საქმე №ას-1576-2018 17 აპრილი, 2019 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: მზია თოდუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ჭ–ძის ..“ (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

მოწინააღმდეგე მხარეები - ბმა „მ–ის N..“, ბმა „თ–ა“ (მოპასუხეები, მოსარჩელეები შეგებებულ სარჩელში)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 აპრილის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის უარყოფა

დავის საგანი – ხელშეშლის აღკვეთა, ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ქ. თბილისში, ...... ის მიმდებარედ 2/14, 2/18, 2/19, 2/24 და 2/25 ნაკვეთებზე არსებული 1553 კვ.მ. ფართის უძრავი ქონება ს/კ-ით №...... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც პირველი მიწის ნაკვეთი, პირველი უძრავი ქონება, ან პირველი უძრავი ნივთი) შპს „ჭ–ძის ...“-ს (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც პირველი მოსარჩელე, პირველი აპელანტი ან კასატორი), ხოლო 1279 კვ.მ. ფართის უძრავი ქონება, ს/კ-ით №..... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მეორე მიწის ნაკვეთი ან მეორე უძრავი ქონება; პირველი და მეორე მიწის ნაკვეთები ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც უძრავი ნივთები, უძრავი ქონება ან მოსარჩელეთა საკუთრება) შპს „ჭ–ძის ....“-ს (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მეორე მოსარჩელე ან მეორე აპელანტი) საკუთრებას წარმოადგენს (იხ. ტ.1, ს.ფ. 45, 47).

2. პირველი და მეორე მიწის ნაკვეთების მომიჯნავედ არსებული მიწის ნაკვეთი ს/კ-ით №...... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი ან პირველი მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი) რეგისტრირებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „მ–ის ...“-ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც პირველი ძირითადი მოპასუხე, პირველი შეგებებული სარჩელის ავტორი ან პირველი მოწინააღმდეგე მხარე) საკუთრებად, ხოლო მიწის ნაკვეთი ს/კ-ით № .... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი ან მეორე მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი) ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „თ–ა“-ს (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მეორე ძირითადი მოპასუხე, მეორე შეგებებული სარჩელის ავტორი ან მეორე მოწინააღმდეგე მხარე) საკუთრებაა.

3. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც არქიტექტურის სამსახური) 2013 წლის 11 მარტის №595482 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, .......-ის მიმდებარედ 2/14, 2/18, 2/19, 2/24 და 2/25 მიწის ნაკვეთზე მრავალფუნქციური დანიშნულების ობიექტის მიწისქვეშა ავტოსადგომების (ა ბლოკი) არქიტექტურული პროექტი. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2013 წლის 20 მარტიდან 2015 წლის 20 მარტის ჩათვლით. შემკვეთი (მოსარჩელეები) ვალდებული იყო სამშენებელო სამუშაოების დაწყებამდე სამშენებლო მოედანზე ჰქონოდა სამშენებლო დოკუმენტი კანონით გათვალისწინებული სრული შემადგენლობით, პასუხისმგებელი პირის მიერ ხელმოწერილი მათ შორის: სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საინჟინრო გეოლოგიური კვლევა; საჭიროების შემთხვევაში შენობა-ნაგებობისა და მიწის ნაკვეთების კვლევა საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 35-ე მუხლის შესაბამისად; მშენებლობის ორგანიზაციის პროექტი ამ დადგენილების 61-ე მუხლის შესაბამისად; კონსტრუქციული პროექტი, რომელიც შედგებოდა შენობა-ნაგებობის ძირითადი კონსტრუქციული სისტემის დეტალური პროექტისაგან, მათ შორის ფუძე-საძირკვლისგან (იხ. ტ.1. ს.ფ. 280-282).

4. მოსარჩელეებმა პირველ და მეორე მიწის ნაკვეთებზე მრავალფუნქციური კომპლექსის მშენებლობა დაიწყეს.

5. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც ექსპერტიზის ბიურო) 2014 წლის 8 აგვისტოს დასკვნის თანახმად, ქ.თბილისში, ....... მდებარე საცხოვრებელი კორპუსების ეზოს ჩრდილოეთით განთავსებული ბეტონის საყრდენი კედელი, ძირითადად განთავსებულია ქ.თბილისში, ..... ქუჩა №...სა და №3 რეგისტრირებულ საკადასტრო საზღვრებში, რომელთა საკადასტრო კოდებია №...... და №..... (იხ. ს.ფ. 94-99).

6. ძირითადი მოსარჩელეები უნებართვოდ იყენებენ ძირითადი მოპასუხეების კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს სამშენებლო საქმიანობისათვის.

7. 2014 წლის 23 მაისს მოსარჩელეებმა სარჩელი აღძრეს ძირითადი მოპასუხეების წინააღმდეგ და მოითხოვეს :

7.1. ძირითადი მოპასუხეებისათვის სამშენებლო ღობის მშენებლობაში ხელშეშლის აღკვეთა;

7.2. ძირითადი მოპასუხეებისათვის ზიანის - 4 737509 ლარის, 1 113600 აშშ დოლარისა და 2 483250 აშშ დოლარის დაკისრება. მოსარჩელეები ამტკიცებდნენ, რომ ისინი კუთვნილ მიწის ნაკვეთებზე აწარმოებენ მშენებლობას, რის გამოც დასჭირდათ მომიჯნავე მოპასუხეთა მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო ღობის გავლება, რასაც ეს უკანასკნელები ხელს უშლიან. მოპასუხეთა ქმედების გამო, მოსარჩელეები იძულებული გახდნენ შეეჩერებინათ მშენებლობა, რასაც შედეგად დიდი ოდენობის მატერიალური ზიანი მოჰყვა. მოსარჩელეთა მითითებით, საკუთრებით სარგებლობაში ხელშეშლა კონკრეტულად გამოიხატება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების - ძირითადი მოპასუხეების, წინააღმდეგობით მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო ღობის გავლებაში.

8. ძირითადმა მოპასუხეებმა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელეთა მოქმედებით იზღუდება მათი საკუთრების უფლება, სახელდობრ, ისინი ვერ სარგებლობენ მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით სამშენებლო ღობის გავლებისა და მათ მიწის ნაკვეთზე ტექნიკის გადაადგილების გამო. გარდა ამისა, მშენებლობა წარმოებს პროექტის გარეშე, ვინაიდან მოსარჩელეებს აქვთ მხოლოდ მიწისქვეშა ავტოსადგომების არქიტექტურული პროექტი.

9. მოგვიანებით, 2014 წლის 1 ივლისს, ძირითადმა მოპასუხეებმა შეგებებული სარჩელი აღძრეს მოსარჩელეთა წინააღმდეგ, მოსარჩელეებისათვის მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის, ნაკვეთზე სამშენებლო ტექნიკისა და მოედნის განთავსების აკრძალვისა და სამშენებლო ღობის აღების მოთხოვნით. მათი მტკიცებით, მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე დადგენილი სამუშაოები ითვალისწინებს მოპასუხეთა ტერიტორიაზე მდებარე კედლის დემონტაჟს, რომელიც მრავალი წელია ძირითადი მოპასუხეების წითელ ხაზებშია მოქცეული და მათ საკუთრებას წარმოადგენს. საყურადღებოა, რომ ხსენებული კედლის დემონტაჟი და ახლის აშენება მოსარჩელეებს ესაჭიროებათ მშენებარე ობიექტის საძირკვლის სახით გამოსაყენებლად. მათი ნაკვეთის ნულოვანი დონე მნიშვნელოვნად მაღალია მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის ნულოვან დონეზე, შესაბამისად, მოპასუხეთა კედლის დემონტაჟით მოსარჩელეები ცდილობენ მის ადგილზე სახლის აშენებას და ამ გზით ძირითად მოპასუხეთა ტერიტორიის მისაკუთრებას.

10. ძირითადმა მოსარჩელეებმა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით შეგებებული სარჩელი არ ცნეს.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილებით, ძირითადი სარჩელი უარყოფილ იქნა, ხოლო შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეებს ძირითად მოპასუხეთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე აეკრძალათ სამშენებლო მოედნისა და ტექნიკის განთავსება, ასევე, მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ხელშეშლა; სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის 170-ე, 172-ე, 174-ე, 992-ე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, მე-2, მე-11, 187-ე და 272-ე მუხლები, ასევე, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-2, მე-11 და 84-ე მუხლები გამოიყენა.

12. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღების, ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 12 აპრილის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

13.1. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე მოთხოვნის მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდათ მოსარჩელეებს (აპელანტებს), რომლებმაც სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით ვერ შეძლეს სადავო ფაქტობრივი გარემოების დადასტურება. პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ დავის განხილვისას არსებული ვითარებით, მოსარჩელეები სარჩელით მოითხოვდნენ არა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის დატვირთვას კანონით დადგენილი წესის დაცვით, არამედ - ძირითად მოპასუხეთა მხრიდან, მათივე (მოპასუხეების) საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო ღობის განთავსებაში ხელშეშლის აღკვეთას, რაც ვერ იქნებოდა აღქმული მოსარჩელეთა კუთვნილი უძრავი ქონების მოპასუხეთა მხრიდან ხელყოფად, მართებული იყო;

13.2. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებას შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში. პალატის განმარტებით, სახეზე იყო ძირითად მოპასუხეთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთების ხელყოფა მოსარჩელეთა მხრიდან; კერძოდ, სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხეების კუთვნილი მიწის ნაკვეთებით სარგებლობდნენ მოსარჩელეები და იყენებდნენ მას სამშენებლო საქმიანობის მიზნით. ამრიგად, სასამართლომ მართებულად აუკრძალა მოსარჩელეებს მოპასუხეთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო მოედნისა და ტექნიკის განთავსება და მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ხელშეშლა;

13.3. სააპელაციო პალატის შეფასებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ დაურღვევია სსსკ-ით გათვალისწინებული დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპები, შესაბამისად, უსაფუძვლო იყო მოსარჩელეთა აპელირება იმის თაობაზე, რომ ამ უკანასკნელებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მიერ შეეზღუდათ კანომდებლობით მხარისათვის მინიჭებული პროცესუალური უფლებების განხორციელების შესაძლებლობა.

14. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა პირველმა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების, ახალი გადაწყვეტილების მიღების, ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით :

14.1. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ სადავო ტერიტორია, სადაც დამცავი ღობე იქნა აღმართული, მოპასუხეების საკუთრებას არ წარმოადგენდა.

14.2. მოსარჩელეებმა ვერ დაიწყეს მშენებლობა იმ მიზეზით, რომ დამცავი ღობის აღმართვაში ძირითადი მოპასუხეები მათ ხელს უშლიდნენ, რის გამოც, მოსარჩელეებს მოუხდათ არაერთი ჯარიმის გადახდა, იმ საფუძვლით, რომ არ იყო აღმართული ღობე. მოსარჩელეებს წლები დასჭირდათ, რათა საშუალება მისცემოდათ დამცავი ღობე აღემართათ და შემდეგ დაეწყოთ მშენებლობა, შესაბამისად, გაურკვეველია თუ რის საფუძველზე გამოიტანეს ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა დასკვნა, რომ ძირითადი მოპასუხეების მხრიდან ხელშეშლას ადგილი არ ჰქონდა;

14.3. სააპელაციო პალატას არ უმსჯელია საკითხზე, თუ რამდენად მართებულად უთხრა პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოსარჩელეებს უარი მტკიცებულებების საქმეზე დართვაზე. გარდა ამისა, შეფასების მიღმა დარჩა ის საკითხიც, იყო თუ არა საქალაქო სასამართლო უფლებამოსილი მოსამზადებელი სხდომა გადაეზარდა მთავარ სხდომაში და ეს უკანასკნელი 15 წუთში დაემთავრებინა.

15. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 17 იანვრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

17.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

18. განსახილველ შემთხვევაში, ძირითადი სასარჩელო მოთხოვნისა (ხელშეშლის აღკვეთა და ზიანის ანაზღაურება) და შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნის (ხელშეშლის აღკვეთა) სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 172.2 (თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია, ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია, მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით), სსკ-ის 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 409-ე (თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება) მუხლები. სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა ძირითადი სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი წინაპირობების განუხორციელებლობა და აქედან გამომდინარე, მოთხოვნის უსაფუძვლობა, შეგებებული მოთხოვნა კი, სრულიად მართებულად მიიჩნია დასაბუთებულად შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წანამძღვრის არსებობის გამო და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ, სახელდობრ:

18.1. სსკ-ის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა წარმოადგენს ნეგატორულ სარჩელს, რომელიც, მესაკუთრის დაცვის მიზნით, მიმართულია უფლების დამრღვევი პირის წინააღმდეგ. სასამართლო ამ ტიპის სარჩელის განხილვისას ადგენს არა რაიმე ახალ უფლებას (აწესებს, ცვლის, წყვეტს და სხვა), არამედ მოდავე სუბიექტთა უფლებრივი მდგომარეობის შეუცვლელად ახდენს სამოქალაქო უფლების სწორი რეალიზაციის წესის განსაზღვრას. აღნიშნული ტიპის სარჩელი დაკმაყოფილდება ისეთ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს ნივთის მესაკუთრე, რომლის საკუთრების ხელყოფა ან საკუთრების გამოყენებაში სხვაგვარი ხელშეშლა ხორციელდება სხვა პირის უკანონო მოქმედებით (შდრ. სუსგ: №ას-1041-998-2016, 12.02.2016; №ას-843-809-2016, 26.10.2016).

18.2. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც ის მოპასუხეთაგან ითხოვდა სამშენებლო ღობის მოწყობის ხელშეშლის აღკვეთას, არ წარმოადგენს ამ უკანასკნელთა საკუთრებას.

განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს თავად კასატორის სასარჩელო მოთხოვნაზე და მის ფაქტობრივ საფუძველზე, სახელდობრ, კასატორი სარჩელით ითხოვს არა თავის, არამედ მოპასუხეთა საკუთრებაში არსებული ქონებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთას იმ ფორმით, რომ ამ უკანასკნელებმა თავიანთ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ხელი არ შეუშალონ მოსარჩელეს სამშენებლო ღობის განთავსებაში.

„მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-2 მუხლის ,,დ” პუნქტის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვის გაცემა და სანებართვო პირობების დადგენა ხორციელდება საკუთრების უფლების დაცვისა და რეალიზაციის პრინციპებით. საკუთრების ნებისმიერი ფორმით შეზღუდვის შემთხვევაში, შეზღუდვა უნდა განხორციელდეს მხარეების ინტერესთა შორის სამართლიანი ბალანსისა და პროპორციულობის პრინციპის გათვალისწინებით.

,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 84-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, სამშენებლო მოედნის საზღვრები, როგორც წესი, უნდა მოექცეს მიწის ნაკვეთის საზღვრებში. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, იმ შემთხვევებში, როდესაც, სამშენებლო მოედნის საზღვრები არ არის საკმარისი სამშენებლო საქმიანობის განსახორციელებლად და ამისათვის არსებობს დასაბუთებული აუცილებლობა, მაშინ იმ მოსაზღვრე მიწის ნაკვეთების ან/და საზოგადოებრივი ტერიტორიის/სივრცის გამოყენება, რომელსაც არ ფლობს საკუთრებაში მშენებლობის ნებართვის მფლობელი, განისაზღვრება ხელშეკრულებით, რომელიც მშენებლობის ნებართვის მფლობელსა და ამ მიწის ნაკვეთების ან/და საზოგადოებრივი სივრცეების/ტერიტორიების მესაკუთრეებს შორის არის გაფორმებული.

უდავოა, რომ მოსარჩელეთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე მიმდინარე მშენებლობის სამშენებლო მოედნად მოპასუხეთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთების გამოყენებასთან დაკავშირებით მხარეთა შორის ხელშეკრულება არ არსებობს.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს კასატორის სასარჩელო მოთხოვნის განხორციელების მთავარი წინაპირობა, სახელდობრ, მოსარჩელე არ წარმოადგენს იმ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს, რომლის სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთასაც ითხოვს მოპასუხეთაგან, შესაბამისად, სარჩელი უსაფუძვლოა და ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მხრიდან მართებულად იქნა უარყოფილი.

18.3. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნას, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხეების მხრიდან მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურების საფუძვლები არ იკვეთება.

სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

ამდენად, ნივთის მესაკუთრის ქმედება, რომელიც მიმართულია იქითკენ, რომ არ მისცეს სხვა პირს მისი ქონებით სარგებლობის უფლება, მესაკუთრის აბსოლუტურად მართლზომიერი მოქმედებაა.

18.4. სსკ-ის 992-ე მუხლის მიხედვით, განსხვავებით სახელშეკრულებო ვალდებულებისგან, რომელიც წარმოიშობა პირის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობიდან, დელიქტური ვალდებულება არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება და მისი წარმოშობისათვის უნდა არსებობდეს: ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა და ქმედებას შორის. აღნიშნული წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში, პირს (ზიანის მიმყენებელს) უნდა დაეკისროს, დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურება (შდრ. სუსგ №ას-72-72-2018, 15.02.2018).

განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე მოპასუხეებისათვის ზიანის დაკისრებას მოითხოვდა იმ საფუძვლით, რომ ეს უკანასკნელნი მას არ აძლევდნენ უფლებას თავიანთ კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე სამშენებლო ღობე მოეწყო.

საკასაციო პალატა ეთანხმება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას, რომ ძირითად მოპასუხეთა მოქმედება თავიანთი საკუთრების უფლების დაცვის მიზნით და წინააღმდეგობა მათ კუთვნილ მიწის ნაკვეთებზე სამშენებლო ღობის განთავსებასთან დაკავშირებით, არ წარმოადგენს მოპასუხეთა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას, შესაბამისად, სარჩელი ზიანის ანაზღაურების ნაწილშიც, მართებულად იქნა უარყოფილი.

19. ვინაიდან, დადგენილია, რომ კასატორი მოპასუხეთა ნებართვის გარეშე იყენებდა მათ კუთვნილ მიწის ნაკვეთს სამშენებლო მიზნებისათვის, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ სახეზე იყო, მოსარჩელის მხრიდან მოპასუხეთა საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის ფაქტი და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ყველა წინაპირობა.

20. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის არც იმ პრეტენზიას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას ადგილი ჰქონდა სასამართლოს მხრიდან არსებითი ხასიათის საპროცესო დარვევებს. ამ კუთხით პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მხარის საპროცესო უფლებები არ შეულახავს, ის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესის დაცვით დაუბრუნდა საქმის განხილვის მოსამზადებელ ეტაპს, რის შემდეგაც განახორციელა შუამდგომლობათა განხილვა, მოსამზადებელი სხდომის მთავარ სხდომაში გადაზრდა და საქმის არსებითად განხილვა.

21. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30). აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის ყველა პრეტენზიაზე.

22. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.

23. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

24. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს "ჭ–ძის ...." საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს "ჭ–ძის ..." (ს/კ .....) დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის (საგადახდო დავალება N 997760, გადახდის თარიღი 29.11.2018წ.) 70% - 5600 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : მზია თოდუა

პაატა ქათამაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი