საქმე №ას-40-2019 24 მაისი, 2019 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – თ.ს–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.ა.რ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სამეზობლო ურთიერთობიდან წარმოშობილი დავა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისში, ....... საკადასტრო კოდით ....., დაზუსტებული ფართობი 101 კვ.მ, საკუთრების უფლებით აღრიცხულია მ.ა.რ–ის (შემდეგში: მოსარჩელე ან მყიდველი) სახელზე (იხ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან; ტ.1,ს.ფ. 40).

2. სადავო გარემოებას არ წარმოადგენს, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას მოსარჩელისა და თ.ს–ის (შემდეგში: მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი) კუთვნილი მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი გამიჯნული იყო ღობით, რომლის ფაქტობრივი მდგომარეობაც შეესაბამებოდა მხარეთა ფაქტობრივა მფლობელობას.

3. იმავე მისამართზე მდებარე უძრავი ქონება, საკადასტრო კოდით ….., დაზუსტებული ფართობი 424 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი 55, საკუთრების უფლებით 2008 წელს აღრიცხული იყო მოპასუხის, კ.ს–სა და თ.ს–ის (შემდეგში: ძმები) სახელზე.

4. საჯარო რეესტრის სააგენტოს (შემდეგში: სააგენტო) მიერ 2008 წლის 22 სექტემბერს დამოწმებული, თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გამიჯვნის შესახებ 2008 წლის 21 სექტემბრის ხელშეკრულებით დასტურდება, რომ სააგენტოს სარეგისტრაციო სამსახურს მიმართეს ძმებმა და მოითხოვეს მათ თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გამიჯვნა თითოეულის სარგებლობაში არსებული ფართების შესაბამისად. გასამიჯნი მიწის ნაკვეთის მახასიათებლებად ხელშეკრულებაში მითითებულია განჩინების წინა პუნქტში დასახელებული მისამართი. ხელშეკრულებით დასტურდება, რომ გამიჯვნის შედეგად, მოპასუხეს გადაეცა (მესაკუთრედ აღირიცხა) 112 კვ.მ, ფართი, ხოლო თ.ს–ს, რომელმაც 2012 წელს მოსარჩელეს მიჰყიდა თავის სახელზე აღრიცხული ნაკვეთი, გადაეცა 101 კვ.მ ფართი (ტ.1,ს.ფ. 33-36; 94).

5. სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 11 მარტის №2476643 გადაწყვეტილებით გაიცა თანხმობა მოპასუხის კუთვნილ მიწაზე I კლასის ღობის მშენებლობაზე. სადავო არ არის, , რომ მოპასუხემ დასახელებული თანხმობის საფუძველზე და მოსარჩელესთან შეთანხმების გარეშე შეცვალა მხარეთა მომიჯნავე ნაკვეთების გამყოფი ღობის ადგილმდებარეობა.

6. სარჩელის საფუძვლები

6.1. მყიდველმა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, მოითხოვა მოპასუხეს აღედგინა მხარეთა საკუთრებაში არსებული მომიჯნავე მიწის ნაკვეთების გამყოფი ღობე პირვანდელ მდგომარეობაში, რაც გულისხმობდა - ღობის გადაწევას 0.87 მეტრით.

6.2. მოსარჩელის განმარტებით მოპასუხემ, ღობის თვითნებურად გადაწევით, შეუმცირა მის მიერ შეძენილი ნაკვეთი და სახლს აღარ მიეწოდება მზის შუქი. ამასთან, მოსარჩელის საცხოვრებელ სახლში შესასვლელი კარის ერთი ფრთა მთლიანად დაკეტილია, რის გამოც მოკლებულია საცხოვრებელი სახლით სარგებლობის ნორმალურ შესაძლებლობას.

7. მოპასუხის პოზიცია

7.1. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2012 წლამდე ნაკვეთი მას და მის ძმებს ეკუთვნოდათ, მათ გამიჯნეს მიწის ნაკვეთი სამ ნაწილად და თითოეულის წილს თავისი საკადასტრო კოდი მიენიჭა.

7.2. მოპასუხის განმარტებით, 2016 წელს აღმოაჩინა, რომ საჯარო რეესტრში მის სახელზე უფრო მეტი ფართობი იყო რეგისტრირებული, ვიდრე წლების განმავლობაში ფაქტობრივად ფლობდა. მოპასუხემ გადაწყვიტა, გადაეწია ნაკვეთის საზღვრები და რეესტრში არსებული მონაცემების შესაბამისად აეშენებინა ნაკვეთების გამყოფი ღობე.

8. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება

8.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით უძრავი ქონების მყიდველის სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს დაევალა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული სასაზღვრო ნაგებობის (ღობის) პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენა, რაც გამოიხატება აღნიშნული ღობის 0.87 მეტრით მის მხარეს გადაწევაში.

8.2. საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 174-ე, 182-ე, 184-ე მუხლებით.

9. მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი

9.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

9.2. აპელანტის განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორად დადგინდა, რომ მან მოსარჩელეს საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული ფართი შეუმცირა. აპელანტმა დააზუსტა მისი კუთვნილი საზღვრები, ხოლო მომატებულ ფართს თავად მოსარჩელე ფლობდა უკანონოდ.

10. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

10.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

10.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტები და მათი სამართლებრივი შეფასება და მიუთითა მათზე (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, შემდეგში: სსსკ 390.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

10.3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში ასახული გარემოებები, მიუთითა მათზე და დამატებით განმარტა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას მხარეების ნაკვეთებს შორის არსებული ღობე სრულად შეესაბამებოდა მათივე მფლობელობაში არსებული ნაკვეთების ფაქტობრივ მდგომარეობას.

10.4. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აპელანტის პრეტენზია, რომ მის საკუთრებაში არსებული ნაკვეთის მიჯნა არ იყო შესაბამისობაში რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებთან, რის შესახებაც 2016 წელს შეიტყო, დასაბუთებული არ არის, ვინაიდან, მას შეეძლო და უნდა სცოდნოდა, რომ მიჯნა, რომელიც წლების მანძილზე არსებობდა ძმების კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს შორის, საკადასტრო მონაცემებთან სრულ შესაბამისობაში არ იყო. ფაქტია, მოპასუხეს ღობის ადგილმდებარეობასთან დაკავშირებით 2016 წლამდე პრეტენზია არ განუცხადებია.

10.5. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის წინააღმდეგობის მიუხედავად, მოპასუხემ შეცვალა მომიჯნავე ნაკვეთების გამყოფი ღობის ადგილმდებარეობა. სადავოდაც არ არის გამხდარი, გარემოება, რომ სწორედ 0.87 მეტრს წარმოადგენდა ცდომილება მიჯნის ფაქტობრივ მდგომარეობასა და საკადასტრო მონაცემებს შორის.

10.6. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებულ ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნაზე მიუთითა - 01.17.12.055.010 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული შენობა N1 წარმოადგენს ორსართულიან ნაგებობას. პირველ სართულზე მოხვედრა შესაძლებელია ერთადერთი შესასვლელი კარით, რომელიც მდებარეობს შენობის დასავლეთ ნაწილში და რომლის ღიობის სიგანე შეადგენს 1.20 მ-ს. აღნიშნული კარის ღიობთან მეზობელს მოწყობილი აქვს რკინაბეტონის ღობე, რა შემთხვევაშიც შესასვლელი კარის ღიობის სიგანე ეზოს მხრიდან შემცირებულია და დარჩენილია 0,67 მ. აღნიშნულ კართან მოხვედრა შესაძლებელია ეზოდან, ხოლო ეზოში ქუჩის მხრიდან მოხვედრა შესაძლებელია ლითონის ჭიშკრით. აღნიშნულ ჭიშკარზე მოწყობილია შესასვლელი კარი, რომლის სიგანე შეადგენს 0,75 მ-ს. აღსანიშნავია, რომ ხსენებულ კართანაც მეზობელს მოწყობილი აქვს რკინაბეტონის ღობე, რა შემთხვევაშიც შესასვლელი კარის სიგანე შემცირებულია და დარჩენილია 0,58 მ (ტ.1, ს.ფ. 19) და განმარტა, რომ მოპასუხის მიერ ღობის თვითნებურად გადატანით შემცირდა როგორც პირველ სართულზე შესასვლელი კარის ღიობის სიგანე, ისე - ეზოში ქუჩიდან შესასვლელი კარი.

