საქმე №ას-746-2019 26 ივლისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – პ. ჩ-ი, მ. წ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დავით ონოფრიშვილი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება, ქონების თანამესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. დ. ო-მა (შემდგომ – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში პ. ჩ-ისა (შემდგომ – მსესხებელი მოპასუხე) და მ. წ-ის (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვა, მსესხებელ მოპასუხეს დაეკისროს 164040 აშშ დოლარის გადახდა, მსესხებელი მოპასუხე ცნობილ იქნეს მოპასუხის ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების ½ წილის მესაკუთრედ.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წლის 11 დეკემბერს გ. თ-სა (შემდგომ – თავდაპირველი კრედიტორი) და მსესხებელ მოპასუხეს შორის გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მსესხებელ მოპასუხეს სესხად გადაეცა 62000 აშშ დოლარი 6 თვის ვადით, წლიური 17%-იანი სარგებლით.

3. ხელშეკრულების პირობების შეუსრულებლობის გამო, 2008 წლის 10 დეკემბერს სასესხო ვალდებულებები გაერთიანდა და №2 სესხის ხელშეკრულების ხელმოწერის მომენტისთვის სასესხო დავალიანებამ შეადგინა 100 000 აშშ დოლარი, რომელიც უნდა დაბრუნებულიყო 1 წლის ვადაში, ამჯერად წლიური 20% სარგებლის, ხოლო ვადაგადაცილებისათვის – გადასახდელი თანხის 0,1% საურავის დარიცხვით.

4. მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხემ ნაკისრი ვალდებულებები კვლავ არ შეასრულა, რის გამოც მხარეთა შორის შედგა დამატებით რამდენიმე შეთანხმება.

5. 2013 წლის 12 დეკემბერს თავდაპირველ კრედიტორსა და მოსარჩელეს შორის დაიდო მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მსესხებელი მოპასუხის მიმართ არსებული მოთხოვნა გადაეცა მოსარჩელეს.

6. 2015 წლის 26 ნოემბერს მოსარჩელემ დაუდასტურა მსესხებელ მოპასუხეს, რომ მისი ვალდებულების ძირითადი თანხა შეადგენს 63 000 აშშ დოლარს, საიდანაც 3000 აშშ დოლარი დაბრუნებული ჰქონდა 2014 წელს.

7. მოსარჩელის მიერ მსესხებელი მოპასუხისათვის გაგზავნილი ხელშეკრულების პროექტის მიხედვით, საბოლოო დავალიანება, უკვე გადახდილი თანხის გამოკლებით, შეადგენდა 164000 აშშ დოლარს. მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულება შედგენილი იყო მოპასუხესთან შეთანხმებით, მას ხელშეკრულებაზე ხელი არ მოუწერია და შემდგომშიც თავი აარიდა ვალდებულების შესრულებას.

8. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2002 წლიდან მოპასუხეები იმყოფებიან რეგისტრირებულ ქორწინებაში. მოპასუხეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების უდიდესი ნაწილი არის ირიცხება მოპასუხის ერთპიროვნულ ან იმ კომპანიის საკუთრებაში, რომელთა დიდ წილებსაც იგი ფლობს. აღნიშნული ქონება შეძენილია ქორწინების განმავლობაში და წარმოადგენს მეუღლეთა თანასაკუთრებას. სასამართლო გადაწყვეტილებით უნდა მოხდეს მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებულ ქონების ½ წილზე მსესხებელი მოპასუხის მესაკუთრედ ცნობა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გადაწყვეტილების აღსრულება ვერ მოხერხდება.

მოპასუხის პოზიცია:

9. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ ოთხ წელზე მეტია, რაც მოპასუხეები განქორწინდნენ, რამდენიმე წელია, აღარ ეწევიან საერთო საოჯახო მეურნეობას და კონტაქტი აქვთ მხოლოდ საერთო შვილებთან დაკავშირებულ საკითხებზე. მეუღლეებმა ქონებრივი საკითხები გადაწყვიტეს ურთიერთმოლაპარაკების გზით და ქონება, რომელიც მის მოპასუხის სახელზეა რეგისტრირებული, შეძენილია მის მიერ, მეუღლეთა ფაქტობრივად დაშორების შემდეგ.

10. სარჩელი არ ცნო არც მსესხებელმა მოპასუხემ და განმარტა, რომ თავდაპირველ კრედიტორთან სასესხო ურთიერთობა არ ჰქონია. თანხის გარკვეული ნაწილი მათ ჩადეს საერთო აგრობიზნესში, რომელმაც არ გაამართა და კრედიტორმა ბიზნესურთიერთობიდან გასვლისას, თანხის სანაცვლოდ, გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება. რეალურად მსესხებელ მოპასუხეს თანხა უნდა გადაეხადა იმ შემთხვევაში, თუ ბიზნესს კვლავ აწარმოებდა და მიიღებდა შემოსავალს. გარდა ამისა, მართალია, მხარეებს შორის 2008, 2009 და 2010 წელს მართლაც გაფორმდა სესხის ხელშეკრულებები, მაგრამ გასულია მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 6 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

12. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მსესხებელ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 60 000 აშშ დოლარის გადახდა, იგი ცნობილი იქნა სადავო უძრავი ქონების 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ შემდეგ გარემოებათა გამო:

13. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, დავის საგანს წარმოადგენს სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულება, რომლის დამფუძნებელ ნორმას წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ – სსკ) 623-ე მუხლი.

14. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ 2010 წლის 14 დეკემბერს თავდაპირველ კრედიტორსა და მსესხებელ მოპასუხეს შორის გაფორმდა სესხის საბოლოო ხელშეკრულება, რომლის თანახმად მოპასუხემ ისესხა 144 000 აშშ დოლარი ერთი წლის ვადით, წლიური 16% – სარგებლის, ხოლო სესხის დაუბრუნებლობის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0,1% საურავის გადახდის პირობით. ამდენად, სესხის დაბრუნების საბოლოო ვადა განისაზღვრა 2011 წლის 14 დეკემბერი.

15. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სადავო ვალი აღიარებულ იქნა ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით, რომელიც ეკუთვნის მსესხებელ მოპასუხეს.

16. მსესხებელმა მოპასუხემ მოსარჩელის მიმართ განხორციელებული ელექტრონული მიმოწერით აღიარა კრედიტორის წინაშე ვალი 63 000 აშშ დოლარის ოდენობით, და განმარტა რომ მის მიერ 3000 აშშ დოლარი გადახდილ იქნა 2014 წლის ბოლოს. მოვალემ ამავე წერილით იკისრა ახალი წლისათვის ვალდებულების სრულად შესრულების მოვალეობა.

17. მხარეებს შორის სადავოა, სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოთხოვნის ხანდაზმულობა.

18. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 130-ე მუხლით და მიუთითა, რომ მხარეებს შორის საბოლოო სესხის ხელშეკრულება შედგა 2010 წლის 14 დეკემბერს, რომლის მოქმედების ვადად განისაზღვრა ერთი წელი, იმ შემთხვევაში თუ მივიჩნევთ, რომ მოპასუხეს სესხი უნდა დაებრუნებინა 2011 წლის 14 დეკემბრის ჩათვლით, ხანდაზმულების ვადის დენა აითვლება 2011 წლის 14 დეკემბრიდან (როცა მოსარჩელემ შეიტყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ) და ამოიწურა 2014 წლის 14 დეკემბერს, სარჩელი აღძრულია 2018 წლის 13 თებერვალს ე.ი. ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადის გასვლის შემდეგ. მოსარჩელემ ასევე მიუთითა მოპასუხის მიერ ვალის აღიარებისა და ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტაზე.

19. აპელანტმა ამ თვალსაზრისით მიუთითა 2015 წლის 26 ნოემბრის მეილის მიმოწერაზე, სადაც მსესხებელი მოპასუხე წერს, რომ: „თუ ძირზე ლაპარაკობ 63 000 აშშ დოლარი იყო (შენ გქონდა ძველი ჩანაწერები და გადაამოწმე. აქედან 3000 აშშ დოლარი შარშან მოგეცი)“.

20. სსკ-ის 137-ე მუხლით, ხანდაზმულობის ვადის დენა წყდება, თუ ვალდებული პირი უფლებამოსილი პირის წინაშე ავანსის, პროცენტის გადახდით, გარანტიის მიცემით ან სხვაგვარად აღიარებს მოთხოვნის არსებობას. სსკ-ის 137-ე მუხლის მიზნებისათვის მოვალის აღიარება სამართლებრივი ძალის მატარებელი მხოლოდ იმ შემთხვევაშია, თუკი აღიარება ხანდაზმულობის ვადაში განხორციელდა, რადგანაც საფუძველს მოკლებული იქნება მსჯელობა იმაზე, რომ მოვალის იურიდიული მნიშვნელობის მქონე მოქმედებას შედეგად მოჰყვეს უკვე გასული ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა (სუსგ.ას-383-364-2015 27 მაისი, 2016 წელი).

21. სააპელაციო პალატამ 2015 წლის 26 ნოემბრის ელექტრონული ფოსტის წერილით დაადგინა, რომ მსესხებელი მოპასუხის მიერ 3000 აშშ დოლარი გადახდილ იქნა 2014 წელს. ვინაიდან მოპასუხის მიერ თვე და რიცხვი მითითებული არ ყოფილა, არც საქმეზე წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებით დგინდება, სასამართლომ იგულისხმა, რომ მოვალემ თანხა გადაიხადა 2014 წლის დეკემბრის უკანასკნელი დღეს 31 დეკემბერს (იხ. სუსგ ას-837-795-2013), ამდენად, 2014 წელს მსესხებელი მოპასუხის მიერ 3000 აშშ დოლარის გადახდა განხორციელდა მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის – 2014 წლის 14 დეკემბრის შემდეგ, რაც ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას სსკ-ის 137-ე მუხლის საფუძველზე ვერ გამოიწვევს. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ხანდაზმულობის ვადა შეწყვეტილად ჩაითვლებოდა 2014 წლის 31 დეკემბრიდან, მოთხოვნა მაინც ხანდაზმული იქნება, ვინაიდან მოთხოვნის ბოლო ვადაა 2017 წლის 31 დეკემბრი, ხოლო სარჩელი აღძრულია 2018 წლის 13 თებერვალს.

22. განსახილველი დავის გადაწყვეტისა და სესხის ხანდაზმულობის საკითხის განსაზღვრისათვის მნიშნვნელოვანია შეფასდეს, წარმოადგენს თუ არა მსესხებელი მოპასუხის 2015 წლის 26 ნოემბრის ელექტრონული წერილი კრედიტორისადმი ვალის აღიარებას, რაც გამორიცხავს მოპასუხის შესაგებელს მოთხოვნის განხორციელების შემაფერხებელი გარემოების თაობაზე.

23. სსკ-ის 144-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ერთმანეთისაგან განსხვავდება მარტივი, კაუზალური და აბსტრაქტული აღიარება. მათი საერთო ნიშანი ისაა, რომ ისინი ადასტურებენ/წარმოშობენ მოთხოვნის არსებობას, თუმცა, იურიდიული თვალსაზრისით გააჩნიათ განმასხვავებელი ნიშან-თვისებები. მარტივი აღიარება სახეზეა მაშინ, როდესაც მოვალე ცალმხრივად ადასტურებს არსებულ ვალდებულებით ურთიერთობას და გაცნობიერებულად გამოთქვამს მზაობას, შეასრულოს იგი (დაპირება). კაუზალური ვალის აღიარება ასევე მიმართულია არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის დადასტურების თუ შეცვლისკენ და, ბუნებრივია, უნდა შეიცავდეს დაპირების ელემეტს, ამასთან, იგი შეიძლება არ იყოს ცალმხრივი (მხარეთა ორმხრივი შეთანხმება არსებული ვალდებულების შესრულების დამატებით ვადაზე, სხვა შესრულების მიღებაზე და სხვა).

24. რაც შეეხება სსკ-ის 341-ე მუხლს, თავად ამ ნორმით მოწესრიგებული ვალის არსებობის აღიარება 137-ე და 144.3 მუხლებით გათვალისწინებული აღიარებისგან აბსტრაქტული ბუნებით განსხვავდება, იგი თავად წარმოადგენს ცალმხრივ გარიგებას და დამოუკიდებელ ვალდებულებას წარმოშობს. ვალის აღიარების ხელშეკრულება, ძირითადი ვალდებულებითი ურთიერთობის არსებობის სადავოობის შემთხვევაშიც შესრულების ვალდებულებას წარმოშობს და კრედიტორს მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს. საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, სსკ-ის 341-ე მუხლის გაგებით ვალის არსებობის აღიარებასთან არ გვაქვს საქმე, როდესაც მხარეები უკვე არსებული ვალდებულების შინაარსიდან გამოდიან ან ადასტურებენ მას, ან მხარეები არსებული ვალდებულების შესასრულებლად ახალ ვალდებულების შესრულებას კისრულობენ. ამდენად, იგი არ უნდა უკავშირდებოდეს ძირითადი ვალდებულებიდან გამომდინარე შესრულების მოთხოვნას. ვალის აღიარების ხელშეკრულების დამოუკიდებული ბუნება იმ კუთხითაც განსხვავდება ვალდებული პირის სხვაგვარი აღიარებისაგან, რომ სსკ-ის 341-ე მუხლით გათვალისწინებული ხელშეკრულება მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგაც ნამდვილია, რადგანაც, როგორც ზემოთ აღინიშნა, იგი ახალ, დამოუკიდებელ მოთხოვნას წარმოშობს და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების მიმართ დამოუკიდებლად აითვლება ხანდაზმულობის ვადის დენა. რაც შეეხება ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ ვალის მარტივი ან კაუზალური აღიარების იურიდიულ ძალას, ამ საკითხის რეგულირებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნას სსკ-ის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომელიც ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან ერთობლიობაში განიმარტება, კერძოდ, 144.2 მუხლის თანახმად, თუკი მოვალე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ შეასრულებს ვალდებულებას, იგი შესრულების დაბრუნების მოთხოვნის უფლებას კარგავს, ასეთ შემთხვევაში მისი შესაგებელი არ შეიძლება იყოს მათ შორის იმაზე მითითება, რომ შესრულების მომენტში არ იცოდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის ფაქტი.

25. ანალოგიური ძალის მატარებელია მოვალის მიერ ვალდებულების აღიარება მოთხოვნის იძულებითი განხორციელების ვადის გასვლის შემდეგ, თუკი ეს აღიარება შეიცავს პირის გაცნობიერებულ ნებას, რომ იგი ვალდებულებას შეასრულებს. ეს რეგულაცია ვრცელდება ვალის როგორც მარტივ, ისე კაუზალურ აღიარებაზე. (სუსგ. საქმე №ას-383-364-2015 27 მაისი, 2016 წელი)

26. სააპელაციო პალატამ უპირველესად განმარტა, რომ სსკ-ის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისინებული ვალის აღიარება არ იწვევს ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას და, შესაბამისად, არ იწვევს ხანდაზმულობის ვადის ათვლას თავიდან სსკ-ის 141-ე მუხლის საფუძველზე, რამდენადაც მითითებული ნორმა ითვალისწინებს ვალის აღიარებას, რომელიც განხორციელდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ, რასაც ადგილი ჰქონდა სწორედ მოცემულ შემთხვევაში.

27. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი უნდა განიმარტოს ამავე მუხლის მე-2 ნაწილითან ერთობლიობაში, რომელიც ადგენს, რომ მოვალეს არ შეუძლია ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ განხორციელებული შესრულების უკან დაბრუნება ხანდაზმულობის ვადის გასვლის საფუძვლით. ანალოგიურად, მოვალეს, რომელიც ხანდამზულობის ვადის გასვლის შემდეგ აღიარებს მოთხოვნას (ვალს), არ შეუძლია, უარი თქვას მის შესრულებაზე მოთხოვნის ხანდაზმულობის საფუძვლით. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოყვანილი ნორმების ლოგიკური განმარტების შედეგად გამომდინარეობს, რომ ასეთი აღიარება, მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ წყვეტს ხანდაზმულობის ვადას, გამოიწვევს ხანდაზმულბის ვადის თავიდან ათვლას, შესაბამისად, კრედიტორს უფლება აქვს მოითხოვოს ვალდებულების შესრულება აღიარებიდან სამი წლის განმავლობაში (129.1 მუხლი).

28. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მარტივი აღიარება ე.ი. მოვალის განცხადება, რომ იგი შეასრულებს ნაკისრ ვალდებულებას არ არის ახალი გარიგება, მას არ სჭირდება სპეციალური ფორმის დაცვა, იგი ზეპირსიტყვიერ აღიარებაშიც შეიძლება გამოიხატოს, მნიშვნელოვანია, რომ კრედიტორმა შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოდგენის გზით დაამტკიცოს ასეთი აღიარების გაკეთების ფაქტის არსებობა, რაც მტკიცების ტვირთის მოვალეზე გადატანას გამოიწვევს ე.ი. მან უნდა ამტკიცოს ასეთი აღიარების უსწორობა.

29. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხევაში მსესხებელი მოპასუხის ელექტრონული მინაწერი: „თუ ძირზე ლაპარაკობ 63 000 აშშ დოლარი იყო (შენ გქონდა ძველი ჩანაწერები და გადაამოწმე. აქედან 3000 აშშ დოლარი შარშან მოგეცი), „მართლაც შეიძლება მოვასწრო ახალი წლისთვის შენი ვალდებულებების გასტუმრება“... უდავოდ ადასტურებს, რომ მოპასუხე დაეთანმა 60 000 აშშ დოლარის, ვალის არსებობას. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ – სსსკ) 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადებისა და 105-ე მუხლის მიხედვით, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მიმოწერის ნამდვილობასთან და მის შედგენასთან მიმართებით მოპასუხეს არსებითი ხასიათის შედავება არ წარმოუდგენია. ელექტრონული ფოსტის მისამართზე მიწერა განხორციელდა 2015 წლის 26 ნოემბერს. აღნიშნული მინაწერის ნამდვილობასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ იქნა ფაქტების კონსტანტაცია, თუმცა მოპასუხეს, გარდა ზეპირი ახსნა-განმარტებისა, სხვა მტკიცებულება შედავების კუთხით არ წარმოუდგენია. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გაზიარებულ უნდა იქნეს აპელანტის (მოსარჩელის) ახსნა-განმარტება და მხარეთა შორის არსებული ელექტრონული ფოსტის მიმოწერა.

30. ამრიგად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, 2015 წლის 26 ნოემბრის ელექტრონული ფოსტის მიმოწერით დასტურდება მოპასუხის მიერ ვალის აღიარება - წარმოდგენილი წერილით მოვალე ადასტურდებს როგორც ვალდებულების არსებობის ფაქტს, ასევე გამოხატავს ვალდებულების შესრულების განზრახვას, რაც სსკ-ის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე გამოიწვევს ხანდაზმულობის ვადის თავიდან ათვლას. ამასთან, მოპასუხის მიერ ვალის აღიარებიდან არ არის გასული ხანდაზმულოების სამწლიანი ვადა. ვინაიდან აღიარება განხორციელდა 2015 წლის 26 ნოემბერს, ხოლო სარჩელი წარდგენილია 2018 წლის 13 თებერვალს, შესაბამისად, მოვალე სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის წინაპირობად ვერ დაეყრდნობა მოთხოვნის ხანდაზმულობას.

31. ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სსკ-ის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული აღიარება გამოიწვევს არა მთელს მოთხოვნაზე ხანდაზმულების ვადის თავიდან ათვლას, არამედ მხოლოდ იმ ნაწილზე, რომლის შესრულების განზრახვაც არის გამოხატული აღიარებით.

32. 2015 წლის 26 ნოემბრის ელექტრონული წერილის თანახმად, მსესხებელი მოპასუხე ადასტურებას მოსარჩელისაგან 63 000 დოლარის სესხად მიღების ფაქტს, საიდანაც მის მიერ გადახდილ იქნა 3000 აშშ დოლარი და გამოთქვამს მზაობას, რომ შეასრულებს 60 000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულებას ახალი წლისთვის. ამიტომაც პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს 60 000 აშშ დოლარის გადახდა და უსაფუძვლოა მოსარჩელის მოთხოვნა 12 წლის განმავლობაში დაგროვილი სარგებლის დაკისრების თაობაზე.

33. მოსარჩელემ მოითხოვა, ასევე, მსესხებელი მოპასუხე ცნობილ იქნეს მოპასუხესთან ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების ½ წილის მესაკუთრედ.

34. სააპელაციო პალატის მითითებით, აღნიშნული მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას წარმოადგენს 1158-ე მუხლის პირველი ნაწილი.

35. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2002 წლიდან მოპასუხეები იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში, ხოლო 2017 წლის 9 იანვრიდან მათ შორის რეგისტრირებული ქორწინება შეწყდა.

36. 2017 წლის 11 დეკემბრიდან მსესხებელი მოპასუხის საკუთრებაში ირიცხება 1500 კვ.მ, ხოლო 2017 წლის 25 დეკემბრიდან – 4600 კვ.მ.

37. 2018 წლის 6 თებერვლის აუდიტური დასკვნის თანახმად, აღნიშნული მიწების ღირებულება შეადგენს 13 100 ლარს.

38. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, 2017 წლის 27 დეკემბრიდან მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებულია ქ.თბილისში, ... ქ. №36-ში მდებარე უძრავი ქონების 2/12 წილი. მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიული პირების რეესტრის ამონაწერების თანახმად, მოპასუხის კუთვნილ წილს წარმოადგენს ასევე შპს-ს საწესდებო კაპიტალის 50% წილი, რომელიც რეგისტრირებული იქნა 2014 წლის 26 ივნისს. მასვე ეკუთვნის მეორე შპს-ს საწესდებო კაპიტალის 100%-იანი წილი, რომელიც რეგისტრირებული იქნა 2013 წლის 17 ივნისს.

39. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მხარეებმა დაადასტურეს, რომ მოპასუხეებს შორის ქორწინების პერიოდში შეძენილ იქნა უძრავი ქონება, ქ.თბილისში მდებარე უძრავი ქონება, რომელშიც მოპასუხის 2/12 ნაწილი, ასევე შპს-ების კაპიტალის 50% და 100%-იანი წილები.

40. სსკ-ი მეუღლეთა უფლება-მოვალეობების წარმოშობას უკავშირებს მხოლოდ რეგისტრირებული ქორწინების ფაქტს. სსკ-ის 1158-ე მუხლის სამართლებრივი დანაწესის გამოყენების ანუ უძრავ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძველია მეუღლეთა მიერ ამ ქონების შეძენა ქორწინების განმავლობაში. ქორწინების განმავლობაში მეუღლეთა შორის შეძენილ ქონებაზე თანასაკუთრების რეჟიმის დაწესებით, კანონმდებელი ხელმძღვანელობს იმ ვარაუდით, რომ როგორც წესი, ასეთი ქონება იქმნება მეუღლეთა ერთობლივი სახსრებით, საოჯახო მეურნეობის ერთობლივი გაძღოლითა და ერთობლივი შრომით. მეუღლეთა ქორწინების განმავლობაში შეძენილ ქონებას (მეუღლეების საერთო ქონებას) მიეკუთვნება, როგორც შრომის საქმიანობით მიღებული ორივე მეუღლის შემოსავალი, ასევე სამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები და სხვა სახის შემოსავალი, რომლებსაც სპეციალური მიზნობრივი დანიშნულება არ აქვთ, აგრეთვე ნებისმიერი სხვა ქონება, რომელიც შეძენილია მეუღლეების მიერ ქორწინების განმავლობაში მიუხედავად იმისა, რომელი მეუღლის სახელზეა იგი შეძენილი ან რომელი მეუღლის მიერ არის გადახდილი თანხა (სუსგ ას-1242-2018).

41. სსკ-ის 1158-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი. ნორმის დანაწესით განსაზღვრულია მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი, რომლითაც დადგენილია მათი უფლებები ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების შესახებ. მისი ნორმატიული რეგულირების მიზანია ოჯახის ინტერესების დაცვა. პრეზუმირდება, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება შეძენილია ოჯახის გაძღოლის საერთო მიზნების უზრუნველსაყოფად, ამიტომ დავის შემთხვევაში, ქორწინების განმავლობაში ქონების შეძენის ფაქტი (კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა) საკმარისი საფუძველია, რომ მივიჩნიოთ ეს ქონება მეუღლეთა თანასაკუთრებად (სუსგ ას-752-703-2017).

42. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საჯარო რეესტრში ზემოაღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრედ რეგისტრირებულია მოპასუხე, თუმცა, მიუხედავად აღნიშნულისა, სადავო ქონება არ წარმოადგენს მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებას. რეესტრში განხორციელებული ჩანაწერი მას ვერ აქცევს ქონების ინდივიდუალურ მესაკუთრედ. საჯარო რეესტრი ასრულებს სამოქალაქო ბრუნვის გარანტიის ფუნქციას და ემსახურება ბრუნვის მონაწილის ინტერესების უზრუნველყოფა-დაცვას. კონკრეტულ შემთხვევაში, მსესხებელი მოპასუხე მითითებული უძრავი ქონების 1/2 წილის მესაკუთრეს წარმოადგენს, ვინაიდან ქონება შეძენილია მეუღლეთა რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში, რაც ქონების შესაბამის წილზე საკუთრების მოპოვების კანონისმიერ საფუძველია. რაც შეეხება, მსესხებელი მოპასუხის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას, იგი ემსახურება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზანს. რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაცია „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე წარმოადგენს სავალდებულო პირობას, მოვალის ქონებაზე აღსრულების წარმოების მიზნებისათვის. ვინაიდან სასამართლომ დაადგინა რომ, მსესხებელი მოპასუხის დავალიანება მოსარჩელის მიმართ შეადგენს 60 000 აშშ დოლარს, მოთხოვნის მოცულობიდან გამომდინარე, მის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონება, რომელიც შეფასებულია 13 100 ლარად ვერ უზრუნველყოფს მიღებული გადაწყვეტილების სრულად აღსრულებას, რის გამოც სარჩელი მსესხებელი მოპასუხის ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების ½ ნაწილში მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე დაკმაყოფილებას ექვემდებარება, სსსკ-ის 180-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოსარჩელეს დასახელებულ ნივთებზე თანამესაკურედ ცნობის მიმართ გააჩნია იურიდიული ინტერესი, გადაწყვეტილების აღსრულების კუთხით. (იხ. სუსგ ას-134-128-2013).

43. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მექანიზმების განხორციელების გარეშე ყოველთვის საფრთხის ქვეშ დადგება მოსარჩელის უფლებები, რომელიც მიუხედავად მართლმსაჯულების განხორციელებისა, ვერ მიაღწევს გადაწყვეტილების აღსრულებასა და თავისი კანონიერი უფლებებსა და ინტერესებში აღდგენას, რაც, თავის მხრივ, ხელყოფს საქართველოს კონსტიტუციითა და ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა ევროპული კონვენციით გარანტირებულ ფუნდამენტალურ უფლებას - საქმის სამართლიან სასამართლოზე მოსმენას. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო თავის არაერთ გადაწყვეტილებაში ხაზს უსვამს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მნიშვნელობას, მაგალითად, საქმეში - შპს „ი.“ და მ-ე საქართველოს წინააღმდეგ, სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამართლიანი განხილვის უფლება მოიცავს ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების უფლებას. სასამართლო შეახსენებს, რომ კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებული სასამართლოსთვის მიმართვის უფლება ილუზორული იქნებოდა, თუკი კონვენციის ხელმომწერი სახელმწიფოს შიდა კანონმდებლობა ხელს შეუწყობდა იმას, რომ სასამართლოს საბოლოო, სავალდებულო გადაწყვეტილება დარჩებოდა აღუსრულებელი ერთი მხარის საზიანოდ (იხ. ზემოაღნიშნული Hornsby, §40) სასამართლო იმეორებს, რომ სამართლიანი სასამართლო განხილვის უფლება მოიცავს ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების უფლებას. ეს უფლება არარეალური იქნებოდა თუ მაღალი ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამართლებრივი სისტემა შესაძლებელს გახდიდა, ძალაში შესული საბოლოო გადაწყვეტილება ერთი მხარის საზიანოდ არაქმედითი დარჩენილიყო. კონვენციის მე-6 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე, ნებისმიერი სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღსრულება „სასამართლო პროცესის“ განუყოფელ ნაწილად უნდა განიხილებოდეს (სხვა პრეცედენტთა შორის იხ. Burdov v. Russia, no. 59498/00, §34, ECHR 2002-III; Hornsby v. Greece , judgment of 19 March 1997, Reports of Judgments and Decisions 1997-II, p. 510, §40).

44. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ასევე საქმეში – აპოსტოლი საქართველოს წინააღმდეგ (განაცხადის ნომერი: 40765/02), მიუთითებს რომ სინამდვილეში, ხალხისათვის, საზოგადოებისათვის მთავარია, არა თავისთავად აღებული კანონები, სხვა იურიდიული დოკუმენტები, ამ იურიდიულ დოკუმენტებში არსებული ნორმები და არც ვალდებულებების, აკრძალვების ჯამი, არამედ ის გადამწყვეტი გარემოებები, რასაც იურიდიულად, რეალურად აძლევენ ეს ნორმები. სასამართლო შეგვახსენებს, რომ მე-6 (§1) მუხლი ნებისმიერ პირს აძლევს შესაძლებლობას, სასამართლოს წარუდგინოს თავის სამოქალაქო უფლებებთან და მოვალეობებთან დაკავშირებული საჩივარი (იხ.Golder c. Royaume-Uni , 21 février 1975, §§ 28-36, série A no 18). სასამართლოსათვის საჩივრის წარდგენის უფლება არ არის თეორიული უფლება და არ უზრუნველყოფს მხოლოდ უფლების აღიარებას საბოლოო გადაწყვეტილების მეშვეობით, არამედ ასევე შეიცავს ლეგიტიმურ მოლოდინს იმასთან დაკავშირებით, რომ გადაწყვეტილება აღსრულდება. მხარეთა ეფექტიანი დაცვა და კანონიერების აღდგენა გულისხმობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ვალდებულებას.

45. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლომ საქმეში „დადიანი და მაჩაბელი საქართველოს წინააღმდეგ“ (საჩივარი № 8252/08) განმარტა რომ: მოსარჩელე მხარის ეფექტური დაცვა და კანონიერების აღდგენა გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოების ვალდებულებას, აღასრულონ შიდა სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილება (იხ.Mutishev and Others v. Bulgaria, 18967/03, §129, 3 December 2009). თუ ადმინისტრაციული ორგანოები უარს აცხადებენ, ვერ ახერხებენ ან აჭიანურებენ ამ ვალდებულების შესრულებას, მოსარჩელე მხარისთვის სამართალწარმოების პროცესში მე-6 მუხლით მინიჭებული გარანტია აზრს კარგავს (იხ.Antonetto v. Italy, no. 15918/89, §28, 20 July 2000).

46. ადამიანის უფლებათა ევროული სასამართლომ იგივე გაიმეორა საქმეზე –Golder v. the United Kingdom, სადაც განმარტა, რომ კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი უზრუნველყოფს ყველა პირისათვის სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებას, რომელიც დაკავშირებულია მათ სამოქალაქო უფლებებსა და ვალდებულებებთან. სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება წარმოადგენს კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებული სასამართლო განხილვის უფლების განუყოფელ ნაწილს. სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება, არ არის მხოლოდ თეორიული უფლება, რომელიც უზრუნველყოფს უფლების აღიარებას მხოლოდ საბოლოო გადაწყვეტილების მეშვეობით, არამედ მოიცავს ლეგიტიმურ მოლოდინს, რომ მიღებული გადაწყვეტილება აღსრულდება. მოდავე მხარეთა უფლებების ეფექტური დაცვა და კანონიერების აღდგენა გულისხმობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ვალდებულებას.

47. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებისა და მატერიალურ-სამართლებრივი წინაპირობების შეფასების შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არსებობს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 6 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, რის გამოც მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 6 აგვისტოს გადაწყვეტილება და მიღებულ უნდა იქნას ახალი გადაწყვეტილება სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

48. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხეეებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივარი, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

49. კასატორებმა ყურადღება გაამახვილეს ელექტრონულ ფოსტაზე და მისი საშუალებით განხორციელებულ მიმოწერაზე, რომელიც სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა მსესხებელი მოპასუხის კუთვნილ ელექტრონულ ფოსტად, ხოლო მასში განხორციელებული მიმოწერა – ვალის აღიარებად. აღნიშნული გარემოება მოპასუხეებმა სადავოდ გახადეს როგორც პირველი ინსტანციის, ისე სააპელაციო სასამართლოში. საქმეში არსებული მტკიცებულებით ირკვევა, რომ ელექტრონული ფოსტის მისამართი მსესხებელ მოპასუხეს არ ეკუთვნის და მის მიერ აღნიშნული შინაარსის მიმოწერა არ განხორციელებულა.

50. ამასთან, აღნიშნული ელექტრონული ფოსტა მხარეთა შორის წინასწარ შეთანხმებული არ ყოფილა, როგორც წარმოდგენილ სარჩელშია მითითებული ვალდებულება წარმოიშვა 2010 წლის 14 დეკემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე, სადაც რაიმე შეთანხმება საკონტაქტო ინფორმაციაზე არ არსებობს, ასევე ამგვარ საკონტაქტო ინფორმაციაზე არ არსებობს მხარეთა შორის რაიმე სახის დამატებითი შეთანხმება.

51. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა „ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონი, არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილ ელექტრონულ ფოსტაზე განხორცილებული მიმოწერა შესრულებული იყო თუ არა მითითებული კანონით დადგენილი წესითა და პირობებით, შეიცავდნენ ისინი ელექტრონულ ხელმოწერას და შესაძლებელი იყო თუ არა მისი საშუალებით ხელმომწერი პირის ვინაობის დადგენა.

52. მითითებული კანონის მე-3 მუხლი განსაზღვრავს ელექტრონული ხელმოწერის და ელექეტრონული შტამპის იურიდიულ ძალას და უშვებს მხოლოდ 2 შემთხვევას, რა დროსაც სასამართლომ მტკიცებულების სახით შეიძლება მიიჩნიოს ელექტრონული დოკუმენტი, კერძოდ, მე-6 პუნქტის მიხედვით, დაუშვებელია ადმინისტრაციული წარმოებისას და სასამართლოში სამართალწარმოებისას ელექტრონულ დოკუმენტზე უარის თქმა მხოლოდ იმ მოტივით, რომ ის ელექტრონული ფორმითაა წარდგენილი, თუმცა ეს არ გამორიცხავს ელექტრონული დოკუმენტის შესაბამის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმას იმ შემთხვევაში, თუ ის აღნიშნული წარმოებისათვის დადგენილ წესებს არ აკმაყოფილებს, ანუ არ შეიცავს ელექტრონულ ხელმოწერას ან და ელექტრონულ შტამს. ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის მიხედვით, ასევე დაუშვებელია ადმინისტრაციული წარმოებისას და სასამართლოში სამართალწარმოებისას ელექტრონული ხელმოწერისათვის ან/და ელექტრონული შტამპისათვის მტკიცებულებითი ძალის მინიჭებაზე უარის თქმა მხოლოდ იმ მოტივით, რომ ის არ აკმაყოფილებს კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერისათვის ან/და კვალიფიციური ელექტრონული შტამპისათვის ამ კანონით დადგენილ მოთხოვნებს. მოცემულ შემთხვევაში, მე-6 და მე-7 პუნქტები განსაზღვრავენ, რომ სასამართლოში მტკიცებულების სახით წარდგენილი ელექტრონული დოკუმენტი წარდგენილი უნდა იყოს ელექტრონული ხელმოწერით, ხოლო ასეთი ხელმოწერის არსებობის შემთხვევაში, იგი შეიძლება არ იყოს კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერით ან კვალიფიციური ელექტრონული შტამპით დამოწმებული.

53. კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ ელექტრონული ფოსტის საშუალებით განხორცილებულ მიმოწერის მტკიცებულების სახით მიჩნევისას სასამართლო ძალიან ფრთხილად უნდა მოიქცეს და იმ შემთხვევაში, როდესაც კანონმდებელი განსაზღვრავს ელექტრონული დოკუმენტისათვის ელექტრონული ხელმოწერის არსებობის აუცილებლობას, დაუსაბუთებელია ელექტრონული ხელმოწერის არარსებობის შემთხვევაში ელექტრონული დოკუმენტის მტკიცებულებად მიჩნევა და მის საფუძველზე გადაწყვეტილების დასაბუთება.

54. კასატორების მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 137-ე და 144-ე მუხლები და მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის განავითარა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის საპირისპირო მსჯელობა.

55. სააპელაციო სასამართლომ წარმოდგენილი სარჩელი ჩათვალა ხანდაზმულად, თუმცა აღნიშნა, რომ ელექტრონულ ფოსტაზე 2015 წლის 26 ნოემბერს გაგზავნილი წერილით, რომლითაც მოვალე დაეთანმა 60 000 აშშ დოლარის ოდენობით ვალის არსებობას, წარმოშობდა ხანდაზმულობის ვადის თავიდან დაწყების საფუძველზე.

56. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაშია მსჯელობა სსკ-ის 137-ე, 144-ე და 341-ე მუხლებით გათვალისწინებულ აღირებებზე მათ საერთო და განმასხვავებელ ნიშან-თვისებებზე. ერთ-ერთ ასეთ გადაწყვეტილებაში, სასამართლო მიუთითებს: „სამართლის თეორიაში გაბატონებული შეხედულების თანახმად, ერთმანეთისაგან განსხვავდება მარტივი, კაუზალური და აბსტრაქტული აღიარება. მათი საერთო ნიშანი ისაა, რომ ისინი ადასტურებენ/წარმოშობენ მოთხოვნის არსებობას, თუმცა, იურიდიული თვალსაზრისით გააჩნიათ განმასხვავებელი ნიშან-თვისებები. მარტივი აღიარება სახეზეა მაშინ, როდესაც მოვალე ცალმხრივად ადასტურებს არსებულ ვალდებულებით ურთიერთობას და გაცნობიერებულად გამოთქვამს მზაობას, შეასრულოს იგი (დაპირება). კაუზალური ვალის აღიარება ასევე მიმართულია არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის დადასტურებისაკენ და ბუნებრივია უნდა შეიცავდეს დაპირების ელემენტს, ამასთან, იგი შეიძლება არ იყოს ცალმხრივი (მხარეთა ორმხრივი შეთანხმება არსებული ვალდებულების შესრულების დამატებით ვადაზე, სხვა შესრულების მიღებაზე და სხვა). როგორც მარტივი, ისე – კაუზალური აღიარება ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის კერძო შემთხვევას წარმოადგენს და შედეგად, ამავე კოდექსის 141-ე მუხლის ძალით, შეწყვეტამდე განვლილი დრო მხედველობაში არ მიიღება, არამედ, ვადა დაიწყება თავიდან. სსკ-ის 137-ე მუხლის მიზნებისათვის მოვალის აღიარება სამართლებრივი ძალის მატარებელი მხოლოდ იმ შემთხვევაშია, თუკი აღიარება ხანდაზმულობის ვადაში განხორციელდა, რადგანაც საფუძველს მოკლებული იქნება მსჯელობა იმაზე, რომ მოვალის იურიდიული მნიშვნელობის მქონე მოქმედებას შედეგად მოჰყვეს უკვე გასული ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა. საინტერესოა, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ ვალის მარტივ ან კაუზალურაღიარებას გააჩნია თუ არა იურიდიული ძალა. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ამ საკითხის რეგულირებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომელიც ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან ერთობლიობაში განიმარტება, კერძოდ, 144.2 მუხლის თანახმად, თუკი მოვალე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ შეასრულებს ვალდებულებას, იგი შესრულების დაბრუნების მოთხოვნის უფლებას კარგავს, ასეთ შემთხვევაში, მისი შესაგებელი არ შეიძლება იყოს მათ შორის იმაზე მითითება, რომ შესრულების მომენტში არ იცოდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის ფაქტის შესახებ, ანალოგიური ძალის მატარებელია მოვალის მიერ ვალდებულების აღიარება მოთხოვნის იძულებითი განხორციელების ვადის გასვლის შემდეგ, თუკი ეს აღიარება შეიცავს პირის გაცნობიერებულ ნებას, რომ იგი ვალდებულებას შეასრულებს. ეს რეგულაცია ვრცელდება ვალის როგორც მარტივ, ისე _ კაუზალურ აღიარებაზე.

57. რაც შეეხება სსკ-ის 341-ე მუხლს, უპირველესად, უნდა აღინიშნოს ის, რომ თავად ამ ნორმით მოწესრიგებული ვალის არსებობის აღიარება 137-ე და 144.3 მუხლებით გათვალისწინებული აღიარებისგან აბსტრაქტული ბუნებით განსხვავდება, იგი თავად წარმოადგენს ცალმხრივ გარიგებას და დამოუკიდებელ ვალდებულებას წარმოშობს. ვალის აღიარების ხელშეკრულება, ძირითადი ვალდებულებითი ურთიერთობის არსებობის სადავოობის შემთხვევაშიც შესრულების ვალდებულებას წარმოშობს და კრედიტორს მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს. საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის გაგებით ვალის არსებობისაღიარებასთან არ გვაქვს საქმე, როდესაც მხარეები უკვე არსებული ვალდებულების შინაარსიდან გამოდიან ან ადასტურებენ მას, ან მხარეები არსებული ვალდებულების შესასრულებლად ახალი ვალდებულების შესრულებას კისრულობენ. ამდენად, იგი არ უნდა უკავშირდებოდეს ძირითადი ვალდებულებიდან გამომდინარე შესრულების მოთხოვნას (იხ. სუსგ №ას-392-371-2013, 8 ნოემბერი, 2013 წელი).

58. სსკ-ის 341-ე მუხლით განსაზღვრული ვალის აღიარების ხელშეკრულების დამოუკიდებული ბუნება იმ კუთხითაც განსხვავდება ვალდებული პირის სხვაგვარი აღიარებისაგან (მარტივი, კაუზალური აღიარებისაგან), რომ სსკ-ის 341-ე მუხლით განსაზღვრული ხელშეკრულება მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგაც ნამდვილია, რადგანაც, როგორც ზემოთ აღინიშნა, იგი ახალ, დამოუკიდებელ მოთხოვნას წარმოშობს და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების მიმართ დამოუკიდებლად აითვლება ხანდაზმულობის ვადის დენა (იხ. სუსგ №ას-383-364-2015, 27 მაისი, 2016 წელი).

59. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მოახდინა ზემოაღნიშნული მსჯელობის ციტირება, თუმცა საბოლოოდ არასწორად განმარტა სსკ-ის 144-ე მუხლი, როდესაც მიუთითა, რომ 144-ე მუხლის მე-3 ნაწილი უნდა განიმარტოს ამავე მუხლის მე-2 ნაწილითან ერთობლიობაში, რომელიც ადგენს, რომ მოვალეს არ შეუძლია ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ განხორციელებული შესრულების უკან დაბრუნება ხანდაზმულობის ვადის გასვლის საფუძვლით. ანალოგიურად, მოვალეს, რომელიც ხანდამზულობის ვადის გასვლის შემდეგ აღიარებს მოთხოვნას (ვალს), არ შეუძლია უარი თქვას მის შესრულებაზე მოთხოვნის ხანდაზმულობის საფუძვლით. სააპელაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოყვანილი ნორმების ლოგიკური განმარტების შედეგად გამომდინარეობს, რომ ასეთი აღიარება, მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ წყვეტს ხანდაზმულობის ვადას, გამოიწვევს ხანდაზმულბის ვადის თავიდან ათვლას, შესაბამისად, კრედიტორს უფლება აქვს, მოითხოვოს ვალდებულების შესრულება აღიარებიდან სამი წლის განმავლობაში (129.1 მუხლი)“ (გვ. 12. აბზ. 4).

60. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების ამგვარი განმარტებით აზრი დაუკარგა სსკ-ის 137-ე მუხლით განსაზღვრულ ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას და ასევე 341-ე მუხლით განსაზღვრულ ვალის აღიარებას. კერძოდ, რა მნიშვნელობა აქვს აღიარება გაკეთდება ხანდაზმულობის ვადის განმავლობაში და ამით შეწყდება, თუ ვადის გასვლის შემდეგ, როდესაც ამ ვადის გასვლის შემდეგაც ხანდაზმულობის ვადის ათვლას დავიდან დავიწყებთ. ამასთან რა მნიშვნელობა აქვს, რა ფორმით გააკეთებს აღიარებას, თუ მარტივ, კაუზალურ და აბსტრაქტულ აღიარებებს ერთი და იგივე სამართლებრივი შედეგი, ხანდაზმულობის ვადის თავიდან ათვლა მოჰყვება?!

61. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორედ განმარტა კანონი, ამასთან, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში განვითარებული მსჯელობა, წინააღმდეგობაშია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკასთან.

62. რაც შეეხება უშუალოდ ელექტრონულ ფოსტაზე გაგზავნილი ტექსტის აღიარებად მიჩნევას, კასატორებმა განმარტეს, რომ სსკ-ის 52-ე მუხლის მიხედვით, ნების გამოვლენის განმარტებისას ნება უნდა დადგინდეს გონივრული განსჯის შედეგად, და არა მარტოოდენ გამოთქმის სიტყვასიტყვითი აზრიდან. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ კონტექსტიდან ამოგლეჯილად შეაფასა მთლიანი მიმოწერა, შესაბამისად, არასწორედ განმარტა ნება ვალის აღიარებასთან და მის გადახდასთან დაკავშირებით, რაც არასწორი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი გახდა. კასატორები არ დაეთანხმნენ სააპელაციო პალატის მსჯელობას არც ქონების მსესხებელი მოპასუხის სახელზე აღრიცხვის ნაწილში.

63. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 7 ივნისის განჩინებით მოპასუხეების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

64. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

65. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორს მოცემულ საკასაციო საჩივარში დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენის გზით სადავოდ არ გაუხდია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტები, ამდენად, სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:

66. 2010 წლის 14 დეკემბერს თავდაპირველ კრედიტორსა და მსესხებელ მოპასუხეს შორის გაფორმდა სესხის საბოლოო ხელშეკრულება, რომლის თანახმად მოპასუხემ ისესხა 144 000 აშშ დოლარი ერთი წლის ვადით, წლიური 16% – სარგებლის, ხოლო სესხის დაუბრუნებლობის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0,1% საურავის გადახდის პირობით. ამდენად, სესხის დაბრუნების საბოლოო ვადა განისაზღვრა 2011 წლის 14 დეკემბერი.

67. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სადავო ვალი აღიარებულ იქნა ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით, რომელიც ეკუთვნის მსესხებელ მოპასუხეს.

68. მსესხებელმა მოპასუხემ მოსარჩელის მიმართ განხორციელებული ელექტრონული მიმოწერით აღიარა კრედიტორის წინაშე ვალი 63 000 აშშ დოლარის ოდენობით, და განმარტა, რომ მის მიერ 3000 აშშ დოლარი გადახდილ იქნა 2014 წლის ბოლოს. მოვალემ ამავე წერილით იკისრა ახალი წლისათვის ვალდებულების სრულად შესრულების მოვალეობა.

69. სააპელაციო პალატამ 2015 წლის 26 ნოემბრის ელექტრონული ფოსტის წერილით დაადგინა, რომ მსესხებელი მოპასუხის მიერ 3000 აშშ დოლარი გადახდილ იქნა 2014 წელს. ვინაიდან მოპასუხის მიერ თვე და რიცხვი მითითებული არ ყოფილა, არც საქმეზე წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებით დგინდება, სასამართლომ იგულისხმა, რომ მოვალემ თანხა გადაიხადა 2014 წლის დეკემბრის უკანასკნელი დღეს 31 დეკემბერს (იხ. სუსგ ას-837-795-2013), ამდენად, 2014 წელს მსესხებელი მოპასუხის მიერ 3000 აშშ დოლარის გადახდა განხორციელდა მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის – 2014 წლის 14 დეკემბრის შემდეგ, აღიარება განხორციელდა 2015 წლის 26 ნოემბერს, ხოლო სარჩელი წარდგენილია 2018 წლის 13 თებერვალს.

70. წინამდებარე საკასაციო საჩივარში მხარემ სადავოდ გახადა სააპელაციო სასამართლოს მიერ ელექტრონული წერილისათვის მტკიცებულების ძალის მინიჭება და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორად განიმარტა სასარჩელო ხანდაზმულობისა და ვალის აღიარების შეფასების საკითხები.

71. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

72. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

73. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ეფუძნება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილურ პრაქტიკას, როგორც ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტის, ისე ვალის აღიარებისას მისი ხელახლა ათვლის ნაწილში.

74. დასაშვებ და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიას არ წარმოადგენს კასატორთა მოსაზრება, რომ სააპელაციო სასამართლომ მსჯელობამ აზრი დაუკარგა სსკ-ის 137-ე მუხლით განსაზღვრულ ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას და ასევე 341-ე მუხლით განსაზღვრულ ვალის აღიარებას.

75. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 137-ე მუხლი სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას უკავშირებს აღნიშნული ვადის გასვლამდე მოვალის მიერ ვალდებულების არსებობის აღიარების ფაქტს. რაც შეეხება ვალის აღიარებას, ამგვარი ხელშეკრულების დამოუკიდებული ბუნება იმ კუთხითაც განსხვავდება ვალდებული პირის სხვაგვარი აღიარებისაგან, რომ სსკ-ის 341-ე მუხლით გათვალისწინებული ხელშეკრულება მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგაც ნამდვილია, რადგან იგი ახალ, დამოუკიდებელ მოთხოვნას წარმოშობს და ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების მიმართ დამოუკიდებლად აითვლება ხანდაზმულობის ვადის დენა (იხ. სუსგ №ას-383-364-2015, 27 მაისი, 2016 წელი).

76. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ დაადგინა და საკასაციო საჩივარი საწინააღმდეგო დასაბუთებას არ შეიცავს იმ მსჯელობის გასაქარწყლებლად, რომ მსესხებელმა მოპასუხემ ელექტრონული მიმოწერის დროს აღიარა მოსარჩელის მიმართ დაუფარავი სასესხო ვალდებულების არსებობა.

77. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსი აღიარებს და ეფუძნება „pacta sunt servanda-ს“ (ხელშეკრულება უნდა შესრულდეს) პრინციპს, რომლის თანახმად ხელშეკრულების მხარემ, რომელმაც იკისრა ვალდებულება, უნდა შეასრულოს ხელშეკრულებით მისივე ნებით შეთანხმებული უფლება-მოვალეობები. სსკ-ის 623-ე მუხლის თანახმად, სესხის ხელშეკრულებით გამსესხებელი საკუთრებაში გადასცემს მსესხებელს ფულს ან სხვა გვაროვნულ ნივთს, ხოლო მსესხებელი კისრულობს დააბრუნოს იმავე სახის, ხარისხისა და რაოდენობის ნივთი.

78. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს სამოქალაქო სამართალწარმოებაში მოქმედ მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

79. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

80. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში.

81. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობითი დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლიობაში, რისი ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა.

82. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად, შეაფასა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულება ელექტრონული ფოსტით მხარეთა შორის წარმოებული მიმოწერა და აღნიშნულ დოკუმენტში ასახული მსესხებელი მოპასუხის ნება – კონკრეტულ ვადაში დაეფარა 60 000 აშშ დოლარის ოდენობით დავალიანება სრულიად გონივრულად განმარტა სსკ-ის 52-ე მუხლის საფუძველზე (იხ. წინამდებარე განჩინების პ. 49, 67).

83. ნიშანდობლივია, რომ მსესხებელი კასატორი, ერთი მხრივ, სადავოდ ხდის ელექტრონული წერილის ვალის აღიარებად მიჩნევას ელექტრონული დოკუმენტისათვის კანონით დადგენილი ფორმალური წესის დაუცველობის – ხელმოწერის ან შტამპის არარსებობის გამო, თუმცა იქვე არ უარყოფს, რომ ელექტრონული წერილი გაგზავნილია მის მიერ, რადგან სადავოდ ხდის სააპელაციო სასამართლოს მიერ წერილის შინაარსის არასწორ, კონტექსტიდან ამოგლეჯილად განმარტებას, რაც ასევე დადასტურებული არ არის (იხ. წინამდებარე განჩინების პ. 62).

84. საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას მეუღლეთა თანასაკუთრებაში, მათი რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის დროს შეძენილი ქონების მსესხებელი მოპასუხის სახელზე აღრიცხვის ნაწილშიც. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება აღნიშნულ ნაწილშიც შეესაბამება საკასაციო სასამართლოს დადგენილ პრაქტიკას.

85. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

86. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

87. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

88. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (იხ. დამატებით სუსგ 12.03.2019წ. საქმე №ას-1067-1026-2016).

89. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

90. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით მაგდა წამალაშვილის მიერ 04/06/2019 წელს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. პ. ჩ-ისა და მ. წ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ პ. ჩ-ისა (პირადი №0100800...) და მ. წ-ის (პირადი №0500100...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით მ. წ-ის მიერ 04/06/2019 წელს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ნ. ბაქაქური