საქმე №ას-1646-2018 22 მარტი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქოსაქმეთაპალატა

შემადგენლობა:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

ზურაბ ძლიერიშვილი (მომხსენებელი), ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმისგანხილვისფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ს. ბ. ჯ-ი (მოსარჩელე აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე- მ. ჯ-ი (მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე)

მესამე პირი - ე. ჯ-ი

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

აღწერილობითი ნაწილი:

1. 1999 წლის 7 აპრილს ს. ბ. ჯ-მა (შემდეგში: მოსარჩელე ან კასატორი) და ე. ჯ-მა (შემდეგში - მესამე პირი) საქართველოში დააფუძნეს შპს „პ. ბ-ი” (შემდეგში - კომპანია ან საზოგადოება) 50%-იანი წილობრივი მონაწილეობით [მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) 44-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილი, 46-ე მუხლის პირველი ნაწილი].

2. 1999 წელს მოსარჩელემ, მესამე პირმა და პ. ს-მა (შემდეგში - პირველი უძრავი ნივთის თანამესაკუთრე) შეიძინესქ.თბილისში, რ–ის გამზირზე №34-ში მდებარე 37მ² ფართის უძრავი ქონება (შემდეგში - პირველი უძრავი ნივთი). პირველი უძრავი ნივთის თანამესაკუთრეზე რეგისტრირებულია უძრავი ნივთის 1/5 ნაწილი, ¼ ნაწილის მესაკუთრეა მოსარჩელე, ხოლო ¼ ნაწილის - მესამე პირი [საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 170-ე და 953-ე და 312-ე მუხლები].

3. 2003 წელს მოსარჩელემ და მესამე პირმა შეიძინეს ქ.თბილისში, რ–ის გამზირზე №36-ში მდებარე 22.05მ² არასაცხოვრებელიფართი (შემდეგში - მეორე უძრავი ნივთი)და თითოეულ თანამესაკუთრეზე დარეგისტრირდა უძრავინივთის თანაბარი ნაწილი[სსკ-ის 170-ე, 953-ე და 312-ე მუხლები].

4. მოსარჩელემ მ. ჯ-ის (შემდეგში: მოპასუხე ან მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ აღძრული დაზუსტებული სარჩელით მოითხოვა 47 228 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება [საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში - სსსკ-ის) 83-ე მუხლის მე-4 ნაწილი. 2017 წლის 24 აპრილი - ტ.3, ს.ფ. 374-390) და სარჩელი დაამყარა იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მოპასუხე და მესამე პირი 1991-2013 წლებში იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში. 2007 წელს, მოსარჩელე და მესამე პირი შეთანხმდნენ, რომ მესამე პირი მოსარჩელეს მიჰყიდდა თავის 50%-იან წილს კომპანიაში (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ-1), აგრეთვე, მის საკუთრებაში რიცხულ პირველ და მეორე უძრავ ნივთს (იხ., ამ გადაწყვეტილების პპ: 2, 3). ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 94 456 აშშ დოლარით. აღნიშნულის შესახებ ინფორმირებული იყო მოპასუხეც. მოპასუხემ ნასყიდობის საგნის ღირებულებიდან პირადად მიიღო 11 000 აშშ დოლარი და 5500 ლარი (ჯამში, 14206 აშშ დოლარი) ხოლო დარჩენილი 80 250 აშშ დოლარი (ანუ 50 000 ევრო) მიიღო მესამე პირმა. 2012 წლის 18 იანვარსა და 2013 წლის 13 მარტში მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის გაფორმდა შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულებები. თანხის მიღების შემდეგ მოპასუხე და მესამე პირი განქორწინდნენ. 2012 წლის იანვარში საჯარო სამართლებრივ შეზღუდვას დაექვემდებარა (დაყადაღდა) მესამე პირის წილი საზოგადოებასა და უძრავი ქონებაში, ხოლო 2013 წლის 28 მარტში სასამართლოს გადაწყვეტილებით მესამე პირის წილი კომპანიასა და უძრავ ქონებაში დარეგისტრირდა მოპასუხის სახელზე. 2013 წლის მარტსა და მაისში, მოსარჩელის სახელზე დარეგისტრირდა კომპანიის წილისა და უძრავი ქონების ის ნახევარი, რომელიც მოპასუხისა და მესამე პირის განქორწინების შემდეგ, მათ შორის, ქონების გაყოფის შედეგად დარჩა მესამე პირის საკუთრებაში, ხოლო მოსარჩელის მიერ შესყიდული წილისა და უძრავი ქონების ის ნახევარი, რომელიც გაფორმდა მესამე პირის საკუთრებად, მოსარჩელის სახელზე არ დარეგისტრირდა. მოპასუხემ უარი განაცხადა აღნიშნული ქონების მოსარჩელისათვის გადაცემაზე. მოსარჩელის განმარტებით, მის მიერ გადახდილი თანხის ნაწილით მესამე პირმა, მოპასუხესთან ქორწინების პერიოდში შეიძინა ბინა, ხოლო, თანხის დარჩენილი ნაწილი მოხმარდა ოჯახის საერთო ინტერესებს [მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი: სსკ-ის 317-ე და 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილი].

5. მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხველი შედავებით უარყო მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის შეთანხმების არსებობა (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ - 4) და ქონების შეძენის ღირებულების სანაცვლოდ თანხის მიღება [სსსკ-ის 201-ე მუხლი].

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი უარყოფილია. უარყოფილია პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით წარდგენილი სააპელაციო საჩივარიც.

7. სააპელაციო საჩივრის უარყოფა ეფუძნება, როგორც ამ გადაწყვეტილების პპ: 1-3-ში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, ასევე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად მიიჩნეულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

8. მოპასუხესა და მესამე პირს შორის 1999 წლის 21 სექტემბერსრეგისტრირებული ქორწინება შეწყვეტილია განქორწინებით [სსკ-ის 1122-ე მუხლის „გ“ პუნქტი].

9. პირველ უძრავნივთზე, 1/8 ნაწილისმოპასუხის სახელზე რეგისტრაციის დროიდან,თანასაკუთრების უფლება ნაწილდება შემდეგნაირად: ½ ნაწილი - პ-ი, ¼ ნაწილი-მოსარჩელე, 1/8 ნაწილი - მესამე პირიდა 1/8 ნაწილი- მოპასუხე, ხოლო მეორე უძრავინივთის ¼ ნაწილისმოპასუხის სახელზე რეგისტრაციის დროიდან უძრავქონებაზეთანასაკუთრების უფლება ნაწილდება შემდეგნაირად: ½ ნაწილი - მოსარჩელე, ¼ ნაწილი - მესამე პირიდა ¼ ნაწილი -მოპასუხე (2013 წლის 13 აპრილსმომზადებულიამონაწერი საჯარო რეესტრიდან).

10. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებით, მოსარჩელეს უარი ეთქვა წილის გასხვისების რეგისტრაციაზე, იმ საფუძვლით,რომ მესამე პირის 25%-იანი წილი დაექვემდებარა საჯარო სამართლებრივ შეზღუდვას (დაყადაღდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 10 იანვრის განჩინებით).

