონის იმპერატიული ნება სწორედ ამ პრინციპის დაცვით მართლმსაჯულების განხორციელებისკენაა მიმართული. ამასთან, საპროცესო კანონმდებლობის ანალიზი ქმნის დასკვნის საფუძველს, რომ სასამართლოს მთავარი სხდომისათვის საქმის განსახილველად მომზადება მხარეთა წერილობითი პოზიციების სრულყოფასა და დავის ძირითადი სურათის განსაზღვრას ემსახურება, სწორედ ამითაა გამართლებული ამავე კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,მხარეები შეზღუდული არიან, ახსნა-განმარტების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული“ დებულებების არსებობა პროცესში, რომელთა განუხრელად დაცვა პროცესის სწორად წარმართვაზე მიუთითებს. მიუხედავად ამისა, მტკიცებულებათა მოგვიანებით წარდგენა მაინც დასაშვებია, რათა არ დაზარალდეს ერთ-ერთი მხარის ინტერესი, ამასთანავე, უნდა დადგინდეს, რომ მტკიცებულებათა დროული წარუდგენლობა მხარისაგან დამოუკიდებელი, საპატიო მიზეზითაა განპირობებული (შრდ. №ას-123-123-2018, 09.11.2018წ.)

21. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და განმარტავს, რომ სსსკ-ის 380-ე მუხლის საფუძველზე კასატორის მიერ მითითებული ახალი ფაქტობრივი გარემოებები დაუშვებელია, ვინაიდან სსსკ-ის 215.3 მუხლით გათვალისწინებული საპატიო მიზეზის არსებობა არ დასტურდება. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს ახალი გარემოებებზე მითითება საპატიოდაც რომ ჩაეთვალა, მოსარჩელის პოზიციას მაინც ვერ გაიზიარებდა, ვინაიდან მას ახალი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულება არ წარუდგენია სასამართლოში, აღნიშნული კი, მისი მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა.

22. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ხანდაზმულობაზე მითითება სარჩელის დაკმაყოფილების შემაფერხებელ შესაგებელს წარმოადგენს და ასეთ დროს მოსარჩელეს მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმისა, რომ ამ ინსტიტუტის გამოყენების წინაპირობები არ არსებობს (მან უნდა ამტკიცოს ხანდაზმულობის ვადის შეჩერება, შეწყვეტა და სხვა).

23. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს: „ხანდაზმულობის ვადაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც უფლებამოსილ პირს შეუძლია თავისი უფლების რეალიზაცია ან დაცვა. ხანდაზმულობის ინსტიტუტის სპეციფიკურობა ისაა, რომ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნის უფლება ობიექტურად არსებობს, თუმცა, იგი იძულებით ვერ განხორციელდება, ანუ ამ უფლების რეალიზება სრული მოცულობით დამოკიდებულია მოთხოვნის ადრესატის ნება-სურვილზე (სსკ-ის 144.1-ე მუხლი). სსკ-ის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს, ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისათვის უმნიშვნელოვანესია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა. ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი შეესაბამება დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევებისა, როდესაც მოთხოვნის წარმოშობის ვადის განსაზღვრა ზოგადი წესისაგან განსხვავებულადაა რეგულირებული, მისი წარმოშობა დაკავშირებულია მომენტთან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო უფლების დარღვევის თაობაზე (შდრ. სუსგ№ას-934-899-2016, 14.02.17) - იხ. სუსგ #ას-68-68-2018, 03.04.2018წ.

24. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორმა, ხანდაზმულობის გამოყენების წინაპირობების არარსებობა ვერ დაადასტურა. მან სარჩელით უმადურობის ფაქტი, მოპასუხესთან 2014 წელს არსებულ დაპირისპირებას დაუკავშირა, სააპელაციო საჩივრით კი - 2015 წლის ზაფხულს, რასაც საკასაციო სასამართლო, სსსკ-ის 380-ე მუხლისა და მტკიცებულებათა არარსებობის გამო ვერ გაიზიარებს.

25. საკსაცასიო სასამართლო, სსკ-ის 529.3-ე და 130-ე მუხლებზე მითითებით ,,ჩუქება შეიძლება გაუქმდეს ერთი წლის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც მჩუქებელი შეიტყობს იმ გარემოების შესახებ, რომელიც მას ჩუქების გაუქმების უფლებას აძლევს (529.3). ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ (130-ე მუხლი)“, განმარტავს, რომ მოსარჩელის მიერ 2016 წლის 10 მაისს აღძრული სარჩელი სსკ-ის 529.3 მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე ხანდაზმულია.

26. საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 529-ე მუხლით დასახელებული დანაწესის მიხედვით, ჩუქება შეიძლება გაუქმდეს, თუ დასაჩუქრებული მძიმე შეურაცხყოფას მიაყენებს ან დიდ უმადურობას გამოიჩენს მჩუქებლის ან მისი ახლო ნათესავის მიმართ. ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმების შესაძლებლობას კანონი ისეთი განსაკუთრებული გარემოებების არსებობას უკავშირებს, როგორიც არის: 1. დასაჩუქრებულის მხრიდან მძიმე შეურაცხყოფა, ან/და 2. მჩუქებლის ან მისი ახლო ნათესავის მიმართ გამოვლენილი დიდი უმადურობა. მითითებული ნორმა ხაზს უსვამს მჩუქებლის მიმართ მძიმე შეურაცხყოფის მიყენებისა და დიდი უმადურობის შემთხვევებს. კანონი პირდაპირ არ განსაზღვრავს, თუ რა შეიძლება ჩაითვალოს მძიმე შეურაცხყოფად, ან დიდ უმადურობად, რომლის გამოც შეიძლება, გაუქმდეს ჩუქების ხელშეკრულება. ამდენად, სასამართლო ვალდებულია, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში განსაზღვროს დასაჩუქრებულის უმადურობის ხარისხი და გადაწყვიტოს საკითხი იმის შესახებ, წარმოადგენს თუ არა დასაჩუქრებულის ქმედება არაზნეობრივ, გასაკიცხ საქციელს, რაც შეიძლება უმადურობის გამოვლენად, შესაბამისად, ჩუქების გაუქმების საფუძვლად შეფასდეს (სუსგ №ას-62-59-2012, -05.11.2013წ.).

27. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

28. საკასაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა.შ–ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ა.შ–ას (პ/ნ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, მ.პ–ის (პ/ნ .....) მიერ, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1000 ლარის (საგადასახადო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2018 წლის 16 ივლისი; საგადახდო დავალება N01, გადახდის თარიღი 2018 წლის 14 აგვისტო), 70% – 700 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე