საქმე №ას-521-487-2017 10 ნოემბერი, 2017 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს "თ.ს." (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "ა.გ." (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. შპს „ა.გ–სა“ (შემდეგში: მოსარჩელე ან შემკვეთი) და შპს „თ.ს–ს“ (შემდეგში: შემსრულებელი, მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი), შორის, 2011 წლის 14 აპრილს, „ადმინისტრაციულ კორპუსში ცენტრალური გათბობისა და კონდიცირების სისტემის სამონტაჟო სამუშაოების შესახებ“ №AG-33 ხელშეკრულება (შემდეგში: ხელშეკრულება) გაფორმდა, რომლის თანახმად მოპასუხემ მოსარჩელეს იტალიური კომპანია „ფ–ის“ წარმოების გათბობის და კონდიცირების სისტემა მიაწოდა და დაუმონტაჟა. ხელშეკრულების თანახმად, „შემსრულებელი ადასტურებს და იძლევა შემდეგ გარანტიას, რომ მას აქვს სათანადო კვალიფიკაცია, გამოცდილება და შესაძლებლობა, რომ შეასრულოს მის მიერ ამ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები“ (იხ. ს/ფ 21-36).

2. შემსრულებელი საქართველოში იტალიური კომპანია „ფ–ის“ ოფიციალური წარმომადგენელია (იხ. ამონარიდი ოფიციალური ვებ გვერდიდან, ს/ფ 17-20).

3. ხელშეკრულების 6.1. ქვეპუნქტის თანახმად (მხარეთა პასუხისმგებლობა), ცენტრალური გათბობის სისტემის დანადგარებზე ვრცელდება „შემსრულებლისა“ და მწარმოებელი კომპანიის 3 (სამი) წლიანი საგარანტიო ვადა. აქედან, პირველი წლის განმავლობაში საგარანტიო მომსახურება უფასოა, ხოლო შემდეგი ორი წლის განმავლობაში საგარანტიო მომსახურების ღირებულება წელიწადში 500 (ხუთასი) ლარია. ხელშეკრულების 6.3. ქვეპუნქტის თანახმად, „შემსრულებელი“ „დამკვეთის“ წინაშე პასუხისმგებელია მის მიერ მიწოდებული ცენტრალური გათბობის სისტემის დანადგარებისა და მასალების ხარისხზე და ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადებში შესრულებაზე. „დამკვეთის“ მიერ დანადგარების, მასალის ან სამუშაოების ნაკლის/დეფექტის აღმოჩენის შემთხვევაში, „შემსრულებელი“ ვალდებულია დაუყოვნებლივ გამოასწოროს ნაკლი/დეფექტი და აანაზღაუროს ამით მიყენებული ზიანი (იხ. ს/ფ 24).

4. მოსარჩელის წარმომადგენელმა 2013 წლის 14 მაისს კონდიცირების სისტემა 12-საათიან მომზადების რეჟიმზე ჩართო, ხოლო 15 მაისის დილას, „ჩილერის“ გაშვების წინ კონტროლერის პანელზე ავარიული სიგნალი აინთო; აღნიშნულის გამო შემკვეთი დაუკავშირდა შემსრულებელს, საიდანაც გაგზავნილნი იქნენ სპეციალისტები.

5. შემკვეთმა 2013 წლის 5 ივნისის N06/319 წერილით ხელშეკრულების საგარანტიო პირობების შესაბამისად, შემსრულებლისაგან მწყობრიდან გამოსული FEROLI S.P.A-ს წარმოების ჩილერის შეკეთება და გათბობისა და კონდიცირების სისტემის სრულფასოვანი ფუნქციონირების აღდგენა მოითხოვა (იხ. ს/ფ 37).

6. მოპასუხემ 2013 წლის 6 ივნისის წერილით დაზიანებული დეტალების საგარანტიო ვადაში შეცვლაზე უარი განაცხადა და განმარტა: „ჩილერის დაზიანება გამოიწვია პულტში წყლის მოხვედრამ. პულტი არის ამ ტიპის ჩილერისათვის მონიტორინგის საშუალებაც და ასევე მთავარი მაპროცედურებელი დეტალი, ანუ კონტროლერი, ხოლო შიგნით წყლის მოხვედრამ გამოიწვია ჩილერის კომპრესორების შეცდომით გაშვება, რის გამოც მაღალ წნევაზე დაიწნეხა ფრეონი და გაარღვია თბომცველის გარსი. ამის გამო აორთქლდა ფრეონი და დაიღვარა ზეთი, ხოლო ზეთის დაღვრამ გამოიწვია კომპრესორებში არსებული ელექტრული ველის შემქმნელი ხვიების აალება და ორივე კომპრესორის დაწვა. ჩილერის პულტს წყლისაგან და გარეგანი დაზიანებისაგან იცავს თავსახური. ჩვენ სპეციალისტებს იქ მისვლისას დახვდათ შემდეგი სურათი: რატომღაც თავსახური იყო მოხსნილი და პულტიც არ იყო თავის ადგილას“. ამავე წერილში მითითებულია, რომ რეალურად ჩილერის დაზიანება გამოიწვია, აგრეგატის მუშაობაზე პასუხისმგებელი პირის დაუდევრობამ, კერძოდ, იმ გარემოებამ, რომ მან არამიზნობრივად მოხსნა დამცავი ხუფი (იხ. ს/ფ 38).

7. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 25.06.2013 წ. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, შემკვეთის ადმინისტრაციული შენობის სახურავზე დამონტაჟებული იტალიური კომპანია „FEROLI”-ის მიერ (მოდელი RGA VBM 50-200) წარმოებული ე.წ. ჩილერის დაზიანების ზუსტი მიზეზის განსაზღვრა არსებული მდგომარეობით შეუძლებელია (იხ. ს/ფ 39-46).

8. სარჩელის საფუძვლები

8.1. მოსარჩელემ 2013 წლის 26 აგვისტოს სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ გათბობისა და კონდიცირების სისტემის აღდგენისათვის საჭირო ხარჯების 10 373,36 ევროსა (ნაწილების შეძენისთვის) და 6 268,16 ლარის (სარემონტო სამუშაოებისათვის) ანაზღაურების მოთხოვნით.

8.2. მოსარჩელემ თავისი სასარჩელო მოთხოვნა ამ გადაწყვეტილების 1-5 პუნქტებში დასახელებულ გარემოებებს დააფუძნა და დამატებით განმარტა, რომ მოპასუხე კომპანიის სპეციალისტებმა მოსარჩელე კომპანიაში ვიზიტის დროს „ჩილერი“ დაშალეს, მისი პირვანდელი სახე დაარღვიეს, რის გამოც კომპეტენტური საექსპერტო დაწესებულების მიერაც შეუძლებელია დადგინდეს აგრეგატის დაზიანების ზუსტი მიზეზი.

9. მოპასუხის შესაგებელი

9.1. მოპასუხემ მის მიერ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, მიუთითა ხელშეკრულებაზე და აღნიშნა, რომ დამკვეთის მიერ (სამწლიანი გარანტიის პერიოდში) დაცული უნდა ყოფილიყო საგარანტიო პირობები. ასევე საგარანტიო მომსახურების თანხის გადახდის ვალდებულება, მოპასუხის მტკიცებით, მოსარჩელემ სარჩელის შეტანის წინ შეასრულა.

9.2. მოპასუხის განმარტებით, მისთვის უცნობია რეალურად აინთო თუ არა საავარიო სიგნალი, რადგან დანადგარის კარები მათი ადგილზე მისვლისას უკვე ღია და მექანიკური ჩარევის შედეგად დაზიანებული იყო. კომპანია „ფ–ის“ დანადგარის მოხმარების ინსტრუქციის/სახელმძღვანელოს, რომელიც თან ახლავს დანადგარს, თანახმად დანადგარის „არარეგულარული“ ექსპლუატაცია დაიშვება მხოლოდ კვალიფიციური პერსონალის (რომელიც მხოლოდ მოპასუხე კომპანიას ჰყავს) მიერ, ყოველგვარი პრობლემის აღმოჩენისთანავე გამოძახებულ უნდა იქნას კვალიფიციური პერსონალი. მოპასუხის მითითებით არასანქცირებული ჩარევა აუქმებს გარანტიას.

9.3. მოპასუხე იმ ფაქტზეც უთითებს, რომ გარდა მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის არარსებობისა, მოსარჩელეს ხარჯები ფაქტობრივად ჯერ არ გაუწევია და, შესაბამისად, ვერც მოითხოვს მათ ანაზღაურებას. მოსარჩელე ზიანის მიყენების ფაქტს ვერ ადასტურებს. ამასთან, ვერც ზიანსა და მოპასუხის ქმედებებს შორის მიზეზობრივ კავშირს ადასტურებს.

10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

10.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 22 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა, სხდომაზე მისი გამოუცხადებლობის გამო.

10.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 12 ნოემბრის საოქმო განჩინებით, მოსარჩელის მიერ შემოტანილი საჩივრის საფუძველზე, გაუქმდა 2014 წლის 22 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და საქმის წარმოება განახლდა.

10.3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ 10 373,36 ევროს ეკვივალენტი ლარისა და 6 268,16 ლარის გადახდა დაეკისრა.

10.4. საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 316-ე, 317-ე, 361-ე, 394-ე, 477-ე, 487-488-ე, 629-ე, 639-ე, 641-ე და 653-ე მუხლებით იხელმძღვანელა.

11. მოპასუხის სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

11.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 12 ნოემბრის საოქმო განჩინება და 2015 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, აღნიშნული საოქმო განჩინებისა და გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით კი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

12. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

12.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით, მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

12.2. სააპელაციო სასამართლომ ამ გადაწყვეტილების 1-7 პუნქტებში ასახული გარემოებები დადგენილად მიიჩნია და განმარტა, რომ აპელანტის მითითება საგარანტიო მომსახურების თანხის გადაუხდელობის შესახებ, არ წარმოადგენს მხარეთა შორის შეთანხმებულ გარანტიაზე უარის თქმის საფუძველს, ვინაიდან, როგორც ხელშეკრულების შინაარსი ცხადყოფს, საგარანტიო მომსახურების საფასურის გადახდის ზუსტი თარიღი მხარეებს ხელშეკრულებით არ განუსაზღვრავთ; ამდენად, აპელანტის პრეტენზია იმის შესახებ, რომ საგარანტიო მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება, მხოლოდ სარჩელის შეტანის მომენტში განხორციელდა, არ წარმოადგენს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს და შესაბამისად, მოკლებულია დასაბუთებას. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს ის დასკვნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ გადახდილია საგარანტიო მომსახურების ღირებულება, ხოლო თუ როდის გადაიხადა აღნიშნული თანხა, მნიშვნელობის მქონე არ არის, ვინაიდან, როგორც აღინიშნა, მხარეთა მიერ მომსახურების საფასურის გადახდის ზუსტი თარიღი განსაზღვრული არ ყოფილა.

12.3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმის მასალებში არ არსებობს დოკუმენტი, რომელშიც ასახული იქნებოდა სპეციალური ცოდნის მქონე პირის შეფასება იმის შესახებ, თუ რამ გამოიწვია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული დანადგარის (კომპანია „FEROLI”-ის მიერ წარმოებული ე.წ. „ჩილერის“) დაზიანება; რაც შეეხება, თავად აპელანტი კომპანიის სპეციალისტების შეფასებას, რომელსაც ~ მხარე ეყრდნობა, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნული მოსაზრება მოპასუხე მხარის წარმომადგენლებს ეკუთვნით და, შესაბამისად, ის არ შეიძლება შეფასებული და განხილულ იქნას დავის მიმართ ნეიტრალური და საბოლოო შედეგით დაუინტერესებელი პირის პოზიციად (უფრო მეტად, ვიდრე თავად მხარის ახსნა-განმარტება) და, აქედან გამომდინარე, მხოლოდ მასზე დაყრდნობით დავა ვერ გადაწყდება.

12.4. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 105-ე მუხლზე მითითებით პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხული მოწმეების ჩვენებებზე გაამახვილა ყურადღება:

12.4.1. მოწმე თ.დ–მა (მოსარჩელე კომპანიის მთავარი ენერგეტიკოსი) აღნიშნა, რომ როცა მოხდა დანადგარების გაშვება–გადაბარება, ხშირად უწევდათ მოპასუხე კომპანიის სპეციალისტების დაბარება, რადგან თავად ტექ. დოკუმენტაცია არ ჰქონდათ. მისივე განცხადებით, მოპასუხის წარმომადგენლებისაგან იღებდნენ მითითებებს მოწყობილობის მუშაობასთან დაკავშირებით, თუ შესაძლებელი იყო სატელეფონო კომუნიკაციით აგვარებდნენ საკითხებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საწარმოს წარმომადგენლები მიდიოდნენ ადგილზე. 2013 წელს დანადგარი მომზადდა ზეპირი ინსტრუქციით, აღმოჩნდა, რომ მართვის პულტზე იყო ავარიული სიტუაცია, რის გამოც დაუკავშირდნენ მოპასუხის წარმომადგენლებს. შეცდომის კოდის საფუძველზე შემოწმდა სხვადასხვა პარამეტრები, შემდეგ თავად მივიდნენ მოპასუხე კომპანიის წარმომადგენლები და შეამოწმეს მცველები, მოხსნეს თბოიზოლაცია და განაცხადეს, რომ კომპრესორი იყო დაზიანებული; დაახლოებით ანალოგიურად აღწერს მოწმე 2012 წლის ავარიულ სიტუაციასაც; სადავო შემთხვევის თაობაზე მოწმე განმარტავს, რომ მას წყლის კვალი არ უნახავს და მოქმედებდნენ იმგვარად, როგორ კონსულტაციასაც მოპასუხე კომპანიის მომსახურე პერსონალი უწევდათ (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 19.03.2014 წ. სხდომის ოქმი 14.24.30-14.46.00, ს/ფ 202-215).

12.4.2. მოწმე ვ.შ–მა მიუთითა, რომ ტექნიკური დოკუმენტაცია არ ჰქონდათ და შემსრულებლის თანამშრომლების კონსულტაციით მუშაობდნენ; მისი განცხადებით, მომსახურებას უწევდათ მოპასუხის თანამშრომელი - ი.ჩ–ი (საქმის განხილვის დროისათვის იგი გარდაცვლილია); ამ უკანასკნელმა 2013 წლის 14 მაისს ტექ. სამსახურს მისცა დავალება სისტემის მომზადების შესახებ, „ჩილერი“ გადავიდა მომზადების რეჟიმში, თუმცა 15 მაისს აღმოჩნდა რომ ავარიული რეაქცია გამოვლინდა. მოწმის განმარტებით, ი.ჩ–ისაგან მიიღეს რჩევა, შესრულდა გარკვეული მოქმედებები და აღმოჩნდა, რომ დამწვარი იყო მცველები. მეორე დღეს მოვიდნენ შემსრულებლის წარმომადგენლები, ასევე - ი.ჩ–ი და შეამოწმეს „ჩილერი“; მათ თქვეს, რომ მართვის პულტი დასველებული იყო და კომპრესორი მწყობრიდან გამოვიდა (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 19.03.2014 წ. სხდომის ოქმი 14.47.43-14:59.57სთ, ს/ფ 202-215).

12.4.3. სასამართლოს იგივე შინაარსის ჩვენება მისცა მოწმე ლ.ს–მა (შემკვეთის მთავარი ინჟინერი) (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 19.03.2014 წ. სხდომის ოქმი 15.02.43-15.08.20სთ, ს/ფ 202-215).

12.4.4. რაც შეეხება მოპასუხე მხარის მოწმეთა ჩვენებებს,

12.4.5. ზ.ა–ის ჩვენებით, მას დაურეკა თანამშრომელმა - ი.ჩ–მა და უთხრა, რომ უნდა წასულიყო „სნოში“, სადაც დაზიანებული იყო „ჩილერი“ და უნდა დაედგინა დაზიანების მიზეზი; ასევე უთხრა, რომ მისვლისას მას ადგილზე არ დახვდა პულტი; მოწმე მიუთითებს, რომ ი.ჩ–ის განმარტებით (რომელიც, როგორც აღინიშნა, ჩვენების მიცემის დროისათვის გარდაცვლილია) დამცავი ხუფი მოხსნილი იყო, დაზიანებული იყო „ჩილერი“, ასევე კარი დახვდა ღია. მოწმის მითითებით, ასეთივე მდგომარეობა დახვდა მას თავად, როდესაც გამოცხადდა ადგილზე, დანადგარის შესამოწმებლად. ზ.ა–ის განმარტებით, ამ აგრეგატში წყალი ვერ მოხვდებოდა, თუკი ღია არ იქნებოდა კარი, ამის გარეშე კი, დაზიანება არ მოხდებოდა. იგი მიუთითებს, რომ როდესაც გამოცხადდა ადგილზე, დანადგარს მოხსნა გვერდითა ხუფი და ნახა რამდენიმე დეტალი, რომელიც იყო დაზიანებული. დანადგარში ჩასული იყო წყალი; ეს კი მხოლოდ წვიმის დროს შეიძლება მომხდარიყო დანადგარში, რაზედაც მოწმემ გამოთქვა ვარაუდი, რომ ამის შესახებ გაფრთხილებული იქნებოდნენ მოსარჩელე კომპანიის შესაბამისი პირები (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 19.03.2014 წ. სხდომის ოქმი 15.11.00-15.31.20სთ, ს/ფ 202-215).

12.4.6. მოწმე თ.ღ–ძემ (საქმეთა მწარმოებელი მოპასუხე კომპანიაში) მიუთითა, რომ როცა მივიდა ადგილზე, სადაც „ჩილერი“ დგას, კარები არ იყო და მართვის პულტი ადგილზე არ იყო, იგი ჩავარდნილი იყო უკანა მხარეს (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 19.03.2014წ. სხდომის ოქმი 15.36.03-15.42.00 სთ, ს/ფ 202-215).

12.5. სააპელაციო სასამართლომ სსსკ-ის მე-4, 102-ე მუხლებზე მითითებით დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტმა ვერ დაადასტურა სადავო გარემოება იმის შესახებ, რომ დანადგარის დაზიანება გამოიწვია მის მუშაობაში მოსარჩელის წარმომადგენლების ჩარევამ. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხული მოწმეების ჩვენებების ერთობლივად შეფასებით, ცალსახად არ დასტურდებოდა მოპასუხის სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოება იმის შესახებ, რომ შემკვეთის (მოსარჩელის) წარმომადგენლები დანადგარის მუშაობაში თვითნებურად ჩაერივნენ, რამაც შედეგად მისი დაზიანება და მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია.

12.6. სააპელაციო სასამართლომ, საქალაქო სასამართლოში გამოტანილი დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე აპელანტის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მოცემულ შემთხვევაში პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობები; შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ, გასაჩივრებული განჩინების სსსკ-ის 377–ე მუხლის ფარგლებში შემოწმების შედეგად დაასკვნა, რომ არ არსებობდა გადაწყვეტილების წინმსწრები, პირველი ინსტანციის სასამართლოს 12.11.2014 წ. საოქმო განჩინების გაუქმების საფუძველი, რამდენადაც პირველი ინსტანციის სასამართლოს ზემოხსენებული განჩინება, ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, დასაბუთებულია, კანონიერია და სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნის სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ განჩინებების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

12.7. სააპელაციო სასამართლომ, სსკ-ის 316.1-ე, 317-ე, 327-ე, 477-ე, 487-ე, 488-ე, 629-ე, 653-ე, 641-ე, 361.1-ე, 394-ე, 643-ე მუხლებზე დაყრდნობით დადგენილად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის 2011 წლის 14 აპრილს გაფორმებული ხელშეკრულება შერეული ხელშეკრულებაა და იგი როგორც ნასყიდობის, ისე ნარდობის ხელშეკრულების ელემენტებს მოიცავს. დადგენილია, რომ ნივთი დაზიანდა საგარანტიო ვადის განმავლობაში და მისი გამოყენება ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის შეუძლებელი გახდა, ხოლო მოპასუხემ ვერ დაადასტურა, რომ სისტემის დაზიანება მოსარჩელის ბრალით იყო გამოწვეული.

13. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

13.1. აპელანტმა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინება მისი გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოთხოვნით.

13.2. კასატორმა აღნიშნა, თუკი სასამართლომ ვერ დაადგინა ვისი ბრალით იყო გამოწვეული დაზიანება და მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხის ქმედებასა და ზიანს შორის, მაშინ, გაუგებარი იყო, რა პრინციპით, რომელ სამართლებრივ ნორმაზე დაყრდნობით დააკმაყოფილა სარჩელი. კასატორის მტკიცებით, მოსამართლემ დაარღვია შეჯიბრებითობის, კანონიერების, მხარეთა თანასწორობის პრინციპები და სსსკ-ის 105-ე მუხლით მასზე დაკისრებული ვალდებულებები, არც ერთი მტკიცებულება არ შეაფასა, არ დაასაბუთა, თუ რატომ გაიზიარა ან არ გაიზიარა თითოეული მათგანი, შესაბამისად, აბსოლუტურად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება მიიღო.

13.3. კასატორმა საქალაქო სასამართლოში 2014 წლის 19 მარტს დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებზე გაამახვილა ყურადღება:

13.3.1. მოწმე თ.დ. - მოსარჩელე კომპანიის მთავარი ინჟინერ/ ენერგეტიკოსიგანმარტავს, რომ სხდომის თარიღისათვის გარდაცვლილი ი.ჩ. (მოპასუხე კომპანიის სპეციალისტი) მას და მის დაქვემდებარებაში მყოფ პირებს ყველა დანადგარზე და მათ შორის „ჩილერზე“ ზეპირ ინსტრუქციებს აძლევდა, ჩაუტარა არაერთი ინსტრუქცია და ასევე ტელეფონით უწევდა ხოლმე კონსულტაციებს, ხოლო მოწმე და მის დაქვემდებარებაში მყოფი პირები ამ ინსტრუქციებს წერილობით ინიშნავდნენ (14:20-15:53 წთ.). სეზონის ცვლილებასთან დაკავშირებით მოსარჩელე კომპანიამ ჩართო დანადგარი და მეორე დღისათვის მოამზადა, მეორე დღეს მოპასუხის თანამშრომელმა “ტაბლოზე“ ნახა ავარიული სიგნალი, 2012 წელსაც ანალოგიური ფაქტი მოხდა ზამთარ-ზაფხულის სეზონის ცვლილებებისას და მაშინაც შემსრულებლის წარმომადგენლები მეორე დღეს მივიდნენ კომპანიაში, გააკეთეს დანადგარი და სისტემა გაეშვა (16:02-17:44 წთ.). ანალოგიური სიტუაცია იყო 2013 წელსაც, ი.ჩ–ს დაურეკეს, რომელმაც მოპასუხე კომპანიის თანამშრომლებს უთხრა, რომ ეკარნახათ შეცდომის კოდი (18:25-18:37 წთ.); მოწმის განმარტებით, მოპასუხის თანამშრომლებმა იცოდნენ, რომ ი. მალე მივიდოდა, ამიტომ აღარ დაუხურავთ „ჩილერის“ პანელის დამცავი კარი, მოსარჩელის თანამშრომლებმა თვითონვე ნახეს, რომ კომპრესორი შიგნით დამწვარი იყო. მოსარჩელე კომპანიის თანამშრომლებმა თავად მოხსნეს დამცავი კარი (18:47-19:11; 20:00-20:19 წთ.); კასატორს მიაჩნია, რომ აღნიშნული მოწმისა და თავად მოსარჩელის მიერ წარდგენილი სხვა მოწმეების ჩვენებები ცალსახად მოწმობს, რომ მოსარჩელის თანამშრომლები თვითნებურად ჩაერიენ დანადგარის მუშაობაში, რადგან დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ 2013 წელსაც 2012 წლის დაზიანების ანალოგიური პრობლემა იყო; ამასვე ადასტურებს მოსარჩელის თანამშრომლის განმარტება, , რომ თუ არ გახსნიდა კარს, ისე ვერ ნახავდა, რა სახის დაზიანება იყო (25:24 წთ.) და ადვოკატის კითხვაზე, თუ ვინ უთხრა, გაეხსნა კარი - მოსარჩელის თანამშრომელი კვლავ პასუხობს, რომ ისე ვერ ნახავდა, რა დაზიანება იყო (26:03 წთ.). მოსარჩელის თანამშრომელთა ჩვენებებიდან ჩანს, რომ მათ თვითონვე ჩათვალეს თავი კომპეტენტურად, დაედგინათ და აღმოეფხვრათ დაზიანება, რაც ნასყიდობის საგნის საგარანტიო პირობებს პირდაპირ ეწინააღმდეგება. მოწმე თ. დ–ის განცხადებით, მისმა თანამშრომლებმაც შეამჩნიეს სისველე დანადგარის შიგნით (23:13 წთ.); როდესაც ი.ჩ. მივიდა მოსარჩელე კომპანიაში, მაშინვე აღნიშნა,რომ თვითგაშვების გამო კომპრესორი დასველდა (23:45 წთ.). მოწმე თ. დ–მა დაადასტურა, რომ ი.ჩ–ს გაფრთხილებული ჰყავდა მოსარჩელე, რომ პრობლემის წარმოშობის შემთხვევაში, დაკავშირებოდა მოპასუხეს და თვითნებურად არ ემოქმედა (27:40 წთ.) და ის დაფა, რომელზეც შეცდომის კოდი ჩანს, კარების მოუხსნელადაც ჩანს (29:15 წთ.);

13.3.2. “ფ–ის“ (დანადგარის მწარმოებლის) მიერ სერტიფიცირებულმა სპეციალისტმა - მოწმე ზ.ა–მა სასამართლოს თავის ჩვენებაში განუმარტა, რომ იმ კითხვებზე პასუხის გასაცემად, რომელიც, თითქოსდა, ი.ჩ–მა თ.დ–ს დაუსვა (და დაუსვა თუ არა მართლა ეს კითხვები ამაზე ი.ჩ–ის განმარტების მიღება ამჯერად უკვე შეუძლებელია), დანადგარის დამცავი შიდა კარების გახსნა და მით უმეტეს ე.წ პანელისა და “დედა პლატის“ გამოღება არ იყო საჭირო, რაც მოსარჩელის თანამშრომლებმა თვითნებურად გააკეთეს;

13.3.3. მოწმე ვ.შ., რომელიც ასევე მოსარჩელე კომპანიის თანამშრომელია, ადასტურებს, რომ 2013 წლის 14 მაისს მისი დავალებით „ჩილერი“ შეივსო წყლით და გაეშვა, 15-ში კი პრობლემა ნახეს (37:46 წთ.), მეორე დღეს კიდევ ერთ კაცთან ერთად ჩავიდა (39:14 წთ.). მოწმე აქვე ადასტურებს, რომ კარი თუ დაკეტილია გარედან წყალი და ქარი დანადგარს ვერ დააზიანებს (40:00 წთ.); შემდეგ კი განაგრძობს, „ჩილერის“ კარი იყო გახსნილი და ასე დავტოვეთ, რადგან ამისი დაშლა-აწყობა არ არის ორწუთიანი საქმე (44:58 წთ.). მოპასუხის კითხვაზე - როდესაც აცხადებთ, თითქოს ი.ჩ–მა გითხრათ, კარი მოხსენითო, თქვენ თვითონ ესაუბრეთ მას თუ სხვა? მოწმე პასუხობს, რომ პირადად არ უსაუბრია ი–თან და ამ უკანასკნელს თ.დ. ესაუბრა (44:58 წთ.) თავის მხრივ, თ.დ. არ ამბობს, რომ ი–მ კარის გაღება მოსთხოვა; მოწმე ლ.ს. კი ადასტურებს, რომ ი–მ მათ უთხრა, დანადგარს ხელი არ ახლოთო (სხდომის ოქმი ჩანაწერის ვერსია - 019). მოწმე ლ.ს–ც, სხვა მოწმეთა მსგავსად, ადასტურებს, რომ მათ შემსრულებელი კომპანიის წარმომადგენლები ყოველთვის უწევდნენ კონსულტაციებს (01:39 წთ.). მოწმე ასევე, ადასტურებს, რომ მათ გახსნეს ორივე დამცავი კარი და ნახეს მცველები;

13.3.4. მოწმე ი.ჩ., სასამართლოში მოწმეთა გამოძახების მომენტში გარდაცვლილი იყო, თუმცა საქმეში არსებობს მისი წერილობითი ახსნა-განმარტება. მოპასუხის წარმომადგენელმა ზ.ა–მა დაადასტურა, რომ ი.ჩ–მა მას უთხრა, ქარხანაში მისვლისას დამცავი კარი ღია დახვდა, პულტი დასველებული იყო და თავის ადგილზე არ იყო დამაგრებული (10:16 წთ.). ზ.ა–მა სასამართლოს ასევე განუმარტა, რომ სეზონის ცვლილებისას ძრავები უნდა შემოწმდეს და ჩართვისას, როგორც წესი, დანადგარი აგდებს სიგნალს. მოწმემ ასევე განმარტა, რომ იმისთვის, რომ ყოველთვის მოპასუხის გამოძახება აღარ იყოს საჭირო, მომხმარებელმა თავის პერსონალს უნდა ჩაუტაროს სასწავლო კურსი და მხოლოდ სერტიფიცირებულ პერსონალს შეეძლება, უზრუნველყოს დანადგარის ექსპლუატაცია (11:43 წთ.). მოსამართლის კითხვაზე ა–სადმი - იყო თუ არა საჭირო კარის მოხსნა, რათა შემოწმებულიყო ის პარამეტრები, რომელზეც პასუხის გაცემა, თითქოსდა, ი.ჩ–მა ადგილზე მისვლამდე სთხოვა მოსარჩელის წარმომადგენლებს - ზ.ა–მა უპასუხა, რომ არ იყო საჭირო კარის მოხსნა,მით უმეტეს, - პულტის. მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხის წარმომადგენლებს პულტი მოხსნილი დახვდათ (14:03 წთ.), ე.წ. „დედა პლატა“ სველი, ხოლო კარი ღია იყო (15:03 წთ.). ზ.ა., რომელიც კარის გახსნიდან და პულტის ადგილიდან გამოღებიდან (რაც ასევე მოსარჩელის თანამშრომლებმაც დაადასტურეს) მეორე დღეს ჩავიდა კომპანიაში და დაადასტურა, რომ ამ დღეს ნაწვიმარი იყო, სველი იყო ყველაფერი (16-ში არ წვიმდა, მაგრამ სველი იყო) (17:23 წთ.), ე.ი. ლოგიკურია, რომ წინა დღეს წვიმდა. მოწმე ა–ლი ადასტურებს, რომ დამცავი კარის მოხსნა გამოიწვევდა წყლის შესვლას, მცველების ნახვა პულტის მოხსნის გარეშეც შესაძლებელია, პულტი მოხსნილი იყო, „დედა პლატას“ თბილისში სულ სამი კაცი თუ შეამოწმებს, შესაბამისად, ი.ჩ. არც ერთ შემთხვევაში არ დაავალებდა მოსარჩელის თანამშრომლებს მის შემოწმებას (19:47- 21:31 წთ.). მოწმე ზ.ა–მა ასევე განმარტა, რომ ყველა „ჩილერის“ კარში დევს მოხმარების ინსტრუქცია. როგორც წერილობით დასკვნაში, ისე მოწმედ დაკითხვისას ზ.ა., რომელიც არის სპეციალისტი, სასამართლოს დეტალურად განუმარტავს დაზიანების წარმოქმნის მექანიზმს. საქმეში არსებული ექსპერტიზის დასკვნაც სწორედ იმ დაზიანების არსებობაზე მიუთითებს, რაც სპეციალისტებმა განმარტეს. შესაბამისად მტკიცებულებათა ერთობლიობით დგინდება დაზიანების არსიც, მისი წარმოქმნის მექანიზმიცა და ბრალეული მხარეც - მოსარჩელე კომპანიის თანამშრომლები, რომლებმაც თვითნებურად გადაწყვიტეს პრობლემაში გარკვევა, რადგან უსაფუძვლოდ იმედოვნებდნენ, რომ თავად ჰქონდათ საამისოდ საკმარისი კომპეტენცია და, რადგანაც სეზონის ცვლილებისას, „ჩილერის“ გაშვების დროს, სიგნალის ამოვარდნა 2012 წელსაც მოხდა, . მოსარჩელის თანამშრომლები თავის თავში ზედმეტად იყვნენ დარწმუნებულნი. სავარაუდოდ, პრობლემის დროულად გადაჭრის სურვილის გამო, არასწორად და საგარანტიო პირობების საპირისპიროდ იმოქმედეს;

13.3.5. მოწმე თ.დ–ის განმეორებით დაკითხვისას, მან დაადასტურა ე.წ. „დედა პლატის“ მის მიერვე გამოღების ფაქტი: ”გამოვიღეთ ისა და შევამოწმეთ წყალი ხომ არ იყო“ (30:58 წთ);

13.3.6. პულტი გამოღებული და კარი რომ ღია დახვდათ ამას მოპასუხის კიდევ ერთი წარმომადგენელი - თ.ღ–ძეც ადასტურებს.

13.4. კასატორის განმარტებით, სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით მტკიცების ტვირთის გადანაწილებას კი არ ახდენს, არამედ მტკიცების მთელ ტვირთს მოპასუხე მხარეს აკისრებს და არსებულ მტკიცებულებებს სუბიექტურად აფასებს. მიუხედავად მტკიცებულებების არარსებობისა, და პირიქით, საპირისპირო მტკიცებულებებისა, მოსამართლემ არ გამოიყენა სსსკ-ის 102-ე მუხლი და დააკმაყოფილა მოსარჩელის მოთხოვნა.

13.5. რაც შეეხება საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოების მიერ ნასყიდობისა და ნარდობის ხელშეკრულებების მარეგულირებელი ნორმების გამოყენებას, კასატორის მოსაზრებით, სამუშაოების უნაკლოდ შესრულებასა და უნაკლო ნივთების მიწოდებას ადასტურებს მხარეთა შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტები. არც ერთი მხარე არ ამბობს, რომ შემკვეთს გადაეცა ან ნაკლიანი მომსახურება (ნარდობის ნაწილი) ან ნაკლიანი ნივთი (ნასყიდობის ნაწილი), პირიქით, საქმეში დევს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ, რომ მოპასუხემ ორივე კომპონენტში ვალდებულებები პირნათლად შეასრულა. მხარეთა შორის სადავოა კონკრეტული საკითხი - ევალება თუ არა გარკვეული გარემოებების არსებობისას მოპასუხეს საგარანტიო მომსახურება.

13.6. კასატორი მიიჩნევს, რომ არც ერთი მტკიცებულებით არ დგინდება მიზეზობრივი კავშირი ზიანსა და მოპასუხის ქმედებებს შორის, რაც ზიანის მოთხოვნის თუ დაკისრებისას, როგორც კანონით, ისე სასამართლო პრაქტიკით, აუცილებელი წინაპირობაა.

13.7. კასატორი სადავოდ ხდის საქალაქო სასამართლოს მიერ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის განხილვის განახლების შესახებ განჩინების კანონიერებას. დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად განჩინებაში მითითებული სსსკ-ის 233-ე მუხლით გათვალისწინებული გარემოებები არ არსებობდა წინამდებარე საქმეში. ფაქტობრივი გარემოებები მოწმობენ და არც მხარეს გაუხდია სადავოდ, რომ უწყება კომპანიისათვის და მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებული იყო კანონის დაცვით. ის გარემოება, რომ კომპანიამ წარმომადგენელი გაათავისუფლა (რისი მტკიცებულებაც არ ყოფილა წარდგენილი), საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სხდომის გადადების საპატიო მიზეზადაც კი არ ითვლება, არათუ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად და სხდომაზე მხარის გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზად.

14. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

14.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2017 წლის 10 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

14.2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 ივლისის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ და „ე“ ქვეპუნქტების საფუძველზე და მიღებულ იქნა არსებითად განსახილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის სამართლებრივი დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი არგუმენტაციით:

15. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, მოპასუხეს დასაბუთებული საკასაციო შედავება აქვს წარმოდგენილი.

16. საკასაციო სასამართლო, უპირველეს ყოვლისა, ყურადღებას გაამახვილებს იმაზე, თუ რა სახის სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობდა მხარეთა შორის და რომელი ნორმის საფუძველზე არის შესაძლებელი მოსარჩელისათვის სასურველი იურიდიული შედეგის მიღწევა. მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 492-ე მუხლი /თუ მყიდველი არ ითხოვს ნივთის ნაკლის გამოსწორებას ან ახლით მის შეცვლას გამყიდველისათვის საამისოდ მიცემული ვადის გასვლის შემდეგ და არც ხელშეკრულების მოშლას, მას შეუძლია მოითხოვოს ფასის შემცირება იმ ოდენობით, რაც საჭიროა ნაკლის გამომსასწორებლად. მხედველობაში მიიღება ხელშეკრულების დადების მომენტისათვის არსებული ფასი/, რაც შესაბამისი წინაპირობების არსებობის შემოწმებას მოითხოვს. მხარეთა შორის სადავო არ არის, რომ შემკვეთს ხელშეკრულებით შეთანხმებული ნივთი გადაეცა და შესაბამისი მომსახურება გაეწია. მხარეთა შეთანხმებით დადგენილ სამწლიან, საგარანტიო ვადაში „ჩილერი“ მწყობრიდან გამოვიდა, რასაც კასატორი სადავოდ არ ხდის. კასატორი აკრიტიკებს ქვემდგომი სასამართლოების შეფასებებსა და დასკვნებს მოპასუხის მხრიდან საგარანტიო პირობების დარღვევასთან დაკავშირებით.

17. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს კასატორის, ამ გადაწყვეტილების 13.2-13.7 ქეპუნქტებში ასახულ, პრეტენზიებს და მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა მოპასუხეს იმაზე მეტი მტკიცების ტვირთი დააკისრეს, ვიდრე მას ევალებოდა. კასატორის ძირითადი პრეტენზია შეეხება იმას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასრულად და არასწორად შეაფასა საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებები. თითოეული მხარის პოზიცია მოწმეთა ჩვენებებს ეფუძნებოდა, მოსარჩელეს არ წარუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ შემსრულებელმა საგარანტიო პირობები დაარღვია. საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით ვერ დგინდება დაზიანებაზე პასუხისმგებელი პირის ვინაობა. სასამართლომ წინამდებარე გადაწყვეტილება, მხარეთა განმარტებებთან ერთად, მოწმეთა ჩვენებების ერთობლივად გაანალიზებისა და შეჯერების საფუძველზე მიიღო.

18. საკასაციო სასამართლო საქალაქო სასამართლოში 2014 წლის 19 მარტის სხდომაზე დაკითხული მოწმეების ჩვენებების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევს, რომ როგორც მოპასუხის, ასევე მოსარჩელის მიერ წარდგენილმა მოწმეებმა დაადასტურეს, რომ მოპასუხის წარმომადგენლების ადგილზე გამოცხადებამდე მოსარჩელის თანამშრომლებმა გარკვეული მოქმედებები განახორციელეს.

18.1. მოწმე თ.დ., რომელიც შემკვეთი კომპანიის მთავარი ინჟინერ/მექანიკოსია, თავის ჩვენებაში განმარტავს, რომ მოსარჩელე კომპანიაში ხშირად იბარებდნენ ხოლმე შემსრულებელს (მენარდეს), რადგან შემკვეთს ტექნიკური დოკუმენტაცია არ ჰქონდა და დღემდე არ აქვს; შემსრულებლის თანამშრომლები დანადგარის მუშაობასთან დაკავშირებით ზეპირ განმარტებებს აძლევდნენ ხოლმე მოსარჩელე კომპანიას; აწ გარდაცვლილი ი.ჩ–ის ზეპირი განმარტებებით ხელმძღვანელობნენ, არა მარტო ე.წ. „ჩილერზე“, ყველა სხვა საკითხზეც ან ტელეფონით ან მოპასუხის თანამშრომლების ადგილზე მისვლით წყვეტდნენ პრობლემას, შემსრულებელმა კომპანიამ ე.წ. „ჩილერთან“ დაკავშირებით განუმარტა მოსარჩელეს, თუ როგორ უნდა მომხდარიყო ზამთარში დანადგარის კონსერვაცია, წყალი უნდა გამოეშვათ, მერე ზაფხულის სეზონზე როგორ წნევაზე უნდა დაეყენებინათ დანადგარი, ჯერ ჰაერი უნდა გამოეშვათ, რასაც დრო სჭირდება და ღილაკზე დაჭერით გადის დანადგარი ექსპლუატაციაში. მოცემულ შემთხვევაში პულტზე დაფიქსირდა ავარიული სიტუაცია. ანალოგიური ვითარების დროს, რომელიც ერთი წლის წინაც მოხდა, მოსარჩელე მოპასუხე კომპანიას დაუკავშირდა, თუმცა, მხოლოდ ტელეფონით ვერ გადაწყდა საკითხი და მოპასუხის სპეციალისტები ადგილზე მივიდნენ, გამოცვალეს ერთ-ერთი დეტალი. ამჟამადაც - 2013 წელს, როგორც კი დანადგარის პულტზე შეცდომის კოდი დაიწერა, მოსარჩელე დაუკავშირდა მოპასუხე კომპანიას. ამ უკანასკნელის თანამშრომლებმა იკითხეს, თუ ირთვებოდა ნასოსი, მოსარჩელემ პულტს მოხსნა გარეთა საფარი და აღარ დაუხურავს, რადგან იცოდა, რომ მოპასუხის სპეციალისტები მალე მივიდოდნენ და მივიდნენ კიდეც. სპეციალისტებმა პულტს შემოხსნეს თბოიზოლაცია და თქვეს, რომ კომპრესორი დაზიანებული, სულ დანახშირებული იყო. ძირითადი ფარი რკინის პულტზე მოხსნილი იყო, გახსნილ მდგომარეობაში დაახვედრა მოსარჩელე კომპანიამ, რადგან ელოდნენ, რომ სპეციალისტები მალე მივიდოდნენ, მოსარჩელე განმარტავს, რომ დახურულ მდგომარეობაში ვერ შეამოწმებდა დანადგარს, მოსარჩელის თანამშრომლებმა ნახეს, რომ მართვის პულტი დასველდა, რაც პანელზე ნახეს და თქვეს, რაღაც კვალი არისო... პულტის ჩართვა ხდება ტუმლერით (საქალაქო სასამართლოს 19.03.2014 წლის სხდომის ოქმი, 14:25:27-14:36:55 წთ).

18.2. მოსარჩელემ განმარტა, რომ თუ არ გაიხსნა დანადგარის კარი, ტუმლერს ვერ ნახავდნენ. მხარეთა შორის მიღებული და დამკვიდრებული იყო სატელეფონო კავშირი, თუ არ მოგვარდებოდა პრობლემური საკითხი, მოპასუხის სპეციალისტები ადგილზე მივიდოდნენ. მოწმემ დაადასტურა, რომ მოპასუხეს არ უთქვამს, რომ პულტი არ უნდა გაეხსნა. მოწმემ განმარტა, რომ დამწვარი იყო თუ არა კომპრესორის ტყვიები, მცველები, ამას პულტის გახსნის გარეშე მოსარჩელის თანამშრომლები ვერ შეამოწმებდნენ (საქალაქო სასამართლოს 19.03.2014 წლის სხდომის ოქმი, 14:38-14:47:41 წთ).

18.3. მოწმე ვ.შ–ის, რომელიც მოსარჩელე კომპანიის თანამშრომელია, ჩვენების თანახმად, მოსარჩელეს დანადგარების დოკუმენტაცია არ ჰქონდა და მოპასუხე კომპანიის სპეციალისტთა მითითებებით უნდა ემუშავათ. 2012 წელს, როდესაც დაზიანება მოხდა, მეორე დღეს მოპასუხე კომპანიიდან ი.ჩ. მივიდა შემკვეთთან და გამოცვალა „ჩილერში“ დეტალი. 2013 წლის 15 მაისს „ჩილერზე“ ავარიის სიგნალი დაფიქსირდა. ი.ჩ–ისგან მითითებები მიიღო მოწმემ, შეამოწმეს და აღმოაჩინეს, რომ კომპრესორის მცველი იყო დამწვარი. მოპასუხის სპეციალისტები, მალევე მივიდნენ, კომპრესორებს თბოიზოლაცია შემოხსნეს და გამოთქვეს ვარაუდი, რომ დაზიანებულიი იყო „ჩილერი“. მოწმემ განმარტა, რომ თუ არ მოიხსნებოდა პულტზე დაფა, არ გამოჩნდებოდა კოდი. ი.ჩ. რამდენჯერმე იყო მისული მოსარჩელე კომპანიაში, „ჩილერი“ იყო გახსნილი. მოპასუხემ თვითონვე მიუთითა მოსარჩელის თანამშრომლებს, რომ „ჩილერი“ გაეხსენათ (საქალაქო სასამართლოს 19.03.2014 წლის სხდომის ოქმი, 14:47:41 წთ-დან).

18.4. მოწმე ლ.ს–ის, რომელიც შემკვეთი კომპანიის მთავარი ინჟინერია, ჩვენების თანახმად: „ჩილერის“ მართვის დოკუმენტაცია არ აქვს მოპასუხეს და მოსარჩელეს ზეპირად ემსახურებოდნენ, შემკვეთის მთავარი ენერგეტიკოსი - დ–ი მენარდეს ტელეფონით უკავშირდებოდა ხოლმე ან მისი სპეციალისტები მოდიოდნენ. მოწმემ 2012 წლის შემთხვევაც გაიხსენა (საქალაქო სასამართლოს 19.03.2014 წლის სხდომის ოქმი, 15:02:40 წთ-დან).

18.5. მოსამართლის შეკითხვაზე, თუ რაში დასჭირდათ „დედა პლატის“ მოხსნა, მოწმე დ–მა უპასუხა, რომ მისი პირვანდელი სახე არ დაუკარგავთ პლატის გახსნის დროს, გამოიღეს პლატა და ჩახედეს, რათა დარწმუნებულიყვნენ მართლაც თუ იყო წყლის ლაქები. მოქნილი კაბელით არის დამაგრებული დაფა, უნდა მოხსნა და ნახო, შალითა არ მოუხსნიათ (საქალაქო სასამართლოს 19.03.2014 წლის სხდომის ოქმი, 15:33:59 წთ-დან).

19.საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისათვის თანხის დაკისრების თაობაზე მის მიერ წარდგენილ მოწმეთა ჩვენებებს ეფუძნება, სარჩელს არც ფაქტობრივი და არც სამართლებრივი საფუძველი არ აქვს, რადგან მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგარანტიო პირობების დარღვევის ფაქტს, აღნიშნული მოწმეები თავადვე ადასტურებენ (იხ. ამ გადაწყვეტილების 18.1-18.4 ქვეპუნქტები). მოსარჩელისა და მოპასუხის მიერ წარდგენილ მოწმეთა ჩვენებები, იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხე მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგარანტიო პირობების დარღვევაზე მიუთითებს, ერთმანეთს ემთხვევა. სწორედ ამიტომ მიიჩნევს საკასაციო სასამართლო სარჩელს უსაფუძვლოდ.

20. მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მოწმეები თავად ადასტურებენ, რომ მოპასუხე კომპანიის სპეციალიტების მისვლამდე მათ გახსნეს დანადგარი და სპეციალისტების მისვლამდე აღარ დაუხურავთ. ვერც მხარეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებით და ვერც ექსპერტიზის დასკვნით ვერ სახელდება კონკრეტული მიზეზი, თუ რამ გამოიწვია დანადგარის დაზიანება. ასეთ პირობებში საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ორივე მხარის მოწმეთა ჩვენებებს ეფუძნება და სასამართლოს შეფასებით, ხელშეკრულებით დადგენილი პირობების საწინააღმდეგოდ, მოსარჩელე კომპანიის თანამშრომლებმა მოპასუხე კომპანიის სპეციალისტების მისვლამდე დანადგარი გახსნეს, პულტს ადგილი შეუცვალეს, რაც დანადგარის დაზიანებაში მოპასუხის ბრალეულობას არ ადასტურებს.

21. სამოქალაქო სამართალში მტკიცების ტვირთის გადანაწილების სამართლიანი და ობიექტური სტანდარტი არსებობს. სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად, სამართალწარმოება შეჯიბრებითობის საფუძველზე მიმდინარეობს. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან ეს ფაქტები, რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული.

22. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

23. ამდენად, სამოქალაქო პროცესში სასამართლო შებოჭილია არა მარტო მხარეთა სასარჩელო მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის ფარგლებით, არამედ მხარეთა მითითებებით, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული. თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს ამყარებს. ამ გარემოებათა დამტკიცება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებით და ექსპერტთა დასკვნებით შეიძლება. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მხარეებს მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცების ტვირთი თანაბრად ეკისრებათ.

24. იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა დავა არსებითი განხილვის შედეგად გადაწყვიტეს, ხოლო საკასაციო სასამართლომ საკასაციო პრეტენზიის არსებითი განხილვის შედეგად კასატორის მოთხოვნა სრულად დააკმაყოფილა, საკასაციო სასამართლო პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მართლზომიერებას ვერ შეაფასებს, რადგან საკასაციო საჩივარი დავის არსებითი განხილვის შედეგად დაკმაყოფილდა, რითაც სარჩელი უარყოფილია.

25. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

26. ზემოხსენებული მოტივაციით, შემსრულებლის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, უარი უნდა ეთქვას მოსარჩელეს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე (სსსკ-ის 410-ე მუხლი).

27. სსსკ-ის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება, აგრეთვე, სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას, ხოლო, ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, შესაბამისად, შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. მოხმობილი ნორმის საფუძველზე მოსარჩელეს მოპასუხის სასარგებლოდ ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. შპს "თ.ს–ის" საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 27 დეკემბრის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. შპს "ა.გ–ს" სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. შპს "ა.გ–ს" (ს/კ .....) შპს "თ.ს–ის" (ს/კ .....) სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 2 930.42 (ორი ათას ცხრაასოცდაათი ლარი და ორმოცდაორი თეთრი) ლარის ანაზღაურება;

5. გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე