საქმე №ას-1108-1028-2017 31 ივლისი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. კ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ა. გ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 24 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. 1970 წლის 12 ივნისს ქ. თბილისის ოქტომბრის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ რ. გ-ს, როგორც ძირითად დამქირავებელს, სარგებლობაში გადაეცა ქ. თბილისში, ... მასივში (... პლატო, კორპუსი №14, ბ. 54) მდებარე ოროთახიანი ბინა (შემდგომში „სადავო ბინა“ ან „სადავო უძრავი ქონება“). ამ დროისათვის რ. გ-ის ოჯახი შედგებოდა 4 წევრისაგან: თავად რ. გ-ი, მისი მეუღლე - მ. ო-ა და შვილები - ი. და ა. გ-ები.

2. 1992 წლის 25 იანვარს ი. გ-ი (ქორწინების შემდგომი გვარი კიიანი) დაქორწინდა ა. კ-ზე და მათ 1993 წლის 14 თებერვალს რუსეთის ფედერაციაში, მოსკოვის ოლქში შეეძინათ შვილი მ. კ-ნი.

3. საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობის მიხედვით, 1994 წლის მდგომარეობით სადავო ბინაში ჩაწერილი იყვნენ ა. გ-ი, მისი და - ი. გ-ი (ქორწინებისშემდგომი გვარი - კიიანი), შვილები მ. და დ. გ-ები, სიძე - ა. კ-ი და დისშვილი მ. კ-ი. ა. კ-ის ჩაწერის თარიღად ცნობაში მითითებულია 30.05.92 – 30.05.97.

4. „საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის პირველი 1 თებერვლის №107 დადგენილების (შემდგომში „№107 დადგენილება“) საფუძველზე, 1994 წლის 29 ნოემბერს თბილისის სამგორის რაიონის 97-ე საბინაო-საექპლუატაციო უბანსა და ა. გ-ს შორის დაიდო სადავო უძრავი ქონების პრივატიზაციის ხელშეკრულება.

5. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივის მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათების მიხედვით, 1994 წლის 29 ნოემბრის №3პრ-325 პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე სადავო ბინის მესაკუთრეა ა. გ-ი.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ი. კ-ს №107 დადგენილებით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძვლით მიეკუთვნა სადავო უძრავი ქონების 1/6 ნაწილი.

7. ალექსანდრე კიიანმა (შემდგომში „მოსარჩელე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. გ-ის (შემდგომში „მოპასუხე“) მიმართ და №107 დადგენილების საფუძველზე მოითხოვა სადავო ბინის 1/6 წილის მესაკუთრედ ცნობა.

8. სარჩელის თანახმად, 1992 წლის მაისიდან, მას შემდეგ, რაც მოსარჩელე დაქორწინდა მოპასუხის დაზე, საცხოვრებლად გადავიდა მეუღლის ბინაში, რომელიც რეგისტრირებულია მოპასუხის სახელზე. 1994 წლის 29 ნოემბერს აღნიშნული ბინის პრივატიზაციისას მოსარჩელე ჩაწერილი იყო სადავო ქონებაში, შესაბამისად, მას მოპოვებული აქვს ბინაზე თანასაკუთრების უფლება და შეუძლია ნებისმიერ დროს მოითხოვოს მისი კუთვნილი წილი ქონებიდან, თუმცა მოპასუხე ამის წინააღმდეგია და მხარეთა შორის მორიგებაც ვერ მოხდა აღნიშნულ საკითხზე.

9. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ, მართალია, მოსარჩელე და მისი ცოლ-შვილი ჩაწერილი იყვნენ სადავო ბინაში, თუმცა მათ ერთი დღეც არ უცხოვრიათ იქ და არ შეიძლება ფართზე რაიმე უფლება გააჩნდეთ.

10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

11. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 24 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

12. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა №107 დადგენილებით, ასევე სადავო ბინაზე ორდერის გაცემის დროისათვის მოქმედი საბინაო კოდექსის მე-60, 62-ე მუხლებით და განმარტა, რომ პრივატიზებულ ბინებზე საკუთრების უფლება მიეცემოდათ იმ პირებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები იყვნენ და ბინის პრივატიზაციის დროისათვის ცხოვრობდნენ და ჩაწერილი იყვნენ სადავო ბინაში.

13. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-6 პუნქტებში ასახული ფაქტობრივი გარემოებები, ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმის სახით დაკითხულ პირთა - ნ. ს-ას, რ. თ-ისა და ა. გ-ას - ჩვენებებით დამატებით დაადგინა, რომ მოსარჩელეს სადავო ბინაში არასდროს უცხოვრია. სადავო ფართში მისი მხოლოდ რეგისტრაცია არ განაპირობებდა რაიმე სამართლებრივ კავშირს ამ ფართთან. მოსარჩელემ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 103-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ წარადგინა რაიმე სარწმუნო მტკიცებულება, რითაც დადასტურდებოდა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ პრივატიზაციის მომენტისათვის იგი მოპასუხის ოჯახის წევრი იყო და მასთან ერთად ეწეოდა საერთო მეურნეობას.

14. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ პუნქტზე დაყრდნობით აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებას პრეიუდიციული მნიშვნელობა ვერ მიენიჭებოდა წინამდებარე საქმის მიმართ, ვინაიდან ზემოაღნიშნული ნორმის თანახმად, დამტკიცებას არ საჭიროებს ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვაში იგივე მხარეები მონაწილეობენ, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ აქვს.

15. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

16. კასატორის განცხადებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა №107 დადგენილება, ასევე არ გამოიყენა სადავო ურთიერთობის წარმოშობის დროისათვის მოქმედი საბინაო კოდექსის 63-ე მუხლი, რომლის თანახმად, დამქირავებელს უფლება აქვს მასთან ერთად მცხოვრები ოჯახის წევრების თანხმობით ჩაისახლოს თავისი მეუღლე, შვილები, მშობლები და სხვა ნათესავები, რომლებიც იძენენ ოჯახის ყველა დანარჩენი წევრის თანაბრად საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლებას. ამ ნორმის საწინააღმდეგოდ კი, სასამართლომ დაასკვნა, რომ სადავო ბინის პრივატიზაციისას ბინაში ჩაწერა მოსარჩელეს არ წარმოუშობდა ფართზე რაიმე სამართლებრივ უფლებას. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, კერძოდ, ბინის ფორმა #1-ით და ქორწინების მოწმობით (ირინა კიიანთან) დადგენილია, რომ მოსარჩელე მოპასუხის თანხმობით ჩაწერილი იყო სადავო ქონებაში და მასში მცხოვრებ სხვა პირებთან ერთად ეწეოდა საერთო მეურნეობას. შესაბამისად, მას სადავო ბინაში ჩაწერილ სხვა პირებთან ერთად თანაბრად უნდა მინიჭებოდა უფლებები. სასამართლომ აღნიშნული მტკიცებულებების უგულებელყოფით, მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით მიიღო მოსარჩელის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება. ამავე დროს, არ გაითვალისწინა და პრეიუდიციული მნიშვნელობა არ მიანიჭა საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 28 ივნისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომლითაც მოსარჩელის მეუღლის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მას იმავე საფუძვლებით მიეკუთვნა სადავო ბინის 1/6 ნაწილი, რა საფუძვლითაც აქვს მოთხოვნა დაყენებული მოსარჩელეს წინამდებარე დავაში.

17. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 27 სექტემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

18. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად.

19. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

20. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

21. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

22. სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია, დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (სუსგ საქმე №ას1529-1443-2012, 9 დეკემბერი, 2013 წელი). მოთხოვნის საფუძვლის (საფუძვლების) ძიებისას, სასამართლოსათვის ამოსავალია ის კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სწორედ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები და გარემოებები განსაზღვრავს მისი მოთხოვნის შინაარსს. სასამართლომ, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, უნდა გაარკვიოს, თუ საიდან გამომდინარეობს მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შეთანხმებებიდან თუ სხვა კანონისმიერი საფუძვლიდან.

23. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე სადავო უძრავ ქონებაზე თანასაკუთრების წარმოშობას უკავშირებს ბინის პრივატიზაციისას აღნიშნულ ბინაში ჩაწერის ფაქტს და თავის მოთხოვნას ამყარებს N107 დადგენილებაზე. მოცემული დადგენილების პირველი პუნქტის მიხედვით, საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაცია წარმოადგენს მოქალაქეთათვის სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის (ბინის) ნებაყოფლობითი შეღავათიანი პირობებით საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემას. ამავე დადგენილების მე-5 პუნქტით განსაზღვრულია პრივატიზაციის განხორციელების სუბიექტების ცნება, ასევე პრივატიზაციის განხორციელების წესი და ნორმის პირველი წინადადებით დადგენილია, რომ საცხოვრებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები არიან.

24. მოხმობილი ნორმების შესაბამისად, საცხოვრებელი სახლის (ბინის) პრივატიზაციისას თანაბარი უფლებებით სარგებლობენ ის პირები, ვინც წარმოადგენენ ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლებს ან მათი ოჯახის წევრებს. აღნიშნული ნორმატიული აქტი არ აყენებს საცხოვრებელი სახლის (ბინის) არცერთ დამქირავებელს ან მისი ოჯახის წევრს პრივილეგირებულ მდგომარეობაში.

25. აღნიშნული ურთიერთობის სამართლებრივი კვალიფიკაციისათვის, სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გამოყენებულ უნდა იქნეს საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსი, ასევე საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსი (ძალადაკარგულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1505-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად), რადგან სადავო ურთიერთობა წარმოშობილია მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის ძალაში შესვლამდე.

26. საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 290-ე მუხლის პირველი აბზაცის თანახმად, სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლებში საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობა ხორციელდება საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების შესაბამისად, რომელიც იდება გამქირავებელს - საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციასა და დამქირავებელს - მოქალაქეს შორის, რომლის სახელზეც გაცემულია ორდერი. ანალოგიურ დანაწესს შეიცავდა სსრ საბინაო კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი აბზაცი. ამავე კოდექსის 57-ე მუხლის პირველი აბზაცის თანახმად, სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლში საცხოვრებელი სადგომის მიცემის გადაწყვეტილების საფუძველზე სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო, ქალაქის რაიონული, სადაბო, სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი მოქალაქეს აძლევს ორდერს, რომელიც მოცემულ საცხოვრებელ სადგომში შესახლების ერთადერთი საფუძველია. საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსის 62-ე მუხლის პირველი აბზაცის პირველი წინადადების თანახმად კი, განსაზღვრულია იმ პირთა უფლება-ვალდებულებები, რომლებიც დამქირავებლის ოჯახის წევრები არიან და მასთან ერთად ცხოვრობენ. მიუხედავად იმისა, რომ მათ არა აქვთ დადებული საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის შესახებ ხელშეკრულება, ისინი სარგებლობენ ყველა უფლებით და ეკისრებათ ყველა მოვალეობა საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე.

27. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ №107 დადგენილებით განისაზღვრა უფლება, რომლის რეალიზაციის ფაქტობრივ საფუძველს წარმოადგენს საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსი. ქირავნობის ურთიერთობის ნამდვილობისათვის განმსაზღვრელი იყო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის ფაქტი‚ რომელიც, ერთ შემთხვევაში, წარმოიშობოდა წერილობითი ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო სხვა შემთხვევაში _ დამქირავებელთან მცხოვრები ოჯახის წევრობის ინსტიტუტით და ამ უკანასკნელებს გააჩნიათ ყველა ის უფლება, რომლითაც სარგებლობს დამქირავებელი. ამდენად, №107 დადგენილებით მინიჭებული უფლება ვრცელდება დამქირავებელთან ერთად მცხოვრებ ოჯახის ყველა წევრზე და საერთო უფლებებთან ერთად მათ ეკისრებათ სარგებლობიდან გამომდინარე მესაკუთრის ყველა ვალდებულება (სუსგ საქმე №ას-1161-1107-2013, 29 მაისი, 2015 წელი).

28. საკასაციო სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაშია განვითარებული მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ პრივატიზებულ ბინებზე საკუთრების უფლება მიეცემა ყველა იმ პირს, რომელსაც ბინის პრივატიზაციის დროისათვის საცხოვრებელ ფართობზე უფლება მოპოვებული ჰქონდა (ცხოვრობდა და ჩაწერილი იყო სადავო ბინაში) (იხ. სუსგ №ას-155-146-05, 5 აგვისტო, 2005 წელი; №ას-516-838-05, 14 ნოემბერი, 2005 წელი; №ას-265-594-05, 14 ივნისი, 2005 წელი; №ას-284-610-05, 26 ივლის, 2004 წელი). სხვაგვარად რომ ვთქვათ, ბინის პრივატიზაციის უფლების რეალიზაციის ფაქტობრივ საფუძველს წარმოადგენდა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის ფაქტი. დამქირავებელთან მცხოვრებ ოჯახის წევრებს გააჩნდათ ყველა ის უფლება, რომლითაც დამქირავებელი სარგებლობდა (იხ. სუსგ საქმე №284-610-05, 26 ივლისი, 2004 წელი; საქმე №ას-265-594-05, 14 ივნისი, 2005 წელი; საქმე №ას-516-838-05, 14 ნოემბერი, 2005 წელი).

29. ამრიგად, №107-ე დადგენილებით გათვალისწინებული საკუთრების უფლების მოსაპოვებლად მოსარჩელეს ევალებოდა იმის დამტკიცება, რომ პრივატიზაციის დროისათვის იგი წარმოადგენდა ბინის მოსარგებლეს, რომელიც ცხოვრობდა და სარგებლობდა ამ ბინით. შესაბამისად, წინამდებარე დავის ფარგლებში დაყენებული მოთხოვნა განხორციელებადი იქნებოდა იმ შემთხვევაში, თუკი მოსარჩელე დამაჯერებლად და სარწმუნოდ დაასაბუთებდა პრივატიზების დროისათვის სადავო მისამართზე ცხოვრებისა და უძრავი ნივთით სარგებლობის ფაქტს (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-13 პუნქტი).

30. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ მოსარჩელემ სადავო ბინით სარგებლობის ფაქტის დამტკიცება უტყუარი და დასაშვები მტკიცებულებების წარდგენით ვერ შეძლო.

31. დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიად ვერ მიიჩნევა საკასაციო საჩივრის ავტორის (მოსარჩელის) მითითება იმის შესახებ, რომ სადავო ბინაში მისი ჩაწერით, ასევე, ქორწინების მოწმობით დასტურდებოდა აღნიშნულ ქონებაში ცხოვრებისა და მასში მცხოვრებ სხვა პირებთან ერთად საერთო მეურნეობის გაძღოლის ფაქტი. საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ განმარტავს, რომ მისამართზე რეგისტრაცია №107-ე დადგენილების საფუძველზე ფართზე უფლებამოპოვებულად ცნობის მიზნებისათვის საკმარის საფუძველს არ წარმოადგენს. კასატორი კი გარდა ამ ფაქტზე მითითებისა, სადავო ბინაში ცხოვრებას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად რაიმე სახის მტკიცებულებით ვერ ადასტურებს.

32. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა სრულად ეთანხმება გასაჩივრებულ განჩინებაში განვითარებულ მსჯელობასა და დასკვნებს და აღნიშნავს, რომ სასარჩელო მოთხოვნა უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის თაობაზე მართებულად იქნა უარყოფილი.

33. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

34. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

35. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ბ. ალავიძე