საქმე№ას-935-2018 8 თებერვალი, 2019 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - შპს ''უ.ს.ჯ.'' (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შ.ხ–ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა, თანხის დაკისრება, ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. შ.ხ–ძესა (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი, მეიჯარე ან გამქირავებელი) და შპს ,,ს.უ.ს.უ–ს“ (შემდეგში: მოპასუხე, კასატორი, კომპანია, მოიჯარე ან დამქირავებელი) შორის, 2011 წლის 13 სექტემბერს, გაფორმდა არასაცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მეიჯარემ მოიჯარეს დროებით სარგებლობაში - 7 წლის ვადით, ქ. თბილისში, ....... N2 ნაგებობის მე-5 სართულზე მდებარე 643.22 კვ.მ კანონიერ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება გადასცა (იხ. ხელშეკრულება - ტ. 1, ს.ფ 12-15).

2. ხელშეკრულების თანახმად, საიჯარო ქირა, ყოველთვიურად, 6000 ლარით განისაზღვრა (იხ. ხელშეკრულება - ტ. 1, ს.ფ 12-15).

3. წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში მითითებული ხელშეკრულების 8.2 ქვეპუნქტით განისაზღვრა, რომ დამქირავებლის მიერ ხელშეკრულების ვადამდე ცალმხრივად შეწყვეტის შემთხვევაში, გამქირავებელს უფლება აქვს, დამქირავებელს ჯარიმის სახით ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქირის საფასურის გადახდა ყოველთვიურად მოსთხოვოს, ვიდრე ფართი სხვა სუბიექტზე ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ საფასურზე არანაკლებ თანხად, არ გაქირავდება; 8.3 ქვეპუნქტით - მხარეები თავისუფლდებიან ხელშეკრულებით ცალმხრივად შეწყვეტით მიყენებული ზარალის ანაზღაურებისაგან 11.3 ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

4. წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში მითითებული ხელშეკრულების 11.3 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეებს უფლება აქვთ, ცალმხრივად შეწყვიტონ ხელშეკრულება, მისი მოქმედების ნებისმიერ ეტაპზე, ან უარი განაცხადონ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე, თუ მეორე მხარე მოვალეობას არ ასრულებს.

5. წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში მითითებულ ხელშეკრულებაში ცვლილება-დამატებები შევიდა, კერძოდ, მე-8 პუნქტს მე-4 და მე-5 ქვეპუნქტები დაემატა, შემდეგი შინაარსით: "ამავე მუხლის მე-2 პუნქტი მოქმედებს 2 (ორი) წლის ვადით - 2013 წლის 13 სექტემბრამდე. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის ვადის გასვლის შემდეგ, მხარეები თანხმდებიან, რომ ხელშეკრულების მოშლის შესახებ ერთმანეთს უნდა აცნობონ ოთხი თვით ადრე“ (იხ.ტ. 1, ს.ფ 18).

6. მოპასუხემ 2014 წლის 18 დეკემბერის წერილით მოსარჩელეს აცნობა, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულება, 2015 წლის 1 აპრილს მოიშლებოდა.

7. მოპასუხემ მოსარჩელეს 2015 წლის 23 ივლისს გაუგზავნა წერილი შემდეგი შინაარსით: ,,ზემოთ აღნიშნულ ვადაში (იგულისხმება 2015 წლის 1 აპრილი) ჩვენ შორის გაფორმებული არასაცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულების გაგრძელების გამო, დამატებით გიგზავნით შეტყობინებას 2015 წლის 13 აგვისტოსათვის ხელშეკრულების მოშლის შესახებ. გთხოვთ, გაითვალისწინოთ ჩვენი ინფორმაცია, ჩვენს შორის 2011 წლის 13 სექტემბრის არასაცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულების 2015 წლის 13 აგვისტოსათვის მოშლის შესახებ“.

8. კომპანიამ შეიცვალა სახელწოდება და გახდა შპს ,,უ.ს.ჯ–ა“ (იხ.ტ. 1, ს.ფ 23-24).

9. სარჩელის საფუძვლები

9.1. მეიჯარემ 2016 წლის 10 თებერვალს სარჩელი აღძრა მოიჯარის წინააღმდეგ და, მის სასარგებლოდ, მოიჯარისათვის საიჯარო დავალიანების 33600 ლარისა და მიყენებული ზიანის - 189000 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

10. მოპასუხის შესაგებელი

10.1 მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებელით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ შეტყობინებიდან, 2014 წლის 18 დეკემბრიდან, 4 თვის გასვლის შემდეგ, ქირავნობის ხელშეკრულება გაუქმდა, თუმცა კომპანია, აგრძელებდა დაქირავებული ფართით სარგებლობას, რისთვისაც შესაბამის თანხას იხდიდა.

10.2 მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელეს შეტყობინება, 2015 წლის 23 ივლისს მხარეთა შორის იჯარის ხელშეკრულების მოშლის შესახებ, დამატებით გაეგზავნა. თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ იჯარის ხელშეკრულება სათანადო წესით არ გაუქმებულა, მეიჯარეს ეცნობა, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტა, 2015 წლის 13 აგვისტოს საჯარო რეესტრში აისახებოდა. სწორედ ამ მიზნით, მოპასუხემ, 2015 წლის 12 აგვისტოს მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და უძრავ ქონებაზე ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის რეგისტრაცია მოითხოვა.

10.3 იმავე დღეს საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ წინამდებარე განჩინების პირველ პუნქტში მითითებული ხელშეკრულების შეწყვეტა დაარეგისტრირა.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

11.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, მეიჯარის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

11.2 საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 50-52-ე, 78-ე, 317-ე, 319-ე, 361-ე, 531-ე, 561-ე, 567-ე 992-ე მუხლებით; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-ე, 105-ე, 180-ე მუხლებით და განმარტა, რომ 2015 წლის 23 ივლისის წერილი, თავისი შინაარსით, ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის რეგისტრაციის თაობაზე დამატებითი შეტყობინებაა, ხოლო ის ფაქტი, რომ დამქირავებელი აგრძელებდა დაქირავებული ნივთით ფაქტობრივად სარგებლობას და შესაბამის ქირას იხდიდა, ხელშეკრულების ვადის მოქმედების გაგრძელებასა და მისი ვადის ახლიდან ათვლას არ გულისხმობს.

12. სააპელაციო საჩივარი

12.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ (მეიჯარემ), მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება.

13. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

13.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით, მეიჯარის (მოსარჩელის) სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.

13.1.1 სააპელაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება შეიცვალა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება.

13.1.2 აპელანტის (მოსარჩელის) სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.

13.1.3 მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ 2200 ლარის გადახდა დაეკისრა.

13.2 სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოიჯარის პოზიცია, რომლის თანახმად, იჯარის ხელშეკრულება 2015 წლის 19 აპრილიდან შეწყვეტილად უნდა ჩაითვალოს.

13.3 სასამართლომ სსკ-ის 564-ე მუხლზე მითითებით ,,ნივთის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამქირავებელი მოვალეა დაუბრუნოს გამქირავებელს ნივთი იმ მდგომარეობაში, რომელშიც მისგან მიიღო, ნორმალური ცვეთის გათვალისწინებით, ან იმ მდგომარეობაში, რაც ხელშეკრულებით იყო განსაზღვრული“, განმარტა, რომ იჯარის ხელშეკრულება 2015 წლის 13 აგვისტოს შეწყდა, როდესაც მოიჯარემ ხელშეკრულების შეწყვეტიდან გამომდინარე აუცილებელი პირობები შეასრულა, კერძოდ, მან მფლობელობაში არსებული ნივთი დააბრუნა და, შესაბამისად, შეწყვიტა საიჯარო თანხის გადახდა.

13.4 სააპელაციო სასამართლომ სსკ-ის 50-ე მუხლზეც მიუთითა და განმარტა, რომ მართალია, მოპასუხემ 2014 წლის 18 დეკემბერს გამოხატა ნება 4 თვის ვადის გასვლის შემდეგ ხელშეკრულების შესაწყვეტად, მაგრამ რეალურად ასეთი შედეგი არ დამდგარა.

13.5 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხეს ნივთი არ დაუბრუნებია მეიჯარისათვის, ამასთან, არც იჯარის თანხის გადახდა შეუწყვეტია.

13.6 სააპელაციო სასამართლომ, აპელანტის მიერ მითითებულ სსკ-ის 591-ე მუხლთან დაკავშირებით, განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმა მეიჯარეს იცავს და სწორედ მასზეა დამოკიდებული უფლების გამოყენება.

13.7 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოიჯარის მიერ საიჯარო ქირის გადახდა, სსკ-ის 591-ე მუხლში მითითებული პირობის ნებაყოფილობით შესრულებად არ შეიძლება ჩაითვალოს. ხელშეკრულების შეწყვეტილად მიჩნევისათვის, აუცილებელია, მოიჯარემ სსკ-ის 564-ე მუხლის საფუძველზე, ნივთი ნებაყოფლობით დააბრუნოს, ანუ მოპასუხეს ასეთი მოქმედების შესრულებას კანონი ავალდებულებს, რაც მან არ შეასრულა. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მხარეთა შორის იჯარის ხელშეკრულება არა 2015 წლის 19 აპრილიდან, არამედ იმავე წლის 13 აგვისტოდან შეწყდა, მას შემდეგ, რაც მოიჯარემ მეიჯარეს საიჯარო ქონება დაუბრუნა და ქირის გადახდა შეწყვიტა.

13.8 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, იჯარის ხელშეკრულებაში 2011 წლის 13 სექტემბერს შეტანილი ცვლილებების შესაბამისად, მხარეებმა ერთმანეთს 2013 წლის 13 სექტემბრის შემდეგ, ოთხი თვით ადრე უნდა აცნობონ. უდავოა, რომ ხელშეკრულება 2015 წლის 13 აგვისტოს შეწყდა. დადგენილია, მოიჯარემ ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ მეიჯარეს 2015 წლის 24 ივლისს (ვადის ათვლა იწყება იმ დღიდან, როცა მეორე მხარემ შეიტყო ან უნდა შეეტყო ხელშეკრულების მოშლის თაობაზე) აცნობა. ამდენად, დამქირავებელმა იჯარის ხელშეკრულების მოშლის 4-თვიანი ვადა დაარღვია.

13.9 სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოპასუხეს სსკ-ის 394-ე, 411-ე და 412-ე მუხლებიდან გამომდინარე იმ ზიანის ანაზღაურება ეკისრება, რაც სახელშეკრულებო ვალდებულების შეუსრულებლობის შედეგია.

13.10 სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ხელშეკრულების მოშლის შესახებ წინასწარი შეტყობინება მიზნად ისახავს იმ ზიანის თავიდან აცილებას, რაც შეიძლება, მეიჯარეს ნივთის მოცდენით მიადგეს, შესაბამისად, მოპასუხეს მიუღებელი შემოსავლის სახით, თანხის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს, რომელსაც მეიჯარე ნივთის მოცდენის თავიდან აცილებით მიიღებდა. მოცდენის პერიოდი შეადგენს დროს 2015 წლის 12 აგვისტოდან იმავე წლის 24 ნოემბრამდე.

13.11 ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, მიუღებელი ზიანის ანაზღაურება - 22 000 ლარი უნდა დაეკისროს.

13.12 სააპელაციო სასამართლომ სსკ-ის 180-ე მუხლზე მითითებით, განმარტა, რომ მოსარჩელეს ხელშეკრულების შეწყვეტილად აღიარების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის მიმართ, იურიდიული ინტერესი არ გააჩნია, ვინაიდან უდავოა, რომ იჯარის ხელშეკრულება 2015 წლის 13 აგვისტოდან შეწყვეტა.

14. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

14.1 მოპასუხემ (მოიჯარემ) საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილება, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, მეიჯარის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

14.2 კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, თითქოს, მოპასუხემ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის ნება არა 2014 წლის 18 დეკემბრის წერილით, არამედ 2015 წლის 23 ივლისის წერილით გამოავლინა.

14.3 კასატორი აღნიშნავს, რომ ხელშეკრულების მოშლის თაობაზე ვადის მითითება წერილში საერთოდ არ იყო საჭირო და, რომც არ ყოფილიყო რაიმე თარიღი მითითებული, მოშლის ვადა ხელშეკრულებით განისაზღვრებოდა. ამ შემთხვევაში, 2014 წლის 18 დეკემბრის წერილი მნიშვნელოვანია იმით, რომ მოიჯარემ იჯარის ხელშეკრულებიდან გასვლის ნება გამოავლინა, რაც მისი უფლება იყო.

14.4 კასატორის მტკიცებით, მოიჯარე საიჯარო ფართს ორი თვით ადრე თუ ოთხი თვით გვიან დაცლიდა, ცალკე საკითხია. ფართის ადრე დაცლის შემთხვევაში, მას მაინც მოუწევდა 4 თვის საიჯარო ქირის გადახდა, ხოლო ფართის დაგვიანებით დაცლის შემთხვევაში - დამატებითი თანხის გადახდა ფართის გამოყენების დროისათვის.

14.5 კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ სსკ-ის 591-ე და 564-ე მუხლები არასწორად განმარტა. ამასთან, ხელშეკრულების შეწყვეტა ფაქტია, რომელიც დამოკიდებული იყო მხარის (ხელშეკრულების შესაბამისად ერთ-ერთი მხარის) ცალმხრივ ნებაზე. ასეთი ნება გამოხატულია და კონტრაჰენტის მხრიდან დადასტურებას არ საჭიროებს, შესაბამისად, ხელშეკრულება, ნების გამოვლენიდან 4 თვის თავზე შეწყდა, როგორც ეს ხელშეკრულებით იყო გათვალისწინებული, მიუხედავად იმისა, მოიჯარემ რომელი თარიღი მიუთითა წერილში.

14.6 კასატორის მტკიცებით, ის გარემოება, რომ მეიჯარე ფართის დაბრუნებას არ ითხოვს, როგორც ხელშეკრულების მოქმედების გაგრძელების დადასტურება, არ შეიძლება განვიხილოთ, ვინაიდან, სსკ-ის 591-ე მუხლიდან გამომდინარე, მეიჯარეს უფლება აქვს, მოითხოვოს დაყოვნებისათვის ზიანის ანაზღაურება და, თუ ის ამ უფლებას არ იყენებს, არ ნიშნავს, რომ ხელშეკრულება არ შეწყვეტილა. რაც შეეხება სსკ-ის 564-ე მუხლს, ეს ნორმა განსაზღვრავს, მოიჯარემ ნივთი თუ როგორი უნდა დააბრუნოს საიჯარო ურთიერთობის დასრულებისას.

14.7 კასატორის განმარტებით, ის გარემოება, რომ მოიჯარე ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ნების გამოვლენის შემდეგ, ნივთს გარკვეული პერიოდის განმავლობაში არ აბრუნებს, არ ნიშნავს, რომ ხელშეკრულება არ შეწყვეტილა. სწორედ ასეთ ვითარებას არეგულირებს სსკ-ის 591-ე მუხლი. აღნიშნული ნორმა არ განსაზღვრავს, რომ იგი მხოლოდ მეიჯარის მიერ ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის შემთხვევაში გამოიყენება. ნორმაში პირდაპირაა მითითებული, რომ საიჯარო ურთიერთობების დასრულებისას (ანუ ხელშეკრულების შეწყვეტისას, მიუხედავად იმისა, თუ ვინ არის შეწყვეტის ინიციატორი), თუ მოიჯარე არ აბრუნებს ნივთს, მეიჯარეს უფლება აქვს მოითხოვოს დაბრუნება და ზიანის ანაზღაურება.

14.8 კასატორის მტკიცებით, მოიჯარემ ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ნება გამოავლინა, შესაბამისად, ხელშეკრულება შეწყვეტილად უნდა იქნეს მიჩნეული ნების გამოვლენიდან 4 თვის თავზე, მიუხედავად იმისა, მეიჯარეს ფართი როდის დაუბრუნდებოდა.

14.9 კასატორის განმარტებით, მეიჯარეს უფლება აქვს, 2015 წლის 18 აპრილის შემდგომ პერიოდზე მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება, თუმცა ფართის დაცლამდე დროის, საიჯარო ქირის ტოლფასი კომპენსაცია მიღებული აქვს.

15. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

15.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 აგვისტოს განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის (კრედიტორის) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

18. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (იხ. სუსგ-ები # ას-708-662-107, 11.01.2017წ; #ას-506-480-2015, 29.07.2016წ.).

19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

22. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ იჯარა ორმხრივმავალდებულებელი, სასყიდლიანი და კონსესუალური ტიპის ხელშეკრულებაა. მეიჯარის ვალდებულებაა, დროებით სარგებლობაში გადასცეს მოიჯარეს იჯარის საგანი (ქონება) ისე, რომ შესაძლებელი იყოს მისგან სწორი სამეურნეო გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით ნაყოფის მიღება, ხოლო მოიჯარის ვალდებულება კი, შეთანხმებული საზღაურის გადახდაა (სსკ-ის 581-ე მუხლი).

23. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მხარეებმა სსკ-ის 319.1-ე მუხლის შესაბამისად, ,,კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას“, გააფორმეს იჯარის ხელშეკრულება და მისი შინაარსი განსაზღვრეს, რომლითაც მოიჯარის ვალდებულება ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდეგ საიჯარო საგნის დაბრუნებასთან დაკავშირებით და ერთმანეთისათვის ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის დროს, 4 თვით ადრე შეტყობინების გაგზავნის ვალდებულება და სხვა სამართლებრივი საკითხები გაითვალისწინეს.

24. საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ მოიჯარემ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის დროდ 2015 წლის 1 აპრილი განსაზღვრა, თუმცა ამ დროის გასვლის შემდეგაც, მეიჯარისათვის იჯარის საგნი არ დაუბრუნებია.

25. საკასაციო სასამართლო მხარეთა შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების 4.4 ქვეპუნქტზე ,,ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდეგ დამქირავებელმა ქირავნობის ობიექტი გამქირავებელს უნდა დაუბრუნოს ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებულ მდგომარეობაში ისე, რომ მისი მდგომარეობა არ უნდა იყოს გაუარესებული ქირავნობის პერიოდში მისი ნორმალური ექსპლუატაციით გამოწვეული ბუნებრივ ცვეთაზე და ამორტიზაციაზე მეტად“ და სსკ-ის 564-ე მუხლზე (ნორმის განმარტება იხ. წინამდებარე განჩინების 13.3 ქვეპუნქტში) მითითებით განმარტავს, რომ მოიჯარის მიერ 2014 წლის 18 დეკემბერს გამოხატული ნება, 4 თვის შემდეგ ხელშეკრულების შეწყვეტასთან დაკავშირებით, არ დამდგარა.

26. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე, ხელშეკრულება შეწყვეტილად რომ მიჩნეულიყო, მოიჯარეს იჯარის საგანი ნებაყოფლობით უნდა დაებრუნებინა, რაც არ მომხდარა, პირიქით, აგრძელებდა საიჯარო ქირის გადახდას.

27. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომლის თანახმად, მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულება 2015 წლის 13 აგვისტოს შეწყდა, მაშინ როდესაც, მოიჯარემ მეიჯარეს იჯარის საგანი დაუბრუნა და ქირის გადახდა შეწყვიტა.

28. როგორც უკვე აღინიშნა, მხარეთა შორის, სახელშეკრულებო ურთიერთობა 2015 წლის 1 აპრილის შემდეგაც გაგრძელდა, რასაც მოიჯარის იმავე წლის 23 ივლისის წერილიც ადასტურებს, რომლის თანახმად, მეიჯარეს, 2015 წლის 24 ივლისს, ხელშეკრულების იმავე წლის 13 აგვისტოსათვის შეწყვეტის შესახებაც ეცნობა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოიჯარემ იჯარის ხელშეკრულების 8.5 ქვეპუნქტი (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-5 პუნქტი) დაარღვია, შესაბამისად, მისთვის სსკ-ის 394-ე, 411-ე და 412-ე მუხლების საფუძველზე ყოველთვიური საიჯარო ქირის გათვალისწინებით დაკისრებული ზიანი, 22000 ლარი, კანონიერი და დასაბუთებულია.

29. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 591-ე მუხლი ადგენს საიჯარო ურთიერთობის დამთავრების შემდეგ, იჯარის საგნის უკან დაბრუნების დაყოვნებისათვის მოიჯარის მიერ ზიანის სახით საიჯარო ქირის გადახდის ვალდებულებას და მისი მიზანია მეიჯარის ინტერესების დაცვა, ამ უკანასკნელისათვის მოიჯარისაგან საიჯარო ქირისა და სხვა სახის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების მინიჭებით. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორის მიერ მითითებული ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორის გამოყენება, მოცემული დავის მოსაწესრიგებლად, მაშინ როდესაც, სადავო ხელშეკრულება 2015 წლის 1 აპრილის არ შეწყვეტილა, დაუსაბუთებელია.

30. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

31. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

32. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს ''უ.ს.ჯ–ას'' საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს ''უ.ს.ჯ–ას'' (ს/კ ....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, ლ.ჭ–ძის (პ/ნ .....) მიერ, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1100 ლარის (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2018 წლის 30 ივლისი), 70% – 770 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე