საქმე №ას-520-2019 23 მაისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. ს-ნი (მოსარჩელე,აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე - ჯ. გ-ე (მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

აღწერილობითი ნაწილი:

1. ნ. ს-ნმა (შემდეგში: მოსარჩელე ან კასატორი) სარჩელი აღძრა ჯ. გ-ის (შემდეგში: მოპასუხე ან მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ა-ის რაიონში, სოფელ ა-ში 22-ე ქუჩა N6-ში მდებარე უძრავი ქონების (შემდეგში - სადავო უძრავი ქონება) გამოთხოვა და თავისუფალ მდგომარეობაში მოსარჩელისათვის გადაცემა.

2. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მისი ბებია ს. პ-ი ცხოვრობდა ა-ის რაიონის სოფელ ა-ში, რომელიც გარდაიცვალა 1981 წლის 7 მარტს. 1982 წლის 6 ნოემბერს, ნოტარიუსმა მოსარჩელის სახელზე გასცა კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა. სამკვიდრო ქონებას წარმოადგენს ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე მდებარე უძრავი ქონება, მაგრამ აღნიშნული ფართი მითვისებული აქვს შენობის მეორე სართულზე მცხოვრებ მოპასუხეს, რომელსაც არ გააჩნია ფლობის სამართლებრივი საფუძველი.

3. მოპასუხემ კვალიფიციური შედავებით სადავოდ გახადა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ქონებაზე და აღნიშნა, რომ სადავო უძრავი ნივთი მას არ აქვს დარეგისტრირებული საჯარო რეესტრში.

4. ა-ის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი უარყოფილი იქნა.

5. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო უძრავი ნივთი საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში საკუთრების უფლებით, არც მოსარჩელეზე და არც მოპასუხეზე, აღრიცხული არ არის, თუმცა მასზე ფაქტობრივ მფლობელობას ახორციელებს მოპასუხე.

6. მოსარჩელის ბებია გარდაიცვალა 1981 წლის 7 მარტს.

7. 1982 წლის 6 ნოემბრის კანონისმიერ მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის თანახმად, გარდაცვლილის ქონებაზე თანასწორ წილში მემკვიდრედ ცნობილი იქნა შვილიშვილი - მოსარჩელე, სამკვიდრო ქონება შედგება საცხოვრებელი სახლისაგან, მდებარე ა-ის რაიონის სოფელ ა-ში, 35 კვ.მ. ფართობით. ა-ის რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის სანოტარო არქივში არ მოიძებნა ნოტარიუს პ–ის მიერ 1982 წლის 6 ნოემბერს დამოწმებული სამკვიდრო მოწმობა. საქართველოს ნოტარიუსთა პალატაში არსებულ 1982 წელს ნაწარმოებ სანოტარო მოქმედებათა რეგისტრაციის ჟურნალში არ მოიძებნა სარეესტრო ჩანაწერი 1982 წლის 6 ნოემბერს დამოწმებული სამკვიდრო მოწმობის თაობაზე.

8. ა-ის სახალხო დეპუტატთა სასოფლო აღმასკომის 26.07.1985წ. გადაწყვეტილებით მოპასუხეს დაერთო ნება სოფელ ა-ში მიტოვებული, დაზიანებული ბინისათვის კაპიტალური რემონტის ჩატარების და მისი საცხოვრებლად გამოყენებისათვის. ამავე გადაწყვეტილებით მოპასუხეს დაევალა სადაზღვევო თანხის გადახდა არსებული წესების შესაბამისად. ა-ის რაიონის სოფელ ა-ის მიწის რეფორმის კომისიის 1996 წლის 20 იანვრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების N1-- აქტით მოპასუხეს სარგებლობაში გადაეცა სარგებლობაში გამოყოფილი მიწები 6 ნაკვეთად. საფუძველი სოფელ ა-ის საკრებულოს 1992 წლის 3 მაისის დადგენილება N3.

9. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების შედეგად პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ნივთზე. უფრო მეტიც, საქმეში წარმოდგენილი ა-ის რაიონის სოფელ ა-ის მიწის რეფორმის კომისიის 1996 წლის 20 იანვრის მიწის ნაკვეთის მიღება ჩაბარების აქტით დასტურდებოდა, რომ სადავო უძრავი ნივთი მოპასუხეს გადაეცა.

10. ა-ის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმების და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ.

11. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

12. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა და აღნიშნა, რომ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება ვლინდება სააჯარო რეესტრიდან. წარმოდგენილი მტკიცებულებებით კი, არ დასტურდებოდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ნივთზე. უფრო მეტიც, საქმეში წარმოდგენილია ა-ის რაიონის სოფელ ა-ის მიწის რეფორმის კომისიის 1996 წლის 20 იანვრის მიწის ნაკვეთის მიღება ჩაბარების აქტით დასტურდებოდა, რომ მოპასუხეს გადაეცა სადავო უძრავი ნივთი.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის უარყოფა მოითხოვა.

14. კასატორი აღნიშნავს, რომ დარღვეულია სადავო უძრავ ნივთზე მოსარჩელის საკუთრების უფლება, ასევე, მისი, როგორც მემკვიდრის უფლება.

15. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოპასუხე ფლობს მისი გარდაცვლილი ბებიის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას, რაზეც კასატორის სახელზე გაცემულია კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა.

16. კასატორის მიუთითებს გასაჩივრებული განჩინების 4.1. ფაქტობრივ გარემოებაზე, სადაც აღნიშნულია, რომ მოსარჩელე უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნას ამყარებს იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხე უკანონოდ ფლობს სადავო უძრავ ქონებას და მოსარჩელეს არ აძლევს აღნიშნული ქონებით სარგებლობის უფლებას. პალატამ მიუთითა სსსკ-ის 183-ე, 311-ე, 170-ე და 172-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია იმ გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რომ იგი სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეა.

17. ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებას კასატორი ნაწილობრივ ეთანხმება. მისი განცხადებით, სადავო უძრავი ნივთი საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში საკუთრების უფლებით, არც მოსარჩელეზე და არც მოპასუხეზეა რეგისტრირებული, მაგრამ საქმეში არსებული საარქივო ცნობის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა ა-ის კომლის წევრს, კასატორის აწ გარდაცვლილ ბებიას და სწორედ ამ ბინაზე მიიღო მან მემკვიდრეობა, რაზეც გაცემულია კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა, რისი ასლიც ერთვის საქმეს.

18. კასატორის განმარტებით, მოპასუხე ფაქტობრივად ფლობს სადავო უძრავ ქონებას, თუმცა იგი კასატორის გარდაცვლილი ბებიის საკუთრებაში არსებულ ბინას ფლობს უკანონოდ. კასატორის განცხადებით, მეზობლად მცხოვრებ მოპასუხეს მისგან ჰქონდა მიბარებული ბინის გასაღები, რითაც ისარგებლა და უკანონოდ დაიკავა ბინა. აღნიშნულს ადასტურებს ისიც, რომ მისი გარდაცვლილი ბებიის მოძრავი ნივთები დღესაც ამ ბინაში იმყოფება, რაც პოლიციის მიერ იქნა აღწერილი და შესანახად ჩაბარდა მოპასუხეს.

19. კასატორმა საინჟინრო ტექნიკური ექსპერტიზის ჩატარების მიზნით მიმართა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს, რათა ექსპერტს შეედგინა სადავო ბინის აზომვითი ნახაზი. თუმცა, მოპასუხემ ექსპერტს სამუშაოს განხორციელების უფლება არ მისცა, რაზეც შედგენილ იქნა შესაბამისი დოკუმენტი. გამომდინარე იქედან, რომ მოპასუხე არც მას და არც ექსპერტს შიდა ფართის აზომვითი ნახაზის შესადგენად არ უშვებს სადავო ბინაში, შეუძლებელი გახდა უძრავი ქონების რეგისტრაცია საკუთრების უფლებით, რადგან თუ არ ჩატარდებოდა აზომვითი სამუშაოები, კასატორი ვერ წარადგენდა განაცხადს საჯარო რეესტრში. კასატორის განცხადებით, აღნიშნულ საკითხზე არ უმსჯელია არც პირევლი ინსტანციის სასამართლოს და არც სააპელაციო სასამართლოს.

20. იმავდროულად, კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების დასკვნას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეს (აპელანტი) არ გაუსაჩივრებია 2018 წლის 9 ოქტომბრის საოქმო განჩინება. კასატორი აღნიშნავს, რომ მას არც გადასცემია აღნიშნული განჩინება. მან, 2018 წელს ორივე ინსტანციის სასამართლოს მიმართა განხადებით, რათა გადაეცათ მისთვის 2018 წლის 09 ოქტომბრის სხდომის ჩანაწერი. აღნიშნული ჩანაწერი კასატორს გადაეცა 2019 წლის 14 მარტს, სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის თანაშემწის მიერ და ამასთან წერილობით განემარტა, რომ როდესაც კასატორმა მოითხოვა ჩანაწერი, განცხადებისთვის უნდა დაერთო ცარიელი დისკი. კასატორის განცხადებით, აღნიშნულის თაობაზე მისთვის შეტყობინება არ გაუგზავნიათ, შესაბამისად, მან არ იცოდა, რომ განცხადებისთვის ცარიელი დისკი უნდა დაერთო. აღნიშნული გარემოებიდან გამომდინარე, შეუძლებელი გახდა ა-ის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 09 ოქტომბრის საოქმო განჩინების გასაჩივრება. გარდა ამისა, აღნიშნული სხდომის ჩანაწერი, რომელიც კასატორს გადაეცა 2019 წლის 14 მარტს დისკის სახით, ცარიელი იყო, მასზე არანაირი ჩანაწერი არ არსებობდა. განმეორებით, 2019 წლის 21 მარტს კასატორს გადაეცა დისკი, თუმცა ჩანაწერი ხარვეზიანი აღმოჩნდა.

21. კასატორი შუამდგომლობს სასამართლო პროცესზე მოწმედ ორი ფიზიკური პირის დაკითხვის შესახებ და აღნიშნავს, რომ აღნიშნული პირები მონაწილეობდნენ მოპასუხისათვის სოფელ ა-ში მდებარე ბინის გადაცემაში, რაც დაფიქსირებულია ა-ის სახალხო დეპუტატთა სასოფლო საბჭოს აღმასკომის სხდომის 1985 წლის 26 ივლისის სხდომის N8 ოქმის ამონაწერში და მათი დაკითხვით უნდა გაირკვეს, თუ რატომ არ ახლავს აღნიშნული ქონების ამონაწერს რაიმე დოკუმენტი, მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ ნამდვილად ჩატარდა აღმასკომის სხდომა, რამდენი წევრი და რამდენი გარეშე პირი ესწრებოდა; ასეთი საკითხის განხილვის დროს აუცილებელი იყო თუ არა იურისტის მონაწილეობა და ესწრებოდა თუ არა იურისტი; საკითხის განხილვისას ვინ რა აზრი გამოთქვა, რატომ არ იქნა მოძიებული ინფორმაცია მტკიცებულებები, დოკუმენტები აღნიშნული ბინის ყოფილ ან/და ამჟამინდელ მფლობელთან იმის შესახებ, თუ რა წესით და დროის რა პერიოდში ფლობდნენ აღნიშნულ ბინას; რატომ არაა ჩატარებული შესაბამისი სახის ექსპერტიზა სახლის ტექნიკური მდგომარეობის განსაზღვრის მიზნით; რით დასტურდება, რომ სახლი მიტოვებულია; რით დასტურდება, რომ მოპასუხეს გადაეცა სწორედ ის უძრავი ქონება, რომელიც საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა მოსარჩელის გარდაცვლილი ბებიის სახელზე.

სამოტივაციო ნაწილი:

22. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

23. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საქმეებზე დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებისა და ზოგადად, მართლმსაჯულების განხორციელების უწინარეს საფუძველს წარმოადგენს იმის სწორად განსაზღვრა, თუ რა სამართლებრივი საფუძვლიდან გამომდინარეობს მხარეთა შორის წარმოშობილი დავა. ამ მიზნით, საქმის განხილველმა სასამართლომ პირველყოვლისა, უნდა დაადგინოს მოთხოვნის მატერიალური საფუძველი. მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა გამოარკვიოს მოძიებული ნორმის წინაპირობები, მისი აბსტრაქტული შემადგენლობა და შემოაწმოს განხორციელებულია თუ არა განსახილველ საქმეზე ყველა მათგანი (იხ., სუსგ №ას-53-49-2017, 07 აპრილი, 2017 წელი; Nას-877-825-2010, 28 დეკემბერი, 2010 წელი; №ას-1099-1019-2017, 17 ნოემბერი, 2017 წელი). ამ ასპექტში, ფორმალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, სასამართლო შეზღუდულია სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებებით: იგი ამოწმებს რომელ კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითებს მოსარჩელე, ქმნიან თუ არა ისინი დამფუძნებელი ნორმის უკლებლივ ყველა წანამძღვარს. ამის შემდეგ მოწმდება, მოპასუხის პოზიცია რამდენად აქარწყლებს წარმოშობილ წანამძღვრებს (პროცესუალური და მატერიალური თვალსაზრისით).

24. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან სადავო უძრავი ნივთის გამოთხოვა, სსკ-ის 170-ე (მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას) და 172-ე (მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ნივთის ფლობის უფლება) მუხლების დანაწესებიდან გამომდინარეობს. აღნიშნული მოთხოვნა დაკმაყოფილებადი იქნებოდა შემდეგი წინაპირობების ქვემოთ მოცემული თანმიმდევრობით განხორციელების შემთხვევაში: პირველი, უნდა არსებობდეს ნივთის მესაკუთრე, მეორე უნდა არსებობდეს ნივთის მფლობელი და მესამე, მფლობელს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება (იხ.,¹საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილება 3კ-624-02, 09 სექტემბერი, 2002).

25. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია და კასატორს სადავოდ არ გაუხდია ის გარემოება, რომ მოსარჩელე საჯარო რეესტრში არ არის დარეგისტრირებული სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრედ კანონით დადგენილი წესით [სსკ-ის 311-ე მუხლი]. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელეს შეეძლო სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოპასუხისაგან მოეთხოვა უძრავი ქონების გამოთხოვა და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემა, თუკი განხორციელებულად ჩაითვლებოდა სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის ყველა წანამძღვარი (შდრ: სუსგ №ას-1099-1019-2017, 17 ნოემბერი, 2017 წელი).

26. საგულისხმოა სსსკ-ის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილის დანაწესი, რომლის თანახმად საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. კანონის ეს მოთხოვნა ითვალისწინებს ისეთ შემთხვევას, როცა ამა თუ იმ გარემოების დასამტკიცებლად კანონით გათვალისწინებული სპეციალური მტკიცებულება. მოცემულ შემთხვევაში, სსკ-ის 170-ე და 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიზნიდან გამომდინარე, ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების აუცილებელ პირობას წარმოადგენს, რომ მოსარჩელე უნდა იყო სადავო ნივთის მესაკუთრე. საკუთრების უფლება კი, საჯარო რეესტრში უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრაციას უკავშირდება. სსკ-ის 311-ე მუხლის მიხედვით, საჯარო რეესტრი არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა.

27. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ თავისი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში, სასამართლოს ვერ წამოუდგინა სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი რელევანტური მტკიცებულება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ განხორციელებული არ არის სარჩელის დაკამყოფილებისთვის აუცილებელი პირველი წინაპირობა (მოსარჩელე უნდა იყოს ნივთის მესაკუთრე).

28. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი თავადაც მიუთითებს, რომ საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას ის გარემოება აფერხებს, რომ მან სადავო ქონების საკადასტრო ნახაზი ვერ შეადგინა. ამაში კი, ხელს უშლის მოპასუხე, რომელმაც უფლება არ მისცა ექსპერტს შიდა ფართის აზომვითი ნახაზის შესადგენად (იხ., ამ განჩინების პ- 19).

29. იმავდროულად, კასატორი აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული საარქივო ცნობის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა ა-ის კომლის წევრს, კასატორის აწ გარდაცვლილ ბებიას და სწორედ ამ ბინაზე მიიღო მან მემკვიდრეობა, რაზეც გაცემულია კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა, რისი ასლიც ერთვის საქმეს. კასატორის განმარტებით, მოპასუხე ფაქტობრივად ფლობს სადავო უძრავ ქონებას, თუმცა, იგი მისი გარდაცვლილი ბებიის საკუთრებაში არსებულ ბინას ფლობს უკანონოდ. კასატორის განცხადებით, მეზობლად მცხოვრებ მოპასუხეს მისგან ჰქონდა მიბარებული ბინის გასაღები, რითაც ისარგებლა და უკანონოდ დაიკავა ბინა. აღნიშნულს ადასტურებს ისიც, რომ მისი გარდაცვლილი ბებიის მოძრავი ნივთები დღესაც ამ ბინაში იმყოფება, რაც პოლიციის მიერ იქნა აღწერილი და შესანახად ჩაბარდა მოპასუხეს (ამ განჩინების პპ: 17, 18).

30. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორის ზემოთაღნიშნული არგუმენტი არ წარმოადგენს სარჩელის უარყოფის შესახებ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების შესახებ სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების საფუძველს, ვინაიდან, როგორც ზემოთ აღინიშნა განხორციელებული არ არის ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების პირველი წინაპირობა (მოსარჩელე უნდა იყოს სადავო ნივთის მესაკუთრე; საკუთრების უფლების დადასტურება კი, შესაძლებელია მხოლოდ სპეციალური მტკიცებულებით, რაც მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია). განსახილველ შემთხვევაში, აღძრული სარჩელის მოთხოვნას კი, სწორედ უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა წარმოადგენს (სსკ-ის 172-ე მუხლი) და არა ნივთზე მესაკუთრის სტატუსის მოპოვება. ამასთან, სასამართლო იხილავს დავას სარჩელის ფარგლებში და უფლება არ აქვს თავისი გადაწყვეტილებით მიაკუთვნოს მხარეს ის რაც, მას არ უთხოვია. სარჩელის მოთხოვნისა და ფაქტობრივი გარემოებების მითითების ტვირთი კი, დისპოზიციურობის პრინციპის საფუძელზე ეკისრება მოსარჩელეს (სსსკ-ის მე-3, 177-ე 178-ე, 248-ე მუხლები).

31. ამავე განჩინების პ-30-ში მითითებული მსჯელობის საფუძველზე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არ არსებობს მოწმეთა დაკითხვის შესახებ კასატორის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი (იხ., ამ განჩინების პ- 21).

32. ასევე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ უთხრა უარი მოსარჩელეს 2018 წლის 9 ოქტომბრის გაჩინების გაუქმებაზე. 2018 წლის 9 ოქტომბრის გაჩინებით კი, მოსარჩელეს უარი ეთქვა საქმისათვის მტკიცებულებების დართვაზე და მოწმეთა დაკითხვაზე. სააპელაციო სასამართლომ კი, მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს გასაჩივრების უფლება არ ჰქოდა გამოყენებული. კასატორი აღნიშნავს, რომ მას პირველი ინსტანციის სასამართლომ საშუალება არც მისცა გასცნობოდა აღნიშნულ განჩინებას - სხდომის ოქმის ჩანაწერს. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, კასატორს არ გააჩნია მითითებული განჩინების გაუქმების მიმართ იურიდიული ინტერესი, ვინაიდან როგორც წინამდებარე განჩინების დასაბუთებაშია აღნიშნული (იხ., ამ განჩინების პ-30) სარჩელის დაკმაყოფილებას გამორიცხავს მოსარჩელის უფლებრივი სტატუსის არარსებობა. განსახილველ შემთხვევაში კი, დავა მხოლოდ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვას შეეხება.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

34. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. ვინაიდან მსგავს სამართლებრივ საკითხებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა.

35. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

36. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ს-ნის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. კასატორის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ არ დაკმაყოფილდეს;

3. კასატორ ნ. ს-ნს (პ/ნ 0-...) უკან დაუბრუნდეს 2019 წლის 19 აპრილს საგადახდო დავალება N44 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (150 ლარი) 70%, 105 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური

ბ. ალავიძე