11. 2013 წლის 14 მარტს მოსარჩელის სახელზე დარეგისტრირდა კომპანიაში მესამე პირის კუთვნილი 25%-იანი წილი და საერთო ჯამში, მოსარჩელის წილი კომპანიაში შეადგენს 75%-ს, ხოლო მოპასუხის წილი შემოიფარგლა 25%-ით (შდრ: ამ გადაწყვეტილების პ-1). ამავე დღეს, საჯარო რეესტრმა უარყო მოსარჩელის მოთხოვნა პირველი უძრავი ქონების მის სახელზე დარეგისტრირების შესახებ, იმ საფუძვლით, რომ კომპანიაში მესამე პირის საკუთრებაში არსებული 25%-იან წილზე ვრცელდებოდა საჯარო სამართლებრივი შეზღუდვა.

12. 2013 წლის 18 აპრილის მდგომარეობით მოპასუხე დარეგისტრირებულია კომპანიის 25%-იანი წილის მესაკუთრედ და კომპანიაში პარტნიორთა წილი განსაზღვრულია შემდეგნაირად: 75% - მოსარჩელედა 25% - მოპასუხე.

13. 2013 წლის 29 მაისს მოსარჩელესა და მესამე პირის შორის კვლავ გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, პირველი უძრავი ქონების 1/8 ნაწილსა და მეორე უძრავი ქონების ¼ ნაწილზე ანუ, მესამე პირის საკუთრებაში დარჩენილ წილზე. ხელშეკრულებით განისაზღვრა ნასყიდობის საგნის ღირებულება, რამაც შეადგინა 10 000 ევრო.

14. 2013 წლის 4 ივნისს საჯარო რეესტრის მიერ მოსარჩელის საკუთრებად დარეგისტრირდა პირველ უძრავ ქონებაში მესამე პირის 1/8 ნაწილი და აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრეები განისაზღვრნენ შემდეგნაირად: 4/8 ნაწილი - პ-ი, 3/8 ნაწილი - მოსარჩელე, 1/8 ნაწილი - მოპასუხე.

15. იმავე თარიღით მოსარჩელის საკუთრებად დარეგისტრირდა პირველ უძრავ ქონებაში მესამე პირის ¼ ნაწილი და აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრეები განისაზღვრნენ შემდეგნაირად: ¾ ნაწილი - მოსარჩელე, ¼ ნაწილი - მოპასუხე.

16. სააპელაციო სასამართლომ დაუდასტურებელ გარემოებად მიიჩნია კომპანიაში 50%-იანიწილის, აგრეთვე, პირველი და მეორე უძრავიქონების შესაბამისი ნაწილის მიყიდვის შესახებ მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის 2007 წელს რაიმე შეთანხმების არსებობა (შდრ: ამ გადაწყვეტილების პ-5).

17. 2007 წლის 5 ოქტომბრის აუდიტორულიდასკვნის მონაცემებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მესამე პირის კუთვნილებაში არსებული წილისა და ქონების ღირებულება შეადგენდა 90 000 აშშდოლარს [სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილი, 105-ე მუხლი].

18. იმავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს დივიდენდის სახით გადასცა 11 000 აშშდოლარი და 5500 ლარი, რაც იმდროინდელი გაცვლითი კურსით შეადგენდა 22 858 ლარს, ანუ 14 206 აშშდოლარს, ხოლო 50 000 ევრო (რაც იმდროინდელი კომერციული საბანკო გაცვლითი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 80 250 აშშდოლარს) მოსარჩელემ საბანკო ანგარიშზე გადაურიცხა მესამე პირს პირადი გადარიცხვის სახით.

19. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1999-2006 წლებში კომპანიის პარტნიორებზე დივიდენდი არ განაწილებულა. დივიდენდი არ განაწილებულა 2012 წლიდან დღემდე. 2007 წლის დივიდენდის სახით, კომპანიის 50%-იანი წილის მფლობელ პარტნიორზე- მესამე პირზე გაიცა 14 400 ლარი, რომელიც მან მიიღო 2008 წელს. ასევე, 14 400 ლარი გაიცა კომპანიის 50%-იან იწილის მფლობელ მეორე პარტნიორზე - მოსარჩელეზე, რომელიც მან მიიღო 2010 წელს. 2008 წელს დივიდენტის სახით მოსარჩელეე ეკუთვნოდა 17 966 ლარი. აღნიშნული დივიდენდი მან მიიღო 2010-2011 წლებში. 2009 წელს დივიდენდის სახით მოსარჩელეს ეკუთვნოდა 24 109.14 ლარი, რომელიც მან მიიღო 2011 წელს. 2011 წლის დივიდენდმა შეადგინა 112 006.93 ლარი, რომელიც მან მიიღო 2014 წელს. გაცემული დივიდენდიდან სახელმწიფო ბიუჯეტში, გადასახადის სახით, გადაირიცხა 12 361.95 ლარი.

20. დადგენილია, რომ მოსარჩელეზე 18.12.2007 წლიდან 22.12.2008 წლამდე გაცემულია კომპანიის იჯარის თანხა 9074.75 ლარი.

21. კომპანიის ბუღალტრის ჩვენებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ 2008 წლიდან კომპანიას ერთპიროვნულად მართავდა მოსარჩელე, ხოლო მესამე პირი იმყოფებოდა საზღვარგარეთ და იგი კომპანიის მართვაში არ მონაწილეობდა.

22. საბოლოოდ, სააპელაციო სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხის მიერ მიღებული 14 206 აშშ დოლარი, წარმოადგენდა არა მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის არსებული შეთანხმებით გადასაცემი წილისა და უძრავი ქონების ღირებულების ნაწილს, არამედ მოსარჩელემ მოპასუხეს დივიდენდის სახით გადასცა 11 000 აშშ დოლარი და 5500 ლარი, რაც იმდროინდელი გაცვლითი კურსით შეადგენდა 22 858 ლარს, ანუ 14 206 აშშ დოლარს, ხოლო 50 000 ევრო მოსარჩელემ საბანკო ანგარიშზე გადაურიცხა მესამე პირს პირადი გადარიცხვის სახით.

23. სააპელაციო სასამართლომ ზემოთ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები სამართლებრივად მოაწესრიგა სსკ-ის 323-ე, 183-ე და 312-ემუხლებით და მიიჩნია, რომჯერ ერთი, დაცული არაა უძრავ ქონებაზე გარიგების დადების ფორმა და წესი (წერილობითი ფორმა და საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია) [იხ., სუსგ-ები Nას-510-483-2014, 14.07.2014წ.;Nას-523-496-2014, 30.04.15წ.; №ას-875-817-2017, 21.03.2018წ.; შდრ: ამ გადაწყვეტილების პ-3)], მეორეც, მოსარჩელის მიერ თანხის გადარცხვის ქვითრები, არ შეიცავს გადარიცხვის დანიშნულებას, ამას გარდა, აუდიტორული დასკვნა, რომლითაც განისაზღვრა კომპანიაში წილისა და უძრავი ნივთების ღირებულება მომზადებულია უფრო გვიან - 2007 წლის 5 ოქტომბერს, ვიდრე თანხაა გადარიცხული, არც გადარიცხვის ქვითრები წარმოადგენს ნასყიდობის ხელშეკრულების დამადასტურებელ რელევანტურ მტკიცებულებას.

24. საბოლოოდ, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრე სწარმოადგენდა მესამე პირი, ხოლო მოსარჩელესა და მესამე პირსშორის უძრავი ნივთის განკარგვის თაობაზე რაიმე შეთანხმების საფუძველზე მოპასუხისათვის თანხის გადახდის ფაქტობრივი გარემოება მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა (შდრ: ამ გადაწყვეტილების პ-3).

25. ამას გარდა, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კომპანია დაფუძნდა 1999 წელს და საზოგადოებაში თანაბარი წილობრივი მონაწილეობით სარგებლობდნენ მოსარჩელე და მესამე პირი (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ-1).

26. საზოგადოების პარტნიორებს უფლება აქვთ მიიღონ საზოგადოებაში მოგების წილი მათ საწესდებო კაპიტალში შენატანის პროპორციულად. პარტნიორთა კრება წარმოადგენს საზოგადოების უმაღლეს მმართველობით ორგანოს და მხოლოდ ისაა უფლებამოსილი მიიღოს გადაწყვეტილება საზოგადოების წესდებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე (კომპანიისწესდების5.4; 6.1; 6.4 პუნქტები).

27. საზოგადოებაში წილის ან მისი ნაწილის გაყიდვა, გადაცემა და ა.შ უნდა მოხდეს კომპანიის წესდების, საქართველოს კანონმდებლობის და პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე. წილის გასხვისება უნდა დამტკიცდეს ნოტარიულად. წილის გასხვისების დროს პარტნიორებს ეძლევათ უპირატესი შესყიდვის უფლება (კომპანიის წესდების პ-10). განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ, გარდა საკუთარი ახსნა-განმარტებისა, მესამე პირის განცხადებისა და აუდიტორული შეფასებისა, სხვა სახის მტკიცებულება, რაც მხარეთა შორის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულებას დაადასტურებდა, ვერ წარმოადგინა.

28. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ უძრავ ქონებასა და კომპანიაში წილზე მხარეებს შორის ნასყიდობის თაობაზე კანონით დადგენილი წესით შეთანხმებას ადგილი არ ჰქონია 2007 წლისათვის ანუ,იმ დროისათვის როცა მოპასუხე და მესამე პირი იმყოფებოდნენ ქორწინებაში და ეწეოდნენ საერთო მეურნეობას.

29. უარყოფილია მოსარჩელის მოსაზრება, რომელიც შეეხება მოსარჩელის მიერ მესამე პირისა და მოპასუხისათვის უძრავი ქონებისა და კომპანიაში წილის შესასყიდად გადახდილი თანხის მოხმარებას ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის [სსკ-ის 1169-ე მუხლი, სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლები]. ამ თვალსაზრისით, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მესამე პირსა და მოპასუხეს შორის განქორწინებისას გაიყო თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილი ქონება [სსკ-ის 1158-ე, 1164-ე მუხლები] და მოპასუხეს მიეკუთვნასაერთო ქონებისნახევარი. ამ მოცემულობაში, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რელევანტური იყო ერთი მეუღლის მიერ ოჯახი სსაერთო ინტერესებისათვის აღებული ვალების მეორე მეუღლეზე თანაბარწილად დაკისრება [სსკ-ის 1169-ემუხლი და 1170-ემუხლის პირველი და მეორე ნაწილი], რაც თავის მხრივ, კრედიტორს უფლებას მიანიჭებდა გადახდევინება მიექცია მეუღლის ქონებიდან, ხოლოა ღსრულებას დაქვემდებარებული აქტივის არასაკმარისობის შემთხვევაში, გადახდევინება მიექცია მოვალე მეუღლის თანასაკუთრებაში არსებულიწილიდან, თუმცა, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა სსკ-ის 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილის წინაპირობა, რომელიც ვალების გამო, მეუღლეთა საერთო ქონებიდან გადახდევინების სავალდებულო წინაპირობად განიხილავს ვალდებულების ფარგლებში მიღებული აქტივის მთელი ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის გამოყენებას.

30. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ.

31. აღსანიშნავია, რომ საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილია, როგორც მატერიალურ-სამართლებრივი ისე, საპროცესოსამართლებრივი დარღვევების საფუძვლით [სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილი].

32. დავის მომწესრიგებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის [სსკ-ის 1169-ე მუხლი და 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილი] არასწორი განმარტების [სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი] კუთხით კასატორი პრეტენზიას გამოთქვამს, რომ მესამე პირისათვის გადახდილი თანხის ნახევრის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 1169-ე მუხლი და 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილი. მოთხოვნის მითითებულ საფუძველთან დაკავშირებით, კასატორი ყურადღებას ამახვილებს ამ გადაწყვეტილების პ-3-ში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან მასსა და მესამე პირს შორის შეთანხმების დროისათვის მესამე პირსა და მოპასუხეს შორის არსებობდა რეგისტრირებული ქორწინება, ხოლო ვალდებულების ფარგლებში მიღებული აქტივი მოხმარდა მესამე პირისა და მოპასუხის ოჯახის საერთო ინტერესებს, მოპასუხეს წარმოეშობოდა მოსარჩელის მიმართ სსსკ-ის 1170-ე მუხლის საფუძველზე. შესრულების ვალდებულება. იმავდროულად, კასატორი მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკაზე, რომლითაც „საერთო“ ვალი გამიჯნულია „სოლიდარული“ ვალისაგან (იხ., სუსგ Nას-2778-ბ-11-2015, 28.09.2015; Nას-1035-1228-08, 23.03.2009; Nას-516-489-2015, 17.06.2015). რაც შეეხება პირადად მოპასუხისათვის გადახდილ 14206 აშშ დოლარს, კასატორი მიუთითებს, რომ აღნიშნული თანხის დაბრუნების ვალდებულება მოპასუხეს წარმოეშობა უსაფუძვლო გამდიდრების მომწესრიგებელი ნორმების საფუძველზე (იხ., კასატორის წერილობითი პოზიცია. აგრეთვე, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები).

33. საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილია აგრეთვე საპროცესო სამართლის ნორმათა დარღვევის საფუძვლით [სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი]. კასატორი სადავოდ მიიჩნევს გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთების იმ ნაწილსაც, რომლის მიხედვით მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის შეთანხმების არსებობა, გარდა მოსარჩელის ახსნა-განმარტებისა, მესამე პირის განცხადებისა და აუდიტორული შეფასებისა, ვერ დადასტურდა რელევანტური მტკიცებულებებით. კასატორი მიუთითებს აუდიტორის დასკვნაზე, რომლითაც განისაზღვრა კომპანიის 50% წილისა და პირველი და მეორე უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება და აღნიშნავს, რომ აუდიტორული შეფასების მიზანს წარმოადგენდა მესამე პირის საკუთრებაში არსებული კომპანიის წილისა და უძრავი ქონების გასხვისება. გარდა ამისა, კასატორი მიუთითებს 2015 წლის 28 სექტემბერს დათარიღებულ აუდიტორის წერილზე, რომლითაც აუდიტორი ადასტურებს იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომლებიც დაკავშირებულია მის მიერ 2007 წლის 5 ოქტომბერს გაკეთებულ აუდიტორულ შეფასებასთან. კასატორი მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე: 2008 წლის 16 ივლისის საბანკო ამონაწერზე, რომლითაც მოსარჩელემ მესამე პირის საბანკო ანგარიშზე გადარიცხა 50 000 ევრო (გაცვლითი კურსით 80 250 აშშ დოლარი) და ნასყიდობის საფასურის ნაწილის 14 206 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის ხელზე გადაცემის დამადასტურებელ ქვითრებზე და აღნიშნავს, რომ ამ მტკიცებულებებით დასტურდება მოპასუხისა და მესამე პირისათვის 2007-2008 წლებში მთლიანობაში 94 456 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტობრივი გარემოება. კასატორი განმარტავს, რომ გადახდილი თანხის სანაცვლოდ, მას უნდა მიეღო წილი კომპანიაში და პირველ და მეორე უძრავი ქონების ნაწილი.

34. იმავდროულად, კასატორი მიუთითებს მტკიცებულებებზე, რომლებიც შეეხება კომპანიის მიერ პარტნიორებზე სხვადასხვა წლებში დივიდენდის გაუცემლობას, სახელდობრ, მტკიცებულებებზე, რომლითაც დასტურდება, რომ: 1999-2006 წლებსა და 2012 წლიდან წინამდებარე საქმის განხილვის დროისათვის კომპანიის პარტნიორებზე დივიდენდი არ განაწილებულა; 2007 წლის დივიდენდის სახით მესამე პირზე განაწილდა 14400 ლარი, რომელიც მან მიიღო 2008 წელს; ასევე, 14400 ლარი განაწილდა მოსარჩელეზე, რომლიც მან მიიღო 2010 წელს; მოსარჩელესა და სს „პ. ბ.“ შორის 2008 წლის 15 ივლისს გაფორმებული საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლითაც დასტურდება მოსარჩელის მიერ ბანკიდან კრედიტის სახით 266 000 აშშ დოლარის აღების ფაქტი. კასატორი განმარტავს, რომ კრედიტით აღებული თანხის ნაწილით მოსარჩელემ შეიძინა 50 000 ევრო და მეორე დღეს, 2008 წლის 16 ივლისს შვედეთში გადაურიცხა მესამე პირს. შესაგებელსა და სასამართლო პროცესზე მესამე პირის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ 2007 წელს, მესამე პირსა და მოსარჩელეს შორის შედგა შეთანხმება პირველი და მეორე უძრავი ქონების და კომპანიაში წილის მიყიდვის შესახებ. მხარეთა გადაწყვეტილებით ჩატარდა აუდიტორული შეფასება გასაყიდი უძრავი ქონებისა და წილის ღირებულების დასადგენად. აღნიშნულის თაობაზე ცნობილი იყო მოპასუხისათვის, რომელიც იმ დროისათვის, მესამე პირთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა. კასატორის განმარტებით, მის მიერ გადახდილი 94 456 აშშ დოლარი მოხმარდა მესამე პირის და მოპასუხის ოჯახის საერთო ინტერესებს (იხ., ამ გადაწყვეტილების პპ: 3, 32), სახელდობრ, მესამე პირმა შეიძინა საცხოვრებელი ბინა და ავეჯი ოჯახისთვის, რისთვისაც 2008-2009 წწ-ში გადაიხადა 43075.42 ევრო. კასატორის განმარტებით, აღნიშნული მტკიცებულებები გამორიცხავს იმ მოსაზრების სისწორეს, თითქოს მოსარჩელის მიერ მესამე პირისათვის 2008 წელს გადარიცხული 50 000 ევრო წარმოადგენდა პირად გადარიცხვას, ხოლო მოპასუხისათვის თანხის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები კი, შესაძლებელია ყოფილიყო კომპანიის მიერ გაცემული დივიდენდი.

35. გარდა ზემოაღნიშნულისა, კასატორი საპროცესო დარღვევად მიიჩნევს ერთ-ერთი მეუღლის მიერ კრედიტორისაგან მიღებული თანხის სრულად ან ნაწილობრივ ოჯახის საერთო ინტერესებში მოხმარების ფაქტობრივი გარემოების დადასტურების მტკიცების ტვირთის არასწორ განაწილებას [სსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი; 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი] და მიუთითებს სუს-ს განჩინებაზე იხ., Nას-7-7-2016, 16 მარტი, 2016 წელი.

36. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, გარდა ამისა, განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

სამოტივაციო ნაწილი:

37. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 09 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

38. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განსახილველად სხდომა ჩატარდა 2019 წლის 25 იანვარსა და 22 თებერვალს, ხოლო საკასაციო სასამართლოს 2019 წლის 22 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძვლზე.

39. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, ასევე, მტკიცებულებების შეჯერებისა და გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის იურიდიული დასაბუთებულობის არსებითად განხილვის შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგი მოტივაციით.

40. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და მოპასუხისათვის 47 228 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრების შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებას(იხ., ამ გადაწყვეტილების პ - 4, 30). სასარჩელო მოთხოვნა იმ ფაქტობრივ გარემოებას ეფუძნება, რომ:

41. პირველი, მოსარჩელემ მოპასუხეს პირადად გადასცა სადავო თანხის ნაწილი 11000 აშშ დოლარი და 5500 ლარი (ჯამში, 14 206 აშშ დოლარი), თუმცა, თანხის გადახდის ვალდებულება, მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის ფაქტობრივად, არ წარმოშობილა.

42. მეორე, მოპასუხე, როგორც მოსარჩელის წინაშე ვალდებული მესამე პირის მეუღლე, პასუხისმგებელია 80 250 აშშ დოლარის ოდენობის თანხის ნახევრის (გაცვლითი კურსით 50 000 ევრო) დაბრუნებაზე, რამდენადაც, მოსარჩელისაგან მიღებული 50 000 ევრო მესამე პირმა მოპასუხესთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის პერიოდში მოახმარა ოჯახის საერთო ინტერესებს [მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძვლები - იხ., ამ გადაწყვეტილების პ-3].

43. საკასაციო პალატამ არაერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანა მდგომარეობს სასარჩელო მოთხოვნის იდენტიფიცირებასა და იმის დადგენაში თუ, რის საფუძველზე, რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზეა დამყარებული მოთხოვნა. მოსარჩელის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში კი, სასამართლომ უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ იურიდიულ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მოძიებული ნორმა (ან ნორმები) უნდა შეიცავდეს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც დავის განმხილველი სასამართლოს ვალდებულებაა და იმგვარად უნდა განხორციელდეს, რომ დადგინდეს ნორმის წინაპირობები (მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა), რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას. საბოლოოდ, სასამართლომ უნდა გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. პროცესის მონაწილე მხარე კი, რომელსაც გააჩნია მოთხოვნა მეორე მხარის მიმართ, ვალდებულია, სულ მცირე, მიუთითოს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა ადგენს (შეიცავს). აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა ასკვნის, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (შდრ.,სუსგ №ას-1338-2018,25 იანვარი, 2019 წელი, პ-17; №ას-1470-2018, 15 თებერვალი, 2019წელი, პ-41). თავის მხრივ, მოთხოვნის საფუძვლის (საფუძვლების) ძიებისას, სასამართლოსათვის ამოსავალია ის კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სწორედ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები და გარემოებები განსაზღვრავენ სარჩელის მოთხოვნის შინაარსს. სასამართლომ, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, უნდა გაარკვიოს, თუ საიდან გამომდინარეობს მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შეთანხმებებიდან, ზიანის მიყენებიდან (დელიქტი), უსაფუძვლო გამდიდრებიდან თუ კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლიდან.

44. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვლებს ამ გადაწყვეტილების პ-39-ში მითითებულ სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიაჩნია, რომ მოთხოვნა მოპასუხისათვის თანხის დაკისრების შესახებ ეფუძნება ერთმანეთისაგან განსხვავებულ ფაქტობრივ გარემოებებს და საჭიროებს განსხვავებულ სამართლებრივ მოწესრიგებას. სახელდობრ, მოთხოვნის პირველი ფაქტობრივი შემადგენლობა (აღწერილობა) (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ- 40) განაპირობებს მის სამართლებრივ მოწესრიგებას უსაფუძვლო გამდიდრების მარეგულირებელი ნორმათა დანაწესიდან - სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი და 979-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ხოლო მოთხოვნის მეორე ფაქტობრივი შემადგენლობა (აღწერილობა) (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ-41) სამართლებრივ მოწესრიგებას საჭიროებს კანონით გათვალისწინებული საფუძვლებიდან - სსკ-ის 1169-ე მუხლი და 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილი.

45. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ 14206 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში, კასატორმა წარმოადგინა ნაწილობრივ დასაშვები (დასაბუთებული) საკასაციო პრეტენზია მატერიალურ სამართლებრივი დარღვევის თვალსაზრისით [სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილი]. დასაშვები საკასაციო პრეტენზიის განხილვის მიზნით კი, საკასაციო პალატა პირველ რიგში, ყურდღებას მიაქცევს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომლებასაც სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე საკასაციო პალატისათვის სავალდებულო ძალა გააჩნიათ და რომლებიც ასახულია ამ გადაწყვეტილების პპ:1-3, 8-15-ში.

46. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სარჩელი 11000 აშშ დოლარისა და 5500 ლარის (ჯამში, 14 206 აშშ დოლარი) მოპასუხისათვის დაკისრების თაობაზე იმ ფაქტობრივ გარემოებას ეფუძნება, რომ აღნიშნული თანხა მოპასუხემ პირადად მიიღო მოსარჩელისაგან. მოგვიანებით კი, მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის გარიგება კომპანიის წილსა და პირველსა და მეორე უძრავ ქონებაში მესამე პირის კუთვნილ წილზე არ დაიდო. ამ ვითარებაში კი, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ გადაცემულ სადავო თანხა მოპასუხემ ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე მიიღო.

47. დადგენილია, რომ მოპასუხემ მოსარჩელისაგან მიიღო 11 000 აშშ დოლარი და 5500 ლარი. მოპასუხე მოთხოვნის გამომრიცხველ შედავებაში უარყოფს მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის ნასყიდობის თაობაზე შეთანხმების არსებობას (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ - 5), თუმცა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მხოლოდ ფაქტობრივი გარემოების უარყოფა არ არის საკმარისი, სარჩელის მოთხოვნის უარსაყოფად. იმ მოცემულობაში, როდესაც მოპასუხის მიერ მოსარჩელისაგან 11 000 აშშ დოლარისა და 5500 ლარის პირადად მიღების ფაქტობრივი გარემოება დადასტურებულია, სწორედ მოპასუხეა ვალდებული ამტკიცოს მოსარჩელისაგან თანხის მიღების მართლზომიერი სამართლებრივი საფუძვლის არსებობა [სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი].

48. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხემ სარწმუნოდ ვერ დაადასტურა, რომ 11 000 აშშ დოლარი და 5500 ლარი მოსარჩელისაგან ვარგისი სამართლებრივი საფუძვლით მიიღო. მართალია მოპასუხემ განმარტა, რომ აღნიშნული თანხა მან მიიღო კომპანიაში მესამე პირის კუთვნილი წილის მოგების (დივიდენდის) სახით, თუმცა, აღნიშნული შედავება საკასაციო პალატისათვის დამაჯერებელი არ არის მოპასუხის მიერ რელევანტური მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის გამო.

49. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „დივიდენდი“ ეს არის მოგების ნაწილი, რომელსაც კომერციული იურიდიული პირი სამეურნეო წლის შედეგების მიხედვით ანაწილებს პარტნიორთა შორის... მეწარმეთა კანონის ნორმატიული მოწესრიგების პირობებში, მიუხედავად იმისა, რომ ყველა პარტნიორს გააჩნია დივიდენდის მიღების უფლება, მხოლოდ იმ ფაქტიდან გამომდინარე, რომ ისინი წარმოადგენენ საწარმოს პარტნიორებს, მათ მხოლოდ მაშინ გააჩნიათ დივიდენდის მოთხოვნის უფლება კონკრეტული სამეურნეო წლის მოგებიდან, თუ პარტნიორთა კრება მიიღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას მოგების განაწილების შესახებ. სახელდობრ, სპეციალური კანონის მე-8 მუხლი შეიცავს რეგულაციას კაპიტალურ საზოგადოებაში მოგების განაწილების წინაპირობებთან დაკავშირებით და ადგენს ქცევის წესს, რომლის თანახმად, „შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებასა და სააქციო საზოგადოებაში პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით შეიძლება დადგინდეს წლიური და შუალედური მოგების დივიდენდების სახით განაწილება“. ამასთან,აღნიშნული ნორმა არ შეიცავს კონკრეტულ, პროცედურულ წესზე მითითებას, რომლის დაცვაც აუცილებელია კომპეტენტური ორგანოს მიერ დივიდენდის განაწილების შესახებ გადაწყვეტილების მისაღებად და მათ მოწესრიგებას კანონი მთლიანად მიანდობს კომპანიის წესდებას. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებათა სამართლებრივი ანალიზი გვიჩვენებს, რომ დივიდენდის განაწილების მიზნებისათვის პირველ რიგში, უნდა არსებობდეს პარტნიორთა ნება მოგების პარტნიორებს შორის გაყოფის თაობაზე, საზოგადოების მოგების დივიდენდად განაწილება რჩება საზოგადოების პარტნიორთა კრების დისკრეციულ უფლებამოსილებად[შდრ: სუსგ-ები №ას-771-732-2013, 31 იანვარი, 2014 წელი; №ას-378-359-2015, 21 დეკემბერი, 2015წელი;№ას-822-780-2013, 3 თებერვალი, 2014წელი; Nას-863-813-2015, 17 დეკემბერი, 2015 წელი].

50. როგორც აღინიშნა, განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხეს უნდა ემტკიცებინა, რომ სადავო თანხა წარმოადგენდა დივიდენდს, ამ გარემოების მტკიცების ვალდებულების რეალიზების მიზნით კი, მოპასუხეს არ წარმოუდგენია მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოებების დასადატურებლად რელევანტური მტკიცებულება, როგორიცაა სადავო პერიოდში საზოგადოების უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება კომპანიის მოგების დივიდენდად განაწილების შესახებ(შდრ., ამ გადაწყვეტილების პ - 19).

51. ამასთან, ამ გადაწყვეტილების პ-1-ით დადგენილია, რომ კომპანიის 50%-იან წილზე საკუთრების უფლება გააჩნდა მესამე პირს და არა მოპასუხეს. ამდენად, იმ პირობებშიც კი, თუკი მოპასუხე სარწმუნოდ შეძლებდა კომპანიის მიერ მოგების დივიდენდად განაწილების შესახებ გარემოების დადასტურებას, მოპასუხეს ისიც უნდა ემტკიცებინა, რომ სადავო თანხაზე მიღების უფლებამოსლება მოპასუხეს მესამე პირისაგან ჰქონდა მინიჭებული.

52. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოპასუხემ მოსარჩელისაგან მიღებულ 11 000 აშშ დოლარსა და 5500 ლარზე მართლზომიერი უფლების არსებობა ვერ დაადასტურა. აქედან კი გამომდინარეობს დასკვნა, რომ სადავო თანხას მოსარჩელე სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს.

53. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, თანხის 14206 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნა სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტიდან (პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია, მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში) და 979-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან (უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით) გამომდინარეობს.

54. საკასაციო სასამართლომ არაერთხელ განმარტა, რომ: „უსაფუძვლო გამდიდრების მიზანი არის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე შეძენილი ქონების (რომელშიც უნდა ვიგულისხმოთ უფლების ან გარკვეული შეღავათის, უპირატესობის) ამოღება, რითაც უნდა უზრუნველყოფილ იქნეს სამართლიანობის აღდგენა ანუ იმ მდგომარეობის აღდგენა, რომელიც იარსებებდა არაუფლებამოსილი პირის მიერ დაზარალებულის ხარჯზე გარკვეული შეღავათის, უფლების, უპირატესობის მიღებამდე”... უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის ნორმები აღჭურვილია დაცვითი ფუნქციით, უზრუნველყოფს რა არაუფლებამოსილი სუბიექტისაგან უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების ამოღებას და მისი უფლებამოსილი პირისათვის გადაცემას. შედეგობრივი თვალსაზრისით, სამართლისათვის არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ რა საშუალებით გამდიდრდა პირი – მიიღო, თუ დაზოგა ქონება. ფაქტი ერთია – ვითომ კრედიტორის ქონებრივ სფეროში აღმოჩნდა ქონება, რომელსაც იქ არსებობის სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია და, აქედან გამომდინარე, ექვემდებარება უფლებამოსილი პირისათვის დაბრუნებას“(შდრ. სუსგ-ები Nას-1193-1122-2015, 31.05.2016; Nას-74-71-2016, 25.05.2016; 225-215-2016, 25.05.2016, Nას-184-171-2015, 20.05.2016; №ას-390-390-2018, 15 მაისი,2018 წელი).

55. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, მოსარჩელემ მოპასუხეს 11 000 აშშ დოლარი და 5500 ლარი გადასცა (შესრულების კონდიქცია), ხოლო მოგვიანებით, ამ შესრულების სამართლებრივი საფუძველი - გარიგება არ წარმოიშვა, რაც საფუძვლად ედება მოსარჩელის (შემსრულებლის) მხრიდან შესრულებულის უკან დაბრუნების მოთხოვნას სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტისა და, ამავე კოდექსის 979-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად. შესაბამისად, მოპასუხეს წარმოეშობა სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მოსარჩელისაგან მიღებული თანხის დაბრუნების საპასუხო ვალდებულება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ 14206 აშშ დოლარის (სარჩელის მოთხოვნა) მოპასუხისათვის დაკისრების ნაწილში კასატორის პრეტენზია გასაზიარებელია.

56. ამასთან, საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ მოთხოვნა მოპასუხისათვის 14206 აშშ დოლარის დაკისრების შესახებ ეფუძნება მოპასუხისთვის 11 000 აშშ დოლარისა და 5500 ლარის (3206 აშშ დოლარი) გადაცემას, ანუ, სარჩელის მოთხოვნა ამ ნაწილში ეფუძნება ეროვნულ ვალუტასა და აშშ დოლარში თანხის გადაცემას. ამ მოცემულობაში, მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია 5500 ლარის კურსის აშშ დოლართან მიმართებით ეკვივალენტურობა, რის გამოც, სარჩელი 14206 აშშ დოლარის დაკისრების შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს.

57. შესაბამისად, იურიდიულად ნაწილობრივ დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული განჩინება (სსკ-ის 393-ე მუხლი). აღნიშნული გარემოება, სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმების საფუძველია.

58. სსსკ-ის 411-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული განჩინების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.

59. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე.

60. ვინაიდან, სარჩელი 14206 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ დასაბუთებულია, ამ ნაწილში, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და სარჩელი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს.

61. კასატორის მეორე პრეტენზია, რომლის მიხედვითაც მოპასუხე, როგორც მოსარჩელის წინაშე ვალდებული მესამე პირის მეუღლე, პასუხისმგებელია 80 250 აშშ დოლარის ოდენობის თანხის ნახევრის (გაცვლითი კურსით 50 000 ევრო) დაბრუნებაზე, ემყარება როგორც მატერიალურსამართლებრივ, აგრეთვე საპროცესოსამართლებრივ დარღვევას, სახელდობრ, კასატორი მიიჩნევს, რომ ერთ-ერთი მეუღლის მიერ კრედიტორისგან აღებული თანხის სრულად ან ნაწილობრივ ოჯახის საერთო ინტერესებში მოხმარების ფაქტობრივი გარემოების დადასტურების მტკიცების ტვირთი სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაანაწილა[სსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი; 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი].

62. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას და აღნიშნავს, რომ სარჩელი ამ მოთხოვნის ნაწილში, ემყარება იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელისგან მიღებული 50 000 ევრო მესამე პირმა მოპასუხესთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის პერიოდში მოახმარა ოჯახის საერთო ინტერესებს. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში, კასატორმა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია ვერ წარმოადგინა.

63. დადგენილია, რომ 50 000 ევრო (რაც იმდროინდელი კომერციული საბანკო გაცვლითი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 80 250 აშშდოლარს) მოსარჩელემ საბანკო ანგარიშზე გადაურიცხა მესამე პირს. მოსარჩელის მითითებით, მესამე პირისათვის გადარიცხული თანხის ნახევრის მოპასუხისაგან მოთხოვნის საფუძველია მხარეთა რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნა და თანხის ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის გამოყენება.

64. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, 50 000 ევროს (რაც იმდროინდელი კომერციული საბანკო გაცვლითი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 80 250 აშშ დოლარს) ნახევრის მოპასუხისათვის დაკისრება, სამართლებრივი საფუძველი სსკ-ის 1169-ე (მეუღლეთა საერთო ვალები მათ შორის იყოფა საერთო ქონებაში თითოეულის კუთვნილი წილის თანაზომიერად) და 1170-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილიდან (ერთ-ერთი მეუღლის ვალის დასაფარავად გადახდევინება შეიძლება მოხდეს მისი ქონებიდან ან/და თანასაკუთრებაში მისი წილიდან, რომელსაც იგი მიიღებდა ქონების გაყოფის შემთხვევაში. აღნიშნული ვალების გამო მეუღლეთა საერთო ქონებიდან გადახდევინება შეიძლება მაშინ, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ, რაც ვალდებულებით იყო მიღებული, გამოყენებულია მთელი ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის) გამომდინარეობს.

65. საკასაციო პალატამ არაერთ გადაწყვეტილებაში აღნიშნა, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.

66. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს მოთხოვნის საფუძვლად მითითებულ გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს მტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის. სსკ-ის 102-ე მუხლის თანახმად, მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე,

67. იურიდიულ ლიტერატურაში ფართოდა გავრცელებული შეხედულებაა, რომ დამტკიცებას არ საჭიროებენ ე.წ.პრეზუმირებული ანუ ნავარაუდევი ფაქტები. პრეზუმფცია წარმოადგენს ვარაუდს ამა თუ იმ ფაქტის არსებობის შესახებ. პრეზუმფციების მეშვეობით კანონმდებელი ანაწილებს მტკიცების ტვირთს მხარეთა შორის და იგი არის მტკიცების ტვირთის გამოხატვის ერთ-ერთი ყველაზე სრულყოფილი და ყველაზე უფრო გავრცელებული ფორმა. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებებიდან ერთი ნაწილი უნდა დაამტკიცოს მოსარჩელემ, მეორე ნაწილი კი - მოპასუხემ. ამასთან ერთად, დამტკიცების ტვირთის განაწილების საფუძველზე, მოსარჩელე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოპასუხემ უნდა დაამტკიცოს და პირიქით, მოპასუხე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს. მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების ინსტიტუტი მიუთითებს არა მარტო იმაზე, თუ რომელმა მხარემ რა ფაქტები უნდა დაადგინოს, არამედ იმაზეც, თუ რომელი ფაქტების დადგენის მოვალეობისაგან თავისუფლდება ესა თუ ის მხარე. შესაბამისად, მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი - ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს.

68. მტკიცების ტვირთი დამოკიდებულია არა მხარის როლზე პროცესში, არამედ მოთხოვნის საფუძველზე. ის ვინც ითხოვს ვალდებულების შესრულებას, უნდა დაამტკიცოს მოთხოვნის საფუძვლის არსებობა არა მხოლოდ მაშინ, როდესაც იგი ითხოვს თავისი მოთხოვნის შესრულებას, ან აღიარებას, არამედ მაშინაც, როდესაც იგი თავს იცავს მოწინააღმდეგე მხარის ნეგატიური აღიარებითი სარჩელისაგან (მოთხოვნისაგან) (შდრ: სუსგ №ას-533-509-2016, 26 ოქტომბერი, 2018წელი პპ:60-67).

69. მეუღლეთა ქონების სამართლებრივი მდგომარეობის განსაზღვრა მჭიდროდაა დაკავშირებული მათი პირადი და საერთო ვალის ცნებასთან. საერთო ვალი ისეთი ვალია, რომელიც აღებულია ორივე მეუღლის მიერ ან თუნდაც ერთ-ერთის მიერ, მაგრამ ოჯახის ინტერესებიდან გამომდინარე. თუ ვალი აღებულია ერთ-ერთი მეუღლის მიერ, მაგრამ ოჯახის საერთო ინტერესებიდან გამომდინარე, ივარაუდება, რომ ვალი საერთოა და გადახდილ უნდა იქნეს ორივე მეუღლის თანაზიარი საკუთრებიდან. ისეთ შემთხვევაში, როცა მეუღლეთა საერთო ვალი აღემატება თანაზიარი ქონების ღირებულებას, გადახდევინება უნდა გავრცელდეს თითოეული მეუღლის ინდივიდუალურ საკუთრებაზეც. პასუხისმგებლობის წარმოშობის საფუძვლად, ჩვეულებრივ, მიიჩნევა კრედიტორის მოთხოვნა მეუღლეების ან ერთ-ერთი მათგანის მიმართ თანხის გადახდის შესახებ. იყო თუ არა ვალის აღება ოჯახის ინტერესებიდან გამომდინარე, უნდა დაადგინოს სასამართლომ. სასამართლომ ყოველ შემთხვევაში უნდა გაარკვიოს ვალის აღების მიზანი და მისი გამოყენების შედეგები (იხ.რ.შენგელია, ე.შენგელია, საოჯახო სამართალი, თბ.,2015, გვ.131.)

70. სსკ-ის 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, მეუღლეთა საერთო ქონებიდან გადახდევინება დასაშვებია, თუ სასამართლო იმ ვალდებულებას, რომლის გამოც აღსრულება უნდა მოხდეს, სსსკ-ის 1169-ე მუხლის საფუძველზე, მიიჩნევს მეუღლეთა საერთო ვალად. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ამ მუხლის პირველი ნაწილის დათქმა, პრაქტიკულ აზრს დაკარგავდა. (შდრ. სუსგ №ას-412-389-2014, 16 ივნისი, 2014.) საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სსკ-ის 1169-ე მუხლის შესაბამისად ვალებისათვის პასუხისმგებლობის საკითხი დგება არა მხოლოდ განქორწინების, არამდე ქორწინების პერიოდშიც და არ აქვს მნიშვნელობა მეუღლეთა შორის საერთო ქონება გაყოფილია თუ არა. საკასაციო პალატამ სსკ-ის 1170-ე მუხლის დისპოზიციაზეც გაამახვილა ყურადღება და განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმის მე-2 ნაწილის გამოყენებისათვის, სავალდებულო წინაპირობას წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან იმის დადგენა, რომ ვალი, რომელსაც მოვალეს ედავებიან, გამოყენებულია ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის. (შდრ. სუსგ №ას-569-540-2015, 01 ივლისი, 2016.) მეუღლეთა საერთო ვალად მიჩნევისათვის აუცილებელია დადასტურდეს, რომ ვალი აღებულია ორივე მეუღლის მიერ, ან ერთი მეუღლის მიერ, მაგრამ მეორე მეუღლის თანხმობით და ოჯახის ინტერესებიდან გამომდინარე. მხოლოდ ასეთ შემთხვევაში აკისრებს კანონმდებელი პასუხისმგებლობას მეორე მეუღლეს საერთო ვალის გაყოფით. (შდრ. სუსგ №ას-1029-964-2012, 23 ივლისი, 2012.)

71. საკასაციო პალატამ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ სსკ-ის 1169-ე და 1170-ე მუხლები ფაქტების პრეზუმირებას გამსესხებლის (კრედიტორის) სასარგებლოდ არ შეიცავს და მეუღლეთა საერთო ქონებიდან ვალის დაფარვის მიზნებისათვის მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციალურ წესზე (მტკიცების სტანდარტი) არ მიუთითებს. შესაბამისად, მოცემული ტიპის დავის გადაწყვეტისას უნდა მოხდეს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების 102-ე მუხლით დადგენილი ქცევის წესით ხელმძღვანელობა (შდრ: სუსგ Nას-516-489-2015, 17 ივნისი 2015). სამართალწარმოებაში პრეზუმციების არსებობა იმითაა განპირობებული, რომ ფაქტების გარკვეული ნაწილი მტკიცებას არ საჭიროებს. ერთი ნაწილი მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტებისა ივარაუდება მოსარჩელის სასარგებლოდ, ხოლო დანარჩენი ნაწილი - მოპასუხის სასარგებლოდ. ის, რაც მოსარჩელის სასარგებლოდ ივარაუდება უნდა გააქარწყლოს მოპასუხემ, ხოლო ის, რაც მოპასუხის სასარგებლოდ ივარაუდება პირიქით, უნდა გააქარწყლოს მოსარჩელემ. ეს იმას ნიშნავს, რომ პრეზუმფციები სასამართლოში მტკიცების მოვალეობისაგან კი არ ათავისუფლებს მხარეს, არამედ წარმოადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების წესს. მოსარჩელე ვალდებულია დაამტკიცოს მტკიცების საგანში შემავალი გარკვეული ფაქტების ნაწილი, ხოლო ამ ფაქტების მეორე ნაწილი ვალდებულია დაამტკიცოს მოპასუხემ. ნორმები, რომლებიც შეიცავს პრეზუმფციებს, წარმოადგენენ კანონის პირდაპირ მითითებას იმის შესახებ, რომელმა მხარემ კონკრეტულად რა ფაქტები უნდა დაამტკიცოს სამოქალაქო პროცესში.

72. საოჯახო სამართალში, რეგისტრირებული ქორწინების პირობებში, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ ერთ-ერთი მეუღლის მიერ ვალდებულების ფარგლებში მიღებული ფულადი თანხა მოხმარდა ოჯახის საერთო ინტერესებს, ეკისრება კრედიტორს, რომელიც აღნიშნული ფულადი თანხის გადახდევინებას მეორე მეუღლის კუთვნილი წილიდან მოითხოვს. ვიდრე მოსარჩელე არ დაადასტურებს მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების არსებობას, მიიჩნევა (პრეზუმირდება), რომ კრედიტორის წინაშე პასუხისმგებელია მხოლოდ ფულადი თანხის მიმღები მოვალე მეუღლე.

73. ამ შემთხვევაში, მოთხოვნა 80 250 აშშ დოლარის ოდენობის თანხის ნახევარზე (გაცვლითი კურსით 50 000 ევრო) მოპასუხის, როგორც მოსარჩელის წინაშე ვალდებული მესამე პირის მეუღლის მიმართ, ეფუძნება იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მესამე პირი და მოპასუხე რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ (ამ გადაწყვეტილების პ-8). სსკ-ის 1170-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი საკანონმდებლო მოწესრიგების პირობებში მოქმედებს პრეზუმფცია იმისა, რომ ერთ-ერთი მეუღლის ვალის დასაფარავად გადახდევინება შეიძლება მოხდეს მისი ქონებიდან. მაშასადამე, ივარაუდება, რომ ერთ-ერთი მეუღლის მიერ ამა თუ იმ სამართლებრივი ურთიერთობის ფარგლებში წარმოშობილ ვალდებულებაზე პასუხისმგებლობა შესაძლებელია დაეკისროს ამ ურთიერთობის მონაწილე სუბიექტს (მეუღლეს). ნორმის დანაწესიდან გამონაკლისი, როდესაც ამგვარი ვალდებულების შესრულებაზე პასუხისმგებლობა დაეკისრება მეორე მეუღლეს, დაშვებულია იმ შემთხვევაში, თუ განხორციელებულია 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილის წინაპირობა, რომელიც ვალდებულებით მიღებული აქტივის ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის გამოყენებას გულისხმობს.

74. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ განმარტა, რომ მის მიერ გადახდილი თანხის ნაწილით მესამე პირმა, მოპასუხესთან ქორწინების პერიოდში შეიძინა ბინა, ხოლო, თანხის თანხის დარჩენილი ნაწილი მოხმარდა ოჯახის საერთო ინტერესებს. ამასვე უთითებს კასატორი საკასაციო პრეტენზიაშიც, სადაც აღნიშნავს, რომ მან წარმოადგინა 2008 წლის 16 ივლისის საბანკო ამონაწერი, რომლითაც დასტურდება, რომ მოსარჩელემ მესამე პირის საბანკო ანგარიშზე გადარიცხა 50 000 ევრო (გაცვლითი კურსით 80 250 აშშ დოლარი) და აღნიშნავს, რომ ამ მტკიცებულებებით დასტურდება მოპასუხისა და მესამე პირისათვის 2007-2008 წლებში მთლიანობაში 94 456 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტობრივი გარემოება (იხ., ამ გადაწყვეტილების პ - 33). საკასაციო პალატის მოსაზრებით, კასატორის მითითება რელევანტური ვერ იქნება მესამე პირის მეუღლის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნის დასაბუთებულობის თვალსაზრისით, ვინაიდან როგორც აღინიშნა, ამ ნაწილში, კასატორის (მოსარჩელის) მტკიცების საგანს არა მხოლოდ იმ გარემოებების დადასტურება შედგენდა, თუ რა ოდენობის ვალდებულებაზე იქნებოდა პასუხისმგებელი პირი (მოპასუხე) არამედ, საერთოდ იქნებოდა თუ არა პასუხისმგებელი მოპასუხე მისი მეუღლის ვალების გასტუმრებაზე/გადახდაზე სსკ-ის 1170-ე მუხლის მე-2 ნაწილის სამართლებრივი საფუძვლით. საქმის მასალებში ს.ფ. 37, ტ.1 წარმოდგენილია ცნობა 50 000 ევროს საბანკო გადარიცხვის შესახებ, რომელშიც თანხის გადარიცხვის დანიშნულებად მითითებულია, რომ ადგილი ჰქონდა მოსარჩელის მიერ მესამე პირისათვის პირადი მიზნით (პრივატული) თანხის გადარიცხვას. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები იმის თაობაზე, რომ მესამე პირმა შვედეთში შეიძინა ბინა და გააწყო ავეჯით, ვერ იქნება რელევანტური საკვლევი ფაქტობრივი გარემოების დასადგენად, რადგან არ დასტურდება, რომ სწორედ აღნიშნულ ბინაზე წარმოეშვა მოპასუხეს (მესამე პირის მეუღლეს) თანასაკუთრების უფლება სსკ-ის 1158-ე მუხლის პირველი ნაწილის (მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი) სამართლებრივი საფუძვლით და შესაბამისად, მიჩნეული უნდა იქნეს მეუღლეთა საერთო ვალად.რაც შეეხება კასატორის მითითებას კომუნალური გადასახადების, მგზავრობის ღირებულების, ბავშვის სწავლის საფასურისა და ა.შ გადახდის შესახებ, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არც აღნიშნული მტკიცებულებებით დასტურდება მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოებები.

75. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატს მიაჩნია, რომ 80 250 აშშ დოლარის ოდენობის თანხის ნახევარზე (გაცვლითი კურსით 50 000 ევრო) მოპასუხის მიმართ სარჩელის უარყოფა დასაბუთებულია. ამ ნაწილში, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების მოთხოვნით წარმოდგენილი საკასაციო პრეტენზია დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს აგრეთვე კასატორის მიერ საკასაციო პრეტენზიის დასაბუთების თვალსაზრისით მოხმობილ სასამართლო პარაქტიკაზე, სახელდობრ, სუს-ს განჩინებაზე Nას-7-7-2016, 16 მარტი, 2016 წელი და აღნიშნავს, რომ მითითებული განჩინება შეხება სსკ-ის 1163-ე მუხლის განმარტებას [თითოეული მეუღლის ქონება შეიძლება ჩაითვალოს მეუღლეთა თანასაკუთრებად, თუ დადგინდება, რომ ქორწინების განმავლობაში გაწეული ხარჯების შედეგად ამ ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად გადიდდა (გადაგეგმარება, მშენებლობის დასრულება, გადაკეთება და სხვა). მოცემული წესი არ გამოიყენება, თუ საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ იქნება გათვალისწინებული], შესაბამისად, განსახილველი შემთხვევის მიმართ, მისი გამოყენება არარელევანტურია.

76. ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილებულია მხოლოდ ნაწილობრივ (14206 აშშ დოლარის ნაწილში), სსსკ-ის 53-ე მუხლის საფუძველზე სამივე ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლო ანაზღაურების მიზნით მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ 1704 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში გადახდის დღეს არსებული ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი ოფიციალური გაცვლითი კურსის შესაბამისად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 411-ემუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ს. ბ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ივლისის განჩინება და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. ს. ბ. ჯ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს. მ. ჯ-ს დაეკისროს ს. ბ. ჯ-ის სასარგებლოდ 14206 აშშ დოლარის გადახდა;

4. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

5. მ. ჯ-ს დაეკისროს ს. ბ. ჯ-ის სასარგებლოდ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად 1704 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა (გადახდის დღეს არსებული ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი ოფიციალური გაცვლითი კურსის შესაბამისად);

6. საკასაციო პალატის გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. თოდუა

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი