№ ას-264-252-2017 5 ივლისი, 2018 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

I საკასაციო საჩივრის ავტორი - აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო (მოსარჩელე)

II საკასაციო საჩივრის ავტორი - ს. გ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება

I საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

II საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ქ. ბათუმში, .... ქ. N76ა-ს მიმდებარედ არსებულ 1198 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს (ს/კ: 05.26....) და მასზე განლაგებულ შენობა-ნაგებობებს (შემდგომში „სადავო ქონება“ ან „სადავო უძრავი ქონება“) 2000 წლიდან ფლობს ს. გ-ი (შემდგომში „მოპასუხე“) და ნაკვეთზე განთავსებული აქვს კომერციული დანიშნულების ობიექტი - ელექტროშემდუღებელი საამქრო და რკინის ნაკეთობათა საამქრო.

2. სადავო უძრავი ქონება 2010 წლის 24 ივნისიდან წარმოადგენს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებას.

3. 2014 წლის 8 მაისს აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ (შემდგომში „მოსარჩელე“) მოპასუხეს გაუგზავნა წერილი სადავო ქონების სარგებლობის საფასურის გადახდის მოთხოვნით და განუსაზღვრა 15 კალენდარული დღე ქონების თავისუფალ მდგომარეობაში ჩაბარებისათვის.

4. 2014 წლის 21 მაისს მოპასუხემ მიმართა მოსარჩელეს ფართის გამოთავისუფლებისათვის განსაზღვრული ვადის გაგრძელების მოთხოვნით. მას აღნიშნული ვადა გაუგრძელდა 30 დღემდე.

5. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში და მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონების მოპასუხის არამართლზომიერი მფლობელობიდან გამოთხოვა და ქონების სარგებლობის ღირებულების, საერთო ჯამში, 51 876.48 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება, ასევე ქონების გამოთავისუფლებამდე მოპასუხისათვის ყოველდღიურად 33.25 ლარის გადახდის დაკისრება.

6. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო ქონება (რომელიც 2000 წლიდან ამორტიზირებულია) მან სახაზინო საწარმო „ტ.“ აიღო იჯარით და ქირის სახით ყოველთვიურად იხდიდა 100 ლარს. ამასთან, მოპასუხემ ობიექტი გაარემონტა და მოიყვანა მუშა მდგომარეობაში (კერძოდ, ჩასვა მეტალის ორფრთიანი 1800 აშშ დოლარად ღირებული კარი, 3 150 აშშ დოლარად ღირებული ალუმინის კარი შუშით; კედლის ფასადზე მოაწყო 1600 აშშ დოლარად ღირებული მინის ვიტრაჟი, დაამონტაჟა გაზი და ჩაატარა სხვა შიდა სამუშაოები). საერთო ჯამში მან სარემონტო სამუშაოებზე დახარჯა 16 500 აშშ დოლარი, საიდანაც უნდა გამოქვითულიყო საიჯარო ქირა. მოპასუხემ მიუთითა მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც.

7. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 21 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 3600 ლარის გადახდა.

8. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

9. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 31 მარტის განჩინებით სააპელაციო პალატამ საკონსტიტუციო წარდგინებით მიმართა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს, რათა დაედგინა „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის [იმ დროისათვის მოქმედი რედაქციის] (ქონებით მოსარგებლე, რომელსაც არ აქვს ამ ქონებით მართლზომიერად სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი და რომელიც ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) იყენებს, ვალდებულია სამინისტროს წერილობითი მოთხოვნის თანახმად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში გადაიხადოს სარგებლობაში გადაცემის საფასური, საბაზრო ღირებულების შესაბამისად საექსპერტო/აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე სარგებლობის მთელი პერიოდისათვის, მაგრამ არაუმეტეს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაშიი რეგისტრაციის მომენტიდან) კონსტიტუციურობა საქართველოს კონსტიტუციის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „ჟ“ ქვეპუნქტთან (მხოლოდ საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას მიეკუთვნება სავაჭრო, სისხლის სამართლის, სამოქალაქო სამართლის, ადმინისტრაციული და შრომის სამართლის, სასჯელის აღსრულებისა და საპროცესო კანონმდებლობა) მიმართებით. ამავე განჩინებით წინამდებარე საქმის წარმოება შეჩერდა საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ამ საკითხის გადაწყვეტამდე.

10. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით მოცემულ საქმეზე განახლდა წარმოება.

11. 2016 წლის 19 დეკემბერს მოსარჩელემ დააზუსტა მოთხოვნა და იგი შეამცირა 48 509,23 ლარამდე.

12. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 622,40 ლარისა და 12 701.50 ლარის გადახდა.

13. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 6 თებერვლის განჩინებით გასწორდა უსწორობა ამავე პალატის 2017 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებაში, მასში მითითებული ციფრი „12 701,50“ ლარი შეიცვალა ციფრით „9 376,5“ ლარი და სარეზოლუციო ნაწილის 2.2 პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: „მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს 9376,50 ლარის გადახდა“.

14. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-4 პუნქტებში ასახული ფაქტობრივი გარემოებები.

15. სასამართლომ აღნიშნა, რომ თავდაპირველად სასარჩელო მოთხოვნა ეფუძნებოდა „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტს, თუმცა ეს ნორმა საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებით არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი.

16. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სასარჩელო მოთხოვნის საფუძველი გამომდინარეობდა სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან, რომლის თანახმად, პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე სარგებლობით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი. ამ ნორმის შესაბამისად, სასამართლოს უნდა დაედგინა ფლობდა თუ არა მოპასუხე სადავო ქონებას მართლზომიერად და რა ოდენობით სარგებელი მიიღო მან ქონებით ფლობით. რაც შეეხება ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრას, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემული ფაქტის მტკიცების ტვირთი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, მოსარჩელეს ეკისრებოდა.

17. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები (სადავო ქონების სარემონტო სამუშაოების შესახებ) არ ადასტურებდა ქონებაზე მოპასუხის მართლზომიერი სარგებლობის (მოიჯარის სახით) უფლებას, რადგან ისინი არ ასახავდა მოსარჩელესთან რაიმე სახის გარიგების არსებობას. ამასთან, მტკიცებულებებში მითითებული ქონება მდებარეობდა სხვა მისამართზე. ამდენად, სასამართლომ უსაფუძვლობის გამო არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა ქონების მართლზომიერ მფლობელად მოპასუხის მიჩნევის თაობაზე და მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ დაამტკიცა სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული კონდიქციური ვალდებულების არსებობა.

18. სადავო ქონებით სარგებლობის საბაზრო ღირებულების (საფასურის) ოდენობის დასადგენად სააპელაციო პალატამ მიუთითა შპს „ა. კ. ი. ა. კ.“ 2014 წლის 30 მარტის აუდიტორულ დასკვნაზე და აღნიშნა, რომ მასში შეფასება განხორციელებულია მხოლოდ დასკვნის შედგენის მომენტში არსებული (2014 წლის) მონაცემებით მაშინ, როდესაც დავის საგანი ეხება 2010 წლიდან 2014 წლის ჩათვლით პერიოდს. ამდენად, მოცემულ დაკვნაზე დაყრდნობით, სააპელაციო სასამართლომ განსაზღვრა სადავო უძრავი ქონების საფასურის ოდენობა 2014 წლის 1 იანვრიდან ამავე წლის 9 ოქტომბრამდე პერიოდში.

19. რაც შეეხება 2010 წლის 24 იანვისიდან 2014 წლის 1 იანვრამდე პერიოდს, სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვინაიდან მასზე საფასურის გასაანგარიშებლად მოსარჩელეს სათანადო მტკიცებულება არ წარუდგენია, სადავო ქონებით სარგებლობის საფასური ამ პერიოდზე უნდა განსაზღვრულიყო მოპასუხის მითითების საფუძველზე თვეში 100 ლარის ოდენობით, რაც წლიურად 1200 ლარს შეადგენდა.

20. სააპელაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა მოპასუხის პრეტენზია მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ კონდიქციური ვალდებულებიდან გამომდინარე მოთხოვნაზე ვრცელდება არა სამოქალაქო კოდექსის 129.1 მუხლით განსაზღვრული 3-წლიანი, არამედ ამავე კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული 10 წლიანი ხანდაზმულობის ვადა, რის გამოც წარდგენილი სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმული არ არის.

21. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ. მოსარჩელემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. მოპასუხემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

22. მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

22.1. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეზე წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა, რის გამოც არასწორად განსაზღვრა ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისთვის მოპასუხისათვის დასაკისრებელი საფასურის ოდენობა. ერთ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოპასუხეს მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნის გამაქარწყლებელი რაიმე მტკიცებულება არ წარუდგენია და არც მოსარჩელის გაანგარიშებას შედავებია, თუმცა, მეორე მხრივ, 2010 წლის 24 ივნისიდან 2014 წლის 1 ივნისამდე პერიოდზე გადასახდელი ქონების სარგებლობის საფასურის განსაზღვრისას იგი არ დაეყრდნო ზემოაღნიშნულ დასკვნას და გაიზიარა მოპასუხის მითითება ქონების საფასურის თვიურად 100 ლარით განსაზღვრის თაობაზე.

23. მოპასუხის საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

23.1. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მანამ სანამ სადავო ქონება სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდოდა, მოპასუხეს ძველ მესაკუთრესთან გაფორმებული ჰქონდა იჯარის ხელშეკრულება და იხდიდა საიჯარო ქირას თვეში 100 ლარის ოდენობით. აღნიშნული გარემოება მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია არცერთი ინსტანციის სასამართლოში. ამდენად, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 572-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგით (რომლის მიხედვითაც, თუ გამქირავებელი გაქირავებულ ნივთს მესამე პირს საკუთრების უფლებით გადასცემს, მაშინ დამქირავებლისათვის მისი გადაცემის შემდეგ შემძენი იკავებს გამქირავებლის ადგილს და მასზე გადადის ქირავნობის ურთიერთობებიდან გამომდინარე უფლებები და მოვალეობები), რაც იმას ნიშნავს, რომ ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისათვის ყოველთვიური საზღაური სასამართლოს უნდა განესაზღვრა საიჯარო ქირის ოდენობით და არა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე;

23.2. წლების განმავლობაში მოპასუხეს მოსარჩელისათვის არასდროს მიუმართავს ქონების გამოთავისუფლების ან საიჯარო ქირის გადახდის მოთხოვნით, რითაც მან დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის მოთხოვნა (უფლების მართლზომიერად გამოყენების თაობაზე). დროული მიმართვის შემთხვევაში, მოპასუხე ან გაათავისუფლებდა სადავო ფართს ან მოსარჩელესთან გააფორმებდა ხელშეკრულებას ქონებით სარგებლობის შესახებ, თუმცა მოსარჩელე მხოლოდ მაშინ დაინტერესდა ამ ქონებით და გადაწყვიტა მისი საპრივატიზებო ნუსხაში შეყვანა, როდესაც გამოჩნდა პოტენციური ინვესტორი.

24. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017წლის 6 მარტის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი, ხოლო ამავე პალატის 2017 წლის 17 აპრილის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

25. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ისინი მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად.

26. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

27. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

28. საკასაციო სასამართლო იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, თვლის, რომ მოპასუხის მხრიდან სადავო უძრავი ქონების არამართლზომიერი ჩარევის შედეგად მიღებული სარგებლის ანაზღაურების მოთხოვნა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლისა („პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი“, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება“) და ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარეობს.

29. სსკ 982-ე მუხლის მიზანთან დაკავშირებით საკასაციო პალატამ არაერთ საქმეზე განმარტა, რომ „განსახილველი ნორმით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ ხსენებული ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, ზემოხსენებულ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება, მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში, მისი ღირებულების ანაზღაურება, ანუ საქმე გვაქვს არა ზიანის ანაზღაურებასთან, არამედ გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევასთან“ (იხ. მაგ. სუსგ საქმე №ას-472-448-2013, 5 დეკემბერი, 2013 წელი).

30. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი გარემოება და სამართლებრივი წინაპირობები. კერძოდ: მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა არ არსებობს; მოსარჩელე 2010 წლის 24 ივნისიდან სადავო უძრავი ქონების რეგისტრირებული მესაკუთრეა; ამ ქონებით 2014 წლის 1 ივნისამდე სარგებლობდა მოპასუხე; ის სამეწარმეო დანიშნულებით იყენებდა მოსარჩელის ქონებას, ისე რომ მას არც მესაკუთრისაგან და არც კანონის საფუძველზე არ ჰქონდა მინიჭებული შესაბამისი უფლებამოსილება; მან დაზოგა საკუთარი ფულადი სახსრები, რადგანაც არ იხდიდა ფართით სარგებლობის საფასურს, ანუ გამდიდრდა მოსარჩელის ხარჯზე; მოპასუხემ ხელყო მოსარჩელის უფლება ესარგებლა თავისი ქონებით, რითაც ამ უკანასკნელს მიადგა ზიანი.

31. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

32. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლომ სწორად განახორციელა ის საპროცესო მოქმედებები, რომლებიც, მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პირობებში, საჭირო იყო საქმის გარემოებათა დადგენისა და, მხარეთათვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთის შესაბამისად, მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასებისათვის, რაც ცხადყოფს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

33. კასატორებმა ვერც საკმარისი და დამაჯერებელი არგუმენტებით დაძლიეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა და დასკვნები - სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა სრულად შეესაბამება მოცემული ტიპის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დადგენილ პრაქტიკას (იხ. სუსგ საქმე №ას-197-186-2017, 30 მაისი, 2017 წელი; №ას-731-684-2017, 31 ივლისი, 2017 წელი). შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

34. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

35. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან კასატორ სერგო გოგიჩაიშვილს საკასაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 487,4 ლარის გადახდა გადაუვადდა უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 17 აპრილის, ხოლო მისი საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაეკისროს საკასაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 487,4 ლარის 30%-ის – 146 ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროსა და ს. გ-ის საკასაციო საჩივრები, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. კასატორს ს. გ-ს (პ/ნ: 6100101...) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150) დაეკისროს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 აპრილის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის 487,4 ლარის 30%-ის – 146 (ას ორმოცდაექვსი) ლარისა და 22 თეთრის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე