Facebook Twitter

საქმე №ას-1867-2018 15 მარტი, 2019 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ნ.ძ. (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს.ა.პ.გ.“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – მიუღებელი ხელფასისა და დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის ანაზღაურება

საკითხი რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ნ.ძ. (შემდეგში: მოსარჩელე, დასაქმებული, ექიმი, აპელანტი, კასატორი), 2005-2006 წლებში მუშაობდა შპს ,,ს.ა.პ.გ–ში“ (შემდეგში: მოპასუხე, დამსაქმებელი, პოლიკლინიკა, შპს, მოწინააღმდეგე მხარე) ექიმ- ალერგოლოგის თანამდებობაზე (იხ. გადაწყვეტილება, ტ.2, ს.ფ. 83).

2. სარჩელების საფუძვლები

2.1 დასაქმებულმა 2016 წლის 26 დეკემბერს, 2017 წლის 2 თებერვალს და იმავე წლის 13 ოქტომბერს სარჩელები აღძრა დამსაქმებლის წინააღმდეგ და მოითხოვა: 1. 2005-2006 წლების შიდა სტანდარტებით მისაღები სახელფასო დავალიანების 79.60 ლარის და მისი დაყოვნებისათვის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0.07%-ის დამსაქმებლისათვის დაკისრება; 2. 2006 წელს ადგილობრივი გამგეობის პროგრამის ფარგლებში შესრულებული სამუშაოსათვის მისაღები სახელფასო დავალიანების 540 ლარისა და მისი დაყოვნებისათვის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0.07%-ის დამსაქმებლისათვის დაკისრება; 3. სადაზღვევო პროგრამის შესაბამისად, 2005 წლის სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის დავალიანების, თითოეულ თვეზე 55 ლარის, სულ 220 ლარისა და მისი დაყოვნებისათვის - დღიურად 0.07%-ის, 675 ლარის, დამსაქმებლისათვის დაკისრება.

2.2 მოსარჩელემ 2016 წლის 26 დეკემბერს აღძრული სარჩელით, წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში ასახულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითა და დამატებით განმარტა, რომ მხარეებს შორის, 2005 წელს გაფორმებული ხელშეკრულებით, მისი ხელფასი შიდა სტანდარტით არ განისაზღვრა.

2.3 მოსარჩელის განმარტებით, შემდგომ სხვა დავის წარმოებისას, საზოგადოების ეკონომისტმა და ასევე დირექტორმა განმარტეს, რომ ხელფასის ფონდი 2004-2006 წლებში შენატანების 40%-ს შეადგენდა.

2.4 მოსარჩელის განმარტებით, მის მიერ, 2005 წლის თებერვლიდან დეკემბრის ჩათვლით, შეტანილი თანხების ოდენობა, პოლიკლინიკაში საზოგადოების დირექტორის მიერ გაცემული ცნობის თანახმად 80 ლარია, ხოლო პოლიკლინიკის მთავარი ეკონომისტის მიერ მიწოდებული ინფორმაციით - 89.10 ლარი.

2.5 მოსარჩელის განმარტებით, მას შიდა სტანდარტით, ხელფასის სახით 2005 წელს 89.10 ლარის 40% - 35.60 ლარი უნდა მიეღო, რაც დამსაქმებელს არ გადაუხდია. ამასთან, დამსაქმებელს მის სასარგებლოდ ამ თანხის 11 წლის მანძილზე დაყოვნებისათვის უნდა დაეკისროს 100.40 ლარის ანაზრაურება.

2.6 მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წელს, მის მიერ პოლიკლინიკაში შეტანილი თანხის ჯამი, საზოგადოების დირექტორის მიერ გაცემული ცნობის თანახმად 91 ლარია, ხოლო პოლიკლინიკის მთავარი ეკონომისტის ცნობით - 110 ლარი, რაც უფრო რეალურია. შესაბამისად, შიდა სტანდარტით, მას 2006 წელს 110 ლარის 40% ხელფასი უნდა მიეღო, ანუ 44 ლარი, რაც არ მიუღია. ხოლო, ამ თანხის 10 წლის მანძილზე დაყოვნებისათვის, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე, დაყოვნებული თანხის 0.07%, რაც 113.20 ლარია.

2.7 მოსარჩელემ, 2017 წლის 2 თებერვალს აღძრული სარჩელით, განმარტა, რომ მხარეებს შორის დადებული N1 კონტრაქტი იმ სამუშაოს მოცულობას ითვალისწინებდა, რაც მას, როგორც ექიმს, 2006 წლის აპრილიდან წლის ბოლომდე, რაიონული გამგეობის ადგილობრივი ბიუჯეტის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსახლეობის ამბულატორიულ სამედიცინო დახმარების პროგრამით უნდა შეესრულებინა.

2.8 მოსარჩელის განმარტებით, მან ზემოხსენებული პროგრამის ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულება შეასრულა, თუმცა კუთვნილი ანაზღაურება - თვეში 60 ლარი არ მიუღია.

2.9 მოსარჩელემ, 2017 წლის 13 ოქტომბერს აღძრული სარჩელით განმარტა, რომ 2005 წელს პირველი 9 თვე კონტრაქტით იმუშავა, ხოლო შემდეგ კი - პოლიკლინიკის დირექტორმა სიტყვიერად უთხრა, რომ წლის ბოლომდე გაეგრძელებინა მუშაობა და, სადაზღვევო პროგრამის შესაბამისად, ხელფასს მისცემდა.

2.10 მოსარჩელის მტკიცებით, მისი ხელფასი თვეში 115 ლარი იყო, თუმცა 60 ლარს იღებდა, შესაბამისად დამსაქმებელს მისთვის 2005 წლის სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის მიუღებელი ხელფასის სხვაობა ასანაზღაურებელი აქვს, თითოეულ თვეზე 55 ლარი.

3. მოპასუხის შესაგებლები

3.1 მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით არც ერთი სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელემ 2005-2006 წლებში შიდა სტანდარტით მისაღები ხელფასი აიღო, რაც 2008 წელსაც არ გაუხდია სადავოდ, მაშინ, როცა წერილის პასუხად ამის შესახებ ეცნობა.

3.2 მოპასუხემ 2017 წლის 2 თებერვალს აღძრულ სარჩელთან დაკავშირებით განმარტა, რომ ექიმთა ნაწილს, რომელთა კატეგორიასაც მოსარჩელეც განეკუთვნებოდა, სახელმწიფო სადაზღვევო კომპანია არ აფინანსებდა.

3.3 პოლიკლინიკის დირექტორმა სენაკის რაიონის გამგეობას (შემდეგში: გამგეობა) თხოვნით მიმართა, სადაზღვევო პროგრამის გარეშე დარჩენილი ექიმების დაფინანსების თაობაზე, რის შემდეგაც გამგეობამ ალერგოლოგიური კაბინეტების მომსახურება დააფინანსა. ამ პროგრამიდან რაიონის ბიუჯეტიდან დაფინანსებულმა ყველა ექიმმა და, მათ შორის მოსარჩელემაც, შესაბამისი ანაზღაურება მიიღო, რაც შეეხება აღნიშნულის დამადასტურებელ მტკიცებულებებს - სახელფასო უწყისებს, განადგურებულია, ასეთის შენახვის ვადის გასვლის - ხანდაზმულობის გამო.

3.4 მოპასუხემ, სადაზღვევო პროგრამის შესაბამისად, 2005 წელს 4 თვის მისაღები სახელფასო დავალიანების შესახებ განმარტა, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მოსახლეობის ამბულატორიული დახმარების 2005 წლის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, ალერგოლოგის დაფინანსება გათვალისწინებული არ იყო და, შესაბამისად, საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდსა და პოლიკლინიკას შორის დადებული ხელშეკრულება ალერგოლოგის დაფინანსებას არ ითვალისწინებდა. დასაქმებულის ხელფასი 2005 წელს, 115 ლარის ნაცვლად, 60 ლარს შეადგენდა, რაც 9 თვის მანძილზე მუშაობის პერიოდში აუნაზღაურდა.

3.5 მოპასუხემ სამივე შესაგებლით სახელშეკრულებო ხანდაზმულობაზეც მიუთითა.

4. სენაკის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

4.1 სენაკის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 25 აპრილის განჩინებით, ზემოაღნიშნული საქმეები ერთ წარმოებად გაერთიანდა (იხ. ტ.1, ს.ფ 202-203).

4.2 სენაკის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით, დასაქმებულის სარჩელი სახელფასო დავალიანებისა და დაყოვნებული თანხის ყოველდღიური 0.07%-ის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

4.3 რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (სსკ) 128-ე, 129-ე, 130-ე, 138-ე, 144-ე, 316-ე, 317-ე მუხლებით; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-ე, 134-ე მუხლებით; საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ) 31-ე, 53-ე მუხლებით; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2003 წლის 26 მარტის N71/ნ ბრძანებით.

4.4 რაიონულმა სასამართლომ დაადგინა, რომ დასაქმებულს (ექიმს) მოთხოვნილი სახელფასო დავალიანება, არ ეკუთვნის.

4.5 რაიონულმა სასამართლომ, ზემოაღნიშნულის გარდა, დაასკვნა, რომ სარჩელები ხანდაზმულია.

5. სააპელაციო საჩივარი

5.1 სენაკის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ (დასაქმებულმა), მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება.

6. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

6.1 ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 ოქტომბრის განჩინებით, დასაქმებულის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

6.2 სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტები, მათი სამართლებრივი შეფასება და მიუთითა მათზე (სსსკ 390.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

6.3 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ 2005-2006 წლებში შიდა სტანდარტით მისაღები სახელფასო დავალიანების დასადასტურებლად ეკონომისტის ჩანაწერები ვარგის მტკიცებულებად ვერ მიიჩნეოდა ფორმადაუცველობისა და მაიდენტიფიცირებელი მონაცემების არარსებობის გამო, და არც მოპასუხე მხარის მიერ გაცემული ცნობებით არ დგინდებოდა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ დასაქმებულს სადავო პერიოდზე გამომუშავების მიხედვით, შიდა სტანდარტით მისაღები თანხები არ ანაზღაურებია.

6.4 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებით, პოლიკლინიკის 2015 წლის 30 დეკემბრის 2001-2009 წლის სამედიცინო და საბუღალტრო დოკუმენტაციის განადგურების N1 აქტით დადგენილია, რომ ამავე პოლიკლინიკის დირექტორის 2009 წლის N37/კ ბრძანების საფუძველზე შექმნილმა კომისიამ, 2001 წლის 1 იანვრიდან 2010 წლის 1 იანვრამდე პერიოდის ვადაგასაული სამედიცინო და საბუღალტრო დოკუმენტაცია გაანადგურა. განადგურებული დოკუმენტების წარდგენის თაობაზე შუამდგომლობის დაკმაყოფილება კი, სამართლებრივ დასაბუთებას მოკლებულია.

6.5 სააპელაციო სასამართლომ, 2012 წლის რედაქციით მოქმედ ,,ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშგებისა და აუდიტის“ შესახებ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-12 ნაწილზე და ამჟამად მოქმედი ზემოხსენებული კანონის (2016 წლის რედაქცია) მე-4 მუხლის მე-18 ნაწილზე მითითებით, განმარტა, რომ, როგორც ელექტრონული, ასევე - მატერიალური ფორმით არსებული ფინანსური ანგარიშგებები, ასევე ბუღალტრული აღრიცხვის დოკუმენტები, სუბიექტთან 6 წლის განმავლობაში ინახება.

6.6 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო პერიოდში (2005-2006 წლებში) სამედიცინო პერსონალს, მათ შორის - ექიმებს შრომა უნაზღაურდებოდათ ამბულატორიული დახმარების სახით გაწეული სამედიცინო მომსახურებისათვის სამი სტანდარტით: 1) ე. წ. შიდა სტანდარტით, რაც გულისხმობდა შრომის ანაზღაურებას გამომუშავების მიხედვით; 2) ,,უმუშევრების სოციალური დაცვის დასაქმების ხელშეწყობის, ჯანმრთელობის დაცვისა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა სამედიცინო და რეაბილიტაციის 2003 წლის სახელმწიფო პროგრამებით“ და, მათ შორის - ,,მოსახლეობის ამბულატორიული დახმარების სახელმწიფო პროგრამით“ დადგენილი სტანდარტით, რაც გულისხმობდა შრომის ანაზღაურებას სახელმწიფო პროგრამით განსაზღვრული კომპონენტებისა და ამ პროგრამის ფარგლებში გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი სახსრებით; 3) ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის დაფინანსების ფარგლებში, რაც გულისხმობდა სამედიცინო პერსონალის მომსახურების დაფინანსებას ადგილობრივი საბიუჯეტო სახსრებით, თვითმმართველი ერთეულის მიერ ჯანდაცვის დაწესებულებისათვის შესაბამისი სახსრების გამოყოფის შემთხვევაში.

6.7 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ „მოსახლეობის ამბულატორული დახმარების 2005 წლის სახელმწიფო პროგრამის“ მიზანს წარმოადგენდა მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება, მოსახლეობისათვის სამედიცინო მომსახურების მიწოდება პირველადი ჯანდაცვის ქსელის მეშვეობით და ქვეყნის მოსახლეობის ამბულატორიული-სამედიცინო დახმარების ბაზისური პაკეტის ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. პროგრამა მოიცავდა იმ კომპონენტებსა და ღონისძიებებს, რომლის მიხედვით მოსახლეობის ხელმისაწვდომი სამედიცინო დახმარება ამბულატორიული მომსახურების ბაზისური პაკეტით გათვალისწინებულ ფარგლებში უნდა უზრუნველეყოთ. ამდენად, მოსახლეობის ამბულატორიული დახმარების ფარგლები შეუზღუდავი არ იყო და სახელმწიფო პროგრამა ამბულატორიული მომსახურების პრიორიტეტულად მიჩნეულ კომპონენტებს კატეგორიულად განსაზღვრავდა, რომელთა დაფინანსების მიზნითაც მიზნობრივი სახსრები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოიყოფოდა.

6.8 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, უდავოა, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდსა (შემდეგში: ფონდი) და პოლიკლინიკის დირექტორს შორის, 2005 წელს, დაიდო ხელშეკრულება სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა მოსახლეობის ამბულატორიული დახმარების სახელმწიფო პროგრამით გათვალისწინებული სამედიცინო მომსახურების შესყიდვა. ამ ხელშეკრულებით განისაზღვრა მხარეთა ვალდებულებები, კერძოდ, პოლიკლინიკა ვალდებული იყო, ამბულატორიულ- სამედიცინო მომსახურება გაეწია მოსახლეობის ამბულატორიული სამედიცინო დახმარების პროგრამით გათვალისწინებული კომპონენტების მიხედვით, ხოლო ფონდი ვალდებულებას კისრულობდა, პოლიკლინიკისათვის მოსახლეობის ამბულატორიულ-სამედიცინო დახმარების პროგრამის კომპონენტის მიხედვით შესრულებული სამუშაო აენაზღაურებინა, ამ ხელშეკრულების N1 დანართით გათვალისწინებული ფინანსური პარამეტრებისა და ხელშეკრულების თანმხლები - „ხელშეკრულებით განსაზღვრულ სამუშაოთა შესრულების, შესრულებულ სამუშაოთა აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და ანაზღაურების წესის“ შესაბამისად.

6.9 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ზემოაღნიშნული ხელშეკრულება და მისი დანართები ალერგოლოგის კონსულტაციის დაფინანსებას საბიუჯეტო სახსრებით, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში არ ითვალისწინებდა. შესაბამისად, მოპასუხე უფლებამოსილი არ იყო, სპეციალისტ-ალერგოლოგის მომსახურება დაეფინანსებინა.

6.10 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, პირველმა ინსტანციის სასამართლომ სწორად შეაფასა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ სადავო პერიოდში (2006 წელი) სამედიცინო პერსონალს, მათ შორის - ექიმებს, შრომა უნაზღაურდებოდათ ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის დაფინანსების ფარგლებშიც, რაც გულისხმობდა სამედიცინო პერსონალის მომსახურების დაფინანსებას ადგილობრივი საბიუჯეტო სახსრებით, თვითმმართველი ერთეულის მიერ ჯანდაცვის დაწესებულებისათვის შესაბამისი სახსრების გამოყოფის შემთხვევაში, რასაც დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის არსებული 2006 წლის 3 აპრილის კონტრაქტი ადასტურებს, რომლის მე-5 ქვეპუნქტში მითითებულია, რომ დამსაქმებელი დასაქმებულს, რაიონული გამგეობის ადგილობრივი ბიუჯეტის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსახლეობის ამბულატორიულ-სამედიცინო დახმარების პროგრამით, 60 ლარს აუნაზღაურებდა.

6.11 სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, სასარჩელო მოთხოვნა, რომლითაც მოსარჩელე გამგეობის ჩარიცხულ 9 თვის ხელფასს ითხოვს, დაუსაბუთებელია. იმ ფაქტობრივი გარემოების დადასტურება, რომ მას თანხა 2006 წლის 3 აპრილის კონტრაქტის საფუძველზე არ აუღია, იმ ვითარებაში, როცა მოპასუხე ორგანიზაციაში ხანდაზმული დოკუმენტაცია განადგურებულია, ხოლო აპელანტს (მოსარჩელეს) არც ერთი მტკიცებულება არ წარუდგენია, თუნდაც საკუთარი განცხადება - რომ ადმინისტრაციას სადავო პერიოდში ერთხელ მაინც უფლების დაცვის მიზნით მიმართა და მიზანს ვერ მიაღწია, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა.

6.12 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარჩელემ ის ფაქტობრივი გარემოებები ვერ დაამტკიცა, რასაც სახელფასო დავალიანებისა და შრომის ანაზღაურების თანხების მიუღებლობის თაობაზე სარჩელებით წარდგენილი ძირითადი მოთხოვნები ემყარებოდა, შესაბამისად, დაყოვნებისათვის დღიურად 0,07%-ის ანაზღაურების ფაქტობრივი საფუძვლებიც არ არსებობს.

6.13 სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მსჯელობა, რომლის თანახმად, მხოლოდ საქმის განხილვის დროისათვის მოქმედი სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად არის დამსაქმებელი ვალდებული, ნებისმიერი ანაზღაურებისა თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07% და, შრომის ანაზღაურების დაყოვნების შემთხვევაში, დამსაქმებლის ამგვარი ვალდებულება სადავო პერიოდში - 2005-2006 წელს მოქმედი სშკ-თი გათვალისწინებული არ იყო.

6.14 სააპელაციო სასამართლომ, სსკ-ის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 130-ე მუხლზე მითითებით, ,,ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, სამი წელია. ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან (129.2 მუხლი); მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ 130-ე მუხლი), გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მსჯელობა აპელანტის მოთხოვნების ხანდაზმულობის თაობაზე.

6.15 სააპელაციო სასამართლომ, სსკ-ის 147-ე მუხლზე მითითებით ,,ქონება, ამ კოდექსის მიხედვით, არის ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელთა ფლობაც, სარგებლობა და განკარგვა შეუძლიათ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს და რომელთა შეძენაც შეიძლება შეუზღუდავად, თუკი ეს აკრძალული არ არის კანონით ან არ ეწინააღმდეგება ზნეობრივ ნორმებს“, განმარტა რომ, ფული ქონებაა და, შრომის ანაზღაურების მიღების უფლება ქონებრივი უფლებაა და მასზე ხანდაზმულობის ვადა ვრცელდება.

7. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

7.1 დასაქმებულმა (ექიმმა) საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 ოქტომბრის განჩინება მისი გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

7.2 კასატორის განმარტებით, 2005-2006 წლებში შიდა სტანდარტით გათვალისწინებული ხელფასი არ მიუღია. ამას კი, მარტივად დაამტკიცებდა სახელფასო უწყისები, რომელიც განადგურებულია. კასატორის მტკიცებით, პოლიკლინიკის დირექტორს სახელფასო უწყისების განადგურების უფლება არ ჰქონდა.

7.3 კასატორი შუამდგომლობს, საკასაციო სასამართლომ პოლიკლინიკის 2015 წლის 25 დეკემბრის N37/კ ბრძანება და 2001-2009 წლის სამედიცინო და საბუღალტრო დოკუმენტაციის N1 განადგურების აქტი ყალბად ცნოს.

7.4 კასატორის მტკიცებით, 2005 წლის 4 თვის ხელფასი რომ ეკუთვნის დასტურდება N1 დანართით, სადაც 26 ზოგადი პროფილის სპეციალისტია მითითებული.

7.5 კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ნ. ყ–ის წერილი, სადაც აღნიშნულია, რომ ციფრი - 26 არის ჯამი ზოგადი პროფილის ექიმისა და ექიმ-სპეციალისტებისა, სასამართლომ კი არ გაარკვია, თუ რომელი სპეციალისტები იგულისხმებოდა ამ გრაფაში.

7.6 რაც შეეხება 2006 წლის ადგილობრივი პროგრამის ფარგლებში შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღებ სახელფასო დავალიანებას, კასატორი განმარტავს, ხელფასი რომ არ აუღია აღნიშნულს არქივის ცნობა ადასტურებს. ამავე ცნობით დასტურდება, რომ გამგეობას პოლიკლინიკასთან ხელშეკრულება არ გაუფორმებია. კასატორი დავობს, პოლიკლინიკამ რატომ ამუშავა, თუ დაფინანსება მიღებული არ ჰქონდა.

7.8 კასატორის მტკიცებით, სსკ-ის 147-ე მუხლის თანახმად, მისი სასარჩელო მოთხოვნა ქონებრივ დავას არ წარმოადგენს და, შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნაც არ არის ხანდაზმული.

8. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

8.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 დეკემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის (დასაქმებულის) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

9. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

10. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

11. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (იხ. სუსგ-ები # ას-708-662-107, 11.01.2017წ; #ას-506-480-2015, 29.07.2016წ.).

12. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

13. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

14. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

15. საკასაციო სასამართლო, იქიდან გამომდინარე, რომ შრომითი სახელშეკრულებო მოთხოვნიდან გამომდინარეობს მოსარჩელის მოთხოვნა და ფორმალურად მითითებული ფაქტების მიხედვით დადგენილია მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, იმსჯელებს სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხზე, ვინაიდან მოპასუხის მიერ ხანდაზმულობის ფაქტზე მითითება, ამ უკანასკნელის საპროცესო თავდაცვის იმდენად არსებითი სახეა, რომ მისი დამტკიცების შემთხვევაში სარჩელის წარმატება ფერხდება (სსკ-ის 144.1 მუხლი).

16. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დასაქმებულის (კასატორის) საკასაციო პრეტენზიები, სასარჩელო მოთხოვნის დასაბუთების არც სამართლებრივ და არც ფაქტობრივ საფუძველს არ წარმოადგენს. კასატორის მითითება, რომ 2005-2006 წლებში შიდა სტანდართით მისაღები ანაზღაურება და 2006 წელს ადგილობრივი გამგეობის პროგრამის ფარგლებში შესრულებული სამუშაოსთვის 9 თვის მისაღები ხელფასი არ მიუღია საქმეში სათანადო მტკიცებულებების არარსებობის გამო, არ დასტურდება. უდავოა, რომ პოლიკლინიკის იმ პერიოდის დოკუმენტაცია განადგურებულია, ამასთან რაიმე მტკიცებულება არ არის წარმოდგენილი საქმეში, რაც დაადასტურებდა, რომ დასაქმებულმა სადავო პერიოდში მიმართა პოლინლინიკას სახელფასო დავალიანების მოთხოვნით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებათა ერთობლიობა, მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას, ვერ ადასტურებს.

17. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოსახლეობის ამბულატორიული დახმარების 2005 წლის სახელმწიფო პროგრამა მოიცავდა იმ კომპონენტებისა და ღონისძიებების ჩამონათვალს, რომელთაც მოსახლეობისათვის ხელმისაწვდომი სამედიცინო დახმარების გაწევა ამბულატორიული მომსახურების ბაზისური პაკეტით გათვალისწინებულ ფარგლებში უნდა უზრუნველეყოთ. ეს ფარგლები კი, შეუზღუდავი არ იყო და ამბოლატორიული მომსახურების პრიორიტეტებს განსაზღვრავდა, რომელთა დაფინანსების მიზნით ხდებოდა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სახსრების გამოყოფა. უდავოა, რომ ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გასაწევი სამედიცინო მომსახურების ფარგლებს და ანაზღაურების წესს განსაზღვრავდა არა მხოლოდ ჯანდაცვის მინისტრის 2003 წლის 26 მარტის N71/ბ ბრძანება, არამედ ამ პროგრამის აღსრულების მიზნით, ბრძანებით განსაზღვრულ უფლებამოსილ პირთა შორის დადებული ხელშეკრულებებიც. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდსა და პოლიკლინიკას შორის, 2005 წელს გაფორმებული ხელშეკრულება და მისი დანართები, რომლებიც ალერგოლოგის კონსულტაციის დაფინანსებას სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში არ ითვალისწინებდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უდავოა, რომ მოპასუხე უფლებამოსილი არ იყო კასატორი დაეფინანსებინა, შესაბამისად, ამ უკანასკნელის სასარჩელო მოთხოვნა ხელფასის სხვაობის ყოველთვიური 55 ლარის, ჯამში 220 ლარის დამსაქმებლისათვის დაკისრების შესახებ, დაუსაბუთებელია.

18. საკასაციო სასამართლო, 2012 წლის რედაქციით მოქმედი ,,ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშგებისა და აუდიტის“ შესახებ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის 12-ე ნაწილზე მითითებით ,,ბუღალტრული აღრიცხვის დოკუმენტი სუბიექტთან ინახება შესაბამისი საანგარიშო პერიოდის დასრულებიდან 6 წლის განმავლობაში, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევისა“, განმარტავს, რომ საკასაციო პრეტენზიაც, რომლის თანახმად, პოლიკლინიკის დირექტორს სახელფასო უწყისების განადგურების უფლება არ ჰქონდა, დაუსაბუთებელია. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელე 2005-2006 წლების სახელფასო უწყისების წარმოდგენას ითხოვდა, მაშინ როდესაც, დოკუმენტაციის შენახვის კანონით გათვალისწინებული პერიოდი (6 წელი) მისი წარდგენის მოთხოვნის დროისათვის გასულია.

19. საკასაციო სასმართლო ხანდაზმულობის ვადებთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის (დასაქმებულის) სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხის (დამსაქმებლის) მიერ სახელფასო დავალიანების გადაუხდელობაა. სშკ-ის 1.2-ე მუხლი განმარტავს, რომ: „შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით“. ამ შემთხვევაში, ვინაიდან სახელფასო ანაზღაურება წარმოადგენს დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულის სასარგებლოდ ყოველთვიურად შესასრულებელ ვალდებულებას, მასზე სსკ-ის 129.2-ე მუხლით გათვალისწინებული რეგულაცია გავრცელდება, რომლის მიხედვითაც „ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, სამი წელია“.

20. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს: „ხანდაზმულობის ვადაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც უფლებამოსილ პირს შეუძლია თავისი უფლების რეალიზაცია ან დაცვა. ხანდაზმულობის ინსტიტუტის სპეციფიკურობა ისაა, რომ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნის უფლება ობიექტურად არსებობს, თუმცა, იგი იძულებით ვერ განხორციელდება, ანუ ამ უფლების რეალიზება სრული მოცულობით დამოკიდებულია მოთხოვნის ადრესატის ნება-სურვილზე (სსკ-ის 144.1-ე მუხლი). სსკ-ის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს, ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისათვის უმნიშვნელოვანესია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა. ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი შეესაბამება დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევებისა, როდესაც მოთხოვნის წარმოშობის ვადის განსაზღვრა ზოგადი წესისაგან განსხვავებულადაა რეგულირებული, მისი წარმოშობა დაკავშირებულია მომენტთან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო უფლების დარღვევის თაობაზე (შდრ. სუსგ№ას-934-899-2016, 14.02.17) - იხ. სუსგ #ას-68-68-2018, 03.04.2018წ.

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დასაქმებულმა, 2005-2006 წლის სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნით 2016 წლიდან დაიწყო სარჩელების წარდგენა სასამართლოში. ამდენად, ცხადია, რომ მოსარჩელემ თავისი სამოქალაქო უფლება კანონით დაცულ ვადაში არ განახორციელა, რაზეც ქვემმდგომმა ინსტანციის სასამართლეობმა მართებულად მიუთითეს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, იმ დაშვებითაც, რომ მოსარჩელის მიერ დაყენებულ სარჩელს გააჩნია ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები და მოთხოვნა წარმოშობილია, მისი სასამართლოს გზით განხორციელებადობა გამორიცხულია მოპასუხის მიერ ხანდაზმულობის შესაგებლის წარდგენით.

22. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, „მოთხოვნის უფლების წარმოშობის გამოსარკვევად, ყურადღება უნდა მიექცეს ორ ელემენტს, რომლებსაც უკავშირდება მოთხოვნის წარმოშობის დრო: პირმა შეიტყო უფლების დარღვევის შესახებ და/ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. პირველ შემთხვევაში, არსებობს ფაქტები, რომლებიც პირდაპირ მიუთითებენ მისი უფლების დარღვევის ცოდნაზე, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, არ არსებობს ის ფაქტები, რომლებიც პირდაპირ უთითებს მისი უფლების დარღვევის შესახებ ცოდნაზე, მაგრამ არსებობს გარემოებები, რომლებიც მიუთითებს იმაზე, რომ პირს უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ, მაგრამ, თავისი დაუდევრობის გამო ვერ შეიტყო“ (იხ. სუსგ # ას- 344-329-2016).

23. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომლის თანახმად, სასარჩელო მოთხოვნა არაქონებრივი დავაა და საპასუხოდ განმარტავს, რომ ქონება არის ფიზიკური ან იურიდიული პირის ფულადი ღირებულების მქონე მოძრავი ან უძრავი ნივთი, ასევე მოთხოვნა და უფლება, რომელთა ფლობა და განკარგვა არ არის კანონით აკრძალული ან არ ეწინააღმდეგება ზნეობრივ ნორმებს. ,,ქონების“ ცნებას საფუძვლად უდევს მისი მფლობელისათვის მინიჭებული მატერიალური სარგებელი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ეს განმარტება ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით განსაზღვრულ საკუთრების ან ქონების ცნებას სრულად შეესაბამება, რომლის თანახმად, ,,ქონება“ ძალიან ფართოდ განიმარტება და ეკონომიკური ინტერესების ფართო წრეს მოიცავს, მათ შორის, მოძრავი ან უძრავი ქონება, ძვირფასებულობა, ქონებრივი ან არაქონებრივი კაპიტალი, პენსიის ან სოციალური ბენეფიტები, სასამართლო ან არბიტრაჟის გადაწყვეტილებით მიღებული უფლებები, ინტელექტუალური საკუთრება, უკვე მოპოვებული ლიცენზია და სხვა.

24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, სსკ-ის 147-ე მუხლის (ნორმის დეფინიცია იხ. ამ განჩინების 6.15 ქვეპუნქტში) განმარტებიდან გამომდინარე, შრომის ანაზღაურების მიღების უფლების, ქონებრივ უფლებად მიჩნევის შესახებ, სავსებით დასაბუთებული და კანონიერია.

25. კასატორის საკასაციო პრეტენზიის პასუხად, რომლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ სახელმწიფო სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის გენერალური დირექტორის მოადგილის წერილი არ გაითვალისწინა, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღნიშნული წერილით მოსარჩელის მიერ წინამდებარე განჩინების 7.4-7.5 ქვეპუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები არ დასტურდება, ვინაიდან აღნიშნული წერილი 2003 წლის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებს ეხება და მოცემულ დავასთან შემხებლობა არ აქვს.

26. რაც შეეხება შუამდგომლობას, რომლის თანახმად კასატორი ითხოვს საკასაციო სასამართლომ, პოლიკლინიკის დირექტორის N37/კ ბრძანება და სამედიცინო და საბუღალტრო დოკუმენტაციის N1 განადგურების აქტი ყალბად ცნოს, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული წერილობითი დოკუმენტების გაყალბების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის, უფრო მეტიც, სასამართლო სამართალწარმოების ფარგლებში მხარეს არ მიუთითებია, რაიმე ისეთი ფაქტი, რომელიც სასამართლოს მხრიდან სსსკ-ის 137-ე მუხლის ფარგლებში, მათი ნამდვილობის გადამოწმების პირობას შექმნიდა. აღნიშნული კი, უსაფუძვლოს ხდის კასატორის მოთხოვნას, დოკუმენტების ყალბად ცნობასთან დაკავშირებით.

27. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

28. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ.ძ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე