საქმე №ას-187-2019 7 მაისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

კასატორი – შპს “G.“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - გ. კ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

აღწერილობითი ნაწილი:

1. გ. კ-მა (შემდეგში: მოსარჩელე ან მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრა შპს ''G.''-ის (შემდეგში: მოპასუხე ან აპელანტი ან კასატორი) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მოგებული თანხის - 95 798.42 ლარის გადახდის დაკისრება.

2. სარჩელის დაეფუძნა შემდეგ ფაქტობრივ გარემებებს: მოქალაქე გ. ხ-ე, რომელმაც 2016 წლის 19 მაისის მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულების საფუძველზე თავისი მოთხოვნა მოპასუხის მიმართ 95 798.42 ლარის ფარგლებში დაუთმო მოსარჩელეს კაზინო ''...'' ინტერნეტგვერდზე თამაშობდა ორი მომხმარებლის სახელით: 1) ''G. ...'', ID #4...; 2) ''I. ....'', ID #1.... მან აღნიშნული სახელებით 2013 წლის ივნისის თვეში მოიგო სხვადასხვა ოდენობით თანხა, რომლებიდანაც მხოლოდ ნაწილი თანხის გადარიცხვა შეძლო მის კუთვნილ საბანკო ანგარიშზე, ხოლო ყველა დანარჩენი თანხის გადარიცხვა შპს ''G.''-მა დაუბლოკა მას. უფრო მეტიც, 2013 წლის 14 ივლისს შპს ''G.''-მა სარჩელი აღძრა გ. ხ-ის წინააღმდეგ, რომლითაც მოითხოვა ზიანის ანაზღაურება 60 000 ლარის ოდენობით და სარჩელის საფუძვლად მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ გ. ხ-ემ აღნიშნული თანხა მოიგო შპს ''G.''-ის გამთამაშებელ დილერ-ინსპექტორ გ. ო-თან დანაშაულებრივი შეთანხმების შედეგად, რომელმაც ხელი შეუწყო მას თანხის მოგებაში. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს ''G.''-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც უცვლელად იქნა დატოვებული სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოების მიერ. მითითებულ დავაში ვერ დადასტურდა, რომ გ.ხ-ე კავშირში იყო დილერ-ინსპექტორ გ. ო-თან; საქმის მასალებით არ დამტკიცდა, რომ გათამაშების დროს გ. ხ-ემ დაარღვია თამაშის წესები; რეგლამენტიდან ამონარიდით მტკიცდება, რომ ფსონის გასაუქმებლად აუცილებელი იყო ერთდროულად ორი პირობის არსებობა: ბურთულა ციფრში უნდა ჩავარდნილიყო ფსონის დახურვამდე და მოთამაშეს ფსონი უნდა დაედო ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ; გათამაშების ცხრილებით არ დადგინდა, რომ გ. ხ-ემ ფსონები დადო ციფრში ბურთულის ჩავარდნის შემდეგ. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხეს ''...'' ინტერნეტგვერზე ამჟამად უკანონოდ დაბლოკილი აქვს მოგებული თანხა, საერთო ჯამში - 95 798.42 ლარის ოდენობით და მიუხედავად წერილობითი სახით მიმართვისა არ აძლევს შესაძლებლობას მოსარჩელეს მიიღოს მოგებული თანხა.

3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ კომპანიას აქვს ფსონის გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი, რადგან თანხა მოსარჩელემ მოიგო მაშინ, როდესაც პროგრამას ჰქონდა ტექნიკური ხარვეზი, კერძოდ, ''ლაივ რულეტკის'' თამაშის დროს ფსონების მიღების დაწყების შემდეგ ბურთი რულეტში ვარდებოდა მანამ, სანამ დამთავრდებოდა ფსონების მიღება, ანუ მოცემულ მომენტში მოთამაშემ წინასწარ იცოდა მოგებული ციფრი, რაც ასევე კარგად სჩანს მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილ გათამაშების ცხრილში, ამდენად, მოთამაშე გ. ხ-ემ ისარგებლა პროგრამის მექანიკური შეცდომით და ფსონები დადო წინანსწარ ცნობილ მოგებულ ციფრებზე. აღნიშნული ტექნიკური ხარვეზი დგინდება 2013 წლის 3 და 20 ივნისის შიდა აქტებით. იმ შემთხვევაში, თუ სახეზეა პროგრამული გაუმართაობა ორგანიზატორი აუქმებს ფსონებს, მოპასუხემ გამოიყენა აღნიშნული უფლება და გააუქმა ფსონები.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 08 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 95 798.42 ლარის გადახდა.

5. გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოპასუხემ.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

7. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

8. შპს ''G.'' (შემდეგში: მოპასუხე ან კასატორი), შპს „კ...''-სთან 2012 წლის 27 დეკემბერს დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, მის დაქვემდებარებაში მყოფი კაზინო ''...'' მეშვეობით ახორციელებდა სხვადასხვა სახის მომგებიან აზარტულ გათამაშებებს (მათ შორის, ე.წ. ''რულეტკა'') ცოცხალი და ელექტრონული სახით. თამაშის წესები შეთანხმდა და მასზე დადებითი პასუხი გაეცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ.

9. კაზინოს ინტერნეტ გვერდზე მომხმარებელმა სახელით ''G. ...'', ID N4... და ''I.. ...'', ID N1... სახელით 2013 წლის ივნისის თვეში მოიგო გარკვეული თანხა; მოგებული თანხიდან მოპასუხეს დაბლოკილი აქვს გ. ხ-ის მიერ მოგებული თანხა ჯამში - 95 798.42 ლარი. მოპასუხის დირექტორის წერილით დგინდება, რომ ორივე ''ნიკით'' ''G. ...'', ID N4... და ''I. 2...'', ID N1... თამაში მიმდინარეობდა ერთი და იგივე IP მისამართიდან: 188.169...., რომელიც ეკუთვნის - გ. ხ-ეს. დადგენილია, რომ გ. ხ-ემ ვერ შეძლო მოგებული თანხის მიღება, ვინაიდან იგი დაბლოკილ იქნა აჭარაბეთის ინტერნეტ გვერდზე.

10. დადგენილია, რომ 2013 წლის 14 ივლისს მოპასუხემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. ხ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ დანაშაულის შედეგად მიყენებული ზიანის - 60 000 ლარის ანაზღაურება. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 06 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს ''G.''-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, უსაფუძვლობის გამო. დასახელებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 აპრილის განჩინებით. მოგვიანებით, აღნიშნულ განჩინებაზე წარდგენილი საკასაციო საჩივარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2015 წლის 16 აპრილის განჩინებით, როგორც დაუშვებელი, დარჩა განუხილველი.

11. 2016 წლის 19 მაისს გაფორმდა მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულება გ. ხ-ესა და გ. კ-ს (შემდეგში: მოსარჩელე ან მოწინააღმდეგე მხარე) შორის, რომლითაც 2013 წლის ივნისის თვეში მოგებული და მიუღებელი თანხის - 53 433.42 ლარის და 42 365 ლარის გადახდევინებაზე მოთხოვნის უფლება მოპასუხის მიმართ გ. ხ-ემ დაუთმო მოსარჩელეს.

12. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 04 აპრილის განჩინებაზე, რომლის მიხედვითაც დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

- შპს ''G.'' კაზინო ''...'' საშუალებით ატარებს სხვადასხვა სახის მომგებიან აზარტულ თამაშობებს.

- 2012 წლის ივნისის თვეში გ. ხ-ემ მოპასუხის მიერ მოწყობილ თამაშობებში მოიგო - 179 900 ლარი.

- შპს ''G.''-ის რეგლამენტის თანახმად, სათამაშო სიტუაცია გაუქმებული ფსონი განიმარტება, როგორც სიტუაცია, როდესაც ბურთულის ამოძრავებიდან ფსონის დახურვამდე ბურთულა ციფრში ჩავარდება და მას შემდეგ მოთამაშე ამ ან სხვა ციფრზე (ციფრებზე) ფსონს დადებს. ასეთ შემთხვევაში უქმდება მოთამაშის მიერ განხორციელებული ფსონი და მას დადებული თანხა უკან უბრუნდება.

- არ დამტკიცდა, რომ გ. ხ-ეს რაიმე კავშირი ჰქონდა დილერ-ინსპექტორ გ. ო-თან; მეტიც, საქმის მასალებით არც ის დადგინდა, რომ გათამაშების დროს გ. ხ-ემ დაარღვია თამაშის წესები.

- რეგლამენტიდან ამონარიდით დადგენილ იქნა, რომ ფსონის გასაუქმებლად აუცილებელი იყო ერთდროულად ორი პირობის არსებობა: ბურთულა ციფრში უნდა ჩავარდნილიყო ფსონის დახურვამდე და მოთამაშეს ფსონი უნდა დაედო ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ.

- სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე მოწვეული სპეციალისტის დახმარებით გამოკვლეული იქნა, რომ აპელანტის მიერ მოთხოვნის დასასაბუთებლად წარმოდგენილი ერთადერთი მტკიცებულებით _ გათამაშების ცხრილებით, არ დასტურდებოდა, რომ გ. ხ-ემ ფსონი დადო ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ. თავისი მოთხოვნის დამადასტურებელი სხვა რაიმე მტკიცებულება კი, აპელანტს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია.

_ უდავოა, რომ შპს ''G.''-ი ატარებს სხვადასხვა სახის მომგებიან აზარტულ თამაშობებს, რომლებიც სახელმწიფოს მიერ არის ნებადართული; აღნიშნული კი, წარმოშობს მოთხოვნის უფლებას; ეს კი ნიშნავს, რომ გ. ხ-ეს თანხა უსაფუძვლოდ არ მიუღია;

- სასამართლომ (სამოქალაქო საქმეზე 2ბ/-1180-2013) მიუთითა სსკ-ის 317-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, ამავე კოდექსის 952-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ გ. ხ-ე არ არის ვალდებული გადაუხადოს შპს ''G.''-ს 60 000 ლარი დასახლებული ნორმით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

13. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ, პირველ ყოვლისა, ყურადღება მიაქცია საქმეში წარმოდგენილ კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლო გადაწყვეტილებას, რომლითაც დადგენილია ზემოაღნიშნული ამ დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, აგრეთვე, მიუთითა მტკიცებულებებსა და მხარეთა ახსნა-განმარტებებზე და აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ ფსონის გაუქმების საფუძვლად მითითებული ,,no spin” გარემოება ნიშნავს ისეთ სათამაშო სიტუაციას, როდესაც ელექტრონული პროგრამის მიერ შეუძლებელი ხდება მოგება მოხვედრილი ციფრის განსაზღვრა და ეკრანზე გატანა; როდესაც დილერის მიერ მოძრაობაში მოყვანილი სათამაშო ბურთულა მოძრაობაში მოყვანის შემდეგ რჩება ერთ ადგილას და არ ვარდება არცერთ ციფრში; როდესაც ბურთულის მოძრაობაში მოყვანიდან ფსონის დახურვამდე მოხდება ბურთულის ციფრში ჩავარდნა და მას შემდეგ მოხდება მოთამაშის მიერ ამ ან სხვა ციფრზე ფსონის დადება.

14. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სათამაშო სიტუაციის ,,გაუქმებული ფსონი” არსებობის დადასტურებისთვის, წინამდებარე საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, აუცილებელია დადგინდეს, რომ ბურთულა ციფრში ჩავარდა ფსონის დახურვამდე და მოთამაშის მიერ ფსონის დადება განხორციელდა ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ.

15. განსახილველ საქმეში, სააპელაციო საამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ ზემოაღნიშნული მსჯელობის საწინააღდეგოდ, წარმოდგენილი იქნა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 04 აპრილის გადაწყვეტილება, რომელსაც პრეიუდიციული მნიშვნელობა მიენიჭა (სსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ პუნქტი). შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიიჩნია, რომ მოთხოვნის დასასაბუთებლად წარმოდგენილი ერთადერთი მტკიცებულებით გათამაშების ცხრილებით არ დადგინდა, რომ გ. ხ-ემ ფსონი დადო ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ.

16. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია მასზედ, რომ ფსონის გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა ტექნიკური და მექანიკური ხარვეზები. აპელანტის მიერ მიცემული ახსნა-განმარტებით დადგენილი იქნა, რომ შპს ,,ჯ.“ წარმომადგენელი მექანიკურ ხარვეზში დილერის - გ. ო-ის ბრალეულობას გულისხმობდა.

17. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველ ნაწილსა და 106-ე მუხლის ''ბ'' პუნქტზე და აღნიშნა, რომ სასამართლო არ იკვლევს იმ ფაქტებს, რომელიც დადგენილია იმავე მხარეების მონაწილეობით სხვა სამოქალაქო საქმეზე. აღნიშნულით რეალიზდება უმთავრესად პროცესის ეკონომიურობის პრინციპი და ასევე ემსახურება მხარის ინტერსს, მისთვის წინასწარ განჭვრეტადი იყოს საქმის (დავის) შესაძლო შედეგი. სასამართლოს გამოტანილ გადაწყვეტილებას პრეიუდიციული მნიშვნელობა ენიჭება კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ და მხარე მოკლებულია შესაძლებლობას სადავო გახადოს საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები.

18. მოცემულ შემთხვევაში, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (ს.ფ. 28-55) დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ გ. ხ-ეს არ ჰქონია კავშირი დილერ-ისნპექტორ გ. ო-თან; მეტიც საქმის მასალებით არც ის დადგინდა, რომ გათამაშების დროს გ. ხ-ემ დაარღვია თამაშის წესები; ამასთან, აპელანტის ახსნა-განმარტების თანახმად, სისხლის სამართლის საქმეზე გ. ო-ის ბრალეულობა არ დადასტურდა და მის მიმართ დადგა გამამართლებელი განაჩენი. ამდენად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება მექანიკური ხარვეზის არსებობის თაობაზე, რაც შეეხება ტექნიკურ ხარვეზს, პალატამ აღნიშნა, რომ აღნიშნულის დასტურად აპელანტს წარმოდგენილი ჰქონდა მოპასუხის აქტები, რომელიც კომპანიის მიერ შედგენილი დოკუმენტებია და მისსავე ინტერესებს ემსახურება, რის გამოც მისი, როგორც მტკიცებულების ძალა, უთანაბრდება მხარის ახსნა-განმარტებას და ამდენად, ხსენებული აქტები სააპელაციო სასამართლოს მიერ სათანადო, უტყუარ და შესაბამის მტკიცებულებად არ იქნა მიჩნეული.

19. ზემო აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ უცვლელად დატოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

20. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც კანონიერად იქნება აღიარებული მოპასუხის მიერ ფსონების გაუქმება.

21. კასატორი აღნიშნავს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გამოტანილ გადაწყვეტილებაში, სამართლებრივი შეფასების ნაწილში განმარტა, რომ შპს „ჯ.“ და გ. კ-ს შორის დადებული გარიგება, სსკ-ის 96-ე მუხლის თანახმად არის პირობითი გარიგება. კასატორი ციტირებს სსკ-ის 96-ე მუხლს და განმარტავს, რომ გადადების პირობაზე სასამართლომ სამართლებრივი ანალიზის ნაწილში იმსჯელა, თუმცა, არაფერი უთქვამს გაუქმების პირობაზე. მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება შეიცავდა როგორც გადადების, ასევე, გაუქმების პირობებს.

22. კასატორის განმარტებით, ხელშეკრულების სპეციფიკიდან გამომდინარე, გაუქმების პირობას მეტი სამართლებრივი წონა გააჩნია „...“ რეგლამენტის თანახმად, კერძოდ კი, 6.1 მუხლის მიხედვით, ნებისმიერი ტექნიკური თუ მექანიკური ხარვეზი განიხილება, როგორც შტატგარეშე გარემოება და ამ შემთხვევაში, „...“ იხსნის ყოველგვარ პასუხისმგებლობას. ასეთი გარემოების შემთხვევაში, „....“ იტოვებს უფლებას ფსონი გაუქმებულად ჩათვალოს. აღნიშნული წარმოადგენს სწორედ გარიგებას გაუქმების პირობით, ანუ ტექნიკური გაუმართაობა/პროგრამული ხარვეზი საკმარიასია, რომ ფსონი გაუქმდეს. აღნიშნულზე კი, სასამართლოს არ უმსჯელია.

23. კასატორის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების თანახმად, სასამართლომ უდავო ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ გაუქმებული ფსონი განიმარტება, როგორც სიტუაცია, როდესაც ბურთულის ამოძრავებიდან ფსონის დახურვამდე ბურთულა ციფრში ჩავარდება და მას შემდეგ მოთამაშე ან სხვა ციფრზე ფსონს დებს. ასეთ შემთხვევაში, უქმდება მოთამაშის მიერ განხორციელებული ფსონი და მას დადებული თანხა უკან უბრუნდება. სასამართლომ აღნიშნული განმარტა „...“ რეგლამენტის შესაბამისად. ზემოაღნიშნული არ წარმოადგენს გაუქმებული ფსონის განმარტებას. კასატორი ციტირებს რეგლამენტის 1.16 და 1.22 მუხლებს და მიუთითებს, რომ აღნიშნული ტერმინი რეგლამენტში საერთოდ არ არის განმარტებული, მხოლოდ მითითებულია ფსონის გაუქმების საფუძვლები.

24. კასატორის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, რომ პროგრამული ხარვეზის გამო „გაუქმებული ფსონის“ არსებობა კასატორის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული, კერძოდ, მოთამაშე გ. ხ-ის მიერ დადებული ფსონები არ იქნა გაუქმებული და მოთამაშეს დადებული თანხა არ დაბრუნებია. კასატორი მიიჩნევს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო ფსონის გაუქმებას უკავშირებს ორ გარემოებას, კერძოდ, 1. პროგრამულ გაუმართაობას და 2. მოთამაშისათვის თანხის უკან დაბრუნებას. სასამართლო აღნიშნული პირობების დადგომას კუმულატიურად ითხოვს ფსონის გაუქმებისთვის, რაც არ შეესაბამება „....“ რეგლამენტს. ფსონის გაუქმების არსებით პირობას არ წარმოადგენს მოთამაშისათვის ჩარიცხული თანხის დაბრუნება.

25. კასატორის განმარტებით, გ. ხ-ემ აღიარა „....“ გათამაშების წესები და აიღო ვალდებულება გათამაშების წესების სრულად დაცვაზე. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, გ. ხ-ე დაეთანხმა შემდეგ წესს - „მოთამაშის მიერ რეგისტრაციის გავლა და ფსონის დადება ნიშნავს თანხმობას „თამაშის ორგანიზატორის“ მიერ დადგენილი წესების მიმართ და ვალდებულებას გათამაშების წესების სრულად დაცვაზე და ასევე, „თამაშის ორგანიზატორის“ უფლების სრულად აღიარებას“.

26. კასატორის განმარტებით, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გ. ხ-ე დაადასტურებს, რომ არ იცოდა გათამაშების წესები, ის მაინც არ არის ვალდებულებებისაგან გათავისუფლებული, რადგან ხელშეკრულების ხელმოწერისას ის თავად დაეთანხმა ხელშეკრულების აღნიშნულ წინაპირობას, კერძოდ, „გათამაშების წესების არ ცოდნა არ წარმოადგენს ფსონის ან ხელშეკრულების მოშლის მიზეზს და წინამდებარე წესების თანახმად, მოთამაშეს არ ათავისუფლებს ვალდებულებებისგან.

27. კასატორი აღნიშნავს, რომ „IV რულეტკის“ თამაშის დროს ფსონების მიღების დაწყების შემდეგ ბურთი რულეტში ვარდებოდა მანამ, სანამ დამთავრდებოდა ფსონების მიღება. მოცემულ მომენტში მოთამაშეებმა წინასწარ იცოდნენ მოგებული ციფრი, რომელზე ფსონის გაკეთების შემთხვევაშიც მოიგებდნენ თანხას. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან ჩანს, რომ 2 ივნისის თამაში #32...-ის დროს, ფსონების მიღება დაიწყო 02:07:53 საათზე, ბურთი რულეტში ჩავარდა 02:08:14 საათზე, ხოლო ფსონების მიღება დასრულდა 02:08:39 საათზე. შესაბამისად, ბურთის რულეტში ჩავარდნის და მოგებული ციფრის გაგების შემდეგ ფსონების მიღება კიდევ გაგრძელდა 25 წამის განმავლობაში, რაც გონივრული დრო იყო იმისთვის, რომ გ. ხ-ეს ესარგებლა მექანიკური შეცდომით და ფსონი დაედო წინასწარ ცნობილ მოგებულ ციფრზე. გ. ხ-ემ ანგარიშით „I 2007“ 2 ივნისს, 02:08-დან 02:17-მდე დროის მონაკვეთში დადო სულ 6 ფსონი. 9 წუთიან შეუალედში მოგებულმა თანხებმა შეადგინა: 1. 18 000; 2. 28 800; 3. 32 400 4. 18 000; 5. 18 000; 6. 25 100. საერთო ჯამში მექანიკური შეცდომის შედეგად მოგებულმა თანხამ შეადგინა 122 300 ლარი. გ. ხ-ის მიერ მეორე ანგარიშით „I 2000“-ით „IV რულეტკის“ თამაში განხორციელდა 2013 წლის 19 ივნისს. ეს თამაშიც წარიმართა ზუსტად იგივე მიმდინარეობით, როგორც წინა. გ. ხ-ემ დადო სამი ფსონი, რომელთა დადების დროსაც დაფიქსირდა იგივე მექანიკური შეცდომა და ბურთი რულეტში ჩავარდა ფსონების მიღების დასრულებამდე. შესაბამისად, ხუჯაძის სამივე ფსონი აღმოჩნდა მომგებიანი. მან ფსონები დადო 02:54-დან 03:00 დროის პერიოდში. 6 წუთიან შუალედში მოგებულმა თანხებმა შეადგინა: 1. 7200; 2. 21 600; 3. 10 800. საერთო ჯამში მექანიკური შეცდომის შედეგად მოგებულმა თანხამ შეადგინა 39 600 ლარი.

28. კასატორის განცხადებით, ზემოაღნიშნული მტკიცებულების სამართლებრივი ანალიზის შედეგად, ცხადი ხდება, რომ თამაშის დროს პროგრამას ჰქონდა ტექნიკური ხარვეზი, რაც ასევე დასტურდება გაცემული ცნობით. შესაბამისად, სახეზეა ფსონის გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი, რაც კასატორს ანიჭებს უფლებამოსილებას, რომ მოგებული თანხა გააბათილოს.

29. კასატორის განმარტებით, მოპასუხემ გამოიყენა რა თავისი უფლებები, გააუქმა ფსონები, შეაბამისსდ მოსარჩელეს რომც მოეგო სადავო თანხები, მხარეთა შეთანხმებით ეს ფსონები გაუქმებული იქნა და მოსარჩელეს მათი მოთხოვნის უფლება არ გააჩნდა.

სამოტივაციო ნაწილი:

30. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

31. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

32. კასატორის პრეტენზია ეფუძნება იმავე გარემოებებსა და მოსაზრებებს, რომლებზედაც იგი მიუთითებდა შესაგებელსა და სააპელაციო საჩივარში (იხ., ტ.1. ს.ფ. 121, 122; 166, 167). სახელდობრ, კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების იურიდიულ შედეგსა და ფაქტობრივ-სამართლებრივ დასაბუთებას, რადგან მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელესთან მიმართებით არსებობდა ფსონის გაუქმების წინაპირობები.

33. კასატორი აღნიშნავს, რომ „IV რულეტკის“ თამაშის დროს ფსონების მიღების დაწყების შემდეგ ბურთი რულეტში ვარდებოდა მანამ, სანამ დამთავრდებოდა ფსონების მიღება. მოცემულ მომენტში მოთამაშეებმა წინასწარ იცოდნენ მოგებული ციფრი, რომელზე ფსონის გაკეთების შემთხვევაშიც მოიგებდნენ თანხას. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან ჩანს, რომ 2 ივნისის თამაში #32...-ის დროს, ფსონების მიღება დაიწყო 02:07:53 საათზე, ბურთი რულეტში ჩავარდა 02:08:14 საათზე, ხოლო ფსონების მიღება დასრულდა 02:08:39 საათზე. შესაბამისად, ბურთის რულეტში ჩავარდნის და მოგებული ციფრის გაგების შემდეგ ფსონების მიღება კიდევ გაგრძელდა 25 წამის განმავლობაში, რაც გონივრული დრო იყო იმისთვის, რომ გ. ხ-ეს ესარგებლა მექანიკური შეცდომით და ფსონი დაედო წინასწარ ცნობილ მოგებულ ციფრზე. გრიგოლ ხუჯაძემ ანგარიშით „I 2007“ 2 ივნისს, 02:08-დან 02:17-მდე დროის მონაკვეთში დადო სულ 6 ფსონი. 9 წუთიან შეუალედში მოგებულმა თანხებმა შეადგინა: 1. 18 000; 2. 28 800; 3. 32 400 4. 18 000; 5. 18 000; 6. 25 100. საერთო ჯამში მექანიკური შეცდომის შედეგად მოგებულმა თანხამ შეადგინა 122 300 ლარი. გ. ხ-ის მიერ მეორე ანგარიშით „I 2000“-ით „IV რულეტკის“ თამაში განხორციელდა 2013 წლის 19 ივნისს. ეს თამაშიც წარიმართა ზუსტად იგივე მიმდინარეობით, როგორც წინა. გ. ხ-ემ დადო სამი ფსონი, რომელთა დადების დროსაც დაფიქსირდა იგივე მექანიკური შეცდომა და ბურთი რულეტში ჩავარდა ფსონების მიღების დასრულებამდე. შესაბამისად, ხ-ის სამივე ფსონი აღმოჩნდა მომგებიანი. მან ფსონები დადო 02:54-დან 03:00 დროის პერიოდში. 6 წუთიან შუალედში მოგებულმა თანხამ შეადგინა: 1. 7200; 2. 21 600; 3. 10 800. საერთო ჯამში მექანიკური შეცდომის შედეგად მოგებულმა თანხამ შეადგინა 39 600 ლარი (საკასაციო საჩივრის საფუძვლები იხ., ამ განჩინების პპ: 27-29).

34. ამრიგად, საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ მოსარჩელესთან მიმართებით ფსონის გაუქმების წინაპირობების წარმოშობას მოპასუხე უკავშირებს თამაშის დროს პროგრამული ხარვეზის (ტექნიკური ხარვეზი) არსებობას. შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილია საპროცესო სამართლებრივი დარღვევის არსებობის საფუძვლით (სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).

35. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). კონკრეტულ შემთხვევაში, დასაშვებ და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის პროცესში, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად დადგენა ან დაუდგენლობა, ამ ფაქტების შეფასება და მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან განმარტება.

36. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორმა ვერ წარმოადგინა დასაბუთებული პრეტენზია მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ. ამასთან, საგულისხმოა, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებისას პრეიუდიციული მნიშვნელობა მიანიჭა სხვა სამოქალაქო საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს (სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ პუნქტი), რომლებშიც იგივე მხარეები მონაწილეობდნენ. მოსარჩელეს წარმოადგენდა შპს „...“, ხოლო მოპასუხეს - გ. ხ-ე. სადავო იყო დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; სარჩელი უარყოფილი იქნა და გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. დადგენილია, რომ 2016 წლის 19 მაისს გაფორმდა მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულება გ. ხ-ესა და გ. შორის, რომლითაც 2013 წლის ივნისის თვეში მოგებული და მიუღებელი თანხის - 53 433.42 ლარის და 42 365 ლარის გადახდევინებაზე მოთხოვნის უფლება მოპასუხის მიმართ გ. ხ-ემ დაუთმო მოსარჩელეს (იხ., ამ განჩინების პ- 11). შესაბამისად, მითითებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისათვის პრეიუდიციული ძალის მინიჭებისათვის არსებობდა ყველა წინაპირობა. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ საკასაციო პალატამ არაერთხელ იმსჯელა სამოქალაქო საპროცესო სამართლით გათვალისწინებულ პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე ფაქტების ინსტიტუტზე (შდრ: სუსგ №ას-1281-2018, 27 მარტი, 2019 წელი) და განმარტა, რომ ,,სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, წინასწარ დადგენილი ძალის მქონე ფაქტებად კანონმდებელი განიხილავს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს და მხარეს მათ დასადასტურებლად მტკიცებულებათა წარდგენის ვალდებულებისაგან ათავისუფლებს იმ შემთხვევაში, თუ სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ, ანუ პრეიუდიციული ძალის მქონედ ფაქტობრივი გარემოების მიჩნევისათვის, სავალდებულოა, არსებობდეს სამოქალაქო საქმეზე მიღებული, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება და ამ გადაწყვეტილების სუბიექტები სხვა სამოქალაქო საქმის მხარეებად უნდა გვევლინებოდნენ. თავად პრეიუდიციულ ფაქტებში იგულისხმება ისეთი იურიდიულად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებითაც განსაზღვრულია მხარეთა მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობით გათვალისწინებული უფლებები და ვალდებულებები, რაც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილების გამოტანას. პრეიუდიციულობის შემოწმების დროს მნიშვნელობა ენიჭება როგორც იმ პროცესუალურ-სამართლებრივ კრიტერიუმებს, რომლითაც განისაზღვრება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ფორმალური მოთხოვნები, ასევე ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების შინაარსს. მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია ასევე სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათსა და სავალდებულობას არა მარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც, კერძოდ, სსსკ-ის 266-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე, მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე, სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი (სსსკ-ის 106-ე მუხლის განმარტების თაობაზე აგრეთვე იხ: სუსგ №ას-827-791-2014, 13.11.2015წ.; სუსგ №ას-58-56-2016, 26.02.2016წ.).

37. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ საფუძველს მოკლებულია კასატორის პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელესთან მიმართებაში ადგილი ჰქონდა რა პროგრამულ ხარვეზს (ტექნკური შეცდომა), წარმოშობილად უნდა ჩაითვალოს ფსონის გაუქმების შესახებ მოპასუხის გადაწყვეტილების წინაპირობები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ როგორც სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებითაა დადგენილი ფსონის გაუქმების საფუძვლად მითითებული ,,no spin” გარემოება ნიშნავს ისეთ სათამაშო სიტუაციას, როდესაც ელექტრონული პროგრამის მიერ შეუძლებელი ხდება მოგება მოხვედრილი ციფრის განსაზღვრა და ეკრანზე გატანა; როდესაც დილერის მიერ მოძრაობაში მოყვანილი სათამაშო ბურთულა მოძრაობაში მოყვანის შემდეგ რჩება ერთ ადგილას და არ ვარდება არცერთ ციფრში; როდესაც ბურთულის მოძრაობაში მოყვანიდან ფსონის დახურვამდე მოხდება ბურთულის ციფრში ჩავარდნა და მას შემდეგ მოხდება მოთამაშის მიერ ამ ან სხვა ციფრზე ფსონის დადება.

38. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას მასზედ, რომ სათამაშო სიტუაციის ,,გაუქმებული ფსონი” არსებობის დადასტურებისთვის, წინამდებარე საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, აუცილებელია დადგინდეს, რომ ბურთულა ციფრში ჩავარდა ფსონის დახურვამდე და მოთამაშის მიერ ფსონის დადება განხორციელდა ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ. განსახილველ საქმეში, გათამაშების ცხრილებით არ დადგინდა, რომ გ. ხ-ემ ფსონი დადო ბურთულის ციფრში ჩავარდნის შემდეგ (იხ., ამ განჩინების პ - 12). მოპასუხის აპელანტის მიერ მიცემული ახსნა-განმარტებით დადგენილი იქნა, რომ შპს ,,...“ წარმომადგენელი მექანიკურ ხარვეზში დილერის - გ. ო-ის ბრალეულობას გულისხმობდა. თუმცა, საგულისხმოა, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, რომელსაც მოცემულ საქმეზე სადავო ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ პრეიუდიციული მნიშვნელობა მიენიჭა (ს.ფ. 28-55, ტ.1.) დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ გ. ხ-ეს არ ჰქონია კავშირი დილერ-ისნპექტორ გ. ო-თან; მეტიც საქმის მასალებით არც ის დადგინდა, რომ გათამაშების დროს გ. ხ-ემ დაარღვია თამაშის წესები; ამასთან, აპელანტის ახსნა-განმარტების თანახმად, სისხლის სამართლის საქმეზე გ. ო-ის ბრალეულობა არ დადასტურდა და მის მიმართ დადგა გამამართლებელი განაჩენი (იხ., თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილების სამტივაციო ნაწილის 4.3 პუნქტი - ტ.1. ს.ფ. 64).

39. ამდენად, საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას მექანიკური ხარვეზის არსებობის თაობაზე, რაც შეეხება ტექნიკურ ხარვეზს, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, რომ აღნიშნულის დასტურად მოპასუხეს (კასატორი) წარმოდგენილი ჰქონდა მისივე კომპანიის მიერ შედგენილი დოკუმენტები, რის გამოც მისი, როგორც მტკიცებულების ძალა, უთანაბრდება მხარის ახსნა-განმარტებას და ამდენად, აქტები სააპელაციო სასამართლოს მიერ სათანადო, უტყუარ და შესაბამის მტკიცებულებად არ იქნა მიჩნეული. შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორმა დასაბუთებეული საკასაციო პრეტენზია ვერ წარმოადგინა.

40. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

41. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, წინამდებარე საქმეში არსებულ სამართლებრივ საკითხებზე დადგენილია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა.

42. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

43. საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დაადგინა:

1. შპს “G.“-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ შპს “G.“-ს (ს/კ: 40...) დაუბრუნდეს 2019 წლის 11 იანვარს რეფერენს ნომრით 74... გადახდილი (გადარიცხული) სახელმწიფო ბაჟის (4789.9 ლარის) 70% – 3352.93 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური

ბ. ალავიძე