10.7. სააპელაციო სასამართლომ სადავო საკითხის მოწესრიგების მიზნით, სსკ-ის 174-ე მუხლსა „მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობებისა, ვალდებულნი არიან პატივი სცენ ერთმანეთს. მეზობლად მიიჩნევა ყველა ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ქონება, საიდანაც შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ორმხრივი ზემოქმედება“ და საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკაზე მიუთითა, რომლის მიხედვითაც ურთიერთპატივისცემა, უწინარესად, თითოეული მესაკუთრის მიერ ქონებით სარგებლობისას, საკუთარ ვალდებულებას ეხება, პატივი სცეს მეზობლის უფლებას, რაც შესაძლოა საკუთარი ქონებით სარგებლობის გარკვეულ შეზღუდვაშიც გამოიხატოს. საკუთრება, როგორც ერთ-ერთი ფუნდამენტური უფლება, სოციალური მოვლენაა, რომელსაც დაცვა და მეზობელთა შორის ურთიერთობისას მოფრთხილება სჭირდება (სუსგ Nას-1046-1007-2016, 2017 წლის 03 თებერვალი).

10.8. სააპელაციო სასამართლომ სსკ-ის 170-ე „მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერ ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას“, 172.2-ე „თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით“ მუხლების და 182-ე მუხლის პირველი და მე-4 ნაწილების „ვიდრე ერთ-ერთი მეზობელი დაინტერესებულია ამ სასაზღვრო ნაგებობის არსებობით, დაუშვებელია მისი აღება ან შეცვლა მეზობლის თანხმობის გარეშე“ მოხმობით განმარტა, რომ მოსარჩელისა და მოპასუხის კუთვნილი მიწის ნაკვეთები გამიჯნული იყო ღობით, რომელიც წლების მანძილზე ჰყოფდა ჯერ ძმების კუთვნილ ნაკვეთებს, ერთ-ერთის მიერ კუთვნილი ქონების გასხვისების შემდეგ კი - მოსარჩელის (მყიდველის) და მოპასუხის ნაკვეთებს.

10.9. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სსკ-ის 179-ე მუხლი „1. თუ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე მშენებლობის დროს განზრახვის გარეშე გადასცდა მეზობელი ნაკვეთის საზღვრებს, მეზობელი ნაკვეთის მესაკუთრემ ეს უნდა ითმინოს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამის წინააღმდეგ წინასწარ ან შეტყობინებისთანავე განაცხადა. 2. საზღვრის დამრღვევი მეზობელი ვალდებულია გადაიხადოს ფულადი კომპენსაცია, რომელიც ყოველწლიურად წინასწარ უნდა იქნეს გადახდილი“ საკუთრების უფლების შეზღუდვის მართლზომიერი საფუძველია, რომლის მიზანია სამართლებრივი ბალანსის იმგვარი დადგენა, როდესაც მეზობელი ნაკვეთის მესაკუთრე დაარღვევს საზღვარს, თუმცა, ამ ფაქტის მიმართ კეთილსინდისიერია, ხოლო მეორე მესაკუთრე თავიდანვე არ განაცხადებს პრეტენზიას. „ასეთ შემთხვევაში კანონი, ერთის მხრივ, იცავს ნაგებობის მესაკუთრის ინტერესებს, მეორეს მხრივ, დაცვის გარეშე არ ტოვებს არც უფლებადარღვეულ მესაკუთრეს, რომელსაც ანიჭებს თმენისათვის კომპენსაციის მიღების უფლებას. საკუთრების ბოჭვის ამგვარი წინაპირობა სრულად შეესაბამება საკუთრების ინსტიტუტის სოციალურ არსს, რომელიც საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით, ასევე, ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი პუნქტითაა რეგლამენტირებული“ (სუსგ Nას-740-692-2017, 2017 წლის 27 ოქტომბერი).

10.10. სააპელაციო სასამართლოს საბოლოო შეფასებით, 2008 წლის მდგომარეობით უძრავი ნივთი წარმოადგენდა მოპასუხის და მისი ძმების თანასაკუთრებას, რომლებმაც თითოეულის სარგებლობაში ფაქტობრივად არსებული ფართების შესაბამისად გამიჯნეს იგი, ანუ, ფაქტობრივად, საუბარი იყო არა ერთი მესაკუთრის მიერ განზრახვის გარეშე ღობის მშენებლობისას საზღვრის დარღვევაზე, არამედ მეზობელი ნაკვეთების მესაკუთრეთა მიერ ღობის ურთიერთშეთანხმებით აღმართვაზე, რაც თავისთავად გულისხმობდა მოპასუხის ნებას/თანხმობას ღობე იქ ყოფილიყო აღმართული, სადაც იგი თავიდანვე მდებარეობდა. შესაბამისად, ასეთი თანხმობის საფუძველზე წლების მანძილზე მიჯნის არსებობის პირობებში მოპასუხეს არ ჰქონდა უფლება მოეხდინა მისი გადატანა მოსარჩელის (ანუ თავდაპირველი მესაკუთრის უფლებამონაცვლის) თანხმობის გარეშე. რაც შეეხება საკითხს, როდის და რა ფარგლებში დაიცავს თავს მესაკუთრე თმენის კომპენსაციის მოთხოვნით, თავად მესაკუთრის გადასაწყვეტია.

11. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

11.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა (მოპასუხემ), გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

11.2. კასატორის განმარტებით სააპელაციო სასამართლომ არამართებულად მიუთითა საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკაზე, ვინაიდან აღნიშნული სულ სხვა შემთხვევებს ეხება, განსხვავებით განსახილველი დავის საგნისგან.

11.3. კასატორის მტკიცებით, მან არა მეზობლის ნაკვეთში აღმართა ღობე, არამედ თავისსავე ნაკვეთში, ფაქტობრივ მდგომარეობასა და სააგენტოში რეგისტრირებულ მონაცემებს შორის უსწორობის აღმოფხვრის მიზნით, ღობე ის გაასწორა წითელ ხაზებთან.

11.4. კასატორის მითითებით, მან მოსარჩელის მოთხოვნის თაობაზე - მოეშალა საჩრდილობელი, რომელიც მეზობლის ნაკვეთში გადადიოდა, შეიტყო მისნაკვეთზე არსებული უზუსტობის შესახებ და სწორედ ამიტომ მოწყო ღობე იმგვარად, რომ რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებს დამთხვეოდა.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის, იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოპასუხის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

14. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

15. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

19. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში შეფასების საგანს წარმოადგენს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, სადავო საკითხის, სამეზობლო სამართლის ნორმების გამოყენებით გადაწყვეტის შემოწმება. ამასთან, კასატორის პრეტენზიის გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო ასევე განმარტავს, რომ მის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული ნაკვეთისა და სარეგისტრაციო დოკუმენტებში სამართლებრივად რეგისტრირებულ მონაცემებს შორის სხვაობის საკითხი არ წარმოადგენს წინამდებარე დავის საგანს, არამედ აღნიშნული სამეზობლო სამართლის მოწესრიგების სფეროს საკუთრების უფლების კონტექსტში.

20. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლითაც განმტკიცებულია საკუთრების უფლების არსი და ნორმაში გადმოცემულია ის ელემენტები, რომლებიც ქმნის საკუთრების უფლების შინაარსს „მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას“.

21. საკასაციო სასამართლო კასატორის პრეტენზიის პასუხად მიუთითებს, რომ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს სადავო ნაკვეთებს შორის აგებული მიჯნის - ღობის მოპასუხის მხარეს გადაწევასთან დაკავშირებით ამ უკანასკნელის მიერ. ამასთან, კასატორის მითითება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო სასამართლოს დადგენილი პრაქტიკის მითითების არამართებულობასთან დაკავშირებით წარმოადგენს დაუსაბუთებელ პოზიციას, ვინაიდან დასახელებულ საქმეებში საკასაციო სასამართლომ სწორედ სამეზობლო ურთიერთობის ფარგლებში და მისი მარეგულირებელი ნორმის ფარგლებში, კერძოდ სსკ-ის 179-ე მუხლის გათვალისწინებით იმსჯელა, რომ დასახელებული ნორმა საკუთრების უფლების შეზღუდვის მართლზომიერ საფუძველს წარმოადგენდა, როდესაც ერთი მესაკუთრე განზრახვის გარეშე არღვევდა მეზობელი მიწის ნაკვეთის საზღვრებს, ხოლო ამ უკანასკნელის მესაკუთრე, თავისმხრივ არ აცხადებდა პრეტენზიას. განსახილველ შემთხვევაში სწორედაც საპირისპირო მდგომარეობასთან გვაქვს საქმე, ვინაიდან ცალსახადაა დადგენილი და თავად მოპასუხე, სწორედ იმას უთითებს, რომ თავისი ნებით გადაწია ღობე, ფაქტობრივად არსებული მდგომარეობიდან რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემების მიხედვით, ამასთან მოსარჩელე, არა მხოლოდ სარჩელის აღძვრით, არამედ მანამდეც დაუპირისპირდა აღნიშნულ ფაქტს და გამოთქვა პრეტენზია.

22. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო საქმეში არსებული გარემოებების, სადავო ნაკვეთზე და მასთან მომიჯნავედ მდებარე ნაკვეთებზე მანამდე (მათ შორის წინა მესაკუთრის დროს) არსებული ღობის ფაქტობრივი მდებარეობის, საქმეში არსებული ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე განმარტავს, რომ კასატორის პრეტენზია მოკლებულია სამართლებრივ საფუძვლებს.

23. საკასაციო სასამართლოს განმარტავს, რომ „სამეზობლო ურთიერთთმენის ვალდებულებას ადგენს სამოქალაქო კოდექსის 174-ე მუხლი, რომლის თანახმად, მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობისა, ვალდებული არიან, პატივი სცენ ერთმანეთს. აღნიშნული ნორმა არ არის დეკლარაციული ხასიათის და გულისხმობს მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა ვალდებულებას, პატივი სცენ სხვისი საკუთრებისა თუ სხვა სამოქალაქო უფლებას და თავიანთი უფლებები გამოიყენონ ისე, რომ ამით ზიანი არ მიაყენონ სხვის უფლებას. კანონი უშვებს მეზობელი უძრავი ქონებიდან მომდინარე ზემოქმედების არსებობას კანონით დასაშვებ ფარგლებში (სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლი) და ამ ზემოქმედებათა თმენა სამეზობლო ურთიერთობისათვის დამახასიათებელი თვისებაა, რომელიც ეთანხმება მეზობლების ურთიერთპატივისცემის მოვალეობას. სამოქალაქო კოდექსის 176-ემუხლი არეგულირებს დაუშვებელი ხელყოფასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს“ (სუსგ # 526-500-2013, 29.10.2013წ).

24. საკასაციო საჩივრის ავტორმა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), ვერ შეძლო დასაბუთებული და სამართლებრივად წონადი არგუმენტებით დაეძლია გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა და დასკვნები, მოპასუხემ ვერ გააქარწყლა მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი დასაბუთებლობა, რაც საკასაციო განაცხადის უარყოფისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების უცვლელად დატოვების საფუძველია.

25. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, კასატორს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ.ს–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. თ.ს–ს (პ/ნ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ე.გ–ის (პ/ნ ......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადასახადო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2019 წლის 4 მარტი), 70% – 210 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე