საქმე №ას-192-2019 2 აგვისტო, 2019 weli,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.დ–ა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უსაფუძვლოდ მიღებული თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ქ. თბილისის მთავრობასა (შემდეგში: მოპასუხე, გამყიდველი, აპელანტი, თბილისის მთავრობა, მერია ან კასატორი) და ნ.დ–ას (შემდეგში: მოსარჩელე ან მყიდველი) შორის 2003 წლის 24 დეკემბერს გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, თბილისის მთავრობამ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემაზე საკონკურსო კომისიის 2002 წლის 20 აგვისტოს N35 ოქმისა და ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 19.07. N539-ე განკარგულების საფუძველზე, აუქციონის წესით საკუთრებაში გადასაცემი მიწის ნაკვეთი მოსარჩელეს მიჰყიდა. ხელშეკრულების თანახმად, ნასყიდობის საგანი წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთს, რომლის ფართობი შეადგენს 500 კვ.მ და მდებარეობს მისამართზე ქ. თბილისი, მთაწმინდა - კრწანისის რაიონში, მდინარე მტკვრის კალაპოტში, რესტორან ,,ა–ის’’ მიმდებარედ, მიწის ნაკვეთი N74. ხელშეკრულების თანახმად, ნასყიდობის საგნის ფასი განისაზღვრა 6 000 ლარით, რომელიც მყიდველმა გადაიხადა და აღირიცხა ქონების მესაკუთრედ (ტ.1,ს.ფ. 29-39).

2. ქალაქის მთავრობის 2005 წლის 26 ივლისის N1037 განკარგულებით ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 19 ივლისის N539 განკარგულება, რომლითაც დამტკიცდა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკუთრებასა და განკარგვის (საკონკურსო) კომისიის შემაჯამებელი სხდომის ოქმი, რომელიც საფუძვლად დაედო მიწის ნაკვეთის გასხვისებას (ტ.1,ს.ფ. 41-42).

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა მყიდველის სარჩელი ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 26 ივლისის N1037 განკარგულების არარა აქტად აღიარების შესახებ (ტ.1,ს.ფ. 43-49).

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 ივნისის განჩინებით მყიდველის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება (ტ.1,ს.ფ. 50-60).

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 იანვრის განჩინებით მყიდველის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშველად, შესაბამისად, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული განჩინება (ტ.1,ს.ფ. 61-62).

6. მოპასუხეს, მყიდველისთვის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფასური არ დაუბრუნებია.

7. სარჩელის საფუძვლები

7.1. მყიდველმა, 2018 წლის 25 მაისს, სარჩელი აღძრა გამყიდველის წინააღმდეგ, მოითხოვა:

7.1.1. მერიისთვის ყველა საჭირო ქმედების განხორციელების დავალება, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ, სადავო ქონების საკუთრების უფლების რეგისტრაცია თბილისის თვითმმართველის ქალაქის სასარგებლოდ;

7.1.2. თბილისის მერიისთვის, ამ უკანასკნელის მიერ უსაფუძვლოდ მიღებული, 6 000 ლარის მოსარჩელის სასარგებლოდ დაკისრება;

8. მოპასუხის პოზიცია

8.1. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, თუმცა სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები სადავოდ არ გაუხდია. მოპასუხის განმარტებით სარჩელი ხანდაზმული იყო, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 1008-ე მუხლის გათვალისწინებით.

8.2. მოპასუხის განმარტებით თანხის მოთხოვნის თაობაზე მოსარჩელეს სასამართლოსთვის 2011 წლის 10 იანვრის განჩინების (იხ. მე-5 პუნქტი) მიღებიდან სამი წლის ვადაში უნდა მიემართა.

9. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება

9.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ:

9.1.1. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ქმედების განხორციელების თაობაზე სარჩელი არ დაკმაყოფილდა;

9.1.2. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ 6 000 ლარის გადახდა დაეკისრა;

9.2. საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 316-ე, 317-ე, 976-ე, 991-ე მუხლებით.

10. მერიის სააპელაციო საჩივარი

10.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, ამ გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

11. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

11.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

11.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა საქმისათვის მნიშვნელოვან გარემოებებთან დაკავშირებით (იხ. წინამდებარე განჩინების 1-6 პუნქტები) და დამატებით განმარტა, რომ უდავო იყო, მხარეთა შორის ხელშეკრულების დადების ფაქტი, რომლის საფუძველზეც მყიდველმა გადაიხადა ნივთის საფასური და აღირიცხა სადავო ქონების მესაკუთრედ. აღნიშნული უფლება გაუქმებულია მერიის განკარგულებით, რომელიც მყიდველის მიერ შესაბამისი წესით გასაჩივრების მიუხედავად არ გაუქმებულა და დარჩა კანონიერ ძალაში.

11.3. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თაობაზე აპელანტის პრეტენზია იმ საკითხს ეხება, რომლითაც სადავო ქონების საფასურის დაბრუნებასთან დაკავშირებით კონდიქციური სამართლის ნორმებია გამოყენებული, ამასთან, აპელანტი, შესაგებელშივე უთითებდა მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე.

11.4. სააპელაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნულ პრეტენზიებთან დაკავშირებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე მითითებით განმარტა, რომ „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივშემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. (იხ. სუსგ # ას 15-29-1443 -2012, 09.12.2013წ.; შდრ. სუსგ საქმე #ას -973 -1208 -04).“

11.5. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია სარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად კონდიქციური სამართლის ნორმების გამოყენების უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით.

11.6. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რომლის მიღწევაც მოსარჩელეს სურდა, საქმეზე დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ „პირს, რომელმაც სხვა ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს მისი უკან დაბრუნება, თუ ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში“ ქვეპუნქტიდან გამომდინარეობს. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომლის მიხედვითაც, სადავო ქონებაზე, მოსარჩელის საკუთრების უფლება თანხის გადახდისა და სათანადო რეგისტრაციის მიუხედავად გაუქმდა. რაც შეეხება სარჩელის ხანდაზმულობას, ამ პრეტენზიის პასუხად, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა კონდიქციური მოთხოვნის საფუძველზე გამოსაყენებლ 10-წლიან სასარჩელო ხანდაზმულობაზე მოთხოვნის განხორციელებადობის კონტექსტში, ხოლო ვადის დენის დაწყების მომენტად ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 26 ივლისის # 1037 განკარგულების კანონიერ ძალაში შესვლის თარიღად მიჩნევასთან დაკავშირებით, სრულიად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომლის თანახმად, მერიის დასახელებული განკარგულებასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ადმინისტრაციული სარჩელი სასამართლოს მიერ არ დაკმაყოფილდა, რაც კანონიერ ძალაში შევიდა საკასაციო სასამართლოს 2011 წლის 10 იანვრის განჩინებით (იხ. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება- ს.ფ.108; ასევე-სააპელაციო სასამართლოს განჩინება- ს.ფ. 172), სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით სარჩელი წარდგენილი იქნა 2018 წლის 25 მაისს, რაც სარჩელის ხანდაზმულად მიჩნევის ნაწილში მოპასუხის მიერ წარდგენილ შესაგებელს უსაფუძვლოს ხდის.

12. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

12.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მერიამ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

12.2. კასატორის განმარტებით, იმ პირობებში, როდესაც შედავებული იყო მოსარჩელის მიერ სადავო ქონების საფასურის გადახდის ნამდვილობა, გაუგებარი იყო რას ეყრდნობოდა სასამართლო აღნიშნული საფასურის გადახდილად მიჩნევის დროს.

12.3. კასატორი, სააპელაციო საჩივრის მსგავსად, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად დელიქტურ ნორმებს მიიჩნევდა, შესაბამისად, უთითებდა ამავე ნორმებიდან გამომდინარე ხანდაზმულობის 3 წლიან ვადაზე.

12.4. კასატორის განმარტებით, 10-წლიანი ხანდაზმულობის ვადის პირობებშიც, კი ხანდაზმულობის ვადის ათვლა დაიწყებოდა 2006 წლის 21 თებერვალს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღების დღიდან, რაც 2018 წლის 25 მაისს სარჩელის აღძვრას, ხანდაზმულობის მოტივით უსაფუძვლოს ხდის.

13. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

13.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

14. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

15. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

16. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული, ხოლო კასატორს არ აქვს წარმოდგენილი დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

19. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა: „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას“ (იხ. სუსგ ას-1529-1443-2012, ას-973-1208-04; ას 664-635-2016).

20. საკასაციო სასამართლო უპირველეს ყოვლისა, ყურადღებას გაამახვილებს იმაზე, რომელი ნორმის საფუძველზე არის შესაძლებელი კასატორისათვის სასურველი იურიდიული შედეგის მიღწევა.

21. მოცემულ შემთხვევაში კასატორის პრეტენზიების საპასუხოდ საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ იმ შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურდა, მისი მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლებს წარმოადგენს სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი „პირი, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს მისი უკან დაბრუნება, თუ: ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში“ და 979-ე მუხლის პირველი ნაწილი „უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით“ (იხ. სუსგ. #ას-1136-1056-2017, 17.05.2019).

22. მოცემულ შემთხვევაში დასახელებულ ნორმათა სისტემური გამოყენების აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ მყიდველმა, სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია შესაბამისი აქტის მიღებისა და ამავე ქონების საფასურის გადახდის შემდეგ მოახდინა. დადგენილია, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად გამოყენებული აქტი ბათილად იქნა ცნობილი მერიის განკარგულებით (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-2 პუნქტი), ხოლო მყიდველის (მოსარჩელის) მიერ გადახდილი საფასური დაბრუნებული არ არის. ამასთან, გასაჩივრების მიუხედავად, მერიის განკარგულების მიღების არამართლზომიერება არ დადგენილა, რაც უდავოდ მოწმობს მის კანონიერ ძალაში შესვლას.

23. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ვინაიდან დადგენილია, რომ მერიის მიერ მიღებული განკარგულება მართლზომიერია, დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზიები სადავო საკითხის დელიქტური ნორმებით მოწესრიგებასთან დაკავშირებით.

24. საკასაციო სასამართლო კასატორის კიდევ ერთ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, სარჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე, განმარტავს, სსკ-ის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით „ხანდაზმულობის საერთო ვადა შეადგენს ათ წელს“, შესაბამისად უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმებით მოსაწესრიგებელ ურთიერთობაზე სსკ-ით დადგენილი ზოგადი - 10 წლიანი ხანდაზმულობის ვადა ვრცელდება, ვინაიდან კოდექსი აღნიშნულის თაობაზე სპეციალურ ვადას არ ითვალისწინებს.

25. კასატორი, წინამდებარე საკასაციო პრეტენზიებით, სასამართლოს მიერ ხანდაზმულობის საერთო ვადის გამოყენების შემთხვევაშიც კი სარჩელს ხანდაზმულად მიიჩნევს, ხოლო აღნიშნული ვადის ათვლის მომენტად თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 21 თებერვლის განჩინებაზე უთითებს.

26. საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნული პრეტენზიის პასუხად, სსკ-ის 130-ე მუხლის „ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ“ მოხმობით განმარტავს, რომ მოსარჩელისთვის ხანდაზმულობის ვადის ათვლა, დაიწყო არა მითითებული განჩინების მიღების თარიღიდან, არამედ ამ საქმეზე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ 2011 წლის 10 იანვარს მიღებული განჩინების თარიღიდან (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-5 პუნქტი), შესაბამისად მოთხოვნის განხორციელებადობის თაობაზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნები მართებულია, რადგან მოცემულ დავაზე მართებულად არის განსაზღვრული მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი (იხ. წინამდებარე განჩინების 11.6 ქვეპუნქტი) .

27. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

28. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე